DI HEFT SALAN DE, QEDERA KURDAN

 

 

 

 HESEN HUSEYN DENZ

 

 

 

Di ser dardakirina rbern serhildana Drsim re heftyek sal derbas bn. Di van heft salan de qedera kurdan iqas hat guhertin, iqas nehat guhertin pwst bi nirxandinek heye. Seyd Riza e hevaln xwe dema n ber ben dardakirin hviyn wan i bn iqas bi cih hatin an nehatin?

Komara Tirkiy ya bi xapandina kurdan, li ser mrat Osmanl ji xwe re welatek saz kir; pit iyandariya komar bidest xist, xiyanet li kurdan kir xwest bi tena xwe bibe xwediy v welat. Li hember v helwest kurd pwst man nerazbna xwe an bidin. Serhildana Drsim berya w serhildann Kogir, Agir hwd. bi v sedem destp kirin. Komara Tirkiy bi hza xwe ya leker ev serhildan bi dijwar bi xwnrijandin temirandin. L serhildana Drsim hn dijwartir t destgirtin.

Drsim, di drok de bye navenda gelek serhildanan. Bi taybet di dema Tanzmat ya Osmaniyan de li hember pkannn xurtkirina rvebiriya navend li ser hev serhildan destp dikin. (Saln 1847,1877-78,1885,1892,1893-95,1907,1911,1916) , saln serhildanan in. Ji xwe di dema damezirandina komar de j Drsim hn xakek serbixwe ye. L bi tena xwe ye, km e lawaz e. Ti cihek j pitgiriy bigre j nn e. rayedarn tirk dixwazin v qeta amade j daqurtnin. Bi v armanc bi ser de diin, serhildan destp dikin, l hzeke pir mezin dixin tevger pir bi dijwar ditemirnin.

Kesn li Drsim rabn serhildan ten dixwestin azadiya xwe ya welat xwe biparzin. Wan nedixwestin ji dewlet re bibin kole xulam. Nedixwestin di nava sazmana dewlet de cih bigrin. Dizanbn ku dewlet wek kevirn a w wana bikine ber dirann xwe bihre. W dem d ne azadiya wan dima, ne j rmet.

Pit temirandina serhildan, dewleta tirk xwest ji v gel serhildr toleke drok hilne. Hem malbatn gumana serhildaneke n li ser wan heb ko aliy Tirkiy kirin deriy Ewropa li ber wana vekirin. Wiha kirin ku ji niv serhildan kesek li ser xaka Drsim nemne. Yn mane j kiandin dibistann evn di wir de mejiy wana utin, cih w bi ramana Kemalzm dagirtin. Gelek zarokn di wan salan de jidayik bn, nav `Kemal` li wana kirin.

Ji v pkann re `Qirkirina Sp` t gotin. Qirkirina sor bi temirandina serhildan dardakirina serokn serhildan pk anbn. Bi qirkirina sp re j d kesn ji ber dev tifing singoyan filitbn dixistin pvajoya asmlekirin.

Pit temirandina serhildann Kurdistan t zann ku rojnameyeke tirk ya w dem, li bin iyay Agir y gorek xz kirib li bin nivsandib ku `Kurdistana xeyal li wir hatiye binerdkirin`. Bi v awah Kurdistan kurdit di nrna tirkitiy de ketib bin erd, ser dihat betonkirin ku careke din nebe pirsgirk...

Di navber re 70 sal derbas bn. roj komara Tirkiy di nava tirs xova tkn de ye. Bi derdor ketiye, ji cnarn xwe hviya alkariy dike. Li hember serhildana gel kurd a sh sal in didome near mane. Kurd car din doza azadiya xwe ya welat xwe dikin.

Di dema serhildana Drsim de, drsim bi tena xwe b, di dema serhildana Agir Kogiriy de j bi tena xwe bn. L v serhildana daw qedera tenmayn guhert. Ji xwe di droka serhildann gel kurd de orea her mezin j ev e. PKK di droka kurdan de cara yekem ji her bajarek Kurdistan ervann azadiy berhev kirin. Dsa ji her ar pareyn welt tevlbn pk an. Li her ar pareyan di rojek de girse rakirin ser lingan. Di v watey de PKK orea gel kurd pk aniye bi v sedem ye ku dewleta tirk nikare serhildan bitemirne. Li cihek ditefne, li cih din t gurkirin. Bi v sedem ye ku ev sh sal in serhildan b navber dikare bidome hv heye heta serkeftin j bidome. Di v watey de qedera gel kurd d ne wek berya heft salan e. qedera gel kurd ber bi azad serfiraziy ve die.

Di heftyeksaliya ehadeta Seyd Riza hem tkoern serhildana Drsm de bi rzdar bi br tnim. Branna wan roj li navsera iyayn Kurdistan di dev tifingn gerlan de dij w her bij.

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org