Serphat

roka Eliy Memed Seyran Xatn

 Hesen Huseyin Deniz

 

Yek heb, yek tineb, mamo Silo b, kevr no b, qesra El b, ardeh der b. Dkek li ser ban v qesr b, bst ar saetan wr wra w b. Ev qesra li ku b? Li welat Hesen Heyderan b.

 

 

Welat Hesen Heyderan, welatek xr ber xwe pir zde ye dinya dtine, dizanin dinya i l hatiye. Cemaeta xwe gel xwe zane ye, zde xem l nne. Welatek wiha ye ku ev welat ber di dest paeyek de b. Pae ew der dida meandin.

Pae, du jinn xwe hebn. Ji jina ewil du kur bn. Ji jina daw j kurek keek bib.

Demek derbas b, pae emr xwed kir. Welat tevah xr bern welat ketin dest kurn w. Malm e; s bira ne xwikek e. T zann ku di cemaeta Kurdan de mezin mal k be, xwediy axaftin ew e.

Biray mezin li ser rvebirina welat cemaet jiyana wana tev dibe berpirsiyar. wirmend wan dibe ew. Welat wiha meandin.

Pismamek wana heb, j re digotin Eliy Memed  Eliy Memed, ji mj ve bav w mirib. Li ber dest wana xulamt dikir, pez dawar xwed dikir jiyana xwe wiha didomand.

Her du birayn mezin ji dayikek bn biray bik xwik ji dayikek bn. Malm e, hinek ferq cudah w biketa navber. Kur jinbav ye, kea jinbav ye, ev nzkbna her heye.

Biray mezin mirovek li pit mal dinyay ye, zik mezin e li ser text xwe rnitiye, tevahiya fikr ramana w mal diny zewq kyfa w ye an eref e.

Biray ji w biktir her wek w ye. Ger piek bi imir j biktir b, l dtina xwe, nrna xwe kesayeta xwe pir ji w ne biktir e.

Xwik biray ji dayika din; nav xort Qol Qasim e. Qol Qasim zilamek ji ser xwe re ye; ji mraniya xwe re ji xweikbna xwe re zilamek temam e. tevahiya cemaeta welat bi iqeke mezin li hember w ye. Zilamek bi adelet e. Ti neheqiy nake. Nabje, Ev maldar e, ev feqr e, nabje, Ev xurt e, ev zeyif e, ferqiy naxe navbera kesek k mirov were piya rka w, ti caran bhurmetiy li hember nake. Mirovek wiha ye.

Seyran Xatn ,xwika Qol Qasim a dayikek ye. Maeleh ji bejn bala w re! Tu ber xwe didey, weke tayeke rihan ye, tu dibj qey heyva ji ardehan ketiye panzdehan; te hk ikandiye, ji nava w derxistiye! Ewqas ezz e ewqas xweik delal e terbiye xulq w j qas xweikbna w heye. Xatneke wiha ye.

Eliy Memed, kurmam wana, xulam li ber dest wana, ew j xortek e. T zann li ber dest alem mezinbn zahmet e, zor e. Swmayn ne kar henekan e. Li ber dest wana mezin bye, l bel ji asaleta xwe titek winda nekiriye. Ew j zilamek li ser xwe ye, bhtir bi mraniya xwe, xurtbna xwe bi cesareta xwe t naskirin. xweikbna xwe j ne km ya Qol Qasim e. Di w welat de i xort nnin piy xweli piy w bixin. Zilamek wiha ye.

Li welatek pev re jiyan dikin malm e, dema bikat de, Eliy Memed li ber dest wana mezin bye, ew Seyran Xatn hev dinasin pev re diin derve, li mrg kaniyan digerin. Welhasil dem dewranek t re derbas dibe, dil didin hev, eq evek di navbera wana de dibe ku nehatiye dtin. Tu dibj qey qumr ne, rnitine li ber hev, awa wk bi nikilan xwarin dixin dev hev, her wiha li wana hatiye! Ewqas pev ve hatine girdan ji hev hez dikin.

L bel malm e, cemaeta Kurd e; ji bo nav pey wana nekeve gotin ney ser an erefa wana, xwe ji derdor diparzin. L eq evniyeke wana bi krahiyeke, mezin heye.

Ev wiha jiyan dikin, Seyran Xatn keeke ezz delal e, nazik e. Seyran Xatn ku pl mehfra hiriya w buhistek bilind e dike, dibje; Ay ling min die! d hesap bikin b awa ye?! Xatna mal ya bi ten ye, ewqas xweik ezz e. Tevahiya xortn welat avn wana l ne. Eq evn ber dil w Eliy Memed li ber tenita w ye. Wiha li xwe dinre, tu dibj qey qelem derxistine Seyran Xatn p kirine!

Demek wiha derbas dibe, rojek kur Mir am t w welat die cem biray mezin. Gotbjeke wiha belav dibe meraqek dibe. Ma k dizane kur Mr am ji bo i hatiye! Hinek dibjin, er e, ferman e; em bikevin!. Hinek dibjin, Na wele serdanek e! hinek dibjin, Na wele ji bo Seyran Xatn e!

