Heke dîrok mêr bûya, wê Tirk ew bikuşta! 

Hoşeng Osê

Taybet / 09:07 / 10 Avrêl 2010 

STENBOL - Enqere der barê astengkirina projeya tawanbarkirin û komkujiyên ku Tirkan li hemberî Ermenan di salên 1915’an–1917’an de pêk anîn de bi ser ketibû. Lê roja 5.3.2010’an, ev projezagon, di Komîteya Kar û Barên Dereke ya Kongreya Emerîkan re hate derbaskirin û 23 deng li hemberî 22 dengan wergirtin. Ev dengdan nîşan dide, ku giraniya lobiya Tirkan li Washingtonê hema dike bigihîje giranî û bandora lobiya Ermeniyan. Dê Tirk hewil bidin û çi ji wan bê, dê bikin, da ku dengdana Kongreya Emerîkan ji bo vê zagonê asteng bikin. Lê, an niha an bi derengî, û heke piştî sed salên din be jî, dê dengdan bistîne. Piştî vê, dê Tirk hewil bidin û nehêlin Serokê DYE’yê, ev serok her kî be, vê zagonê mohr bike. Lê heke Serokê Emerîkayê kî be jî, dê vê zagonê mohr bike, heke piştî sed salên din be jî. Nexwe zirt û fort û gefxwarinên Tirkan tewş û vala ne, ji ber ku Yekîtiya Ewrûpayê û pirraniya welatên wê, ev komkujî nas kirin û wekî jenosîd pejirandin û gef û zirtên Tirkan tu sûde û encam jê derneketin. Û dewleta dawî ya Ewrûpayî, ku li ser riya hempîşeyên xwe û DYE’yê meşiya û ev komkujî nas kir, dewleta Swêdê bû, ku roja 11.3.2010’an, parlemena wê ev komkujî şermezar kir û deng da, ku ev kiryara li Tirkiyeyê qewimî jenosîd e. Tirkiyeyê xwe kuştiye, ku bibe endama YE’yê, û tu merc nedaye pêşiya YE’yê, ku dev ji zagonên şermezarkirina komkujiya Ermeniyan berde.

A sosret û balkêş û matmayîn û qef û pêkeniyê ew e, ku hukimeta AKP’yê û serokê dîplomasiya wê, Ahmet Davutoğluyê qaşo lîberal û devliken û aqilmend û berbor, gefan li Washingtonê dixwe, ku heke Kongreya DYE’yê deng bide zagona Komkujiya Ermeniyan û dibêje: “Wê ev dengdan normalîzekirina têkiliyan di navbera Enqere û Yêrêvanê de têk de û bikuje!” Îcar ev li kû û ev li kû?! Çi îşê vê ji vê ye?! Ma stratejiya ‘sifirkirina pirsgirêkan’ bi dewletên cîran ve bi kû ve çû?! Çima Enqere li Washingtonê gefan dixwe, ku wê Tirkiye dan û standinên xwe bi Ermenistanê re rawestîne, heke DYE komkujiyên li Ermeniyan pêk hatî nas bike?! Gelo ev nayê wateya jihevbidûrketina Tirkiye û Ermenistanê, ku bi zext û xwestekên DYE’yê pêk hat, ne ku bi dilê Tirkan bû û niyeteke pak û rast a Tirkiyeyê tuneye der barê ‘sifirkirina pirsgirêkan’ de? Nexwe ii gorî vê rewşê, heke Davutoğlu bixwesta tirsê têxe dilê Emerîkanan, diviya hîna nîşan bida, ku heke Komîteya Kar û Barên Dereke ya Kongreya DYE’yê Pêşniyarbiryara Komkujiya Ermeniyan nas bike, Tirkiye hê bêtir dê têkiliyên xwe bi ‘Hamas’, ‘Hizbullah’, ‘El Qayde’, ‘Talîban’ û Îranê û hwd. re xurttir bike. Ji ber ku encax mirov dikare daxuyaniya Davutoğlu ya ku dibêje, ‘Biryaya Komîteya Kongreyê metirsî li ser pêvajoya normalîzekirina têkiliyên d navbera Tirkiye û Ermenistanê de çêkir’ û daxuyaniya Abdullah Gül a ku dibêje, ‘Tu giraniya vê biryarê li cem gelê Tirk nîne’ û ‘Tirkiye ji encamên nerênî yên vê biryarê ne berpirsiyar e’, bi tenê di çarçoveya zirt û fort û xwelêrakişandina derewîn a li hemberî DYE’yê bihesibîne. Lê ev gefxwarin û çavsorî xwe dispêre asteke baş a ehmeqiyê, an jî, ehmeqdîtina xelkê! Ji ber ku Tirkiye divê tevahiya YE’yê boykot bike û gefan lê bixwe, beriya ku li DYE’yê gefan bixwe, ji ber ku YE’yê beriya DYE’yê deng da vê komkujiyê û ew wekî jenosîd pejirand û hê DYE li ser riya dengdanê ye, heke piştî sed salên din be jî, dê deng bê vê zagonê.

Der barê redkirin û nepejirandina Tirkan a komkujiya li hemberî Ermeniyan de, bi kêmanî, mirov dikare bibêje: Qebehet û sosreteke giştî ya hemû gelê Tirk e. Ev karê han bi tenê ji dewletên ku bi mêjiyê êl û qebîle û eşîretiyê tevdigere der tê. Lixwemukurhatin û pejirandina komkujiyên li hemberî Ermeniyan ezmûneke şaristanî, demokratîk, wijdanî û rewiştî ye li Tirkiyeyê, dixuye ku Tirk û Tirkiye, halê hazir, hê jê re ne amade ne. Ji ber ku dewleteke bi vî şêweyî, mirov dikare navê wê bike, dewleta kompleks û aloz kirî, ku rabirdûya wê wê dixeniqîne. Dewleteke ku paqijkirin û spîkirina rabirdûya xwe ji tawan û qebehetan ji xwe re kiriye kar, dê qet nikaribe ber bi dahatûyê ve biçe, heke xwe li paş 1000 rûpûşên Îslamî û Layîsîzmê veşêre jî.

Der barê vê mijar û pirsgirêkê de, daxuyaniya herî bimetirsî ew bû, ku Erdoğan, dema serdana xwe ya li Îngilîstanê, di Beşa Tirkî ya Radyoya BBC’yê de gotibû: ‘Heke pêvajoya normalîzekirina têkiliyên di navbera Tirkiye û Ermenistanê de fêkî û encamên xwe nede, em ê 100 hezar Ermeniyên ku ne rewa li Tirkiyeyê dijîn, em ê wan ji welêt biqewitînin’. Heke ev daxuyanî jî zirt û fort û bi tenê gefxwarin be, lê ev baş dide nîşandan, ku li Tirkiyeyê nevîçirkên Tirkan çi qasî destên wan di tawan û komkujiyên bav û bapîrên wan de hene.

*Nivîskarê Kurd ê ji Sûriyê

shengo76@hotmail.com

Çavkanî: Ji hejmara 6.4.2010'an a Rojnameya El Hayatê ya navneteweyî ya Erebî

Ajansa firatnewoz ANF

http://www.ku.firatnews.org/index.php?rupel=nuce&nuceID=672

çapkirin