DI DEH SALAN DE KOMPLO GIHIŞT KU?

 HESEN HUSEYÎN DENÎZ

Deh sal zêdetir di ser komploya li hemberî rêberê gelê kurd birêz Ocalan hatiye kirin re derbas bû. Di van deh salan de pirsa herî balkêş a derdikeve pêşçav kîjan e gelo?

Tasfiyekirina tevgera azadiyê? Dîlgirtina rêbertiyê? Çareserkirina pirsgirêka kurd? Belavkirina artêş an partiyê? Têkbirina gelê kurd û doza wê?...

Bi rastî kîjan e mirov nizane, ji ber ku zelaliyeke ya komplosazan bidest xistibin li holê nîn e.

Niha ji komplosazan mirov yek bi yek dikare bipirse: We rêbertiya gelê kurd bi çi armancê, ji bo çi girt û avêt zîndanê? Ger armanca we tasfiyekirina tevgera azadiyê bû; di van deh salan de we çima nedikarî tasfiye bikin?

Ger armanc tenê dîlgirtin bû? Çi fêde gihişt we? Çi bi dest we ket?

Ger we dixwest pirsgirêka kurd çareser bikin; ka we çi çareserî jê re anî? Çi başî yan çi xerabiya we gihişt çareseriyê? Ger we dixwest PKK û HPGê belav bikin, ka hûn di kîjan pêngavê de ne û çima bi ser neketin?

Ger armanca we têkbirin û teslîmgirtina gelê kurd bû, çima gel her roj li kolanan û li ser pêyan e?

Ez di wê qinyatê de me ku komplosaz jî niha van pirsan ji xwe dikin. Dema li hev kom dibin, kumê xwe datînin ber xwe û ji hev dipirsin, dibêjin; gelo me çawa kir ku ev komplo li dar xist? Armanca me çi bû û em niha li ku derê vê armanca xwe ne? Me çiqase pêk anî, çiqase pêk neanî?

Kî ji min bipirse, ezê bêjim ku komplosazan armanca xwe ya dîlgirtina rêbertiyê yan ji bîr kirin û yan jî bi rastî ji qûna wan nayê ku pêk bînin.

Di ser komployê re deh sal derbas bûn, hîn jî tiştek bidest nexistine. Ji tevgera azadiyê ne gerîlayek kêm bûye ne jî ji serhildana gel pêlikek daketiye xwarê. Her tişt pêş de çûye, lê paş de neketiye.

Wê demê tiştek derdikeve holê: Cezakirina rêbertiya gel. Gelo armanca wan tenê ev bû? Dikarîbûn li Kenya, li Yewnanîstan, li Rusya an li bajarekî din bikuştana jî. Gelo çima nekuştin? Li gorî ku nekuştin, dixwestin yan tolekê jê hilînin, yan pê re bazarekê bikin. Ger armanca wan tolhildan be, niha li Îmraliyê ji xwe tolê hiltînin. Li tola çi ye gelo? Dixwestin bêjin; `Gelekî ku me tine hesibandibû te hişyar kir û xist rojeva me, kir bela serê me! Ji bo wê tu jî di zîndanê de birize!``

Gelo dixwazin vê yekê ji rêberê gelê kurd re bêjin? Dibe ku xwestin bi dîlgirtinê vîna wî radest bigrin û jê re bêjin, ``Ka te ev tevger saz kir anî vê derê, niha jî divê tu bi destê xwe belav bikî, biqedînî!`

Ger bi hêvî û daxwazeke wiha ev komplo lidar xistibin, niha li zîndanê tiştên ku em li der ve nizanin jî ji rêbertiyê daxwaz dikin ango li ser wî pêk tînin. Ji xwe demekê hin pêkanînên dijwar serî dan. Wekî porjêkirinê, boyaxkirina jehrî ya dîwêr, wî avêtina erdê û geflêxwarin. Niha ne tenê ev in; sedî sed bi devkî jî jê dixwazin, dibêjin; ka tevgerê biqedîne.`

Xwestina vê tenê jî bi tena xwe îşkenceyeke herî mezin û dijmirovî ye. Wekî tu ji mirovekî re bêje, `Dê ka zaroka xwe bikuje!` Dilê kê dikare vê yekê ragre?

Diyar e komplosaz di vê xwesteka xwe de jî bi ser nakevin. Di van deh salên derbas bûn de, li gorî ku artêş, partî û tevgera gel li pêş ket, ev xwesteka wan jî felişî. Wê demê li holê çi dimîne?

Bi rastî ez ji komplosazan dipirsim. Gelo di serî de Amerîka ya ku rêberê gelê kurd desteser kir û diyarî da dewleta Tirkiyê, dikare bêje bê ev yek ji bo çi wiha kir? Armanca wê çi bû û çiqasî gihişt armanca xwe?

Dewletên din ên tev li komployê bûn; Yewnanîstan, Rusya, Yekîtiya Ewropa tev… gelo dikarin bêjin bê armanca wan di komployê de çi bû û çiqasî pêk hat an pêk nehat?

Niha ev hêz û dewlet divê di dawiya deh salan de, carekê bi giştî li hev bicivin û vî hesabî carekê jî ji xwe û ji hev bipirsin. Bawer kin ku tiştekî wiha bikin wek kêr û penêr wê  bihev kevin. Ji ber ku li holê ne armanc diyar e û ne jî encameke hatiye girtin heye.

Wê demê tiştek derdikeve holê: di van deh salan de komplosazan top avêtin, bi ser neketin, negihiştin armanca xwe û komplo wekî bombeyeke pîma wê kişandî di destê wan de maye, li serê wana zêdetir bûye bela û pirsgirêk girantir bûye. Wê demê ya bi ser ketiye aliyê kurd e. Tevî lirasthatina komployê hîn li ser lingan e, hîn têdikoşe, hîn bi hêz e, hîn xwedî artêş, partî û tevger e. Hîn dijî û têdikoşe. Hîn serî hildide û ber bi serkeftinê ve dimeşe.

Rêberê gelê kurd jî di van deh salan de zêdetir di dilê gel de cih girt, zêdetir ket rojeva cîhanê, zêdetir bi nav û deng bû. Rast e ku di bin îşkenceyên giran de, berxwedaneke bê hempa bû buhayê vê jiyînê lê ev buhayê mezinbûna azadiyê ye. Rêber Apo dîl ket, lê hest û ramanên wî di dil û çalakiya milyonan de tê ser ziman. Ev serkeftineke mezin li hemberî komplosazan e; nîşaneya têkçûna wan e, her çiqasî komplo bidome jî…

HESEN HUSEYÎN DENÎZ

çapkirin