``DESTPÊKÊ LI JINAN BIDIN!``

 HESEN HUSEYÎN DENÎZ

Nivîskar Eileen MacDonald pirtûkek bi navê, `Destpêkê li Jinan Bidin` nivîsandibû. `Shoot the Woman First` Ji bo nivîsandina vê pirtûkê jî ji Leyla Xalid a Filistinî bigir heta Kim Hyon Hui ya ji Koreyê û Susana Ronconî ya Tugayên Sor bi gelek jinan re hevdîtin çêkiribû. Sedema nivîsandina MacDonald a vê pirtûkê ew bû ku di lêpirsînên polîsan de, di warê leşkerî de têgihek wiha derdiket pêş; digotin `Destpêkê li jinan bidin`. Çima destpêkê li jinan bidin?

Li gorî lîteratura polîsan dibêjin ku jin di dema derbasbûna çalakiyê de di demeke ji saniyekê kêmtir de biryarê didin, lê ev dem li cem zilaman du an sê saniye ye. Yanî ku polîsek bi jinekê re were pêşberî hev jin di hundirê saniyekê de wê destê xwe biavêje çeka xwe û lingê wê bikişîne, lê zilamek be, dibe ku di hundurê du saniyeyan de jî destê xwe navêje çeka xwe û bikeve nava dudiliyê.

Ev teoriyek e, lê gelek mînakên wê yên pratîkî jî dîtine ku gotinek wiha dane pêş.

Niha dewleta Tirkiyê jî vê rêkê dişopîne. Di pêngava tasfiyekirina têkoşîna kurd a bi navê `Açilim`ê daye destpêkirin de bi dirûşmeya, `Destpêkê li jinê bidin` tevdigere. Dema dixwaze bi ser DTPê de biçe, destpêkê ji jinan destpê kir. Ev ne rasthatiniyek e û keça 13 salî jî vala vala nekuştin. Pir bi zanistî berê xwe dan jinên DTPyî. Ji dîroka polîsgeriyê sûd digrin û wiha bi ser de diçin.

Dixwazin destpêkê jinan radest bigrin. Ku jin werin radestgirtin wê zilam jî bêbandor bên hiştin. Bi têkoşîna PKKê re her kes dizane ku jina kurd vîna xwe da der û xwe da pêş. Jin ji malê, ji nava şekalan derket û daket kolanan, derket serê çiyan û herî dawî li ser kursiyê meclîsê rûnişt. Lê li ber çavê dewletê divê jina kurd her kole bimîne, her di bin destê zilêm de binale. Çawa dikare serî hilde? Çawa dikare siyasetê bike? Ger pêşî li ber vê jinê were vekirin, wê dewlet û sazûman li ber lingan biçe. Ji bo wê dibêje ``zû li jinê bidin!` dema hûn jinê bêbandor bikin, zilam hêsan e.

Zilam jî divê zanibin ku jin taştê bin ew jî firavîn in. Ku jin şîv bin ew jî paşîv in. Yanî her xelasiya wan nîn e. Dema li hemberî birina jinan serî deynin, wê dor were wan jî. Êdî jê û pê de kîjan polîs dilê wî bixwaze, wê were meclîsê bi çepilê wan bigre û bibe dadgehê. Wê demê ti cudahiya parlamanteriya DTPyiyan ji memûrekî dewletê namîne. Ew êdî nabin nûnerê gel ên hatine hilbijartin, dibin memûrekî dewletê yê berdest.

DTP divê xwe nexe vê rewşê. Ger buhayê wê derketina serê çiyê be, yan jî wekî Allende li salona meclîsê kişandina tebanceya xwe be jî, divê nehêlin ku wan her du jinên DTPyî bi darê zorê bibin dadgehê.

Ger dewlet wê bi darê zorê parlamenteran bibe, çima yên AKPê, CHPê, MHPê yên ku ji diziyê bigir heta zîna û qaçaxçitiyê, yên ji sixtekarî û heta bertîlxwarinê her karê qirêj kirine çima nabin dadgehê?

Li gorî zagona xwe ya faşîst be jî mafê polîsan nîn e bi darê zorê parlamanteran bibin dadgehê. Gel divê di vê mijarê de DTPyiyan tenê nehêle. Kesên demokrat, mafparêz, pêşverû jî divê wana tenê nehêlin. Lê divê DTPyî jî dest ji xwe bernedin û xwe radest nedin. Heta xala dawî bila li ber xwe bidin, dema çare nema bila çeka xwe bikişînin, qet hê jî çare nema bila her bîst alavên xwe kom bikin û berê xwe bidin çiyê; lê qet bila serî daneynin.

Ger îroj van her du jinan bibin, wê sibe her bîst parlamenterên DTPyî bibin û him jî her roj bibin. Wekî zarokên berdest wê li wana bikin. Kîjan parlamenter êdî li ku derê axaftinekê bike wê polîs werin û bi şimaqan bi wan bikevin.

Pişt re nebêjin kesî em hişyar nekirin! Va em hişyar dikin. Li ber xwe bidin lê gav paş de navêjin û yekîtiya xwe jî xera nekin. Her bîst wekî benîştê dara benê xwe bi hev ve bigrin û bernedin. Ku yek lib ji we biqete, wê dor were heta liba dawî.

Dema hûn li ber xwe bidin wê gel jî, dem jî û dîrok jî bi we re be.

Ji berxwedana we re serkeftin.

HESEN HUSEYîN DENîZ

çapkirin