TAYBETMENDIYN VEGOTINA GENGE RKN BIKARANNA W

 

 

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

Ryeke balk a vegotin genge ye. Bi gengeiy mirov guhertina raman, br baweriya kesn duwem dike armanc. Mnak; li dadgeh parzer vegotina xwe bi teeyek genge dike ku raman daraza dozger biguherne. Di konferansek de axaftinr li dij ramann hev diaxivin her yek dixwaze kesn din bikne ser ramana xwe. Dsa di pirtkn dersan de, di roman rokan de j genge bi awayek berfireh t bikarann. Destpk Sokrates genge bi away diyalog bi berfireh bi kar aniye xwestiye bi v rk br baweriya civakek biguherne. Dsa li Akademiya Mahsm Korkmaz ji aliy birz Ocalan ve j ev tee gelek hatiye bikarann bi v rke raman, hest, br baweriya gel kurd xwest were guhertin.

B guman awa ku di her nivsandin de pirahiya teeyn vegotin di nava hev de tn bikarann, ev tee j bi tena xwe nay bikarann bi alkariya teeyn din t dewlemendkirin. Hem axaftin nivsandinn bi armanca guhertina raman, hest, br bawer, zanist hwd. a kes duwem hatine kirin, di tevan de vegotina genge mohra xwe l dide. Di her vegotin de bawerann bandrlkirin wesfn hevpar in. Ev wesf di vegotina genge de j hene. L vegotina genge ji teeyn din vegotin bi pevna raman tgihtin cuda dibe. Di encama v pevn de mirov raman an tgiha em diparzin bi ser dixne raman an tgihn dijber p dike. Ji bo v div bikaribe baweriy bi xwe bne; ev j bi rka peyitandin dibe. Di vegotina genge de mirov daraza(hukim) dide p, div bi alkariya darazn din sinde bike bipeyitne(spat bike) ku baweriyeke xurt bike.

 

Derp (tita t pdayn) wesfn w

 

Gava yekemn a gengeiy, mirov derpek derdixe p. Di vegotina xwe de em dixwazin li ser v derp gengeiy bikin ku ev derp ji aliy kesn duwem ve were pejirandin. Dibe ku derpa me ern j be, neyn j be. Mirov dikare derpeke ern j biparze, yeke nern j biparze. Mnak; ger yek gengeiy li ser kana ixar veke bje, Kana ixar titek ba e. Ev dibe gengeiyeke neyn, ji ber ku herkes dizane ne ba e. L ew derpa xwe li ser v bingeh neyn dike li gor xwe dibe ku baiya w bikaribe bipeyitne.

Her bi i away dibe bila bibe, di her derpa mirov radixne rasteya gengeiy de, hinek wesfn tn xwestin hene. Div mirov derpa xwe li gor van wesfan biavje hol, ne rasterast:

 

Yekalbn

Div derp ji nakok dudiliyan re ne vekir be, sade bi yek al be. Ji bo v remana dide p, div zelal hekere be, ne sernuxumand be. Ne ku end ramanan di xwe de hilgire, bi awayek komkir div bi yek raman were ser ziman. Kes tkildar dema li derp binre, div bizanibe di derbar i de ye dixwaze li ser i gengeiy bike. Di derpan de daraza mirov dide p, dibe ku tev li hev be, l div bikaribe ji tgihtin re vekir be. Mnak; Dema em bjin, Trna Re hat. Di v daraz de du tit hene. Yek hatina trn ye, ya din ev trn re e. L di vir de daraza li p, ne rebna trn, hatina trn ye. W dem w genge li ser hatina trn were kirin. L ku me gotiba Ya t trna re e. W dem cih daraz dihat guhertin  mirov ne li ser hatina trn, li ser reng w genge dikir.

Bi v away di derpkirina darazek de, ango ramanek de div mirov dixwaze i bide p, bi awayek vekir, zelal, hekere yekal bide.

 

Vekirbn

Vekirbna derp t wateya raxistina mebesta mirov e. Dema mirov darazek derdixe p pir zahmet e ku mirov bi tevah vekir raxne. Ji ber ku gelek daraz ligor ne. Mnak; dema mirov bje, Ew iya mezin e. Ev darazek e, mirov li ser mezinbna iy dikare gengeiyek dest p bike, l kes duwem w awa tbigihje ku ev iya iqas mezin e? Gelo li gor i mezin e? Li gor kjan iyay mezin e? Yan kjan iyan j mezintir in. hwd.

Ji bo v di derp de div mirov hevokn xwe ba hilbijre. Ji xwe hinek daraz hene ku li gor nrn dtina herkes tn guhertin. Mnak; Ger yek bje, Ev gund xwe e. Kes duwem w di cih de pirs bike, Li gor i xwe e? W dem div em peyvn wiha vebir bi kar bnin ku r nede pirsn netgihtina daraz derp . Wateyn peyvn em di derp de bi kar tnin div tam bin. Mnak; Ev gund di derdora xwe de ji gundn hene xwetir e.

