BIRYARDAYN

Hesen Huseyn Denz

 

 

Dilop bi dilop razandin bedenn xwe

Ser rka bmirin, di 14 Trmeh de

ar cann ciwan

Di navbera ar dwaran de

 

Ne mal, ne milk, ne berjewend

Daxwaza wan b ten jiyaneke bi azad

Ne zilm, ne zordar, ne dijber

Dixwestin bijn bi hev re gel tev bi at

 

Sal 82, fazma 12 lon

Li zindana Diyarbekr

Di nav derabeyn zengirt de

ar irskn tovn njiyan

 

Dijminek xedar, devbixwn zilmdar

kence, ldan, nkar tinekar

Ne rk, ne are, ne derman

Her der re tar, her der as girt

 

Bdengiyek berya mirin

Tofanek berya erdhej

Zindiyn mir, miriyn kujr

Sayn har, du ling ar ling

 

Pwst heb bi vnek jndar

Bi berxwedanek vndar

Bi rabnek serhildar

Bi tolhildariyek kurdewar

 

ar can, ar canan

ar kelehn berxwedan

Vna azadxwaziya gelan

Bo felata rmet biryar dan

 

Nv serkeftin ye biryardayn

Di dema hv diqede de

Dibe rska jiyan

Soz biryardayn a berxwedan

 

Xeyr, Kemal, Akf, El

Dilop bi dilop la xwe kirin zind

Bi firna war bmiriniy

Bn germah coa dil v gel

 

Li ser rka wan b leh

Serhildan berxwedana gel Med

Hilweiyan dwar derabeyn kevnare

Jiyanek bi rmet destp kir li Kurdistana me.

 

DI PNGAV PWSTIYN DROK DE, YA HER GRNG BIRYARDAYN E!

 

Di droka mirovahiy de gelek rpeln bi jan hene. Dagirker desthilatiyan gelek zilm zordar li ser mirov gelan meandine. Roj bye, xwn wek lehiy herikiye em robar sor bne. Roj bye cih war tev li zar zn t de dijn hatine sotin li cihn wan kelehn zilm saz kirine. Hinekan dwarn bilind str ava kirine, bi derabeyn hesin kirine zndan mirov t de heps kirine; hinekan j welat tev kirine zndan welat tev kirine heps

Di droka gel kurd tirk de roja 12 lon herdem van rpeln trxwn qirj n droka deshilatdar dagirkeriy tne bra mirov. Bi hatina 12 lon re Kurdistan kirin zndaneke servekir; l dsa j kna dil wana hnik neb li Diyarbekr di zindan de zindaneke din saz kirin. Xwestin di v zndan de kurdbn teslm bigrin bi xwe bidin xiyanetkirin. Xwestin serkeftina li vir bi ser bixin, bikin bingeh serkeftina li tevahiya Kurdistan bidest bixin.

Di sala 1980y de, ji aliy serokart tirk w dem Kenan Ewren ve, cntayek leker, dest dan ser meclsa Tirkiy iyandar bidest xwe xist. Li Kurdistan ji qeymeqamt aredariyan bigir, tevahiya saziyn dewlet ketin bin rvebiriya lekeran. Ji aliy arta tirk ve Kurdistan ji n ve hat dagirkirin. Operasyonn girtin kutina kurdan heta her gund hatin berfirehkirin. Di encama v pla dijkurdayet de, bi hezaran mirovn kurd n di her temen de dl hatin girtin. Gelek ji vana di odeyn lpirsnan, n xwed derfet mercn pir xerab de, di ldan kenceyn b hempa re hatin borandin. Di encama van kiryarn xerab de, bi sedan mirovan jiyana xwe ji dest dan ku h j kes ne aqbeta wan dizane, ne j gorn wan dinase. Yn ji van odeyn lpirsnan filitn, bi reweke nvmir ann zndana Diyarbekr. Li v der di bin fermandariya Esat Oktay Yildiran de, poltka pkannn teslmgirtin li ser girtiyan bi hem rk rbazn hovane meandin.

