DIVÊ BIRYARA HER SÊ DEWLETAN WERE PÎROZKIRIN

 HESEN HUSEYÎN DENÎZ

Sê dewletên Ewropa yên desteka aborî ji bo bendava Ilisûyê dabûn Tirkiyê, diyar kirin ku vê desteka xwe êdî paş de vedikşînin. Ev biryar ji bo Kurdistan û pirsgirêka kurd gaveke nû û biryareke grîng e. Divê gelê kurd spasiyên xwe ji van her sê dewletan re bişîne.

Dewleta Tirkiyê bi avakirina bendava Ilisûyê gelek niyet û armancên dilxerab di hinava xwe de hildigirt. Yekemîn, dixwest mîrateyê dîrokî yê Kurd û Kurdistanê ji holê rake. Duwemîn, dixwest xaka Kurdistanê bike warekî ji çiyayên rût û golên avê pêk tê ku kurd nikaribin lê bijîn. Sêyemîn, dixwest şêst hezar mirovî ji warê wan dûr bixe, berê wan bide metrepolan û ji xwe re bike karkerên keda erzan. Çaremîn, dixwest bi lêkirina bendavan çoltera liv û tevgera gerîlan di bin avê de bihêle û di navbera gel û gerîlan de qutbûnekê biafirîne. Pêncemîn, dixwest ji dewlemendiya ava Kurdistanê ji xwe re enerjiyê pêk bîne û bêhnê li aboriya xwe fireh bike. Şeşemîn, dixwest ava diçe ser Başûrê Kurdistan û Iraqê qut bike û bi polîtîkaya avê wana bi xwe ve bide girêdan…

Mirov dikare van niyetên xerab ên Tirkiyê zêdetir jî bike, lê ev çend xal jî bi tena xwe ji bo têgihiştinê bes in.

Dewletên Ewropa yên wekî Avûsturya, Almanya û Swîsre destpêkê destek dan vê projeyê. Ji ber ku enerjiya jê were di warê aborî de pariyekî zexm bû û herkesî dixwest jê parekê veqetîne. Di wê demê de kurd zêde ne di rojevê de bûn û ne di warekî li xaka xwe û dewlemendiyên xwe xwedî derkevin de bûn. Tirkiye û dewletên sermayedar wiha dihizirîn ku wê bikaribin di nava bêdengiyê de armancên xwe pêk bînin. Kurdistan bû çol, bû gol, mirov ji mal û milkên xwe bûn, teyr û tilûr qir bûn, dîrok di bin avê de ma zêde ne di xema kesî de bû. Hinek nirxên dîrokî yên giranbuha wê ji cih rakiribana û biribana muzeyên xwe û wekî din her tişt noqî binê avê kiribana.

Lê tevgera azadiyê di serî de û kurdên hişmend û dostên wan li hemberî vê qirkirina çandî, dîrokî, xwezayî û mirovî bi carekê re serî hildan, ketin nava liv û tevgerê û qêriyan ta ku vê qîrdayîna xwe bigihînin cîhanê dengê û hewildanên xwe ranewestandin.

Di dawî de encam hat girtin. Her sê dewletên sereke ên destekdarên projeyê, desteka xwe paş de vekişandin. Ev gaveke grîng e. Ne tenê ji bo çêkirina bendavê. Ev biryar wê nêrîna van dewletan a di çareserkirina pirsgirêka kurd de jî biguherîne. Heta niha kurd bi tiştekî nedihesibandin. Ji îroj û pê de êdî kurdan bi tiştekî dihesibînin. Di polîtîka û projeyên xwe de êdî wê cih bidin kurdan jî. Êdî dema gavekê biavêjin qasî ku nêrîna aliyê tirk esas bigrin, wê nêrîna aliyê kurd jî bigrin ber çav.

Ev ji bo kurdan jî pêngaveke nû ye. Divê kurd vê pêngavê bibînin. Bi van dewletan re peywendiyên xwe yên dîplomatîk ên heta îroj hene, di ber çavan re biborînin. Nuhkirinekê tê de çêbikin. Bi van dewletan re hevdîtinên nû, polîtîkayek nû, pêk re kar û xebatek nû deynin pêşiya xwe. Divê nebêjin, ``dê biryarek bû, tengav bûn, sitendin û çû``. Biryar ji vê zêdetir xwediyê grîngiyekê ye.

Dewletên Ewropa wê êdî roj bi roj polîtîkayên xwe yên di derbarê Kurdistan û pirsgirêka kurd de, bi awayekî ku nêrîn û raya kurdan jî li ber çavan bigrin hilgirin dest an saz bikin. Ji bo vê aliyê kurd divê hêzbûniya xwe her dem bikaribe bide bihîstin. Mafên xwe yên bingehîn ên netewî û xwezayî divê bikaribe baştirîn bilêv bike. Di warê dîplomasiyê de divê bikaribe gaveke gihîştî biavêje.

Ev encama li derveyî welat bidest xistiye, divê bispêre dewlet û hikûmeta Tirkiyê jî ku ew jî gavê paş de biavêje. Divê neyê jibîrkirin ku xwestina lêkirina bendavan rênîşaneyeke nêzîkatiya çareserkirina pirsgirêka kurd e. Polîtîkaya dixwaze pirsgirêka kurd bi înkar, tinekirin, kuştin û mirinê çareser bike, dixwaze xwezaya wê jî bike çol û gol. Ji bo wê devjêberdana projeya Ilisû wê devjêberdana polîtîkaya kuştin û mirinê bi xwe re bîne. Bi vê sedemê him tevgera azadiyê him her kurdekî welatparêz û hişmend û him jî dostên kurdan divê hewildanên xwe yên di vî warî de bi awayekî xurtirîn û zanatirîn pêş de bibin ta ku digihêjin encameke çareseriya vebirî ya pirsgirêka kurd. Xaka Kurdistanê, tenê bi çareserkirina pirsgirêka kurd a bi awayekî dadmendî ya li gorî berjewendiya kurdan, wê bikaribe ji xetariyên li ser rizgar bibe û aramiyê bibîne.

HESEN HUSEYÎN DENÎZ

çapkirin