Ev axaftin wiha belav dibin. Ma Seyran Xatn e, bi xwe nikare, pir mereq dike. Bang li xulama xwe dike, dibje:

- Xulam, dibjin kur Mr am hatiye. Birayn min n mezin j ji min re titek negotine. Ez pir mereq dikim. Ka binre ma tu titek j fhm nak?

Xulama li ber dest w, ewqas p ve girday ye, bje bimir, dimire; bje bimne, dimne; ewqas p ve girday ye. Dibje:

_ awa ez xulam, xatna min! Niha ez biim pirsyar bikim.

Die dev deriy biray mezin, li der dide. Dikeve hundir, di nava prekan de v al-w al diaxive. Welhasil i keik heye guh l dibe. Dizvire. Dema t, Seyran Xatn av l dike ku med w qulip ye, lvn w or bne. Dizane ku titek ne xr ye! Dibje:

- Xulam i l hat?

Dibje:

- Bi Xwed Seyran Xatn ez naxwazim bjim.

Seyran Xatn dibje:

- Wele t bj. Ma ji bo i min te hinartiye? Ma baweriya te bi min nay?

Dibje:

- Bel wele baweriya min ji herkes bhtir bi te heye. L bel ku ez bjim, w ew dil te y nazik biik. Ez naxwazim bjim.

Seyran Xatn dibje:

- Xwed wekl e, t bj.

Xulama w dibje:

- Bi Xwed hal mesele ev e; kur Mr am hatiye te xwestiye. Tu dizan ku biray te y mezin bi pey an eref mal diny de ye. Ez bawer im w te bidey.

Malm e, dema wiha dibje, kizirk bi kezeba Seyran Xatn dikeve, Eliy Memed t ber av w ew eq evn Qol qasim... Hema rondik ji avn w dibarin. Xulama w l dinere, Seyran Xatn li ber xwe ket dinyayeke din. Der bi hd digre derdikeve derve.

Seyran Xatn difikire; i bike, i neke? Malm e, t zann; di gundan de, di ertiy de ber rsp mezinn mal i bibjin ew e. Mirin heye, bes ji axaftin veger nne! Dema bjin, Seyran Xatn t p re bizewic, Xwed wekl e, Seyran Xatn nikare bje, Na!

Wiha difikire, i bike, i arey j re bibne? Ger here ji Qol Qasim re bje! , nabe. Ku ji Qol Qasim re bje, w Qol Qasim bi ya Seyran Xatn bike. Qol Qasim ji dinyay bhtir ji Seyran Xatn hez dike. W nade bi ronahiya av xwe. L naxwaze nexwe di navbera her du birayan de j derkeve. T zann ku nexweiya di navbera du birayan de, di navbera du mezinn welatek de, dibe nexweiya cemaet welat tevah li ser her tit bandora xwe dike. Ji ber v yek Seyran Xatn dibje, Ez nebjim.

Du-s rojan radibe, rdine difikire, kur Mr am dizvire. L biray mezin j re gotiye; Tu here, hema zanibe wer bye. Em pit re xeberek ji bo te rbikin. T xelata xwe   xwezgniyan titn din bn xwika min bib.

Seyran Xatn dema v yek dibihse, i arey nabne, rojek bang li xulama xwe dike, dibje:

- Xulam, ka bi xra xwe binre b Eliy Memed li ku ye, binre b tu nikar bang l bik.

Xulam die l digere, v al, w al dinre, Eliy Memed nne. Carek dinre ku li ser banek ax bi xortan re bi xar kaban dileyize. Die ber ban bang l dike, dibje:

- Eliy Memed!

Eliy Memed dibje:

- Ha? i ye? Te xr e?

Dibje:

- Ka were, Seyran Xatn li bend te ye. Kareki w bi te heye.

Dibje:

- Ma i kar Seyran Xatn nema ji v saet p ve? Nahle ez bi hevaln xwe re bhnek bileyizim.

Xulam dibje:

- Xwed wekl e, karek pir grng e. Ger tu ney, ne ba e. Seyran Xatn li hviya te ye.

Dema wiha dibje, Eliy Memed e, piek xwe vir de, wir de ba dide, l bel ger mirin t de hebe, Eliy Memed ji axaftina Seyran Xatn nazvire.

Ber xwe dide qesr die. Teq teq li der dide. Seyran Xatn dibje:

- K ye?

Eliy Memed dibje:

- Ez im, Eliy Memed!

Seyran Xatn dibje:

- Eliy Memed fermo were hundir.

Eliy Memed dibje:

- Na, Xwed wekl e Seyran Xatn ez naym. Ez li mehfra te dinrim, li doeka tu li ser rnitiye li hal xwe li cilikn xwe yn diriyay dinrim, ez ne y v der me. Ger axaftineke te hebe, ez li ber der guhdar bikim, biim pk bnim.Xwed wekl e, ez naym.

Dibje:

- El tit tu difikir ne wiha ye. Xwed wek3il e, xebereke ne xwe heye, ez ji bo te bjim. Ev end roj in ez li ser difikirim. Dil min ikestiye, ez nizanim ez i bikim. Div tu wer hundir.

