AYŞE BARAN

Hesen Kizilkaya

         Li gorî dîtina min li cîhanê nirxa herî mezin dayîk in. Tu tişt ji wan bi qîmettir nînin. Ji bo dayîkan jî nirxên herî mezin zarokên wê ne. Tu malên dinyayê jî ji zarokên wê ne çêtir in. Di vê nivîsê de ez dixwazim nameya dayîkek pêşkêşî we bikim. Bi vê nameya xwe dayîka Ayşe ji bo dîtina kurê xwe bi navbeynkariya min alîkarî ji guhdarên radyoya Dengê Mezopotamyayê dixwest. Tesîreke gelek mezin li min kir û ez dixwazim vê nameya dayîka me ya hêja ku bi Tirkî şandibû û min jî wergerand Kurmancî, bi we re parve bikim. Lewra ev birîna dayîka Ayşe Baran, tenê aliyekî trajediya gelê Kurd e.

Xebatkarên Hêja yê Radyoya Dengê Mezopotamyayê...

Merheba Kurê min A.Rahîm;

Di serî de te û hevalên te silav dikim û her du çavên te maç dikim.

Kurê min ê delal Baran! Ev bû 10 sal tu ji me qetiyayî. Di vê demê de me ji te ti agahî negirtine. Li gel me ewçend lekolîn jî kir, derbarê te de me ti agahî bidest nexistin. Di dawiyê de birayê te yê li girtîgehê ji min re got, `Dayê, ji Bernameya Tîrêjên Rojê re nameyekê binivîsîne, dibe ku dengê me bibihîze.` Ez jixwedê dixwazim bi vê nameyê tu dengê me bibîhîzî û roniyekê ji me re bişînî.

Kurê min, roniya çavê min! Ji ber ku ez her roj li te dihizirim, dilê min dişewite û teng dibe. Ger ku tu nameyê dibîhîzî ji me re agahiyek bişîne. Em dixwazin dengê te bibîhîzîn. Tu çi dixwî, çi vedixwî û çi dikî? Ji bo vî dilê birîndar bibe dengek kurê min. Êşa her rojên bê te, tenê ez û xwedê dizanin. Ji çûyîna te û vir ve min ne agahiyeke te girt û ne jî silaveke te.

Zalimtiya demê û tinebûna te weke kabûs dadikeve ser bedena min. Ez weke evîndarê ku li ber qeraxê demê teriqîbim, min bavan vekir ji welatên azad re. Îro bi bîranînên me yên bi hev re, niha jî ez di hesta veqetandin û tinebûna te de dijîm. Zangoçên veqetandinê qet ji ber derîyên me kêm nebûn. Niha jî ez li bendê me ku bayên hêviyê li deriyê min bixe. Bi çavên vê cîhanê gelo ez ê carekî din te bibînim? Gelo ez ê te bibîhîzim? Min tu 9 mehan di nava zikê xwe de hiştî, êşa vê veqetandinê ji êşa  zayinê zêdetir bandora xwe li dilê min kir. Min tu mezin kirî, lê bi çavê dayîkê min carekê li te mêze nekir. Dengekî bide min kurê min! Ez dibêm qey dem sekiniye. Her roj li bendê me ku xeberek ji te were.

Gelo ev êşa dayîka kengê yê bi dawî bibe. Çi êşeke me ya bê dawî heye!! Emê her tim wiha li benda xebereke we ya reş bimînin û emê rondikên çavê xwe birijînin. Ma gelo emê qet kêfxweş nebin? We ji bilî êşa ti tiştekî neda me. Hema carekê ava sar li dilê me bikin. Dayîna agahiyekê ma qet nayê bîra we. Ez dayîk im, nizanim êdî derdê xwe ji we re çawa bînim ziman...Tam 10 sal in ku tu çûyî. Tinebûna te, weke guleyê li dilê min ket. Ez nizanim tu dijî an jî najî. Yek ji we di hundir de ye, yek jî li serê çiyan e. Ne şeva min şev e, ne roja min roj e. We bihara min guherand zivistanê. Her şev li stêrkan dinêrim. Dema stêrkêk dixurice, ez xwe dixwim kurê min! Di hundirê min de tirseke bê tarîf çê dibe, dimirim dimirim û zindî dibim. Ez dizanim, ku wê şevê jî şêrek ketiye nav axê.

