BÊDIYAXIYA DEWLETA TIRK SEDEMA ALOZIYAN E

 HESEN HUSEYÎN DENÎZ

NÛÇE/ŞÎROVE

Doh li bajarekî Elmanya Dusseldorfê girseyên kurd bi deh hezaran hatin gel hev û yekîtiya xwe ya netewî, hêza xwe ya gelêrî, giyana xwe ya azadî û wekheviyê bi coş, şahî û biryarî şanî tevahiya cîhanê dan. Li hemberî vê pêşketina dawî dewleta tirk a ku hemû hebûneyên gelê kurd ji xwe re kiriye hedef û polîtîkayeke êrîşkarî xistiye rojeva tevahiya xebatên xwe, bêdiyaxiyeke(bêtehamuliyeke) mezin şanî da û firokeyên xwe yên şer rêkir ser çiyayê Qendîlê, gund û wargehên gerîlan bombebarîn kirin.

Qasî agahiyên bidest ketine heta niha ji gundiyên li Qada Medya niştecih in birîndar û şehîd hene. Bi şev ji saet yek û nîvê heta sisê û nîvê şevê êrîşa hewayî bi 8 firokeyan hat domandin.

Ji xwe ev demek e gerîlan li hêviya êrîşeke dewleta tirk bû û bi vê armancê amadekariyên xwe kiribû. Lê pêkhatina vê êrîşê ya di rojeke ku gelê kurd li Dusseldorfê meşiya de, rûçikê dewleta tirk ê nêzîkbûna ji kurdan û pirsgirêka kurd re radixîne ber çavan.

Bêdiyaxiya dewleta tirk bi vê tenê ne bi sînor e.

Destpêkê li hemberî rêberê gelê kurd xwediyê bêdiyaxiyeke mezin e. Ji axaftina wî ya bi parêzeran re jî bêdiyax e. Di her axaftinê de astengî û aloziyan derdixe. Hevdîtina divê her hefte pêk were, ji sedema bêdiyaxiya dewletê bi mehan nayê pêkanîn. Dema pêk tê jî bi hincetên bêdiyaxî sizaya hucreyê lê tê birîn. Radyo, rojname û pirtûkên wî jê tên sitendin.

Bêdiyaxiya dewleta tirk didome û li ser DTPê jî tê meşandin. Bi salan e bi bend a ji sedî deh dixwest pêşî li vîna kurdan bigre. Kurd vê carê bi pêngaveke dîrokî lingê xwe avêtin meclîsa tirk. Vê carê jî, ji hukûmetê bigir heta fermandarên artêşê, her kes ji hidama xwe de ket nava liv û tevgerê bê ka çawa bikaribin van nûnerên gel bêtesîr bikin, reşkirin bidin, teslîm bigrin, revandin bidin. Di derbarê partiyê de doza girtinê vekirin. Serokê wê hê li Ewropa ye ku were welêt wê wî rêkin zîndanê. Ev bêdiyaxiyeke li hemberî siyasîbûna tevgera azadiya kurd e. Dixwaze ji kurdan re bêje ku ‘derveyî polîtîka, rêk û rêbazên kuştin û mirinê ji we re ti rêka çareserî û jiyanê nîne!’

Bêdiyaxiya dewleta tirk li hemberî malbatên gerîlan, li hemberî termên gerîlan, li hemberî hebûna gerîlan û malbatên wan jî di asta jorîn de ye. Rojname dinivîsînin bê ji salên 1990î û vir ve çend sed termên gerîlan nedane malbatên wan. Dîsa tê zanîn bê çawa pêşî li torenên sersaxiya şehîdan tê girtin. Heta malbatek cenazeyê kurê xwe yan keça xwe ji dewletê distîne û vedişêre tiştek namîne ku bi serê wan nayê.