Dema wiha dibje, eliy Memed li Seyran Xatn dinre, dibne Seyran Xatn hatiye guhertin melltiyek di avn w de heye. Dibje, Xwed wekl e, ev ne xr e!

Plava xwe derdixe bi wan goreyn xwe yn lewit dide ser mehfr, derbas dibe, t ser textek rdin. Seyran Xatn ji xulama xwe re dibje:

- Ka tu derkeve derve, hinek kar min bi Eliy Memed re heye.

Xulama w dibje:

- Ba e, Seyran Xatn.

Xulam derdikeve derve, Seyran Xatn dibje:

- Eliy Memed, tu dizan min ji bo i bang li te kir?

Dibje:

- Xwed wekl e ez nizanim te ji bo i bang li min kiriye. L qas ez te dinasim, Seyran Xatn, ez ber xwe didim te melltiya avn te,ez dizanim ku xebereke nexwe e. Xwed xr bike. Ka bje, b i ye?

Seyran Xatn dibje:

- Eliy Memed, Xwed wekl e, hal mesele wiha ye; kur Mr am hatiye, ez ji biray min xwestiye.

Dibje:

- Ba e, biray te i bersiv dayey?

- Biray min gotiye, Here, tu wer zanibe ev kara bye. Ez pey re xeberek ji bo te r bikim. T xelata xwe xwezginiyn xwe kar bike were.

Eliy Memed dibje:

- Ba e, Seyran Xatn, tu bi kyfa xwe y. Qismet te i be, dil te bi i xwe be tu w bike.

Seyran Xatn dibje:

- Eliy Memed, tu j dizan, Xwed wekl e, li ser ruy dinyay i kes ji te bhtir li ber dil min nne. L ez i bikim, i nekim, mirina min heye l dev ji te berdan nne.

Dibje:

- Ba e, ma em awa bikin, Seyran Xatn?

Seyran Xatn dibje:

- Ez pir fikir me. Min gotiye ku ez ji Qol Qasim re bjim, ma ne tu dizan Qol Qasim xwn germ e. Xortek li ser xwe ye. W bela xwe li biray xwe bixe. W nexwe bikeve nava welat, hizra milet xera bibe. Ji bo v ez hez nakim. Were ez te em v mesel hal bikin.

- Em awa hal bikin, Seyran Xatn?

- Xwed wekl e, ez dibjim ka em hevdu birevnin, ka b Xwed w qismet me i bike!

Eliy Memed difikire dibje:

- Seyran Xatn, Xwed wekl e, tirsa ebdan li ser ruy diny di dil min de nebye ez ne ji biray te y mezin, ne ji ti kes j ditirsim ez bawer nakim zilam hebin piy xwe li piy min j bixin. L ez li ber Qol Qasim dikevim. Ew Qol Qasim ku ewqas ji min hez dike em pev ve girdayne, ger bibihse me hevdu revandiye em ne, b xebera w, w i l b, ez nizanim!

- Xwed wekl e, Eliy Memed, tu rast dibj. Ez j v yek difikirim. Bes wek din areya me nne. Ez bawer im ku em hevdu birevnin w Qol Qasim wateyek bidey, i acizbna w nabe. Dem dewranek em ji van deran dr bikevin. Heta derdor hinek hnik dibe birayn mezin j piek v mesel ji br dikin, em dikarin werin, herin dest wana lborna xwe ji wana bixwazin, werin li v der ji xwe re di bin sitarek de rnn.

Dibje:

- Ba e, Seyran Xatn. Nv ev ez hesp xwe zn bikim. Tr kevan xwe, r mertal xwe l bikim, werim ber dev deriy qesr. Tu j xurcika xwe amade bike, em bikevin ser r biin.

Seyran Xatn dibje:

- Ba e.

Eliy Memed die li hesp xwe y kehl dinre, ma i hespe! Tu l dinr, hre hra w ye. Tu dibj qey ew j li bendey w dem ye, ku der l vebe ser l were berdan ka ber w bikeve ku der!?

Eliy Memed qederek rdin ji xwe re diponije.

Seyran Xatn j radibe buxika xwe bi cih dike li ber deriy qesr rdine. Dibe nv ev, dinre hre hra hespeke kehl hat. L dinre zilamek li ser ye tirnalek xortan e, maeleh ji bejn bala w re. Nzk dibe, dibne ku Eliy Memed e. Dibje:

- Eliy Memed tu hat?

Swar dibje:

- Bel Seyran Xatn a min. Tu xwe biavje pita Eliy Memed. Ka em ber xwe bidin felek, pita xwe bidin oxir, b Xwedteala qismet me bike i?!

Seyran Xatn li ser hesp li pita w swar dibe ber xwe didin felek, pita xwe didin oxir, l didin, diin.

***

 

Eliy Ehmed Seyran Xatn demeke dirj diin, d diwestin. Eliy Memed dibje:

- Seyran Xatn em gelek westiyan. Ma em danekevin li ser kaniyek avek nevexwin?

Seyran Xatn dibje:

- Bel.

Dadikevin, rdinn ku av vexwin. Hesp wana j hinek av vedixwe, bhna xwe vedide.