Ez dayîkeke çavê wê bi girî û dilê wê biêş im. Dilê min weke agir dikele. Çi mafê te heye tu min bê agahî bihêlî? Tu qet li min nahizrî? Ew ê her tim wiha çavê me li rê li benda xeberê we be? Çivîk jî dema ji hêlîna xwe derdikeve tê paşê ji diya xwe re dibêje. Û qaşo em dayîk in, mirov in, xwedî hizr û hest in. Ma qey ez nizanim rêya we rast e? Ji bo gelekî di nava tariyê de maye hûn dibin ronahî. Pêdiviya me bi ronahiya we heye. Lê tu mafê we tine ye hûn dilê me reş bikin.

Axx kurê min! Ev çend sal e tu bê dengî, çima? Tu qet li min nahizirî? Her roj, her şev ez dihizirim, nizanim çawa nan di qiriqa min re derbas dibe. Aliyekî min hêrs, aliyekî min jî bi hezkirin û bi hisretê tijî ye. Gelo ez ê carekî din te himbêz bikim an na?

Ez carna te di xewna xwe de dibînim. Şaş fêm neke, gazinê min ne ji te ne, ez ji hisreta te nizanim çi dibêjim. Dema tu çûyî û dema te xwe berda nav rêyên dirêj û şevên tarî, te pişta xwe de zarokatî, ciwantî, êş û kêfxweşiyên xwe ji me re hiştin. Û êşa mina herî mezin jî ew bû ku min qerînên di dilê te de ji te nepirsîn. Dema birayê te jî tu dîtî, me çiqas êş kişand. Niha rewşa me ji wê rewşê girantir e.

Paşê birayê te A.Selam kete girtîgehê, cezaya muebetê girt. Birayê te jî her tim li te dihizire; dibê `xwezî dema çû min carekî ew bidîta`. Bû 15 sal tu nedîtiye.  

Kurê min ê delal! Piştî ku tu jî çûyî me di sala 1998an de mala xwe ji Edenê bar kir Îzmîrê. Rewşa me hema bêje baş e. Bavê te jî baş e, pir bêriya te dike, silavên xwe ji te re dişîne û çavê te maç dike.

Di cejna Remezanê de li girtîgehê hevdîtina vekirî hebû. Em çûn cem birayê te. Weke ku min tu himbêz dikirî, min birayê te himbêz kir. Di hevdîtina vekirî de me pê re wêne kişand. Birayê te baş bû, gelek bêriya te kiriye û silavan ji te re dişîne. Birayê te jî wê name ji te re binivîsîne, hêvî dikim ku name bigîhîjin te. Êdî hisreta we ji dilê min re giran tê. Nîvê temenê min, bi agahiyeke li ser çol û çiya û li ber deriyê girtîgehan bi êşan derbas bû. Tu li wir, birayête li vir, weke çivîkên koçber car diçin wê derê, car tên vê derê. Min tu bi şîrê xwe yê helal mezin kir, lê bi çavên dinê ciwantiya te nedît. Qet tu nebêjî `dayê xemgîn nebe`, dile ev kurê min, dil tehamulê gotinê nake.

Ez dibêm qey hemû xirabiyên cîhanê li ser serê Kurdan dibare. Ew çend zilim çima rastî me tê? Çima jiyaneke weke mirovan ji me re zêde dibînin. Dawiya vê zilmê wê kengî were? Ez dizanim ti gunehê te tine ye. Tu gula min ya her daîm zindiyî. Ez nikarim hemû gotinên xwe li vir bêjim, ez çi dibêjim ji êşa xwe, ji xemgîniya xwe dibêjim.

Wa tu dibînî, zalimtiya demê ji her alî bandora xwe li ser me daniye. Ji dîroka me êş û trajedî qet kêm nebû. Tiştê ku para me jî ket, êşa vê veqetandinê bû. Delalê min, xemgîniya min dikare çiyayan bide girîn. Çawa ku li ser çiyayên Agirî mij û moran qet kêm nabe, ji dilê min jî qet êş kêm nabe. Êşa bi hisret û hezkirina bi xemgînî, min dorpêç kiriye û dema ez te bi bîr tînim, rondikên çavê min tê xwarê. Tenê daxwaza min, agahiyeke baş ji te bigirim. Tu vî dilê min ê birîndar kêfxweş bikî û ez ji van waran bi çavên vekirî neçim. Ev 10 sal in ez li benda agahiyeke te me. Min kevir danî ser dilê xwe û wêneyê te li ser dilê xwe neqiş kir. Serîhildana min ne ji çûyîna te re ye, te ez wisa bê nefes hişt im, ji vê yekê ye kurê min! Ez fêrî çuyîna te bûm. Çawa ku gulîstan bê gul, daristan bê bilbil ma be, ez jî bê te mam. Piştî te hîn jî cihekî min kêm e. Hûn zarokên Roj û hêviyê, we agir danî dilê me.

