CIH JI KURDAN RE NÎNE

HESEN HUSEYÎN DENÎZ

Kurd ji welatê xwe ji gelek sedeman koçber dibin, bi welatên biyanî dikevin. Dibêjin belkî li welatên biyanî gezek nan, qurtek aramî û bêhneke azad bikaribin bikişînin. Lê sazûmanên desthilat vê yekê jî li wana zêde dibînin û bi her cureyên astengiyan jiyanê li wana diherimînin.

Welat tê zanîn. Ji aliyekî ve şer, ji aliyekî ve zordariyên polîs û leşkeran, ji aliyekî ve bi sedan gundên hatine kavilkirin, ji aliyekî ve xakek sererd û binerdên wê hatine talankirin, ji aliyekî ve bêkarî, birçîbûn, perîşanî… welatê zêrîn di destê dagirkeriyê de bûye warê alozî û pevçûnan…

Kesên li vî welatî tev li têkoşîna azadî û rizgariyê bûne û bi vê sedemê di çavê dagirkeriyê re rabûne, bi êrîş, girtin, lêdan û kuştinan re rû bi rû dimînin. Tê zanîn di salên piştî 1990î de, di dema serhildanên gel pêl bi pêl li tevahiya welêt belav bûn de  bi sedan pêşengên gel bi destê hêzên girêdayî dewletê yên tarî hatin qirkirin. Memet Agar ê niha dixwaze bi navê partiya ‘Demokrat’ bikeve meclîsê û bibe şiyandar, digot, ‘Ji bo em pêşî li ber serkeftina têkoşîna kurd bigrin, me hezar operasyonên taybet lidar xistin!’ Hezar operasyon tê wateya bi hezaran girtin, kuştin û avêtina binê zîndanê… Di ser re nêzî pazdeh salan dem dibore, hê jî dewletê hesabê van kiryarên xwe û mexdûrên vê demê nedaye. Bi ser de her roj li hundir û der ve bi pey wana dikeve. Di van mehên dawî de hema hema kesek nema ku ji DTPê negirtin an di derbarê wan de lêpirsîn û doz venekirin. Li der ve jî di her hevdîtina xwe ya dîplomatîk de yan dibêjin, ‘wana biavêjin derveyî sînorên xwe, yan jî wana bidin dest me,’ û bi vê armancê hebûn û xaka Tirkiyê pêşkêşî şîrketên biyanî dikin, bi wana re hevpeymanan destxet dikin.

Di operasyonên Agar qalê dikir de, yên hatin kuştin ji xwe kuştin, yên avêtin zîndanan, bi salan di hucreyan de rizandin, hinek ji ber barîna guleyan rasthatinî birîndar filitîn û hinek jî wekî ji ber devê şûr bifilitin berê xwe dan derveyî sînoran.

Ji yên berê xwe dan derveyî sînoran yek jê jî Kamîl Solak bû. Kamîl di sala 1975an de li Sêwrek a Ruhayê jidayik dibe. Ji wir ji ber sedemên aborî bi malbatî koçî Serêkaniyê ya Ruhayê dikin. Li wê derê wekî her welatparêzekî alîkariya têkoşîna rizgariya kurd dike û bi vê sedemê ji aliyê hêzên ewlekarî yên dewletê ve di sala 1992an de tê girtin û qasî sê sal û nîvan di zîndanê de radikeve. Piştî tê berdan, di DEHAPê de seroktiya şaxê ciwanan dimeşîne. Di vê navberê de di sala 2000î de ji sedema nûnertiya wî ya kovara “Ozgur Halk”ê di derbarê wî de doz tê destpêkirin. Ji girtineke careke din û razana di zindanê de ditirse û radihêje malbata xwe, xwe li sînoran dide. Behra spî qut dike û tê li Qibrisê bi cih dibe. Ji sala 2003an ve li Qibrisê kar dike. Lê niha nema dikare li wê derê jî bimîne.

Dewleta Qibrisê niha zagoneke nû dixwaze li ser penaberan bimeşîne. Biyaniyên li wê derê dixwaze nîve nîv kêm bike. Kamîl û yên wekî wî li Qibrisê gelek in. Niha ketine taya bi ku ve biçin. Ger vegerin Tirkiyê, wê di cih de ji aliyê hêzên ewlekarî yên dewletê ve werin girtin û bikevin ber lêpirsîn û hundirê zîndanan. Ger berê xwe bidin welatekî din û dest bi koçeke nû bikin, wê kîjan welat himbêza xwe ji wana re veke?

Bi kinahî li ser ti xakê ji kurdan re huzûr û rehetî nîne. Kurd heta xaka xwe rizgar nekin û tê de bi dilekî rehet nerûnên, xaka xwe neçînin û di nava gelê xwe de, li ser çiya û deştên xwe bê girtin û kuştin nejîn, diyar e li ser xaka ti welatan ji kurdan re aramî nîne.

Lê ev yek jî îroj ketiye astengiyê; tevî hemû hewildanên aliyê kurd, tevî agirbest û helwesta aştiyane, aliyê tirk rojekê tenê jî navber neda operasyonên leşkerî û bi ser de rêberê gelê kurd jehrî kir û niha jî dixwaze pêşî li serkeftina gelê kurd a di hilbijartinan de bigre.

Ji xwe welatê me ji serî heta binî di nava êş, jan û nesaxiyan de hatiye hiştin. Roj derbas nabe ku nûçeyek di derbarê gundekî yan bajarekî de dernakeve; yan nesaxî tev li ava wana bûye, yan pirsgirêkên tenduristî ji nesaxiyên vegirtî rû dane, yan zarok jehrî bûne, yan rêk hatine girtin, yan ji feqîrî berê xwe dane metrepolan û tirempêl di bin wana de gêr bûye, bi dehan kesî jiyana xwe ji dest dane, malên wan wêran bûne…

Ev xêzanî trajediya gelê kurd e. Li ser xaka xwe penaber e, li welatên biyanî penaber e, di cîhanê de penaber e. Jê re ne li welatê wî, ne li welatekî din cih û war nîne. Bi vê sedemê divê kurdek li ku derê be, tevahiya hêza xwe biherikîne têkoşîna rizgariya gelê kurd ku rojek berya rojekê azadiya welêt bi dest bixe û vegera mezin a ser xaka xwe pêk bîne. Roja dagirkerî ji welêt were derxistin, wê rojê, wê hemû êş, jan û koçberiyên kurdan bi dawî bibin. Wekî din rehetî ji kurdan re nîne!

HESEN HUSEYÎN DENÎZ

çapkirin