DÎROKEK BI BERXWEDANA GEL HATIYE AFRANDIN…

Beşên 1, 2, 3 

Hozan X. Efrînî

BEŞA YEKEMÎN

Di dîroka borî de gelek biserhat û buyerên cur bi cur li dijî gelê Kurd li ser xak û stana welatê xwe ku bi hezaran salin têda dijîn  pêk hatiye.

Lê ew hemû koştin û komkujiyên ku hatine kirin, tenê ji aliyên dewletikî an rijîmekî ve nehatiye pêkanîn, hereweha ji aliyên hemû hêzên ku di dema xwe de xaka pîroz a Kurdistan ê dagîrdikirin ve, ew buyerên ne mirovî û dûr ji pirensîpên demokrasî û şarestaniyetê dihat bi rêvabirin.

Ev belge û rastiyên ku ji aliyê nivîskarên dîrokê ve hatine ser nivîs û di nava rûpelên dafêr û pirtûkên dîrokê de hatine bicîkirin,

 Wan rastiyana derdixîne holê, ji ber ku ji serdemên Sumerî û Aşuriyan û ta Osmanliyan ((Tirkan)) û Ereb û Farsan ve, felsefeya komkujiyan li ser gelên rojhilata navîn nehatin rawestandin û bi taybet piraniya wê li dijî gelê Kurd bicîdikirin, ta îro jî berdewamiya xwe bi dijwarî heye.

Lê di rastiya wê de, gelek tişt hene da ku bi hûrî were şirovekirin û çareseriyeka rasteqîne jj bo wê bê dîtin.Ji ber ku gelê Kurd, tenê di navbera çar neyaran de nîne. Lê belê di navbera gelek alî û sîstemên cur bi cur de dijîn û bi hemû awayekî êriş û dijeyatiya bê wêne li dijî Kurd pêkhatiye û pêktên, ta niha jî tu çareserî di wî warî de nehatiye dîtin.

Gelê me di dirêjiya dîroka xebata xwe a rewa de, her dem destên dostaniyê û hevaltiyê dane dij ber û neyarên xwe kiriye daxwaza aşitî û biratiyê kiriye. Lê mixabin herdem, ji aliyen dijberan ve bi lêdan, têkdan, ji navbirin, komkujî û nikolî kirin hatiye pêşwazî kirin û gelek dijwar û bi hovîtî bersîvên Kurdan dane.

Eger mirov li rûpelên dîroka borî sêrbike û pir bi başî bercav bike, dê gelek  encamên sêremer û piraktîkiî bi destbixe, yên  ku di derbarê rewşa giştî yê gelê Kurd û neyartî û dostaniya ku pêra hatine kirin  bibîne, hin ji wan encamên ku tên berçavên mirovan, evin:

Dûrketina Gelê Kurd, Ji Xwendin û Xizmetgûzariyan.

-Dûrketina gelê Kurd ji xwendin û xizmetgûzariyên, hizrî, çandî, civakî û jiyanî, ên pêwîst. Ew jî bi sedema rêgiriya desthilatdarên ku Kurdistan dagîr û bindestkirine bûn, çumke eger rê bidana gelê kurd jib o pêşxistina xwendin û xizmetgûzariyên ku felsefeyên jiyana gel pêşdixin, di wê demê de, dê çavên wan zûtir vebibana û ev rewşa ku niha gelê Kurd têda dijî çênedibû.Çumke gelê Kurd xwedanê gelek destan û destkeftên dîrokê ye.

Neyarên gelê Kurd, bi berdewamî dijeyetiya kesayetiyên xwendevan û pêşkevtîxwazên Kurd dikirin, çi bi pîlangerî û çi bi aşkere ji holê radikin û bi tu carî rê nedane gelê Kurd ku hewil bide jib o pêşbikevin û bibe xwediyê vîna azad û biryardan.

