ERMA MIROVAHIY

 

rokek ji jiyana Penabern Kurd n li Wargeha Mexmr Dijn

 

Hesen Huseyin Deniz

 

 

 

Firokeyn Arta Tirk li bilindahiya ezamanan wek refeke teyrn laxwar ji Rojava ber bi Rojhilat ve din. Li wir demek diman pit re kit kit, cot cot vedigeriyan. Di veger de barn wan sivik bn bilindtir difiriyan. Gelek caran helkopterek ji wana re rber dikir berya firokeyan dihat berya wan j vedigeriya.

er di navbera gerlan pmergeyan de, n destp kirib. Ji her al deng top hawinan, feng guleyan dihat. Pmergeyan hawrdora Wargeha Etr girtibn bandora xwe bi dijwar danbn ser rkn n hatina wargeh.

Germahiya Tebax her roja di dijwartir dib tirjn roj wek bistikn di nava agir de sorby avn mirovan disotin ne dihitin ku kes ber bi jor ve binre.

Ev heft-het meh bn penabern Kurd li v wargeh bi cih bibn. Ji ber tengasiya cih, beeke wargeh j li Geliy Qiyamet bi cih bib her du wargeh ji hevdu zde ne dr bn; l ji aliy, pmergeyan ve rk gir hatin girtin tkiliya di navbera herdu wargehan de hat qutkirin.

Di v rew de nnern Netewn Yekby yn xwedkirin ewlekariya penaberan hilgirtibn ser xwe, hatin wargeh. Penabern Kurd bi hewandin alikardayna gerlan tawanbar kirin di navbera wan de gengeiyeke kin derbas b.

- Me wargeh ji bo penaberan ava kiriye, l em dibihsin ku gerlayn PKK di nava we de bi cih bne.

- Ev ne rast e, titek wiha nne. K gotibe bbext kiriye ne rast gotiye.

- Dibjin, gerlayn birndar di nava we de tn hewandin dermankirin.

- Ev j ne rast e. Birndar hene l yn me ne. Li ser tixb, li derdor, yan pl mayinan kirine, yan j bi guleyn hawin tankn arta Tirk birndar bne. Dervey wana ti kes nne.

- Ba e, qey we saz ava nekirine? Ma ev j ne rast e?

- Me saz ava kirine, rast e. L ev ne titek sc e! Em ne pez in ku b rxistin li vir bijn. Ji bo jiyana me sererast bibe saz pwst in.

- Ev rbazeke PKK ye. Ew v aqil dide we. Pwist e hn ne li gor wan, li gor me tevbigerin. Ger hn li gor me tevnegerin, em nikarin alkariya mirovah bidin we.

- Em ne leyistok in k bixwaze were bi me bileyize. Em li gor ti kesan j tevnagerin, em li gor zanabna xwe kevneopiyn xwe tevdigerin. Hn Netewn Yekby ima erkn xwe pk naynin? Em ne ji bo xwarin ji welat xwe ko bne. Em penabern ramyar ne. Ji ber ku me hez ji welat xwe kiriye, ji bo rizgariya welat xwe kar xebat kiriye, ji bo ku me jiyaneke azad xwestiye, em ji hla dijmin ve hatine koberkirin. Div hn j li gor v rastiy nzik me bibin. Pmergeyan derdora me tev girtine. Rk tev asteng kirine. Her roj pez me direvnin, guleyan bi ser nsann me de dibarnin. nsann me digrin direvnin, pit re yan dikujin an sr wan difroin dewleta Tirkan. Hn ima li ser van narawestin? Hn ima li hember van ewlekariya me nagrin? Ma kar we alikardayina wan Tirkan e, yan parastin xwedkirina me ye?

- Em nikarin alikariy bidin kesn terorst PKK j 1i gor N.Y rxistineke terorst e. Div hn bi tevah tkiliya xwe ji gerlan qut bikin li gor me tevbigerin. Ger hn wiha nekin, ji roj p de em nema alkariy didin we. Ba bifikirin wiha biryara xwe bidin.

- Ev helwesteke ne nsan ye. Em ne terorst in gerla j ne terorst in; ji ber ku em wana dinasin, di dest me de mezin bne. Ew kesn derdora me rkn me digrin bi tank, top firokeyan, bombe guleyan bi ser me de dibarnin ew terorst in. Biin hesap ji wana pirskin. Ma ne hn dibjin: "Em Ewrop ne, em demokrat in!" Kesn demokrat penaberan, zarok, jin kalan bi terorst tawanbar nakin. Ev ne helwesteke nsan ye.

- Me gotina xwe got: An hn em i dibjin wiha tevbigerin, tkiliyn xwe bi tevah ji gerlan qut bikin, an j ji roj p de em alkardayna xwe ji her du wargehan qut dikin.