Ev j darazek e, derpek diavje hol vekir ye. Peyvn hatine bikarann wateyeke tam didin. Kes duwem b pirsyar tdigihje ku mijar li ser i ye dixwaze di derbar i de gengeiy bike.

Peyitandin Rkn Peyitandina Derp

 

Gelek caran dema mirov axaftinek dike, ji bo y li hember me bawer bike, mirov sond dixwe, yan nav Xwed tne ser ziman ku baweriya w rn. Ev ryeke peyitandina axaftin ye. Di vegotin de j ji bo derpn mirov dide p, peyitandinek pwst e ku baweriya kes duwem p were. Ji bo v mirov dikare ji hinek kesan, peyvn wan wek dell an bide, wan bi xwe wek govan (ahid) diyar bike. Di rewn wiha de ew kesn wek govan tn diyarkirin div li ser mijar pispor bin bi nav deng bin. Ger ne wiha be, bawer p nay.

Peyitandin bi rka rastiyan bi rka qanbnan t pkann. Rast; ramann ku bi avdr ceribandin dikarin werin peyitandin in. Mirov van ramanan dikare bipeyitne. L qanbn ango bawer; raman byneyn li gor kesan wateya xwe diguhernin her yek li gor xwe wateyek j derdixe ne. Raman byneyn wiha ne ku ji roveyn cuda cuda re r vedikin.

Mirov bi awayek rast an bi awayek qanbn raman byneyan derp dike; her du j bi kr peyitandin tn bandrek li ser kes duwem dikin.

Dema mirov li gor v, ser li ramana kesek di mijar de pispor dide, d derp bhtir t peyitandin. Di vir de tita mirov bal bide ser; div derp, ramana me ser l daye kes me raman j girtiye bi hev re di nava tkil girdaneke xurt de bin. Mnak; ger em di derbar derpeke li ser pirsgirkeke civak de, ser li ramana kmyagerek bidin w wek govan diyar bikin, w zde baweriy nede kes duwem. L ku di v mijar de mirov siyasetmedark/, civaknasek/ diyar bike ser li ramana w/w bide, bhtir w baweriya kesn duwem p were. Wek v; mirov siyasetmedarek j nikare ji bo derpeke di derbar kmyay de wek govan diyar bike. Ji ber ku herkes dizane kmya ne kar siyasetmedar e. Bi v yek re ten pisporbna li ser mijar j tr nake, li kleka pisporbn, div binavdeng be j. Binavdengbn pwst e; ji ber ku kes duwem ber j w ew kes nas kiribe, ramann w zanibe ji bo v di bawerkirin an bawernekirin de zahmetiy nakne.

Mnak: birz Ocalan ji qas gav avtiye nava siyaset, zdetir li Rojhilata Navn maye ji aliy herkes ve t nasn ku di derbar Rojhilata Navn de pispor e. Ber j di v mijar de gelek ramann xwe hekere kirine ev hatine peyitandin. W dem gava em li ser Rojhilata Navn bixwazin nivsarek binivsnin, an axaftinek vebjin, di derpkirina ramana xwe de em dikarin w wek govan diyar bikin ji bo peyitandina ramana xwe ser li ramann w bidin. B guman div ev ramann w yn em derp dikin li gor hev bin, ji hev ne dr bin.

Mirov ramann ji kesek digre, nav w diyar dike van ramanan di nava neynk de diyar dike ku ji hev werin nasn.  

 

Raman Rbazn Hilberna Ramanan

 

Vegotineke ba, bi ramandineke ba dibe. Hinek kes hene dema dest bi axaftin dikin, heta du s peyvan tnin cem hev, dil mirov re dikin, mirov dibje, W keng bi daw bibe ku ez ji v kencey xelas bibim. Kesn wiha diyar e ku ramana wan ne komserhev e, belave ye. L hinek kes hene, dema dest bi axaftin dikin wek erqniya bilbilan li ser hev  bi rz ramann xwe tnin ser ziman. Ew j xwediy ramaneke komserhevby ne.

W dem mirov ramana xwe iqas komserhev kiribe, ewqas mirov dikare bne ser ziman an derbas ser rpel bike. Ji bo v vegotinrek ba xwediy ramaneke ba e. Ramana w dewlemend e, zelal e, komserhev e. Dema diaxive, yan dinivsne, ji berya w dizane ku i biaxive, yan binivsne. Ramandin bi armanca derxistina darazek vekolna ramanan, beramberkirina wan, dtina tkiliyn di navbera wan de hwd. bikaranna mej ye. Ne ten ji bo teeyek vegotin, di her nivsar an axaftin de pwst bi ramandin heye. Ramandin mej dilivne, daraz, derp ramann t de dide ber hev, yek ji yek hildibijre, kjan dikare cih kjan bigre hwd. derdixe hol. Ramandin di mej de pevna raman darazan e.