- Bandorê olî û ayînên cuda li ser kesayetiya Kurd bi şêwazekî pir fereh buye û civak jihevxistiye. Ev jî buye sedema ku perçebûn û nelihevî û paşkeftineka bê wêne di nava civaka Kurdan de çêbibe, ew têgeha ku ji aliyên older û ayîndarên rêkeyên Neqişbendî, Geylanî, ji aliyek ve û Elewî, Ezîdî û fileh, ji aliyek din ve, bi navên parestina pirensîpên  olî û ayînên ku bi çewtî ji aliyên Mile û Şêxên ku girêdayî dagîrkerên Kurdistan ê, hatine nasîn û bicîkirin.  Ji bow ê yekê jî, gelê Kurd yeketiya rêzên neteweyetî xwe ji hev pijiqandî û hatine belavkirin. Bo nimûne wek çawa di sala 1514 an de, di şerê navbera Osmanî û Sefewiyan de derketibû û Kurdên ayîn sune bi serokatiya Îdrîs Bidlîsî, çûne pal Osmaniyan (tirkiye) û Kurdên ayîn şî,a,  çûne pal Sefewîyan (Îranî) û bo care yekê ku Kurdistan dibe bi du perçan.

Axe, Mile û Şêxan

-Desthilatiya Axe, Mile û Şêxan, her bi şêwazekî gelk balkêş li ser gelê Kurd hebûye. Ev siyaset ji hemû rengên şer û  cengan metirsîdar tir bûye jib o civaka Kurdan, ev jî ji siyaseta wan desthiladarên bi navên Îslaman û li jêr perdeya Îslamî bûn ê,di derheqê gelê kurd de bicî dikirin.

Axe û Şêx wek nûnrên desthilatên dagîrkeran li wî gundî û wê navçeyê bûn, bê fermanê Axê gundan, nedibû ku kes zarokên xwe bişîne debistanan yan bi jin bike yan jî serbest berdin ku dûrî desthilata Axê bin. Lê li hemberî wê yekê jî, Axan nikarîbûn bi bê ferman û desturên dagîrkeran tu pêngavê bavêjin, ev, tê wê wateyê ku Axe yekser wek polîsekî baş jib o parestina desthilata dagîrkeran, kar û xebat bi rêva birine û dibin.

Mile û Şêxan heman kar kirine lê bi awayekî cuda û deshilatên dagîrkeran bi fetwe û nifiran parestine, wek çawa Mileyê Xetî li başûrê Kurdistan li hemberî şoreşa mîr mihemed Rewandizî fetwe dank u ew kesên bi mîr re binher gawirin û dê di agirê guhiştê de bişewtin.

Îxanet,  Ez Ezî û Ne Hezî.

-Îxanet û ez ezî û ne hezî. Wişeyên ne pejirandîne, her çiqas jib o mirovan pir giranin, lê mixabin di dîroka gelê Kurd de, her wek hêvana meyandina mast di her serhildan û şoreşekê de hebûye û bi taybet îxanet, bi rêjeyeka pir bilind di têkdan û şikestiya şoreşên Kurdan de, cihê xwe digirt.

Herweha çiqas serhildan û şoreşên gelê Kurd têkçûne, sedemên herî serekî xedir û îxanet û parestina berjewendiyên tekekesî teng bûye, ew kiryar jî, li  ser  berjewendiyên giştî re tê girtin, ku gel û doza rewa ya wê ne.

Ev berbextiya ku bi serê gelê Kurd yek bi dûv yek re tên kirin, hemû ji jêderên îxanetê tên. Ji bo wê yekê, dibe ew têgeh û kiryarên xerap yên ku dibn bi sedemen paşkeftin û ji navbirina deskeft û armancên gelê me, ji aliyê rewşenbîr, siyasetvan û xebatkarên civakê sivîl ve bê riswakirin û tu carî nayê pejirandin û bi tundî bê şermezarkirin.

Lê têgeha ez ezî, ew jî nexweşiyeka din yê bê dermane ku derd û kulên gelê Kurd her zêdetirkiriye,  gelek car ji ber bi serxistina deng û bang û xwestên xwe, kesên bi hêz yan xwedanê biryarê, pir caran,  gel fedayê wê têgeha ez ezîtiya xwe yê teng kiriye, jib o wê yekê, ew nexweşî û têgeha bê derman ta roja îro jî, di nava rêzên partî û rêkxistinên me de bandore xwe bi hêze û tu çareserî jib o wê nehatiye dîtin, ew perçebûn û cudabûnên ku di nava refên gel de hene ji berhemên wê têgeha nerewa ye.