Bêdiyaxiya dewleta tirk li hemberî xwezaya Kurdistanê jî bêsînor e. Daristanên herêma Bestan a li pişt bajarê Şirnexê şahidê vê bêdiyaxiyê ne. Her sal wê bi navê ‘Operasyona li dijî terorîstan’ leşkerên tirk dakevin nava daristanên Bestan, qutiyên neftê di dest wan de qurm bi qurm dirijînin binê daran û agir berdidinê heta ku dibe xwelî. Diyax nakin ku yek ta şîn bimîne. Lê bi rastî berxwedana dar û daristanên Kurdistanê ya li hemberî vê zulm , zordarî û bêdiyaxiya dewleta tirk jî dîrokî ye. Her bihar ji nava xwelî û şewatê dîsa seî derdixînin û katên taze û şîn rêdikin ku bi rojê re hevhembêz bikin. Ev berxwedan wiha bi salan e didome û karaktera têkoşîna gelê kurd û berxwedana gel û gerîlan mirov dikare di vê berxwedana dar û deviyên Kurdistanê de bibîne.

Li hemberî hemû êrîşkarî û bêdiyaxiyên dewleta tirk, gelê kurd helwesta xwe doh roja 15ê Kanûnê li bajarê Dusseldorfa Elmanya şanî da. Jin, zarok, zilam, ciwan; keç-xort bi deh hezaran mirov ji her aliyê Ewropa herikîn ser gola berxwedanê. Rengên kesk, sor, zer, alên Kurdistanê, wêneyên  rêbertiyê û şehîdan berba kirin. Hatina bi deh hezaran kurdan a gel hev tenê têrê kir ku rûçikê bêdiyaxî yê dewleta tirk di cih de bi bombebarîn xwe eşkere bike. Di her derfetê de KCK banga aştiyê, çareseriya pirsgirêka kurd a bi rêbazên siyasî dike. Ji bo vê ev salek zêdetir e agirbest beyan kiriye û di rewşa parastina rewa de ye. Li hemberî vê jî dewleta tirk bêdiyaxiya xwe bi zêdekirina operasyonan, bi beyankirina ‘herêma ewlehî’, bi anîna leşkerên xwe ya ser sînorê Başûr, bi geflêxwarin û çavsoriya li ser Hukûmeta Herêma Başûr û herî dawî jî bi bombebarînkirina gund û wargehên li Qendîlê kir.

KCK, DTP, gelê kurd, rewşenbîr û demokratên tirk, DYA, Hukûmeta Herêma Başûr, Parlamena Yekîtiya Ewropa tev ji dewleta tirk dixwazin ku pirsgirêka kurd bi rêkên aştiyane were çareserkirin, çareyeke siyasî jê re were dîtin; ew hê banga şerkarî, teslîmbûn, poşmanî û nijadperestiyê dike.

Ev helwest jî dike ku ji her du aliyan zêdetir xwîn were rijandin; alozî, pevçûn û kûrbûna pirsgirêkê bidome. Bi vê sedemê careke din derdikeve holê ku aliyê mazlûm, yê di parastina rewa de, yê aştî û çareseriyê dixwaze aliyê kurd e; li Duseldorfê ev bang pir zelal hat ser ziman û car din derdikeve holê ku aliyê aloziyê li pêş dixe, aliyê şer dixwaze, aliyê di polîtîkaya kuştin û mirinê de israr dike, aliyê êrîşkar û neheq aliyê dewleta tirk e; ev yek jî di êrîşa doh bi şev a li ser Herêma Medya de pir bi zelalî derket holê.

Bi vê sedemê divê cîhan tev zanibe ku bêdiyaxiya dewleta tirk a li hemberî pirsgirêka kurd û hebûna kurdan sedema alozî, şer û pevçûnan e. Aramî tenê bi diyaxkirina dewleta tirk a li hemberî hebûna gelê kurd, rêzgirtina ji mafên kurdan re û bi nasîna nasname, çand û zimanê kurdan dikare pêk were.

HESEN HUSEYÎN DENÎZ

çapkirin