Ji zarokiya xwe heta prbniya xwe her roj mirov ramana xwe dixwaze li p bixe. Her titn li derdora me hene di v war de ji mirov re dibin mamoste frkirinek dikin. Mnak; zarok bikay ku r germ vexwe dev w biewite, ew ewat j re dibe mamoste w fr dike ku careke din r germ venexwe. Dsa hinek din mezin dibe, fr dibe ku kevir hik e pembo nerm e, av il e ax ziwa ye... hwd. Ger hinek din mezin dibe, fr rastiyn civak dibe; di civak de i ba e, i ne ba e ji dayika xwe, ji bav xwe, xwik birayn xwe ji zarokn li derdora xwe fr dibe; her yek ji vana bi liv, tevger, axaftin rawestina xwe dibin mamostayek w/w.

Mirov bi v away her roj gelek titan fr dibe dixe bra mejiy xwe. L ji bo ku ev frbn tev di bra mirov de zind bimnin bi kr sdgirtin werin, div mirov bikaribe wan bi kar bne, ji wan encaman derxne. Bra mirov iqas bi raman frbnan tije dibe bila bibe, ku mirov nikaribe ji vana encaman derxne, ew b sd in.

Rkn nirxandin sdgirtina frbn ramanan j bi ramandineke xurt dibin. Mirov bi du awayan dikare ramandin bike; yek ji hrguliyan hatina serkaniy, yek ji serkaniy daketina hrguliyan e.

 

Ji Ya Hrgul na Serkaniy

 

Mirov ji yn hr die yn girstir ji wan j die ya git. Ji yek yek kesan digihje (die) kom, ji koman digihje girsey...

Mirov ji nrnn di derbar yek yek kesan de dikare xwe bigihne encameke git. Mnak; Em wiha bihesibnin ku li bajar irnex kargeheke derxistina rejiy (komir) heye. Ev kargeh ji bajarn derve karkeran tne bi wan rejvaniy dike. Bila di demn cuda cuda de, li pey hev ji Farqn deh karker anbin bi wan rejvan kiribin. Ev her deh karker j di kar xwe de serkeft bin, pirsgirk dernexistibin kar xwe bi dil can kiribin. B guman w ev wesfn wan li ser xwediy kargeh nrneke ern bike. Ji van yek yek kesan w bigihje encameke git ku, Kesn ji Farqn tn di kar rejvaniy de ba xurt in. Ger pit demek ku end kesn ji devern cuda cuda ser li xwediy kargeh bidin kar bixwazin w xwediy kargeh v opandina xwe bide ber av di nava wan de ger yek ji Farqn hebe, b dudil w w kes berya herkes bigre kar.

Wek v mirov dikare bi ibandinan j xwe bigihne ramann git, l ji bo her tit nabe. Mnak; du kesn ku taybetmendiyn wan diibin hev hebin, dema yek syemn xwediy wan taybetmendiyan ku diibe wan were dtin mirov dibje, Qey tu j ji filan der y? Ev yek gelek caran rast derdikeve, l rka nerastderketin j li ber vekiriye. Ji bo ramanan j wiha ye; ji yek yek ramann diibin hev mirov dikare bie ramaneke git.

 

Ji Serkaniy Daketina Hurguliyan

Ji ya git mirov ber bi ya yek yek ve t. Ji girsey ber bi koman ve, ji kom ber bi kesan ve t. Mirov ji gitiya ramanek dadikeve hrguliyn w bi v away xwe digihne daraz ramaneke syemn. Mirov du titn xwediy taybetmendiyn hevpar tne ber hev taybetmendiyeke syemn a hevpar j derdixne.

Mnak: Em dikarin bjin; Hilm, hil dibe jor. Ev darazek ango derpek e; derpa yekem e. Gaz, hilmek e. Ev j daraz an derpa duwem e. Mirov ji van her du darazan dikare encameke wiha wek daraza syem derxne: Gaz j hil dibe jor.

Di v mnak de t dtin ku di navbera titn hil dibin jor de tkiliyek t avakirin. Kes nikare bje ku hilm hilnabe jor. Dsa kes nikare bje ku gaz ne hilm e. W dem bi v tkiliy, dema em bjin Gaz j hildibe jor, w kes syemn baweriy bi v yek bne.

 

Kjan Creyn Nivsaran Dikarin Bi Teey Vegotina Genge Werin Nivsandin?

Rexne, guftgo, ceribandin, nivs, pkenn, hevpeyvn, panel hwd. bi teey vegotina genge tn pkann. L di nivsar an axaftinn din de j mirov teey vegotina genge bi kar tne dewlemendiy dide vegotinn din. Genge xwediy warek berfireh bikarann ye. Hemen di her vegotin de dikare were bikarann ramandinek bide kirin. L ev j div bi hostay pk were. Him derpn mirov diavje hol, him ramann v vedikin, tev div hilbijare li gor mijar bin. Ji bo v vegotina genge bhtir di nivsar axaftinn siyas (raman) de t bikarann.

***

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org