ROJ BI EWRAN NAYÊ DÎLGIRTIN

Hesen Huseyîn Denîz

Ji dîroka mirovahiyê ve, mirovan her dem li ezmên nêrîne û wiha rê dane jiyana xwe. Di civakên xwezayî de heyîneyên li ezmanî, her dem ji mirovan re bûne rênîşanêrên hestên wana. Dema ewrên reş û tarî dîtine, hestên wan ên tirs û xovgirtinê serî dane der. Lê dema Roj, Hîv û Stêrk dîtine, hêvî û wêr ji vana girtine û kêfxweş bûne.

Ji bo civaka me kurdan jî ev rastiya ezmanî wiha hikmê xwe bi hezarê salan meşandiyê. Di civaka kurdan de hêza Rojê di ser tevahiya heyîneyên ezmanî re ye. Ji bo şevê jî hêza Stêrkan di ser a tevan re ye.

Kurdistan welateke çiyayî ye. Li gelek deverên wê zivistan qasî heşt mehan diajo û di van du werzan de mirov bi hesreta dîtina tavê her, berê xwe didin ezmên û li ber Rojê digerin ku serê xwe ji paş ewran derxîne û li ruyê wana bikene. Bi vê sedemê hatina Biharê li Kurdistanê him destpêkirina saleke nû, him destpêkirina jiyaneke nû, him bidawîbûna zor û zahmetiyên zivistanê ye. Mirov dema awirên xwe dirêjî ezmên dikin û hatina Biharê hêvî dikin, bi dîtina ewrên reş û tarî dilê wana diqurmiçe û dixwazin rojek berya rojekê ji vê reşahiya ku Rojê dîl digre rizgar bibin.

Sibat weke meha berya Biharê, di jiyana gelê kurd de, ji dîrokê ve meheke bi zor û zahmetiyan derbas dibe ye. Di her Sibatê de kurd li hêviya hatina Biharê ne; lê zor û zahmetiyên Sibatê, ji tevahiya mehên zivistanê dijwartir in. Şape di Sibatê de bi ser wana de tê. Berfa pûk di Sibatê de dibare. Qûtê wana di vê mehê de xelas dibe û ji ber ku çêre jî hîn di binê berfê de ye, pêwîst dimînin çiloyê kirine tev bidin sewalên xwe ku bikaribin bi selametî xwe bigihînin Biharê…

Wekî neyarên kurd ev zor û zahmetiya meha Sibatê ya di jiyana gelê kurd de dizanîbûn, di vê mehê de dek û dolabeke dijwartir li serê gelê me gerandin.

Tevahiya ewrên reş û tarî li derdora Roja gelê kurd pêçan û Roj dîl girtin. Bi dîlgirtina Rojê xwestin ku mirovên kurd di tariyê de bimînin. Ne careke din şînahiya ezmên bibînin, ne careke din keskahiya deşt û zozanan bibînin.

Hûn dizanin ku yê jiyanê dide xwezayê Roj bi xwe ye. Ger Roj careke din li mirovahiyê nekene û tîrêjên xwe dirêjî bibûkên çavên wana neke, awirên çavan nikarin heft rengên xwezayê bibînin û ji hev binasin. Çavên tîrêjên Rojê hembêz nekin nikarin spîhatiya berfa zozanan, keskahiya giyayê mêrg û çîmenan, sorahiya hinarkên ruyê zarokan, zerahiya keziyên keçên ciwan, qehwehiya çavên xortan û şînatiya ezmanên Welatê Kurdan bibînin. Dema vana nebînin ew çav û xwediyên wan çavan çawa dikarin bijîn? Ji bo wê, dema Roj ji aliyê ewrên reş û tarî ve dîl hat girtin, tev bi hev re qêriyan û gotin ku, ‘Kesek nikare Roja me tarî bike!’

Lê neyar bi hêz û bi biryar bûn ku cîhana gelê kurd di nava reşahiyê de bifetisînin. Ev biryar hîn ji roja destxetkirina peymana Lozanê ve dabûn û di vê roja pazdehê Sibata hezarûnehsedûnotûnehan de jî dixwestin careke din misoger bikin.

Bes, gelê kurd jî bi hêz û bi biryar bû ku Roja xwe ji nava lepên ewrên reş û tarî rizgar bike.

