DIRÊ

Hesen Kizilkaya

         Dirê, keçike gelek bedew e...Li Urmiyê, herêma Şipîran jiyaye. Porê wê dirêj û bejin bilind e. Berê weke her keçikek gund ew jî hemû roj kar û barên gundan dike. Serê sibehê zû radibe, bi karê malê re mijûl dibe û heta êvarê jî serê xwe nikare ji karên malê xilas bike. Dirê bi sekin, deng û xweşikbûnê, di nava keçên gund de cudahiya xwe derdixe pêş. Dengxweş e Dirê. Eynî weke avê ye Dirê...Dema mirov li ava diherike çawa aramî dide mirov, dengê wê jî tesîrek wisa li gundiyan dike. Di gelek civatan de stranan dibêje Dirê. Xwe di nava stranê de dibîne û wisa ji dil dibêje ku hemû gundî her carî şaş û metel dimînin. Lewra Dirê, bi stranan êşên dilê xwe dianî ziman.

         Gelek xweşik û jîr e jî Dirê. Tu karê ku ji destên wê neyê tuneye. 24 saet kar kiriba jî ne xema wê bû. Çavên hemû dayîkan lê bû. Her kesî dixwest Dirê bibe bûka wan, lê kesî halê Dirê fêm nedikir. Çavên Dirê ji bilî kesekî tu kes nedidît, lê çavên wî kesî jî Dirê nedidît.

         Dirê evîndarê pismamê xwe Îbo bû. Lê pismamê wî jî ev yek nedizanî. Dirê her şev bi navê Îbo serê xwe datanî ser balîfê û her serê sibehê jî bi evîna Îbo dest bi rojê dikir. Lê dema leşkeriya Îbo tê. Îbo mecbûre ku biçe leşkeriyê. Di demên berê de leşkerî ne weke vê demê bû. Bi salan nedihatin malê. Dirê bi rondik û êşa dilê xwe Îbo bi rê dike leşkeriyê. Ji wê rojê şûn ve Dirê di nava civakê de tu caran stranan nabêje. Gelek caran jê tê xwestin ku stran ji wan re bibêje û ew jî her car dibêje, “heta ku Îbo ji leşkeriyê venegere, ezê tu stranan nebêjim”.

         Ne tenê evîn dilê Dirê diêşîne. Nexweşiyeke xaîn hêdî hêdî bedena Dirê pûç dike. Lê tu kes nizane ev êş çi ye? Her roj Dirê bê-hal e. Êdî demek tê ku Dirê ji dest û piyan dikeve. Kes nizane ku derdê wê jî çi ye? Kesên ku lê dinêrtin, bawer nedikirin ku ew keçika xweşik ketiyê vî halî. Nedihate naskirin.

         Rojekê rewşa wê gelek xirab dibe. Hemû kes li benda mirina Dirê ne. Dirê êdî nikare biaxive û hereket jî bike. Tenê çavê wê vekiriye. Li odê jinên extiyar li derdora cihê Dirê runiştine û dia dikin, lê ji nişka ve kesek dikeve hundir û dibêje, `Îbo ji leşkeriyê vegeriya`. Wê demê çavê Dirê zûq vedibe û çawa li milê xwe yê rastî dinêre, serê wê dikeve...

Delal heyran tu wê diçî ez dimînim

Tu nîşana xwe pavêje ez hilînim

Gava tu diçî welatê xerîbiyê

Ezê sebra dilê xwe pê bînim

Delal heyran te çi digot, min digot belê

Delalê dilê min rêwiyê çû seferê

Min sond xwariye heta delalê min venegere

Ji bilî wî çi dest* neçin vê pexelê*

Delal heyran tu neçe min nehêle

Gava tu diçî welatê xeribiyê, nîşana xwe ji min re bihêle

Dema li kavilê gundan ez bimirim

Ezê bêjim, bila ji min re bikin qebr û kêle

*Pexel: paşil

*Çi dest: Tu dest

Stran Gelêrî

Herêm Balekan / Şipîran/ Urmiye

         Li Kurdistanê li her gund yan jî herêman, çîroka evîndareke/î navdar û stranbêjeke/î heye. Di jiyana me de de her dem behsa wan tê kirin. Dê û bavên me dema behsa demên borî dikirin, sedî sed evîndar, stranbêj û dengbêjên berê jî bi lêv dikirin. Ma kîjan ji me çîrokek wisa nizane? Di mejiyê me hemûyan de yek ji van heye. Di civaka kal û pîrên me de bi êş û kêfxweşî behsa bîranînên wan dihate kirin. Belê min jî xwest çîrokek wisa bi we re parve bikim ku min ji hevalekî xwe yê rojhilatî bihîstibû.

                                     Hesen Kizilkaya

çapkirin