LI HEMBER ZORDARIYA LI SER JIN, DIV HERKES DI KESAYETE XWE DE RAWESTE

 

Hesen Huseyn Denz

 

Roj derbas nabe ku neyeke dil mirov disojne di apemeniy de cih nagre dernakeve ser ekrann televizyonan. Ji Efrqa bigir heta Kurdistan li ser erdnigariyeke gelek fireh, her roj bi dehan jin jiyana xwe bi daw dikin. Mnak;

IRNEX / DHA - Di demn daw de xwekutina jinan dsa zde b. Her daw duh li gund Melseya bi ser naveya Elk ya irnex, keek 15 sal, ji ber sedemeke nediyar bi kelea bav xwe y cerdevan, guleyek ber ser xwe da xwe kut.

MEHABAD - Li Rojhelat Kurdistan di bajar Mehabad de jineke bi nav Tebbe Rehm bi armanca ku zordariya li ser w ermezar bike agir beda bedena xwe xwe ewitand.

LIH - Li gor agahiyn hatine bidestxistin du roj ber niha li lih di taxa amlicay de jina ciwan ya bi nav Saliha D. (22) du roj ber niha di demeke ku kesek li mal nebn de ji ber sedemn nediyar bi benek xwe bi ban ve hilaystib.

ZAGROS - Li ran Rojhilat Kurdistan her ku die xwekutinn jinan zde dibin. Hate zann ku her zde li Rojhilat Kurdistan jin xwe dikujin yan j tn kutin.

Mirov bi sedan mnakn wek vana dikare ji apemeniy biopne. Birast gelek sedemn v yn cr bi cr hene di apemeniy de ev j tn ser ziman. L di rastiy de kesek ti apemen li ser sedemn w yn bingehn n ji drok tn narawestin.

Sedema xwekutina jinan a her bingehn newekheviya di navbera w zilam de ye. Zilam ji roja ku di drok de abor rayedar xistiye dest xwe, heta roja me sazmaneke zilamt ava kiriye tevahiya chan bi v sazman rve dibe. Li gor v sazman nv mirovahiy li ser nv din xwediy maf desthilatdarbn zordarkirin ye.

Berya serdestiya zilam were avakirin jin di dema neoltk de, t zann ku di rvebirina civak de xwediy hz peyv b. Dema zilam nr dikir, jin li ser erd tov andin abor afirand. Bi afirandina aboriy jin b xwed hz di mal de erk weyna w derket p. Ji xwe berya w j ji sedema berhemdariya jin weyn(rol) grngiyeke jin di civak de heb. Jin ji sedema anna zarokan dayna r bi berhem dihat dtin v yek grngiya w derdixist p. Wek berdewamiya v yek, di dema neoltk de afirandina andiniy, jin bhtir di nava civak de kir xwed hz grng. Di v dem de xwedayn jin derketin p mirovan bi xwedayn jin sond xwarin heta roja me j bandra w t mnak em kurd qas ku bi sedn salan e ji v baweriy hatine drxistin j, h j dema dev me vedibe em gaz Star dikin dibjin Ya Star! T zann ku Star ango Ishtar xwedayeke jin a di dema berhemdariya jin de b weke xwedawenda evn berhemdariy dihat nasn.

Dema jin hilbern afirand zilam ji ol iyan, ji geryana bi pey pezek yan berazek de veqetand an li mal zik w bi nat got ked tr kir, p re zilam dt ku ji v hilbern hinek berhem zde dimnin d ajoya destdanna ser v hilberna zde p re li p ket. Ji bo bikaribe hilberna zde bidest bixe pwst bi hzbn heb ji bo v j pwst bi sazmaneke hzbn dt.

Ev yek destpk di Zgratan de (di maln xwedayan de) li p ket. T zann ku di her dem de mirovan dema xwe li hember hza xwezay lawaz dtine pwst bi alkarxwestina ji hzeke dervey xwe bihstine. Pdiviya Yezdan ango Xweda j bi v sedem hatiye bihstin. Ger mirov ji roja ji dayik b, li ser tevahiya byneyn xwezay xwediy bandrek ba ya, ti caran pwst bi hzeke dervey xwe nedibihst. L dema ku leh rab ew kon wan li ber xwe bir, an agirek hat ew ewitandin, an erdhejek ew hilweandin; w dem li sedemn hzn van byeran pk tnin geriyan di vir de xwe gihandin hzeke dervey xwe. Wiha hizirn ku ji v hza li dervey xwe re berger bikin goriyan diyar bidin, w ew hz li wana were rehm jiyana wan xwetir bike.

Ji bo v zilamtiy dema xwest hilberna zde bixe dest xwe bi v yek sazmaneke zilamt ya li ser mirovahiy li ser jina berhemdar ava bike, ji v lawaztiya mirovan sd girt di zguratan de ango di maln xweda de, bingeh sazmana xwe avt.