Qedereke wiha derbas dibe, Seyran Xatn rdin, Eliy Memed dibje:

- Seyran Xatn wele hinek ez ser xwe deynim ser onga te, ser min die.

Seyran Xatn dibje:

- Ba e.

Eliy Memed ser xwe datine ser onga Seyran Xatn. Demek derbas dibe, bhna w t ber dil w. Kfxweiya w li cih e; wek du qumr ne di ber snga hev de ne. Ma ji v kyfxwetir titek heye di diny de? Na!

Welhasil radibin dsa li hesp xwe swar dibin dikevin ser r. Qederek diin, li rast qonaxek tn. Ji dr ve dinrin wa ye end ira ne qonaxeke. Eliy Memed dibje:

- Seyran Xatn tu dizan em gelek westiyane. Ez dibjim ma ev em nebin mvan v qonax?

Seyran Xatn dibje:

- Wele tu dizan.

Li dev der peya dibin, hesp xwe gir didin, diin dev qonax. Eliy Memed dibje:

- Seyran Xatn, em nizanin ev k ne. Dema em n ketin hundir, nebje, Me hevdu revandiye, bje, em xwik biray hevdu ne. Em rw ne. Em hatine derbas bibin, biin welat xwe. Ger hn destr bidin; em mvan in, me bihewnin ba e. Nanek bixwin, bhna xwe vedin, em biin. Nadin j em biin.

Seyran Xatn dibje:

- Ba e.

Diin dev der, teq teq li der didin, ji hundir dibjin:

- K ye?

Dibjin:

- Em in.

Der vedikin, dibjin:

- We xr e?

Dibjin:

- Wele em rw ne. Em derbas bibin, em westiyane. Hespa me j westiya ye, me gir daye. Em dixwazin nan avek bixwin, bhna xwe vedin derbas bibin, ger hn mvanan bihewnin.

Dibjin:

Mvan, mvann Xwed ne. Ser ser me ser avn me. Kerem kin, derbas bin.

W dem li qonaxan odeya jinan cuda b, odeya zilaman cuda b. Radibin Eliy Memed dibin odeya zilaman Seyran Xatn j dibin odeya jinan. Derbas hundir dibin, silav dikin rdinn.

Ew qonax a skan Gulxan e. skan Gulxan zilamek ji ber ve herkes j aciz b. Yek ps b cemaet j hez nedikir. Pit dibe musliman, qonaxek li ser v rk datne, bi hlebaz duzenbaziyan bi delevreyan jiyana xwe didomne. Zilamek wiha ye.

Qederek rdinn, dinrin wa ye zilamek heftorek e, di ser w de qalneke metreyek dirj heye. Ling avtiye ser ling. Eliy Memed l dinre, dizane ew mezin qonax ye.

Qedereke n re cemaet belav dibe, zilam dibje:

- Filankes ma tu k yi?

Dibje:

- Ez Eliy Memed im.

- Te xr e?

- Wele ez xwika xwe ne. Em hatine derbas bibin.

Hinek sohbet dikin, daw Eliy Memed mesel j re vedike dibje:

- Bi Xwed hal meseleya me ev e; ez dotmama xwe ne, me hevdu revandiye em hatine me xwe avtiye bext te!

skan Gulxan dibje:

- Hn ser ser min, ser avn min hatine. L El, ez li te dinrim, ez hatime v imr, min gelek dinya dtiye, l min i zilam wek te nedtine. Bejn bala te, qeft dest te tu zilamek bi xweikbna xwe mraniya xwe diyar . Ez bawer nakim zilam wek te hebe. Ev keika dil te ji te diziye te xapandiye k ye, ez dixwazim bibnim.

Eliy Memed dibje:

- Ez xulam, kerem ke em jor de biin. Li odeya jinan e.

skan Gulxan dide xwe, radibe, di ber hev re diin ber odeya jinan. Dema der vedike l dinre, Seyran Xatn li p der ye, agir bi kezeba skan Gulxan dikeve. Maeleh dibje ji v bejn bal re, ji v ewq emal re. Tava heyva ardeh heta panzdehan e. Bi xweikbna xwe iqas were gotin, nikare heq w bidey. Dema av l dikeve agir bi kezeba w dikeve, skan Gulxan di dil xwe de wiha dibje:

Ya xaluq vana, tu i mezin , i rehm , i rehman.wele te ev got berxan, got nazik xiste ber koka v diran, wele ez wiha wiha bikim ji dayika Eliy Memed v mvan...

Dibje:

- Eliy Memed ka em vegerin odey. Diin odey rdinn. Ma skan Gulxan e. Xw ketiye la w. Di cih xwe de narne; av li Seyran Xatn ketiye! Hing Eliy Memed p re diaxive, ser xwe dihejne, dibje Bel, l bel guh w ne l ye.

Eliy Memed mirovek paqij e, herkes j wek xwe dizane. i xerab nae ber dil w. Qederek t re derbas dibe, skan Gulxan li fen fenasan difikire. T zann rov b fen fenas nabe! skan Gulxan j di ser xwe de el roviyan digerne, dvik yek j li hev naxne! Radibe bang li meleyek dike. Dibje:

- Mele!

Mele dibje:

- i ye?