Ji bo ev rbazn hovane ji aliy nif kurd ew roj nejiyane ve were zann, ten saetek dema ji w zndan dixwazim raxnim ber avan:

Ser Sibata sala 1982an b; pit pnc e rojn me yn di odeyn Lpirsnxaneya Mrdn ya ku ji govn pez vegerandibn cih lmayn qediyan n re dest avn me gir dabn ber me dabn zndana Diyarbekr. Ji xwe di wan 56 rojan de bi ev roj avn me girt destn me girday bn. Roj km km du s saetan dora kencey dihat me. Dema hijmara me km dib ev du s saet hildikiiya dema hijmara me zde dib dadiket. Bi sip dpikan re cara yekem li w der naskirina me bib. Dema em gihitin zndana Diyarbekr j h na gezn wana dixuriyan

Bi ketina salona hucreyan a zndana Diyarbekr, qerdiyanan destn me avn me vekirin. Demeke kin wiha dinya li ber avn me tar b. Pit re hd bi hd her titek li cih xwe rnit. Dwarn sp, lempeyn ronahiyn wan tj, erda il, derabeyn hesin, qerdiyann dest bi jop! Li pey derabeyan reahiyn b liv tevger!

Dema avn me girt bn ji qrdaynn qerdiyanan me ji xwe re digot, gelo ima deng vana ewqas qebe ye! Dema avn me vebn, me dt ku her yek ji wana qas nihtek girs bilind bn. Hinekan jop, hinekan darn str n 5X10 cm. hilgirtibn dest xwe. Em dorp kirin xwestin em ciln xwe deynin. Gotin ku w me saxt bikin. Yn nexwestin ciln bin deynin, bi dar jopan lan wan sor n kirin. Pit her kes ilftaz b, lekerek ku eyek neft darikek ser w pembo l pay hat. Pembo di ey neft(sprto) de dakir, bi heste agir berday yek bi yek bin engn me ewitandin. Bi kizirna muyan re agir digihit got di cih de jan dida ser kezeba te. Ger yek bixwesta qr bidaya, di cih de jop pehn bi ser de dibariyan. Yn ku dirann xwe digivatin nedixwestin bi qrdayn kfa dijmin bnin, agir zdetir di bin eng w de dihitin ku jana dide zdetir be pwst bimne deng derxne

Pit v ciln me danbn erd tev di nava ava li erd gol bye de dan pit re zor dan me ku em xwe li nava w av dirj bikin. Dema em li nava av dirj bn, bi potnan hilkiiyan ser pita me xwestin em xwe bi erd re bixijiqnin. P re j bi dar jopan bi awayek rasthatin li her der la me didan. Daw leker tev ji ldan westiyan ber me dan hucreyan. Der vekirin her hucreyek s-arek ji me dehfandin hundir w. Hundir hucreyan ji xwe ber mit dagirt bn. Bi ketina me re di hundir de, li ser lingan j r nemab. Girtiyn ber xwe bi ser hev de qijilandin ku rka me bibe. Dema em ketin hundir hucrey, me dt ku qas bi ser plav bikeve hundir w tije av e. L em di wir de fr bn ku ew av ava li salon me xwe li ser dirj kir bi erd re xijiqand, ava ji destavan derdiket der ve b. Qerdiyanan bi zanist destav xitimandibn ku ava tev li psiy derkeve hundir hucreyan ji wir were salon. W ev heta sibeh em wiha li ser lingan di nava w psiy de man. Roja din roja din j hal me ew hal b

 

Di zindana Diyarbekr de yek maf girtiyan heb; nkarkirina nijada xwe drketina ji mirovbna xwe. awa ku rayedarn Tirkiy di her dem de kurdbn wek tawanek her mezin dibnin ten rka tirkbn li ber mirovan vekir dihlin; di zindan de ev poltka bi kence ldan xwestin derbas pratk bikin. Ji her kurd girt re digotin, Hn Apocn ne! dest bi kencey dikirin.

Mirovn girt bi mehan dernexistin dadgeh, hinekan bi salan ruy dadgeh nedtin. Dema derdixistin dadgeh, digotin, Gerek hn sc li ser we nkar nekin! Hn nebjin em kurd in! Hn bjin em tirk in em poman in! Ger hn wiha nebjin, zanibin ku w cendek we were zindan!

Di hucre qawan de bi dar zor sirdn nijadperest yn tirk bi girtiyan didan xwendin. Yn nexwendana derdixistin salon bi dehan qerdiyann wek nihtan diketin ser beden w y ji t birbn ji hal de ketiye. Di hundir nvsaetek de cendek w nvmir dixijikandin hundir hucre yan qawan

Pit berxwedana Mazlm Doxan a di 21 Newroz de, di eva 18-19 Gulan de ar cann bedew lan xwe dabn ber agir bibn xeleka duwem a berxwedan. Niha pwst bi servekirina xelekeke din heb. L ji bo v pwst bi biryardayneke xurt heb. Him bi alakiya Mazlm, him bi ya aran peyama berxwedan hatib dayn, l dijmin qet gavek ten j ber bi mirovahiy ve neavtib nehitib pla berxwedanan deng bide derve. Ji bo v pwst bi alakiyeke domdar a ku bikaribe deng xwe bide tevahiya zndan derve heb. Divb v car alak domdar baya ku bandoreke berfireh bikraya. Ev j bi razandina la xwe ya ser rka mirina bmiriniy dikarb bi ser biketa!

