TGIHITINA KONFEDERALZM
 
 
Hesen Huseyn Denz
 
 
 
 
Zanyar mezin, birz Ensten her kes dinase. Teoriya Ligor (theori of relativity) derxistiye bi v yek daw li tgih nrna afirander tne r li piya tgih nrna zanyar vedike ku roj mirovah li ser v nirx zanyar y Ensten afirandiye pketinan bi dest dixe.
 
Di dema Ensten v teoriya xwe derdixe de, li ser gelek genge tn kirin hinek kes tn cem, dibjin ku ev teor bi away xwe y matematk (E=MC) bi wana zahmet t, gelo nikare bi awayeke hsantir bne ser ziman. W dem Einstein bi lvken dibje: Bel, dikarim, teoriya xwe ya ligoriy (relativity/zafiyet), bi mnakeke hsan balk wiha tne ser ziman:
 
Ger hn bi xanimeke xweik re bin, ji bo we saetek qas saniyek didome, l ku hn li ser bizotek sorby rnitbin (birnn) saniyek ji bo we qas saetek t. Vaye ev ligor (relativity /zafiyet) ye.
 
Em dixwazin ji v mnak werin ser byera Konfederalzm. Ji aliy birz Ocalan ve, wek stratejiyeke n tgih nrna konfederalzm hat ravekirin. Di rastiy de konfederalzm ne tgiheke n ye li gelek welatan mnakn w n pkhat hatine dtin. L mixabin nizanim ji ber i ye, ji aliy epgir rastgirn me yn kurd ve tgihitina w qet neb di her bhn de dibjin Me fm nekir, ev konfederalzm i ye?
 
Ger Ensten sax ba ya mirov dikarb ser li w bidaya belk w dem bersiveke hsan wek ya teoriya ligoriy bidaya ku tgihitina epgir rastgirn kurdan bibaya me j zanba ser me li ser kjan balgf ye.
 
Birz Ocalan di bin wan mercn zor zahmet de, di her hevdtina xwe de qala konfederalzm dike, dsa j kurdn me tnagihjin. Nizanim li hesab wana nay ji ber v tnagihjin, yan na wek (E=MC) zahmet t, ji bo w fm nakin?
 
L qas em dizanin kurd ne dr konfederalzm ne. Droknivs dibjin ku di dema avakirina dewleta Medya de pwst bi hilweandina mparatoriya koledar a Ar heb. mparatoriya Ar ji Anatolya heta Mezopotamya li ser xakeke berfireh desthilatdar b sazmana koledar li ser gelan r ve dibir. Saln di navbera hezar esed diwazdehan n Berya Zayn de tkona Medan li hember zordariya Ar t meandin. L Med di w dem de hn nebne gel wek l eran parey jiyan dikin. Ji bo v her l er bi ser xwe tdikoe ev yek b guman tr nake ku mparatoriya koledar hilwene. Di saln derdora 800-700 Berya Zayn de, Kyakser zanyarek Medan yektiya l ern kurdan dike pit re geln herm j tev li v yektiy dike, bi v awah hza parey dike yek, xurtbn bihzbn bi dest dixe wiha zora mparatoriya koledar di sala 612 n B.Z. de dibe ku t zann ev roj weke cejna Newroz t nasn prozkirin.
 
Droknivs ji sazbna v yektiya Medan geln cnar re dibjin Konfederalzm.
 
W dem konfederalzm t wateya yektiya hzn bik belave. T zann ku dema hz bik belave bin iqas alak dibin bila bibin ten dikarin darbeyan li hza mezin bidin, l nikarin encama daw bi dest bixin. Ji bo ku encama daw bi dest bixin pwst bi hatina cem hev sazkirina yektiyeke xurt heye. Droknivsan ji yektiya Medan sazkiriye re gotine Konfederalzma l Eretan.
 
Diyar e sazmana konfederal ne dr rewa Medan e. Ji ber ku kurd Medan wek dapr bapr xwe dihesibnin, w dem div kurd j xwe dr konfederalzm nebnin.
 
Dsa, ger geln cnarn medan li hember zulmdariya sazmana koledar a Ar nikarbn azadiya xwe bi dest bixin ten bi rka sazkirina yektiya bi Medan re gihitibin azadiya xwe, diyar e ku ew j deyndar v konfederalzma Kyakser in. Di roja me de j, ger cnarn gel kurd h bindest koletiya modern jiyan dikin tevahiya mafn wana binp dibin azad dr wana ye, pwst bi sazkirina yektiya bi kurdan re heye.
 
Niha k dikare bje ez van rastiyan tnagihjim? Ji bo kurdan geln cnarn kurdan pwstiya sazkirina yektiyeke berfireh ji av xwarin zdetir jiyan ye. Geln li tevahiya Rojhilata Navn dijn pwst jiyaneke azad, wekhev demokratk in. Bi sed salan e di bin hza sazmann monark, olgark, teokratk dktatoryal de dinalin. Ol baweriya ol weke afyon di bin xizmeta van sazmanan de ye ku gelan p b hi dike ber bi tewekul ve didahfne. Gel li jor ji tirsa xweda re, li jr ji tirsa nnern xweda re newrin qala vexwarina qurtek ava azad, kiandina hilmek bhna azad bikin. Ji goristann b nav hn j bi sedan, bi hezaran hestiyn cann bi dest rejma Baas, Rejma that Teraq, Rejma ahit Rejma Kemalzm binax bne her roj derdikevin ser ruy ax ku kes nizane w keng doreke wiha were wana j.
 