Beranê min, ez her roj ji roja ku derdikeve li te dipirsim. Ji her dilopên baranê yê li porê min dikevin, te bibîrtînim. Di her gulê de tê bîn dikim. Di her hilma dikeve axê û di her dilopên baranê de li te di geriyam. Hezkirina te di dilê min de mezin bû. Dema ez li te dihizirîm, carna weke stêrka ji min dûr û carna jî weke Rojê nêzîkî min bûyî. Hîn jî dibêm, belkî ez di nava nigaşekê de me û dema ez rastiyê dibînim, rastî weke volkanekî li ruyê min dikeve. Wê demê dilê min nasir digire, çavê min tijî dibe. Axê bi rondikên çavê xwe av didim. Ez çawa behsa eşq û evînê, veqetin û hisretê, derd û berîkirinê ji te re bêjim. Gelo peyvê min wê her tiştî bîne zimên? Ez dizanim ku ez nikarim ji te re behsa xwe bikim.

Ez dîsa dizanim, ku dilê te bi hezkirina mirovayiyê tije ye û bêedaletiyê qebûl nake. Ew ruyê te yê xweşik, her tim ber bi aştî, azadiyê bû. Çuyîna te jî ma ne ji vê sedemê bû? Mezinbûna armanca te wê dinya alem mecbûbe qebûl bike. Tu çavkaniya rûmeta me yî. Ez di rêyên ku hûn dimeşin re gulan di reşînim ser porên we. Xweşikbûna çiyayên hûn dimînin ez dizanim. Çiya sembola me ya azadî û cihên bihiştê ne. Siberoja me bi keda we hate avakirin. Jiyana me bi we xweş bû.

Ji bo hin nirxan divê hin bedêl bên dayîn. Yê me jî tiştekî wiha ye... Di jiyana me de ew çend êş heye, ku em hîn jî weke civak kefareta vê didin. Em rehet nehatin van rojan, ji ti rojê me êş kêm nebû. Ji ber vê yekê her kes dibê qey êş dikişîne, lê her kes nizane êş bikişîne. Tiştê girîng ew e, ku ev tişt bi wate bikin. Wê demê eşqa hêvî û azadiyê yê dilê me fireh bike. Êşên hatin kişandin ê bibin hêviyên rojên xweş. Ji ber ku ez di we de, hêza aştî û azadiyê dibînim.

Evîna çavê min, roniya dilê min! Ez dixwazim tu vî tiştî bizanibî, ez dayîka te me. Heya ez bimirim jî, ez ê li ser piya bimînim. Li gel hemû êş û hisreta min jî, dilê min wê her tim bi te re be. Ji ber, ku rûmeta rêya we, me jî bi rûmet dike. Tu û hevalên xwe ji bo me çîçekên çiyayan e, zarokên me ne. Li gel her tiştî kurê min, bi te serê min bilind e. Ez dizanim, ku rêya te ya rastiyê ye.

Kurê min, hûn niha li ser lûtkeyên welatê xweşik in. Hûn di himbêza zozanên çiyayên mezin û di geliyên kûr de ne. Ji çiyayên bilind tenê xwesteka min ew e ku we weke dayîkekî biparêz e.

         `Dema, ku hêviyên mirovan bimirin, mirov dimire`. Li gel dilê min bişewite jî, hîn jî hêviya min ji te heye. Ez jî bi vê azwerî û baweriyê hemû zehmetiyan dikşînim.

Belê kurê min, ez hatim dawiya nameya xwe. Ger tu dengê min bibîhîzî, dengekî bidî min, zalalbûna rûyê te weke ava Dîjle, herikandina dilê te weke Firat be kurê min. Min her tim ji te hez kir, vê baş bizanîbî. Ez ji te weke ku pirpirok ji roniyê, bilbil ji gulê, cîhan ji rojê û ax ji avê hez dike, hez dikim. Tu hêviya min, tu gula min, tu roja min, tu kaniya jiyana min û tu axa minî kurê min.

                   Ez bi hisretiyek mezin ji çavê te maçî dikim.

                                      Dayîka te Ayşe Baran

                                                           Hesen Kizilkaya

çapkirin