Dibje:

- Xwed wekl e, keeke ewqas xweik hatiye vir, ne kar e. Zilamek ew revandiye. Dixwazimbi w re bizewicim.

skan Gulxan, s jin xwe hene. W ew bi ya aran be. Dibje:

- T mehreke wan a bi derewan bik, bila ne ya esas be d te p i ixul nne. L bi Xwed ku kes p bihise te karek wiha kriye, ez ser te lxim ku hing imr bav te heye, tu nizanib i bi ser te hatiyi.

Mele dibje:

- Ba e.

skan Gulxan derbas odey dibe, bang li Eliy Memed dike, dibje:

- We hevudu revandiye, qederek hatiye ser we. Em bang li mel bikin. Bila mehra we bibire. Bibin jin mr hevdu v meseley em xelas bikin.

Eliy Memed dibje:

- Wele ba e; ku tu titek wiha bik, pir ba e.

Bang li mel dikin. Mele t, mehreke wan a bi derewan dike die.  Dibe nv ev, ev dereng dibe, pr dibe. skan Gulxan dibje:

- Eliy Memed, fermo rabe. Ez te Seyran Xatn bibim odeya we, hn bhna xwe vedin, hn rw ne. Em j ji xwe re razn. Cemaet belav b, me ev pr kir.

Eliy Memed dibje:

- Ba e.

Wana dibin odeyek, cihek ji wana re datnin vedigerin odeya xwe. skan Gulxan di nava odey te die t. Xwed wekl e, sed caran dijmre b ew ode end gav in. Sebra wnay! W i fen fenasan bikje. Derengiya ev, bi hdka die der vedike, dinre her du weke qumriyan razane.dest xwe xistine bin ser hevdu. Tu wiha li wana dinr, tu xov nak li bejn bala wana binr. Bi hdka die dev sindoq vedike, xincera xwe j derdixe, t dev der. Der vedike, kes bi xwe nahise.

skan Gulxan xincera xwe jor de radike, li ser dil Eliy Memed dide. Dema li ser dil Eliy Memed dide, xwn diavje ser ruy Seyran Xatn. Seyran Xatn vediciniqe, radibe, dinre ku ew ternal xortan, eq evna li ber dil w, xincerek di ser dil w de ye. Dn har dibe, dinya li ber avn w tar dibe. Qrek dide, nizane i b, i neb, xwe li der dide dibeze.

skan Gulxan hing dide pey w bigre, ji xwe re bne. Ma eyb e, bye koviya ser iyayek, ma k dikare Seyran Xatn bigre.

Seyran Xatn dn har dibe, bi ol iyan dikeve. skan Gulxan iqas bi pey dikeve, nikare peyde bike. Dizvire, radihje cenazey Eliy Memed binerd dike, rdin jiyana xwe didomne.

 

***

 

Seyran Xatn hildikie navsera iyayek ku iyayek pir bilind e, pir asye ye, cih koviyan e. bi roj die ber dev kaniyan, tzik png giya dixwe, var j die kunek ji xwe re radiz, wiha jiyan dike.

Seyran Xatn rojek dinre wa ye nrvanek di wir re derbas dibe. Bang l dike, dibje:

- Wa nrvano!

Nrvan li pey xwe dinre, jin hurmetek li wir e, bye weke prebokan! Dibje:

- Ke te xr e? Tu ins , tu cins ? Li navsera v iyay tu i dik?

Dibeje:

- Xwed wek e, pirsyar neke. Ew koviy te kutiye, ez eyar w dixwazim. Ger tu bid min rehme li d bav te, ger tu ned min lanet li d bav te.

Dema wiha dibje, nrvan hema pezkov diaveje erd, kevil dike,kevil w didey, dibje:

- Oxir feleka te ya xr be.

die. Seyran Xatn dsa di nava mrgan de bi giya xwe xwed dike, var j w kevil dide dora xwe, die di nava koviyan de radize.

Di navber re sal derbas dibin; qedereke xwe derbas dibe. Seyran Xatn, ew xatna ku pl buhustek hir dikir digot,Ay ling min die!, pxwas pl wan beran, wan sitiriyan, wan keleman dike. Pora w tev li hev bye. Qirj girtiye. Cilikn w tev diriyane. Tu l dinr, tu dibj qey ev cineke yan tebayeke ji ikeftek derketiye!

Rojek dsa kul derdn w tn bra w. Eliy Memed t bra w. Die ser ser tehtek, ji xwe re rdine, diponije. Ber xwe dide dinyay ka w i l b!

L dinre wa ye zilamek pora xwe rt kiriye hrik e, trikek li pita w di bin re derbas dibe. Bang l dike, dibje:

- Ho, ho filankes!

Zilam j feq ye; y li wan gund ol iyan digerin, ma ji feqiyan bhtir k heye? Feq wiha bi jor de dinre, dibne wa ye yek li ser ser tehtek ye. Feq ber xwe didey dibje:

- Bel! Te xr e? Tu k yi? Tu ins , tu cins , li navsera v iyay jin hurme, te xr e?

Dibje :

- Feqe zde axaftin neke. Qewtiyeke min heye, nameyeke min heye. Ger te pk an, bje Ez pk bnm, ez ji bo te bjim, ger te pk nean, here oxir feleka te ya xr be. Ne te ez dtim, ne min te dt.