Pit v devjengiy nnern Netewn Yekby li tirempln xwe swar bn ji wargeh veqetiyan. Penaber bi ser xwe man. Kes zde ne axiv. Herkes ber bi kon xwe ve belav b kete nava xem pirsyaran. Gelo nnern Netewn Yekby rast diaxivtin? Bi rast w qut wana qut bikarana? Evqas nsan, evqas zarok b xwarin w awa jiyan bikrana?

Di mejiy her penaberek de bi sedan pirsn wiha, ser xwe dann ser balgfan, av wan di nava reahiy de li rastiya wan vekir, bi xem xeyalan ponijn. Daw xeweke giran avt ser avn wan heta bangdayna dk sibeh bi ser xwe ve nehatin.

Rojn zor zahmet careke din perdeya xwe girtin ser wargeh. Penabern Kurd ji her al ve hatibn dorpkirin. Pemergeyn PDK hivdeh qereqol li derdora wargehan ava kiribn bi v awah wargeh kiribn wek zindann servekir.

end rojn despk penaberan qut di male de heye xwarin. L roj bi roj, qut wan yek bi yek xelas dib. Jinn penaber her var dema ser xwe datann ser balgfan, rewa xwe bi zilamn xwe re rove dikirin.

- Pit birinc, bin tenekeya rn j roj xuya b. Evar min keviyeke rn ji cem crann me an, l y wan j sibe-duzbe w xelas be. W hal me awa be?

- Nizanim w awa be, l elbet w Xwed deriyek xr veke. Wiha bie pr, kal zarok w tev ji dest biin.

- Kur Fatim y bik roj birin textor, l ji ber tinebna derman titek p nekirin. Textor gotib ji kmxwarin xwna w zeyif ketiye, serm pwst e, l nne.

- Ger wiha bidome, dermann hene j w xelas bin.

- Nan nne, ma em i bikin ji dermanan? Derman li zik bir nayn. Gelek mal ev du-s roj in avn wan ji nan qut bne.

- Dsa ba e, milet alkar dide hev. heye, dide y tine.

- W ew j biqede. Ne avz ye ku her tije bibe. Ku nekeve na w elbet w beqede.

- Ma em ji ku bnin, bixin na w? Tu ji wargeh gava xwe diavj, pmerge wek sayn har tn pya te. me zor e.

Km zde di hem konan de mijarn wiha dibn mijara axavtinan bi xemgniya v diketin xew. L car caran maln heta sibeh xew nediket avn wan j hebn. An li ser ser zarokek, yan li ser ser kalek malbat tev kom dibn ji Xwed re berger dikirin ku ji wana re bibexne. L gelek caran deng wana nedighit Xwed Xweda j ew nedibexandin. Dema dib sibeh xebera re li wargeh belav dib. end zilaman tevr br digirtin dest xwe diketin ser rka goristan. Tirbeke din l zde dikirin difikirn ku w dor b k. Pit re penaber tev kom bi kom din taziy. Li wir bergera xwe dixwendin, sersax ji yn may re dixwestin radibn ser xwe. Malbata taziye l ye pir dixwest ku kevneopiya xwe biopne; ayek yan ixareyek pk ziyaretvanan bike. L ji dest tinebn, d nedayna titek ji adet dihat dtin; ji ber ku herkes hal y din ba dizanb hal tevan km zde wek hev bn.

- ixareya te nne?

Zilamek el-penc sal pita xwe dab latek li ber siya lat temaey rka di nava wargeh re derbaz dib dikir. Ji zilamek din ji kon xwe derdiket derve pirsyar dikir.

Zilam dest xwe avt brka xwe ber bi w ve meiya. Dema nzik b silav l kir qutiya xwe ya ttin derxist, dev w vekir got:

- Du-s ixare mane l pel nnin. Ma li cem te pel hene?

- Rast e, kmek pel hene, l ev du roj in pia ttin bi min re nemaye.

- Ger wiha bidome, em bi giyayn van olan bikevin. Ttin j, pel j d ava xwe dikne. Ez doh m, min qutiyeke ttin ji cem Mam Silo an. Tu dizan ew b ttin debar nake. L end rojn din w ya w j xelas bibe. W ax w dn har bibe bi van olan bikeve.

Zilam din, b deng ixareyek pa, xist nava lvn xwe, pxist dmaneke girs kiand krahiya nava xwe. Pit re y din j ixareyek pa dest bi sohebeta li ser rewa wargeh kirin.

- Heval dibjin ku pmergeyan doh r birine ser wargeha din. Pwist e mirov v helwest ermezar bike yan na w pirr aloziyan derbixin.

- T ermezariy li hember k bik.?

