EW BÛK, BI DESTÊ HÊZÊN DEWLETÊ HAT KUŞTIN

Hesen Huseyin Deniz  

Nîsan hat û di nava teqûreqekê de diçe; me ne tama Nîsanê kir, ne heqê Nîsanê da. Di meha Nîsanê de gelê Ermenî ji aliyê desthilatiya Tirkên Nû hatibû qirkirin. Di ser qirkirinê re hindik maye ku qirnek derbas bibe; lê ka çi hesap ji kê hat pirsîn?

Tirkên nû û yên kevin îroj jî qirkirinan pêk tînin. Doh bi dizî dikirin, îroj eşkere dikin. Doh raya giştî pê nedihisandin, îroj li ber çavê kamerayan dikin. Doh nedigirtin ser xwe, îroj di malpera xwe de fermî dinivîsînin…

Wê rewşa Tirkiyê wiha bi ku ve biçe û wê kî pêşî lê bigre. Di dadgehekê de hat pirsîn: Çima PKKê destek dikî? Bersiv wiha hat dayîn: Zilma Tirkan a li ser gelê kurd tenê PKK dikare rawestîne, ji bo wê.

Tirk di dîroka xwe de bi zilm û zordarî hatine nasîn. Ji roja ku ji Asya Navîn herikîne Rojhilata Navîn ji van gelan re derveyî talankerî, kuştin, sotin û dagirkirinê tiştek neanîne. Rojekê bi destê tirkan zanyarî, çand, wêje lipêş neketiye. Çi tişta wanî heye yan ji gelekî dizîne, yan çelpandine, yan teqlît kirine. Îroj jî di warê dagirkeriyê de dixwazin dewletên berê ev tecrube jiyane teqlît bikin, lê di vê de jî serkeftineke wan tineye.

Tirk, tirkbûn, tirkitî û dewleta tirk di warê hilandin û tinebûnê de ye. Tiştekî çêkar heta qiyametê nikare xwe li ser lingan bigre. Tirk û tirkitî tiştekî çêkar e. Zimanê tirkî, zimanekî çêkar e. Çanda tirk çandeke çêkar e. Heta bi sanayiya tirkiyê sanayiyeke çêkar e, li ser bingehê montajê ye.

Ji bo vê li Tirkiyê guhertin çênabe û bi destê hikûmetan nikare were çêkirin. Li Tirkiyê rêkên çêbûna guhertinê yek; di destê artêşê de ye, du; di destê tevgera rizgariya kurd de ye. Wekî din bila kesek xwe nexapîne û ji ti hikûmet an saziyan pêkanîna guhertinan û li ser vî bingehî gavavêtina ber bi demokrasiyê ve hêvî neke. Li Tirkiyê çepê tirk jî nikare guhertinê çêbike, ji ber ku ew jî ji vê kodê disebibe.

Li Tirkiyê pirsgirêka demokrasiyê yan wê bi derbeyeke leşkerî were rojevîkirin, an bi zordayîna PKKê. Wekî din di deh salên nêz de jî Ozalekî din li Tirkiyê dernakeve; ji ber ku sazûmana Tirkiyê hatiye xilqandin.

Sazûmana Tirkiyê di destê rantxuran de sed xilq li xwe xistiye ku her yek mifta wê avêtine binê heftê çalan. Ji polîsan bigir heta leşkeran; ji yên teqawît bûne bigir heta yên jê hatine avêtin; ji sîxuran bigir heta cerdewanan, ji mukêran bigir heta şelafan li Tirkiyê taq taq çînên nû derketine holê. Her çînek ji vana ji sed, du sed, hezar, du hezar kesan pêk nayê. Kesek hijmara vana nizane; ji ber ku bûne tebeqeyek ji civakê.

Hinek kêm disebibin, hinek zêde disebibin; lê hemû di navê de ne. Di vî karî de bi milyonan dolar û euro dizîvirin. Ji bazirganiya goştê spî bigir, heta toza spî; ji kujêriya bi kirê bigir heta şelandinan gelek bûyerên ku nayên hişê mirovan pêk tînin.

Bûka Îtalî ya ji bo aştiyê bi rê ketiye û piştî destavêtinê kuştine jî ji aliyê van derdoran ve hatiye kuştin. Ev derdor di hundirê dewletê de ne; him veşartî ne, him eşkere ne. Di nav artêşê û brokrasiyê de destekdarên wan, piştgirên wan ên xurt hene. Cih bi cih bi hev re kar dikin. Ji her hatina xwe para wan jî vediqetînin. Vî karî di bin dijayetiya li hemberî doza kurd dikin, lê li dijî aştî, demokrasî û mafê mirovan jî çi ji dest wana were texsîr nakin.

Destavêtina wan a bûka Îtalî û kuştina wê ji bûyerên li Newrozê pêk hatin ne dûrtir e. Di Newrozê de li pêşiya kamerayan destê zarokên kurdan şikandin. Bi vê yekê xwestin vê peyamê bidin gelê kurd: `Ger hûn Newrozê pîroz bikin, emê wiha destê we bişkînin!` Bi destavêtin û kuştina bûka Îtalî jî dixwazin tola xwe hilînin û vê peyamê bidin gelê Îtalî: `We malovanî ji Ocalan re kir û niha jî bi xwestina aştiyê piştgiriya gelê kurd dikin. Ger hûn dev ji vê bernedin emê jî wiha wiha li we bikin û bi ser de jî we bikujin!`

Hêvîdar im ku siyasetmedar, rayedar û gelê Îtalî ev peyama dewleta Tirkiyê sitendiye û di bin vê heqaretê de nemîne. Destavêtina bûka Îtalî qasî qirkirina Ermeniyan, qasî qirkirina Mereş, qasî lîstina bi termê gerîlan û qasî bûyerên Newrozê grîng, watedar û hevbeş e û bûyerek ne derveyî dewletê ye. Ev kes û hêzên dewlet xistine destê xwe û bi rêkên çetetî yan erkdarî xwediyê gotin û biryarê ne, fermanê didin zugurdên bi xwedî dikin û eşkere dibêjin, `Gîdîn bû gelînîn îcabina bakin kî yarin başkalari da yola duşmesin!`

Li ser vê yekê ji nava JÎTEM an rêxistineke din a dewletê sê-çar serserî diçin û bi destavêtin pêşî li meşa aştiyê ya bûkekê dibirin. Ka bila raya giştî ya cîhanê û bi taybetî ew dewlet û hêzên di şerê qirêj de dewleta tirk destek dikin, rast biaxivin û bêjin bi çi hiş û mejiyî vê bûyerê dikarin bipejirînin? Niha wê hinek ji wana bêjin ku `çend kesên bi doxîna xwe nikarîbûn wiha li bûkê kirine`. Ev ne rast e û dereweke herî mezin e. Ew bûk bi destê hêzên dewletê û bi fermana erkdarên dewletê dizî an eşkere rêve dibin hat kuştin. Ferman dan, gotin: `Biçin wiha wiha lê bikin û bikujin!`

Ev rêbazek û karakterek tirkan a ji kevnahiya dîrokê tê ye. Dema Qibris dagir kirin jî, her mala ku ketin hundirê wê, dest avêtin keç û jinên di xurfeyan de. Qaşo bi vê yekê dixwazin tuxmê xwe li cîhanê zêde bikin. Hey tuxmê we biqele, ji ruyê dinyê.

çapkirin