Feqe dibje:

- Ba e. Kerem ke bje ka qewtiya te i ye?

Dema wiha dibje, Seyran Xatn dibje:

- Ma kaxez qelema te heye?

Feqe dibje.

- Bel.

Dibje:

- Tu kaxez qelema xwe bigre, ez bjim t binivsn.

Welhasil Seyran Xatn dest p dike, ji roja yek heta w roj i bye, i nebye, awa ne skan Gulxan Eliy Memed awa kutiye, awa reviye di i hal de ye, tev dibje. Dema dibje, rondik di avn feq re diavjin. Hema feq nizane i bje. Dibje:

- Ba e, ma xelas?

Dibje:

- Er Feqe. Ger tu v bighne welat Hesen Heyderan, zilamek heye, j re dibjin Qol Qasim. Ger tu bighn dest w, w pir ba bibe. Bila xra d bav te be.

Feqe, agir bi kezeba w ketiye. Bang dike, dibje:

- Wa Seyran Xatn!

Dibje:

- i ye?

Dibje:

- Ez pir xurt im, pir zr im pir li ser xwe me. Ba li rasta min hatiye, gotiye Ho feqe tu end zrek , were ez tu bibin heval, min gotiye, Na, he tu bay, tu belay, li dora dar dev mesrkan diger, nikarim hevaltiya te bikim. Xwed wekl e, soz ahd li ser v ruhe min de b, can min j di v oxir de hebe, tu ba bawer ke, heta ez v namey neghnim cih w, ez nazvirim.

 

***

Seqe namey dipe, dixe brka xwe, trik xwe dide pita xwe, Ya Alah, ya Xwed!  gavek, du, s... Wiha l dinre ji welat Hesen Heyderan buhuriye j! Feq dizvire, dikeve welat.

V al pirsyae dike, w al pirsyar dike, dibje; Mezin welat k ye? Nav biray Seyran Xatn mezin didin. Li deriy mal dide, silav li wana dike. Die dinre biray mezin li ser textek rnitiye. Die p w ve, namey dide dest w.

Bira dixwne, titek nabje. Namey dipe, dsa dide dest feqe.

Feqe l dinre, a dimne. Di dil xwe de dibje, Alah alah, ev i zilam e ev i axa ye? Ma an eref wiha ye?

Welhasil n de dizvire, derdikeve, di ber xwe de dibje; Sa kur sa, ev li namsa xwe j xwed dernay!

Die ber dev deriy biray duduyan, teq teq li der dixe. Dibjin:

- K ye?

Dibje:

- Ez im.

Der vedikin, derbas dibe, dinre va ye dsa yek li ser textek rnitiye. Namey dide dest w. Ew j namey dixwne, dsa dipe, dixe dest feqe.

Feqe a dimne. Dsa derdikeve di ber xwe de dibje; Kur sa, v j titek ne got.

Welhasil feqe bhv dibe. Qol Qasim j nabne derdikeve ku ji welat derkeve. Li rast prejinek t. Prejineke kulomot ye. Wiha l dinre ku pita w xwar bye, nikare bimee. Dibje:

- Xalt!

Dibje:

- i ye?

Dibeje:

- Ez pirsyarek ji te bikim.

Dibje:

- Kerem ke feq!

Dibje:

- Zilamek li v der heye, dibjin Qol Qasim. Gelo tu nizan li ku der ye?

Pr dibje:

- Kur min pirsyar neke.

Dibje:

- Ji bo i? Nameyek heye ez bidim.

Pr dibje:

- Xwed wekl e, ew zilam Axa y vi welat b. Biray bik b, alem pir j hez dikir. Zilamek pir li ser xwe b. L kurmamek w heb Eliy Memed xwikeke w heb Seyran Xatn, hevdu revandin hing li pey wana geriya, nizane i hate ser wana. Dn har bye, aciz bye, li ser filan mrg, li ber dev kaniy ye. Ger hinekan bi xra xwe gezeke nan j re birin xwar, xwar, ger nedan j bi Xwed pirsyara kes nake.

Feqe dibje:

- Xalt, ez pir sipaz dikim.

Ber xwe dide mrg die. Dinre wa ye zilamek, dest xwe xistiye bin guh xwe, li ser dev kaniy diponije. Dibje:

- Selamaleykum.

Dibje:

- Aleykumselam.

Feqe namey dixe dest Qol Qasim. Dema didey, dibje:

- Qol Qasim tu y, ne, bira?

Dibje:

- E.

Dibje:

- Kerem ke, ev name ji bo te ye.

Qol Qasim namey vedike dixwne. Dema vedike dixwne, ma rondik di avn w de dimnin?! Malm e, dema dibihse Seyran Xatn li navsera w iyay weke koviyek dn har bye ew ternal xortan Eliy Memed bi xincera xayin skan Gulxan hatiye kutin. Dn har dibe, hi aqil di ser w de namne. Dest xwe diavje brka xwe. Di trik w de i zrn w hene tevan dixe dest feqe. Dibje:

- Feqe, mineta te li ser ser min bav min. Ez v qnciya te heta dawiya imr xwe ji br nakim. Tu li ser ser min hat. Oxir feleka te ya xr be.