- Li hmber pmergeyan helwesta wan!

- Li mala te be, tu dibj qey pmerge dewlet in. Ma ew i ji ermezariy fhm dikin?

- Wele nizanim, heval dibjin div em bimein. Bi rast hinek dibjin ku hacet nne mirov wana, cid bigre, l wek din j ku mirov acizbna xwe diyar neke, w bhtir har bibin zirar bidin me.

- W keng bimein?

- Sib

- Ti daxuyan nekirin, ima?

-W var li ber tlevizyon bikin.

Wargehn penabern Kurd yek bi nav Etr-A, yek j bi nav Etr-B dihat binavkirin. Li ser herdu wargehan j ambargoya qt (erzak) heb. Her du wargeh j ji hla pmergeyan ve dihatin andin. Di meha lon de reke pmergeyan li ser wargeha Etru-A b. d pmergeyan rasterast r ser wargehan dikirin. Ji bo ermezarkirina v r penabern li Etr-B biryar sitendin ku meeke protestoy lidar bixin.

Ser sibeh penabern Kurd ji konn xwe derketin li ser rka ji wargeh derdikeve kom bn. Ji bo me iqas bi biryarbn j, di dil wan de waswasek heb. Baweriya wan qet li pmergeyan nedihat. L carek biryar girtibn w bimeiyana.

Jinn penaber li pya girseya me cih girtin. Jin, zarok, zilam, ke, ciwan herkes amade bn. Digotin ku jin li py bin, di dil pmergeyan de kirina xerabiyek hebe j w nikaribin bikin; ji ber ku jin nana atiy ne kes nawre guleyan bi ser jinan de bibarne.

Keeke Kurd bi nav Jiyan serkiya me dikir. W j nexwestib ku li hember pmergeyan bimein; ji ber ku me w bihata wateya cidgirtina wana. Digot:

- Ev ne nsann wiha ne ku ji rbazn demokratk atiyane fm bikin. Vana ten ji zor ji tirs fm dikin, ji bo v yek heceta me nne.

L hevaln w cuda difikirn ew bi sabotekirina biryara me tirsa ji w tawanbar kirin. Ev yek j pirr li zora w . Derbas piya mevanan b bi dengek bilind dest bi qrna dirmeyan kir.

Mevan di nava konan re, ber bi derketina wargeh ve meiyan. Qrneke ge ji penaberan bilind bib. Hrs qehra xwe bi dirmeyan diann ser ziman. Li deriy derketina wargeh pmerge rz bibn ekn wan di dest wan de amade bn.

Mevanan qet hizra wan ne dikirin ku ekan bikar bnin. L di derketina der re hn end gav neavtibn, pmergeyan ber ekn xwe dan ser penaberan. Penabern Kurd bi dev ekn pmergeyan re r bi r man. Divb yan teslm bibana pa de bizvirna, yan j rka xwe bidomandana biryarbna xwe nan bidana.

Jiyan dest xwe bilind kir bi qrdayna dirmeyan, ber xwe da benda pmergeyan. Mevan tev bi pey re herikn. end gavn din d ew dev ekan sng bi sng ghitibn hevdu.

Di w bhn de tiliyn pmergeyan n ser lingn ekan ji lleyn sar ptn agir derketin der. Tit ti kesan bawer nedikir, li dev deriy wargeh pk hatib. Pmergeyan gule barandibn ser ke jinn b ek!

avn penaberan li nava ser wan fireh vebn. Her kes di cih xwe de a mab. Jiyan li ser rk dirj bib ciln w di nava xwin de sor bibn. Bi barna guleyan end ke jinan qr dan, hinekan dirme avtin, hinekan bang kirin, hinekan j bi ser mirovn ketine erd de n li ber ser wan rnitin, ew hemz kirin ku ji guleyn din biparzin.

...

- Pwst e wargeha Etru-A were ser wargeha Etr-B. W dem em careke din xwed li we derkevin qt we bnin, alkariya mirovah bidin we.

Nnern N.Y. yn pit byera mea ermezarkirin hatibn wargeh, wiha digotin. Sedema nedayna alkariy niha j wiha diyar dikirin. Pit kutin birndarkirina ke jinan d nediwrbn qala terorstiya penaberan bikin. Dixwestin rew nerm bibe, l dsa ya xwe bi ser a penaberan bixin. Penaberan j byern bi ser wan de qewimne yek bi yek vekirin sc wan sc Pmergeyan yek bi yek li ruy wana xistin. Li ser v vek dsa li hevdu nekirin ambargoya li ser wargehan berdewam kir.