Roj ji aliyê ewran ve dîl hat girtin û mirovên kurd derketin kolanan û qêriyan. Hinekan çirayên xwe pêxistin, hinekan dar û daristan dan ber agir ku taritiya reşahiyê belav bibe. Hinekan jî ev agir bes nedîtin û bedenên xwe dan agir ku taritî bimre û ronahî serdest bibe.

Roj a gelê kurd dîl jî hatibe girtin, li ber xwe da. Bi ewran re ket nava şerekî dijwar û hewl da ku tîrêjên xwe ji nava qeyd û derabeyên ewran bifilitîne û dirêjî bibûkên çavên mirovahiyê bike.

Dawî agirê bedena mirovên kurd û tîrêjên di navbera qeyd û derabeyan re xwe filitandine, li ser ezmanên Kurdistanê hev hembêz kirin û ji nû ve ronahî ket ser rûçikê mirovên kurd. Ji nû ve ken hat ser lêvên zarokan. Ji nû ve keziyên qîzan bi tîrêjên rojê re ketin govendeke nerme…

Kurd îroj ji her demê zêdetir bi hêvî ne ku bi tevahî Roja xwe ji nava lepên ewrên Reş û tarî yên bi şewata agirê bedena mirovên kurd çiriyane, rizgar bikin û welatê xwe bi tevahî bikin welatê Agir û Rojê; ji ber ku Kurd bawer dikin ew ji hezarê salan û vir ve zarokên çavkaniya van her du ronahiyên pîroz in. Kurd bê agir û bê Roj nikarin bijîn. Dema agirê wana were dizîn û ew ji aliyê serme û seqemê ve dîl werin girtin, Roj di hawara wana de tê û bi ronahiya tîrêjên xwe wana zindî, zana û dilgerm dike. Dema Roja wana ji aliyê ewrên reş û tarî ve dîl tê girtin, bedena xwe dikin pêtên agir û bi ronahî û germahiya şewata laşê xwe dibin bersiva Roja pîroz.

Bi vê sedemê cîhan tev dizane ku Kurd bê Roj nikarin bijîn û dema hinek dixwazin Roja wana tarî bikin ew bi agirê bedena xwe Roja xwe diparêzin.

Kurd dizanin ku dawiya her Sibatê Adar e û Adar destpêkirina Biharê, her wiha mizgîniya hatina Newrozê ye. Ji bo vê bapîr û dapîrên kurdan gotine ku, ‘Dawiya her zahmetiyan xêr û xweşî ye!’ Kurd bi vê zanînê li hemberî zor û zahmetiyên Sibatê li ber xwe didin û têdikoşin ku bikaribin Adarê pêşwazî bikin. Dizanin ku xwe teslîmî reşahiya ewran bikin û tarîtiyê li ser xwe bipejirînin, ew careke din nagihêjin pîrozkirina Newrozê. Newroz cejneke wiha ye ku bi têkbirina hemû zor û zahmetiyên Sibatê watedar dibe û tenê di bin pêlên tîrêjên rojeke azad de dikare were pîrozkirin. Bi vê sedemê di her Sibatê de kurd li kolanan in û li hemberî zor û zahmetiyên neyaran afirandine û li hemberî zordestî û koledariya desthilatdaran têdikoşin ku bikaribin bi keda xwe hatina Adarê biafirînin. Ew ji xwe bawer in ku wê di her Newrozê de Roja wana azad bibe û bi wana re li kolanên Amedê dîlana serkeftinê bigre…

Ji bo vê dijwariya Sibatê nikare kurdan bê hêvî û bê bawerî bike, nikare wana ji biryara wana paş de bide; berûvajî vê çiqasî dijwar be, ewqasî kurd xwe pêwîstî berxwedaneke xurttir û dayîna têkoşîneke dijwartir dibînin. Kurd dil ketine germahî û ronahiya Rojê; heta van her du hesretên xwe hembêz nekin û bi dilê xwe nekişînin hinava dilê xwe, ti caran nikarin derbasî hundirê malan bibin û pal bidin ser balgîfan; ewê her dem li kolanan bin, li navsera çiyan bin, di refên meş û çalakiyan de bin, ta ku Roja xwe bi tevahî ji qeyd û derabeyên ewrên reş û tarî rizgar bikin û di cejna Newrozê de pêk re dîlana azadiyê bigrin…

Hesen Huseyîn Denîz

çapkirin