Destpk mirov i jin i zilam di van zguratan de kom kirin weke komunek, bi nav karkirina ji xweda re ew xebitandin. Hilberna bi dest xistin tevah herikandin kawarn xweda ango nner w y li erd, berpirsyar zgrat ku weke kee ango rahip hwd dihat binavkirin.

Bi v reng hilbern ji dest jin ket dest zgrat ji sedema ku keey zgrat y nner xweda zilam b, ket dest zilam jin bi v awah ji hilberna xwe hat drxistin. d ti maf peyv li ser hilberna w nedima ew ten xizmetkareke li ber deriy mala xwed b.

P re her ku zilam hilbern bi hilbern re rayedar xist dest xwe, ji bo parastina v hilbern rayedariy ji xwe re art ji bo meandina art tevahiya kar barn xwe j dewlet saz kir. Ji bo v art j, dewlet j pareyek ango navgnek ji sazmana desthilatdariya zilamtiy ne. Ji roja art dewlet derketine hol, jin hatine bindestkirin bmafkirin. Ji bo v ger azadbneke jin hebe w bi hilweandina art dewleta nnert ango navgniya sazmana desthilatdariya zilamtiy dikin pk were. Heta ku ev her du navgn di dest zilamtiy de bin, jin iqas xwe xwed maf j bibne, ten w bikaribe di v sazman de ew j bibe navgneke trkirina ajoyn zilamtiy.

Bi v sedem di salvegera rawestina li dij zordariya li ser jin t kirin de pwst bi zanna v kurtedrok heye ku jin ji sedemn crbicr d agir bernedin bedena xwe, gule bernedin la xwe xwe dardanekin.

Jin di xwezay de, di nava heyneyan de, xwediy estetka her pket ye. Jin xwediy hilbern berhemdayn ye. Jin afirander jiyan nbn ye. L ev jin a ewqas bi jhatin, di dest sazmana zilamtiy de pwst dimne ku her roj ten xwe bide ser agir weke qurmeke dar xwe bisojne! Bguman di vir de ne ten jin, pwst e her kes xwe mirov dibne, dil xwe biperitne ji xwe bipirse b di kesayeta xwe de li ser jin iqas desthilatdar zordar e.

Gelo hn dizanin ewata bedenek iqas bi bi jan e? Dema agir digihje la mirov janeke iqas dijwar dide ser kezeba mirov, gelo hn dizanin? Yn ku nizanin, ji kerema xwe re bila rahjin hesteyek pbixin ten irkek(saniyeyek) tiliya xwe di ser riviniya w re bigrin; w dem w bi jana ew jinn ciwan n bedena xwe didin ber agir bizanibin belk w dem rehm bikeve dil wana ji zilamtiya xwe erm bikin di kesayeta xwe de lpirsna v zulma bi hezarn salan li ser jin t domandin destpkirin bidin.

Di malek de, di civakek de, ger mirovn w mal, w civak agir berdidin bedena xwe xwe disojnin mirovn din li hember v yek di kesayeta xwe de sedemn v sotin lpirsn nakin, pwst e mirov ji mirovtiya wana guman bike ku di rastiy de j ti caran div mirov zilamt sazmana zilamtiy wek mirov an mirovah nepejirne nebne.

Zilamt sazmaneke dijmirovah ye! Ev sed sed wiha ye. Ji roja ku wekheviya di navbera jin zilam de hatiye xerakirin desthilatdar ketiye dest zilamtiy, ji xwe re li rewa chana me li hal xwezaya me binrin:

Di bin rvebiriya sazmana zilamtiy de, qas ku dizanim ji 5 an deh hezar saln Berya Zayn vir ve li ser ruy chana me bi fermana sazmana zilamtiy gelo hn dizanin ku end milyon mirov bi dest mirovan hatine kutin? Dsa bi dest mirovan end welat bi end caran hatine talankirin, wrankirin sotin? Xweza endn caran hatiye sotin tahrpkirin? iqas xwn hatiye rijandin? Li ser ajalan li ser natiya xwezaya em t de dijn iqase zulm tinekirin hatiye meandin? Va ye ji were pratka rvebiriya bi dest sazmana zilamtiy!

Mirov dikare van pirsan zdetir bike; l ev ten j tr dikin ku mirov veciniqne ji mirovbn bide erm. Ev tawan guneh ten bi nav parastina sazmana zilamtiy bi dest mirovan hatine kirin di kirina v de jin j p re hatiye pelixandin bvnkirin. Jin ti caran tev li biryarn kutina mirovan xerakirina welatan nebye! Ev biryar zilamtiy bi dev xwe daye bi v sedem di roja me de ku mirovah gihitiye asta lpirsna xr gunehn xwe, div v hesab ji zilamtiya xwe bipirse. Jina tev liv biryar bbe jne bi nav jin, bi nav sazmana zilamtiy tev l bye-.