Bi v armanc mltann PKK Xeyr Drm, Kemal Pr, Akf Yilmaz, El ek end hevaln xwe biryara destpkirina Rojiya Mirin didin. Heta ku jiyana xwe ji dest didin w zad di qirika wan re nee xwar! Yan w dijmin kencey rake maf xweparastin ji wan re binase; yan w heta mirin biin bi pey wan re nifeke din yeke din were

Di derketina dadgeh de v biryara xwe ji heyeta dadgeh raya git re ekere dikin. Dema vedigerin zndan v mizgniy bi peyva, Em bi ser ketin! radigihnin hevaln xwe. Ji ber ku dizanin biryardayna alakiyeke wiha bi tena xwe serkeftineke her mezin e. Di pngav pwstiyn drok de, ya her grng biryardayn e! Biryardayneke ji dil xurt nvenv serkeftin e qas serkeftin bi nirx e. Serkeftina alakiy girday xurtbna biryar ye. Di rewn wiha de bbiryarmayn ji xwe mirin bi xwe ye!

alakiya di roja 14 Trmeha 1982an de dan destpkirin bi biryarbneke mezin heta meha lon domiya. Ji hefteya yekem a lon n re ehadeta lehengn ardeh Trmeh destp kir. Tev hem hewildann Esat Oktay yn teslmgirtin, pomankirin vegerandina ji ser biryara alakiy, alakgern 14 Trmeh bhnek ten j di biryara xwe de sistay nejiyan her zdetir xurt kirin.

Di v pvajoya rojiy de, bi taybet di hefteyn destpk de, her roj sifreyn ser tije xwarinn crbicr n bhnxwe ann dann ber deriy hucreyn rojgiran ku vna wana biknin. Dem bi dem ew b av, b ixare hitin ku tengav bikin. Dem bi dem ew b xew hitin ku lawaz bixin. Bi propaganda pskolojk xwestin wana sist bikin. L dagirkeriya tirk bi ti away bi ser neket. Roja ku bedenn rojgiran rakirin nexwexaney j, dermankirin nepejirandin di biryara xwe de bi heter (israr) tevgeriyan.

Daw bi ehdbna her ar alakgern leheng dagirkeriya tirk pwst ma, bi alakgern din n h di rojiy de ne re, li ser masey rn ertn wana bipejirne. Ev alak ji aliyek ve ji wan kesn ku dibjin; Dewleta Tirk bi PKK re li ser masey narn! re wek dersek ye; ji ber ku di zndana Diyarbekr de pwst ma rn ertn girtiyan j bipejirne. Li ser rpel her du aliyan destxet kirin ku careke din li girtiyan kence ney kirin girt li dadgehan bikaribin parastina xwe ya siyas bikin.

Li ser v peyman alakiya 14 Trmeh destp kirib bi daw b; serkeftin a girtiyn azadiy ya gel kurd b. Dijmin di poltkaya xwe ya tirkkirin de bi bin diket kurd careke din di xwedderketina li nasnameya xwe de bi ser diketin.

alakiya 14 Trmeh di hundir zndan de j b avkaniyeke wr biryarbna berxwedan ku tevahiya dln di zindan de j hz bigrin di salvegera w de ser hildin bi tevah poltka pkannn qirj, dijmirov xwnxwar yn dewleta tirk tk bibin. Esat Oktay j pit v tkn ji ser erk hat girtin, cih w hat guhertin li Stenbol bi awayek nasnameya xwe vere jiyana xwe domand ta ku mltann PKK di hundir otobusek de gule reandin ser mejiy w tola girtiyn Zndana Diyarbekr gel kurd vedan

roj gel kurd li ser rka alakgern zndana Diyarbekr n cann xwe dilop bi dilop razandin ser agir mirina ji bo zindbna b daw, ber bi azad serkeftin ve dimee ev mea gel kurd heta bigihje bidestxistina tevahiya hv, daxwaz xeyaln alakgern zindana Diyarbekr yn xelek xelek dest dan hev, w b navber bidome. Serkeftin w bibe ya geln mazlm ya gel kurd ku ji tevahiya gelan mazlmtir e.

 

Hesen Huseyn Denz

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org