Hn gel Filstn di nava xwn de dinale, xaka Iraq b war kutin mirinan. Gel Kurd ji her malek ehdek da hn nasnameya w nay pejirandin nikare bi ziman xwe bipeyive! Hn kr li ser stuy w ye her roj gefa mirin l t xwarin. Libnan ji aliyek ve birndar e! Gel Tirkiy tby demokrasiy ye ku ji bkar birbn xwefirotin bye titek ji rz. Gel ran bi nav ol baweriy ji hem mafn mirov b par t hitin. Roj derbas nabe ku jinek agir bernade bedena xwe yan j xwe dar danake. Mirov li na jiyankirineke bi kolet, mirineke azad ji xwe re bi rmetir dibnin. Rewa welatn Ereb ji xwe mirov nizane ji ku hilgire dest. x mrn li ser aln neft rnitine bi desthilatdariya chan re di nava tkiliyn her qirj de ten li berjewendiya xwe ya malbat dinrin ne xema wana ye b gel dimrin, dimnin, kole ne yan t bir ne. Bi hzeke ekdar ya bi trpere kom kirine xwna gelan dimijin wiha xwe didin jiyandin.
 
Qedera Rojhilata Navn divb ne wiha ba ya! Li ser v xak mparatoriyeke wek ya Ar zulmdar koledar hatiye hilweandin, qey pir zahmet e ku daw li van sazmann kevnare yn weke Tirkiy, ran Sriy yn din were ann? Ev sazman bne belaya ser gelan. Di qirn bst yek de j nahlin mirov azad wekhev bijn. Bi artn kom kirine, bi ekn kirne bi derfetn dewletbn yn bi dest xistine her roj mirin kutin bi ser gelan de dibarnin.
 
Gel li hember van zordaran li ber xwe didin. Geln Rojhilata Navn qet ser ji vana re dananne danaynin. Lbel rbern van gelan qas geln xwe ne alak yekgirt ne. Her yek di hidama xwe de tdikoin. Nrneke hevbe, tgiheke hevbe, tkoneke hevbe di navbera xwe de saz nakin. Ji ber v yek hza wana tkona wana parey belave dimne. Ev hza parey belave j dikare darbeyan li zordaran bixe, l tr nake ku zordariy hilwene. Ji bo v zordar her die xwe xurtir dike heta dem bi dem van hzn parey bera hevdu dide wiha jiyana xwe didomne.
 
L bihizirin bnin ber avn xwe ku ev hzn parey belave yn rbertiy ji gelan re dikin, ger werin gel hev, di navbera xwe de yektiyeke wek ya Medan saz bikin ber xwe bidin yek bi yek kelehn zordariy, kjan dewlet hz dikare xwe li ber pla wana bigre?
 
Niha gel kurd him li Iraq, him li ran, him li Tirkiy, him li Sriy li hember van dewletan bi salan e tkon da. Li Iraq hinek destkeft bi alkariya hzn Amerk encama tkona gel kurd n li her ar parey hat bidestxistin. L ev tr nake ku tevahiya gel kurd bigihje azadiya xwe. Ne ten gel kurd, pwst bi azadbna gel Ereb, Fars, Acem, Tirk, Ermen, Filstn, Cuh yn din j heye. Ger maf gelek y jiyana azad hebe, pwst e ev maf bi tevahiya gelan re were parvekirin.
 
W dem destpk rbern gel kurd div werin gel hev bi hev re yektiyeke li ser bingeh azadkirina gelan saz bikin ji bo xwe xurtir bikin, yektiya rbern geln cnar j tev li ya xwe bikin. Nav v yektiya mezin proz di dema Medan de Konfederalzma l eran b, di roja me de dikare bibe konfederalzma gel netewan.
 
W dem konfederalzm; sazbna yektiya gel netewan e. Konfederalzm sazbna yektiya hzn bik belave li hember hzn mezin girsey ye. Konfederalzm sazbna yektiya hzn bindest li hember hzn serdest zordest e. Konfederalzm yektiya tevahiya geln Rojhilata Navn li hember sazmann Olgark, Monark, Teokratk dktatoryal e. Konfederalzm tgihitina azadiya hemdem a parvekirina bi tevahiya gelan re ye. Konfederalzm bidestxistina cejna Newroz a di qirn bst yek de ye.
 
Konfederalzm ev e, ne titek biyan xerb e ku mirov tnegihje! Ger hn parey belave bin, tgiha konfederalzm bi we pir zahmet, xeyal dr t; l ku hn werin gel hev, mafn hev binasin, rz ji hev re bigrin li ser bingeh azadiya gelan yektiyeke berfireh di nava xwe de saz bikin, w dem tgiha konfederalzm dikeve dest we bi we pir hsan t...
 
Hesen Huseyn Denz
 
 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org