DILDARIYA KURD RAST

 

 

 

 HESEN HUSEYN DENZ

 

 

 

Her mirovek di himbza daykek her daykek j di civakek de mezin dibe. B guman ev mirov dayk bi ziman w civak mezin dibe, dide distne. Di drok de desthilatdar gelek caran ji bo mirov ji v taybetmendiya xwe dr bikevin ziman dayk li wana qedexe dikin ziman xwe li ser wana ferz dikin. En ji v re dibjin hilandin, asmlasyon an veguheztin.

Doh Dewleta Osman di roja me de j dewleta tirk ev yek li ser gelan meandine. Di dema Osmaniyan de zarokn welatn dagir dikirin diann di Ocaxn Yeneriyan de vediguheztin li hember geln wan didan erkirin. Ji v re digotin `devrme`.

Pit ku dewleta Osman xakn dagir kirine ji dest wan derketin, ber xwe dan Kurdistan. Kurdistan qas Balkanan an Afrka Bakur ne bi hz b nedikar xwe rizgar bike. Di bin dest tirkitiy de ma poltkaya `devrme` y d li ser tevahiya kurdan meandin. Ji xwe re kurdn tirk kirin.

Ev kurdn tirk awa ne? Bi ziman dibjin `Ez kurd im`, ji bo kurd Kurdistan tdikoin. L di rastiy de ewqas hatine veguheztin ku ji kurditiy direvin. Dema bi kurd diaxivin xwe bik dibnin, l dema bi tirk diaxivin dibjin qey bne titek. Kurditiy hov, tirkbniy modern dibnin. Ji bo v xwe fr irf adetn kurdan nakin. Ji axaftina bi kurd baz didin, xwe fr kurd j nakin; kurd zanibin j xwe p naynin ser ziman. Li gor wana kurd zimanek mir ye, bi kr xwe fadekirin nay, l di rastiy de ew bi xwe hatine kutin, agahiya wan ji wan nn e.

Niha tkona me li hember van kesan e. Ev kes li her der hene. Li derdora me ne. Bi me re ne. Bi tirk dikarin xwe bikin bilbil axaftin. Di rojek de deh orean bikin, deh welatan xera bikin l bikin. Ya xerab ji ber ku gelek in derfet maqam xistine dest xwe, r li ber pketina kurd kurditiy j digrin. Li ser malperan, di jiyan de axaftin bi tirk dikin, fermaneke binivsnin bi tirk dinivsnin, civnek lidar bixin, bi tirk lidar dixin. Derkevin ser televizyon an radyoyek bi tirk diaxivin. Ger meek li dar bixin dirmeyn xwe bi tirk dinivsnin.

Dema tu ji wana dipirs; keko, bira, delal tu ima di nava kurdan de bi tirk dij, bi tirk diaxiv, bi tirk dinivsn? Dibje; `Ma ez ne nijadperwer im`. Bi v awah te tawanbar dike ku tu nikarib ziman xwe j biparz. i tkiliya axaftina kurd nijadperweriy heye? Tu devrme by. Tu di nava gel xwe de vrusa asmlasyon y. Tu bi civnn xwe, bi nivsandinn xwe, bi axaftinn xwe yn bi tirk, tita ku dijmin nikare di nava gel te de bike, bi dest xwe dik. Tu dema bi kurd napeyiv di ziman tirk de israr dik, esas tu nijadperweriya tirkan di nava kurdan de dik, him j bi nav kurdit ango oreger ango demokrat. L tu di giyana xwe de hatiy hilandin. Tirkitiy di giyana te de serkeftin bi dest xistiye. Hundir te p kiriye; hay te ji te nn e.

Dema ku kurdit li hember te ser hildide ji te axaftin bikaranna bi kurd dixwaze, ku ji te were tu diny l dik zndan, l ku ji te ney, tu soz did, biryar distn ku ji roj p de hem titn xwe bi kurd bik, l soza te heta ber der ye, wek rber Apo digot; `heval li Akademiy soz didin, l dema digihjin ber em Djle, soza xwe li v aliy av dihlin wiha derbas aliy welt dibin.`

Hn j wiha ne, hn di kurdbna xwe de ne ji dil in. Hn naxwazin rastiya xwe bibnin bipejirnin j. Hn naxwazin ji gor rabin. Sazmana tirkitiy ewqas di giyana we de `devrme` li p xistiye ku hn li hember ziman kurd bne kelayek asmlasyon. Yek d newre li cem we bi kurd biaxive. Hn bi ziman teoriya kurditiy dikin, l di pratk de vegirtina tirkitiy dimenin. Ji bo v j hn hviy didin dewleta tirk ku poltkayn xwe yn asmlasyon, nkar mhay bidomne. Dijmin li we dinre dibje; ``Ez di kesayeta van de, di poltkayn xwe de bi ser ketime, ma ima bi ya Apo bikim gav pa de biavjim.

Bel hn bi israra xwe ya di bikaranna tirk de v hviy didin dijmin. Hn iqas li hember dijmin tbikoin j rastiya we ev e. Ji kerema xwe re v rastiya xwe bibnin, bipejirnin xwe derman bikin. Ji axaftina kurd ne, div hn ji axaftina bi tirk erm bikin. Dema hn bi tirk axiftin div wek we zna kiribe wiha hn ji xwe bidin erm. W dem hn bibin kurd. Yan na em ji kurdbna we bi guman in.

 

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org