Feqe j kyfxwe dibe, ber xwe dide rka xwe, die. Qol Qasim dizvire.

 

***

 

Dema Qol Qasim dizvire, cemaet tev li kuan li ser banan dinrin ku va ye Qol Qasim t nava bajr, her kes a dimne. Dibjin:

- Gelo Qol Qasim i l hatiye, wiha ber xwe daye bajr?!

Qol Qasim t, iqas cemaet li rasta w t, silav l dike, qet naaxive. Die mal xwe wek wan ternaln cengaweren ber diidne, die ser ban qesr. Bang dike, dibje:

- Ho, ho! Gel cemaeta welat Hesen Heyderan! He guh li deng min dibe, ji heft sal, heta heft sal. Y dest w ji r mertal, tr kevan bigre. Y di navbera saetek de, hesp xwe zn neke, r mertal xwe tr kevan xwe l neke li dev qesr hazir nebe, ez...

Qol Qasim dema v ferman dide, dev j berde y dest w tr kevan bigre, y dest w ji kev j digre, hem kes li hespn xwe swar dibin, r mertal xwe, tr kevan xwe digrin, tn li dev qesr amade dibin. Qol Qasim ber xwe dide wana dibje:

- Cemaet! Hal mesele wiha ye; ew zilam can xwe bixe ber diran xwe pey min de were, kerem ke bila were.

Ew j hesp xwe berdide, ma  i hesp e?! Hespek rahwan e, nboz e, wiha bilind e, stuy w dirj e. Bawer ke tu ten li rasta w wer, t bitirs, t bj, Ma ev i ye? L swar dibe. ZnE l dike, znek sor e. r mertal, tr kevanek j hildigre dide pya cemaet, ya Alah, ya Xwed qesda qonaxa skan Gulxan dikin skan Gulxan tu li ku y?

Welhasil demek r distnin, diin. Hespn wana diwestin. Li ser kaniyek radiwestin. Hespn xwe berdidin Qol Qasim dieser kaniy. Dema av vedixwe, eliy Memed skan Gulxan t bra w. Di ber xwe de dibje; Ba e, em bi van hespan hatin evqas westiyan em li ser v kaniy sekinn. Malm e, dema Seyran Xatn Eliy Memed j hatine, li ser v kaniy sekinne, av vexwarine! Ev yek t bra w agir bi kezeba w dikeve. Bhnek rdin, diponije. Cemaet t derdora w. Hespan tr xwariye, bhna xwe vedane. Dibjin:

- Qol Qasim ma em bi r nekevin?

Qol Qasim hiyar dibe, dibje:

- Bel.

Dsa li hespn xwe swar dibin, ber xwe didin Qonaxa skan Gulxan. Diin, nzk qonax dibin, dibnin wa ye qonax diyar e. Qol Qasim dest xwe vedike, dibje:

- Cemaet tev rawestin!

Cemaet tev radiweste, dibje ka b Qol Qasim w i bje!

Dibje:

- Ev skan Gulxan ez dizanim k ye. Zilamek wek rov ye. Ger ew p bihise em hatine ji bo kutina w, w ew xwe bixe kunek, em heft bav xwe ji tirb rakin, Xwed wekl e em nikarin w ji w kun derxin. Ji ber w yek ger tu bi fln rov ne ser rov, tu ti caran bi ser nakev. Div em flek l bikin.

Li hev dirnn, bi hev diwirin. Dibjin, Rka ba ew e, em zilamek derxin qasid binin. Bila ji skan Gulxan re bje, Qol Qasim ez rkirime, gotiye, me bihstiye ew zilam xwika min revandiye te w kutiye. Ez pir kyfxwe bme. Ez dixwazim tu wer adira min, ji qehwek, ji ziyafetek, ez j qedr xwe bidim te.

Dibjin, Xwed wekl e, ev fla ba e!

Welhasil zilamek li hesp xwe swar dibe, die dev qonax, li der dixe teq, teq!

Dibje:

- K ye?

Dibje:

- Ez qasid Qol Qasim im.

Dema wiha dibje, skan Gulxan la w diricife. Dibje:

- Te xr e?

Dibje:

- Qol Qasim gotiye, ew zilam xwika min revandiye, te ew kutiye. Ez pir kyfxwe bme. Ez hez dikim tu wer kon min. Ji qehweyek, ji ziyafetek heq te y li min ez bidim, ez p kyfxwe bibim.

Dema wiha dibje, skan Gulxan dest xwe diavje simbln xwe dibje:

- Turrrt, wele ez bm, ma k b?

skan Gulixan nizan b w i felek were ser w. Radibe hesp xwe zn dike, ivika xwe dixe dest xwe, l swar dibe dide pey qasid. Diin ber dev adira Qol Qasim, ji dawarn xwe peya dibin. Dema dikevin hundir. Qol Qasim dibje, Wa ye sa kur say hat! Dema wiha dibje, skan Gulxan guh l nabe, rdin.