Ji bo v i bi dest jin, i bi dest zilam div di kesayeta mirovahiy de lpirsneke drok were destpkirin. Ger ev lpirsn ney kirin bi mafdaynn li ser rpelan, bi me alakiyn protestoy, bi avakirina hinek rxistinn feminst yan mafparz dibe ku hinek bhn li jin were firehkirin,; l ti caran mirovah ji qirj gemara xwe ji dest xwe y bi xwn rizgar nabe wcdan w/w rehet nabe. Ger mirovah dixwaze wcdan xwe rehet bike, div lpirsna pratka sazmana zilamtiy ya qas deh hezar salan e desthilatdar e bide destpkirin d v zulma bi yek al ji ser jin rake ku jin d careke din ten xwe nedin ber agir jiyana xwe nesojnin!

Jina li hember zulm zordariya zilam xwe, yan bira bav xwe agir berdide bedena xwe, zanibin ku ew di rastiy de agir berdide sazmana zilamtiy; l ji ber ku jin di bin zordariya sazmann zilamtiy de b hz, b teqat b rxistin hatiye hitin, vna w nagihje sazmana zilamtiy bisojne bi v sedem jiyana xwe disojne.

Yan bi v sotin dixwaze bje ku, Ey sazmana zilamtiy ya jiyan li min herimandiye chan kiriye zndan; vna min tr nake ku ez we hilwenim, l vna min tr dike ku ez d ji ajoyn we re xwe nekim navgn alav! d hn nikaribin li ser la min bazar bikin! d hn nikaribin ten min bifroin hevd! d hn nikaribin vna min binp bikin!

Bel ger guheke zilaman hebe di w guh re dengn jinan derbas dibe, jin bi xwesotin dardekirin van gotinan diqrin. ger di sedsala 21. de dilek zilaman hebe, div ev dil wek agir jin berdidin bedena xwe bisoje were man ku ji zilamtiya xwe erm bike dev ji domandina v sazmana perit berde.

Birast d div daw li v sazmana zilamt were. Jin zilam wek du mirovn mirov bi hev re di nava at, wekhev, azad, demokras, rzdar hevalt de bikaribin jiyanek parve bikin bijn. Ger zilam bje, hza min nagihje ez v sazmana zilamtiya bi dest zilam hatiye avakirin hilwenim, w dem bila ji kesayeta xwe destp bike. Hza te nagihje sazman, ma qas jineke agir berdide bedena xwe j vna te nne ku tu di kesayeta xwe de zilamtiy bikuj bib mirov(nsan).

Zilamt ne mirovt ye; zilambn titek e zilamt titek din e. Div zilam v yek j tevlihev nekin xwe di war zilambn de nerme nekin bi v yek nekevin v car ryeke atirn. Hinek zilam j wiha xwe bi nermekirin dibjin qey xwe nz jin dikin w bikaribin bi v yek rewa jin batir bikin. Na! Ev j ewtiyeke din e. Ya ku rewa jin rewa mirovahiy xera kiriye ne zilambn, an ne jinbn; zilamt ye sazmana li ser desthilatdariya zilamtiy hatiye avakirin e. Ji bo v i zilam, i jin; herkes di hundir v sazman de erk digre weyn (rol) dileyize dikare bibe navgneke sazmana zilamtiy. Gelek mnak hene ku jin bne serokwezr serokkomar ji zilamek dijwartir nnertiya sazmana zilamtiy kirine bi pratka xwe ji zilaman zdetir nav deng dane. Ev li ser nav jinan ermek e, l gelek jin bi v yek nizanin dil xwe dibijnin cih wan jinn navgna sazmana zilamtiy.

Bi sedema rojeke wiha grng div careke din mirov bi br bne ku hem jin zilamn ji ber dijwar bmafiya sazmana zilamtiy li ser ser mirovahiy bi hezarn salan e didomne, jiyana xwe ji dest dane pwst xwekutin bne jan hestn wana jiyan bike her kes di kesayeta xwe de sedemn w lpirsn bike ger dilek w/w hebe bisojne qiyamet li ser ser xwe rake ku careke din nebe navgneke sazmana zilamtiy.

Ji bo v xwegihandina brbaweriya pakkirina ji sazmana zilamt xwetina ji hem qirj gemariyn ji zhniyeta zilamtiy t pwst e. Ger zilamt were kutin, w di chana me de tovn mirovtiy werin andin bi zldayna van tovan re w jin j, zilam j ji n ve vejn bibe w bikaribin bi hev re wekhev azad bijn xwezaya me j biparzin hin zind bikin.

 

Hesen Huseyn Denz

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org