Cardin, pmergeyan bi ev, xwe nzk wargeh dikirin gule di ser konan re dibarandin. Zarok, zilam an jinn ku ji wargeh bi sedema randina pez, an komkirina giya derdiketin, digirtin, ldan li wana dikirin ger hebaya pereyn wan ji wana distendin, pez wan ji xwe re dibirin. Roj ne dima ku byerek ji vana nediqewim.

Rew wiha giran bib ku penaber pwst mabn ji xwe re cihn binerd bikolin dema gule bi ser wan de dihatin barandin, xwe zarokn xwe di van cihan de diparastin.

Pit veartina cenazeya kea Kurd Jiyan, bi hefteyek, li iyay derdora wargeh, erek giran, di navbera gerlan pmergeyan de derket. Pmergeyan bi hezaran hza xwe herikandin w der. Heta nz wargeh hatin. end ivann ku pez wan girtin, tev li pez bi xwe re birin.

- Yad, ez bir me.

Zarokek pnc-e sal di nedikarb li ber xwe bidaya. Bi w zarokiya xwe rewa ku t de ne, tghitib bi rojan deng xwe dernexistib. L roj dema qeteke nan seriyek penr di dest zarokek cnar xwe de dtib, birbn dab nava dil w ji dayika xwe nan dixwest. Ev demeke dirj b nan ji mala wana qut bib. Car caran hinek savar an nskek dihat kelandin. Car caran, ji cem cnaran du-s nan peyda dibn, l ev s roj in d ew j peyde nebibn. Dayik nezanb ser li ku der bide, ji ber dizanb rewa herkes wek ya wana ye.

- Ba e kea min, niha ez te tr bikim.

Dayik ev s roj in difikir l nekarb biryar bidaya. Mirkeke w mab her roj an du rojan carek hkek dikir. Ev hk dikeland, nv dida kea xwe nv j dida kur xwe y j biktir. Dema qt wan ji bin ve xelas b fikirb mirika xwe serjke du-s rojan p dare bike. L ji ber hkan nedighit biryar. Dema kea w birbna xwe ekere diyar kir, d waswasa dil w derbas b. Bi baskn mirka xwe girt bir cem zilam cnar xwe.

Li maln din j birbn bi birbn re nexweiyan bandora xwe d hekere kirib. Zarokn jiyana xwe ji dest didan rehet dibn, l yn li ber xwe didan di nava an de digiriyan. Got di navbera erm hestiyn wan de dihiliya hestiyn wan zor didan erm wan ku derbikevin derve.

Pr kal d hviya xwe ji vegera welt qut kiribn li ser derbaskirina v xelay difikirn. Zde ji konan dernediketin. L ji birbn zdetir tinebna ttin ew diandin. Car caran kaln hn kabn wan erd digrin, gopal xwe digirtin dest xwe derdiketin derdora wargeh. Li nava natiyan digeriyan ku giyayek bhna ttin bide bibnin. Dema didtin, dihatin konn xwe, ji deftern zarokn zarokn xwe pel diqetandin ev giyay wek p li nav dipan vedixwarin. Kurm ixar bi v awah didan rawestandin.

- Xwika Hacer ger hebe tu dikar kmek xw bid min?

- Te got xw!? Bi Xwed bi zran be j xw peyde nabe. Ev end roj in xwya me nemaye. Ji xwe qt j nne, heta em pirsyara xw bikin.

- Kavirek me heb, roj ji mecbr me serj kir. Ma em awa bikin, zarok tev ji biriyan re hiliyan. L got j b xw nabe.

- Dibe ku li mala Fatim hebe, w roj min s-ar nan ji mala wan ann, nan wan bi xw b. Tu dixwaz ji wir pirsyar bike.

- Wele kabn min nagrin ez heta wir biim. L mecbr im, got b xw nabe. De bi xatir te.

- Ger te peyde kir hinek ji bo min j bne.

-Ba e. Evar j wer cem me ji zarokan re hinek got bibe.

- Bila ez bm, wele me titek nne bixwin. Em j ji vir wir hinek dare dikin. Ka b Xwed i der li piya me veke!

- Te bihst? Digotin N. Y. erzaq anne, l zilaman gotine, em nagrin cardin vegerandine!

- Bel kur min j w ax li wir b, hat ji min re got. Erzaq ji me re anne, ji wargeha din re nebirine. Dixwazin btifaqiy bixin navbera me ku w wargeha din j bnin ser v.

- De bila bnin ma i heye! Ha li wir, ha li vir; hal me her ev e. Bila ew j bn vir, belk w dem v ambargoy ji ser me rakin. Yan na w zarok tev bimrin.

- Ma zarok ten? Kal pr j w bimrin. Pit re w dor b ciwanan j.

- K dimre ji xwe re ji v diny xelas dibe. Ma ev j hal e em t de ne.?

- ...

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org