Hinek diaxivin n re Qol Qasim dibje:

- skan Gulxan min te bihstiye, ez dizanim tu i zilam . Ba e, ez pirsyarek ji te bikim. Tu wjdan xwe, t rast bersiv bid.

skan Gulxan dibje:

- Xwed wekl e Qol Qasim, ez di adira te de me i tit hebe, ez tev rast ji bo te bjim.

Qol Qasim dibje:

- Ba e, ew zilam xwika min revand, zilamek wiha b ku di welat Hesen Heyderan de ti zilam nebn piy xwe li piy w bixin. Tu awa dikarb w bikuj? Zilamek pir li ser xwe b. Di mraniya xwe de, di er xwe de kesek wek w neb.

skan Gulstan dibje:

- Qol Qasim, ma ne malm e. Dema min bihstiye xwika te revandiye, ez j axa me, tu j axa y, tu dizan sa got say naxwe, ez pir li ber ketim min got, Ez qenciyek bikim, ez w bikujim, ez xwika te bigrim, ji bo te bnim. var ez m di ber snga hev de bn. Min xincerek li ser dil Eliy Memed da, ew kut, hing min xwest ez xwika te bigrim, bnim Seyran Xatn, reviya, nizanim ku der.

Dema wiha dibje, Qol Qasim, agir bikezeba w dikeve, lev dilerize, nizane i bibje. Dev w dema digere, axaftinn dev w derdikevin, dibje:

- Hey la sa kur sa, kur kikan. Wele ji te we ye Qol Qasim di heyfa kur mam xwe y Eliy memed re bor ye. Wele dest w bi dv hesp xwe ve gir daye, p kiriye s saetan gre talma sitiriyan. Wele ji pita stuy w jkiriye tra du aroxan heta bi pita dvika w ye. Wele dil w hnik nebye, r xwe kiandiye ser w jkiriye, di xurcezn de daniye.

Welhasil Qol Qasim vana tevan bi ser skan Gulxan tne. Dest w bi dv hesp xwe ve gir dide, w hesp nboz bilind. S saetan gre talma sitiriyan p kiriye. Ji bo du aroxan, ji pita stuy w heta ser dvika w erm w radike. Daw dil w hnik nabe, ser w j dike di xurcezna xwe de datne, ji bo Seyran Xatn hiltne.

Vana tevan pk tne ber xwe dide cemaet, dibje:

- Ez pir sipaz dikim rehme li d bav we. Kar we li vir xelas. Ez hez dikim hn tev bizvirin nava zarokn xwe ten li mal ne. Welat b xwed ma ye. Hn herin.

Nav end zilaman dibje, bila filankes filankes bimnin, yn din herin.

Cemaet dibje:

- Qol Qasim, mirin mana me yek e. Em pEngaveke by te navjin.

Welhasil Qol Qasim dike ferman wana r dike. end zilamn nav wana hildaye li cem dimnin, rdinn.

 

***

  

Qol Qasim end zilamn p re ber xwe didin iyay Seyran Xatn l ye p ve hildikiin. Her ku dighjin cihek bang dikin, dibjin:

- Hooo Seyran Xatn! Hooo Seyran Xatn!

Bi saetan l digerin, l titek peyde nakin bhv dibin. Di w navber de Qol Qasim j di navser re dizvire ku i bibne!

Li w der j kaniyek heye. Seyran Xatn j li ser kaniy rnitiye, ber var ye. Seyran Xatn dixwaze hinek giya bixwe var here ji xwe re di nava koviyan de raz.

Qederek bang l dike. Seyran Xatn guh l dibe ku ew deng naskir  y Qol Qasim e. Agir bi kezeba w dikeve. Qas Qol Qasim bang l dike, Seyran Xatn dixwaze bersiv bidey, l dev w li hev nagere deng j dernay.

Carek, du, s, deh car... daw dev w li hev digere, dibje:

- Hoo birayo, va ez li v der me!

Dema wiha dibje, Qol Qasim ber xwe didey. Die, xwe diavjin hemza hevdu. Piek kyfxweiy dikin. Rondikn avan dibarnin. Seyran Xatn ketiye i hal!?

Qol Qasim av li hal w dikeve, nizane i bibje! Hema die dibeze xurcezna xwe, ewil ser skan Gulxan derdixe, datine ber w, ji bo kezeba w hinek hnik bibe. Pit w destek cil teze y hevrim derdixe. Seyran Xatn li xwe dike. W li pit xwe datne, ya Alah, ya Xwed, ber xwe didin welat Hesen Heyderan.

 

***

 Qol Qasim zilamn p re xwika w Seyran Xatn dighjin welat xwe, welat Hesen Heyderan. Dema cemaeta wana av li wana dikeve, ewqas kyfxwe dibin ku ew tavaheyva welat wana Seyran Xatn wa ye zviriye, ji kyf eq re el roj el evan def zirney li dar dixin kes naraze, nafikire kar nake, dawet dikin govend digrin.

Dsa welat Hesen Heyderan her iqas ew ternal xortan Eliy Memed di nav de nebe j, her iqas kul kedera w di dil milet de hebe j, hd bi hd dsa kyfxweiya xwe ya ber digre milet jiyana xwe didomne.

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org