DÎROKEK BI BERXWEDANA GEL HATIYE AFRANDIN

BEŞKA DUYEMÎN (2)

Ew encamên ku li beşka yekmîn hatine bi bîrxistin û ser nivîs, hindekin ji wan encamên ku ji rastiyên dîroka borî yê gelê me ne. Di roja me îro de, hîn hindek ji wan têgehên ku hatine zanîn, berdewamin û gelek bi bandorin. Ji bo wê yekê,  ji erkê me hemûyane ku hewil bidin da ku wan têgehên ne rewa û bê sûd ji nava civakê  Kurdî  nehêlin û bê bandor bikin. Lê ew jî, dê bi şoreşeka nu yê hizirî bibe, bê şoreşeka hizirî tu pêngav û pêşkeftinên bi encam çênabin.

Gelê Kurd, di hemû qonaxekî de, rastî du bûyeran bûye. a yekemîn, îxanet e, ya duyemîn jî, berxwedanî ye. Ev tê wê wateyê ku gelê Kurd, di tevahiya jiyana xwe de, li hemberê xiyanetê,  herdem berxwedan kiriye û ta îro jî, îdame heye, lê, îro gelê me xwedan biryar û vîna xwe yê azad e.

Eger, em,  bi hûrî rewşa Kurdistan ê, ya îro, bînin ber çavan, hilbete, dê gelek tiştên renge bi reng derkevin holê. Bo nimûne şoreşên gelê me, çi li Bakur, çi li Başûr û çi li Rojhilat û Rojavayê Kurdistan ê be, her bi dilsozî kar û xebat û erkên xwe yên neteweyî bi cîkirine.

 Lê mixabin, li hember wê jî, neyarên gel her destên xwe yên qirêj dirêjî nava rêzên gel û rêkxistin û saziyên wê kirine û li gorî lawaziya wan kesan ji xwe re xolam û peyayên xizmetyar peydakirine û li hemerî serok û rêberên şoreşên Kurdan bi karanîne.

Ev têgehên bitirs û qirêj yên  ji serdemên Bedirxaniyan, Babanî û Şêx Se,id, Seyîd Riza, Axayê Simko, Qazî Mihemed, Berzanî nemir û şehîd Qasimlo û ta rojên îro  jî mane û berdewam dikin, cihê nerihetiya wîjdanê mirovan e.

Lê belê, wek tê zanîn, ta niha, ne tevgera me ya siyasî, ne jî kesayetiyên bi bandor tu çareserî yan ezmonek, ji dîrokê borî negirtine û ew aliyên ku girtibin jî, bi temamî wernegirtine û metirsî bi roj bi dûv roj re çêdibin û ji bo pêşeroja Kurdan, pirsgirêkeka mezin û aloz û bê wêne çê dibe!

Her çiqas neyarên me sexit û dijwar bin,lê mixabin, ji bilî metirsî û têgehên ku di nava civaka me de hene, welatên dîmokrat û xwedan hêz û biryar, yên ku xwe bi dostên gelê me dizanin, di warên piraktîkî de bi awayeke sivik û ne rewa nêzîk bûnan nîşan didin û herdem xwedanê helwestên lawazin.

Di sala 1916 an de, bi rêkeftineka hevbeşî di navbera desthilatiya Firansa û Îngilîzan de ku hatibû îmzekirin, careka din welatê me Kurdistan, ji du parçan kirin bi çar parçan.

Piştra birîna gelê Kurd her çû fereh bû û bê derman bû. Ji du rijîman em xistin bin destên çar rijîmên dijwar ku ti carî dan bi hebûna gelê Kurd nadin, heya bi tevger û rêxistinên siyasî re jî dibêjin; cudaxwaz yan têkder an jî terrorist.

Ev rewş, ta roja me îro jî,  gelek bi cedî berdewamiya xwe heye. Welatê Firansayê,  ji hemû dagîrkrên Kurdisatanê, ziravtir siyaseta parçegeriya Kurdan û zalbûnê bi rêvabiriye.

 Ew  parçeyê Rojavayê Kurdistan ê ku di bin destên xwe de, dikarî bike bi sê parçe, navçeyan ku pêkhatine ji  Cizîrê, Kobanî û Kurdaxê (Efrîn)ê da ku ti carî gel li hemberî wan serî hilnede, heger hilbidê î dê ji hev pijiqî be û nelihev be.  

Welatê Firansisan, bi wê gava xwe ya bi kîna dagîrkeriyê, gelê Kurd li Rojavayê Kurdistanê ji piraniya mafên xwezayî û rewa bê Beş kir û riyên azadiyê ji dest girt, da ku gelê Kurd ti carî nikaribe daxwaza azadî û rizgariya xwe ji bin dagîrkeriya Firansayê bike.

Lê her çiqas tekoşîn û berxwedaniya gelê KIurd li hemberî siyaseta wê welatî hebûye û bê helwest nemaye. Lê, hal û mercên herêmî û navneteweyî ne guncaw bûn û ne di berjewendiyên Kurdan de bûn.

Ji ber ku her têgehên ne rêk yên her welatek ji wan welatên dagîrkeran, berî hemû tiştî bîr li berjewendiyên gelê û welatên xwe dikin, piştî wê, înca bîr li rêklam û piropagandeyên pûç û tewrîk dikin jib o demokrasiya sextet bidin nîşandan û bifroşin bi gelên din.

di aliyê piraktîkî de, kar û xebatên wan welatan, dê gelek lawazbin, ji ber ku siyaseta tewriya wan, gelek dûre û nakoke ji siyaseta piraktîkiya wana. Demokrasiya wana tenê ji bo na parestina berjewendiyên xwe digel welatên dagîrker û serdestin.

Li hemberê wê yekê,  gelê Kurd ta niha jî, bi çavekî dostanî li Emerîka û Ewropa dinêre. Lê belê,  di piraktîk de, em gelek lawaziyê ji aliyê wan ve dibînin û bê helwêstin û nikarin berşivên tund bidin Tirkan, heman tişt jib o Rewşa me li Rojavayê Kurdistanê, JI ber berjewendiyên Îsraîl, Emerîka û Ewropan naxwazin fişarekî rast bidin Sûriye û parestina gelê Kurd bikin.

 Ta niha Emerîka û Ewropa li hemberî ew siyaset û komkujiyên ku rijîma Bass bi derheqî gelê me li Rojavayê welêt dike, tu helwêsteke çedî û piraktîkî nîşan ne da ye.

Li Rojavayê Kurdistan ê, rewşeka pir dijwar û bê wêne heye, ta niha jî ti çareserî ji bo wê rewşê ne ji aliyê rijîm û ne jî opozisyon ve nehatiye dîtin û Roj bi roj, ber bi aloziyeka gelek dijwar ve dice.

 Lê, her çiqas gelê Kurd ji destên rijîmê desthilat, ne rihetiya hereî mezin û zêde dikişîne, lê,  dîsan her Newrozekê jî pîroz dike û xwînê jî dide.

Dewleta Sûriye, di her cejneka Newrozê de, dest bi koştin û birîndarkirina gelê me dike û wê roja pîroz têkdide, lê gelê Kurd bi berxwedana xwe, bersîva wan nêzîk bûnên ne rewa dide, ên ku gelek dûrin ji pirensîp û rêzbendiyên mafên mirovan ku bi xwe li ser wê morkirine.

Li gor bendê 8, an, a carnameya cîhanî ya mafên mirovan: Ji b o parestina mafên bingehîn ên ku yasayê pêşkêş kiriye, mafê hemû kesekî heye ku di demên destdirêjî li mafan bê kirin, daxwaziya dadgehê bikin da ku ew maf bêne parestin.

Li gor bendê 5, an ya carnameya cîhanî ya mafên mirovan: Nabê ti mirov bên eşkencekirin û sizekirin, reftarên tund û tîjiya hovîtî û rûmet birinê jî digel mirovan, nayekirin.

Li gor herdu bendên ku ji aliyê carnameya cîhanî ya mafên mirovan ve hatiye pejirandin û bûye wek destureke fermî û ji aliyê piraniya welatên cîhanî ve hatiye erê kirin.

Ji sala 1986 û ta îro jî, rojên Newroz ji bo Kurdên Rojavayê Kurdstan, bûne rojên berxwedaniye. Di hmû Newrozeka pîroz de, rijîma bass, hewilî têkdan û ji navbirina wa roja pîroz daye.

 Lê, di rastiyê de, ta niha jî ti kes ji wan tawanbarên ku kokujiyê bi derheqê gel kirine, ji aliyê desthilat ve ne hatine dadgeh kirin û serbest û azadin.

Di roja 12e Adara 2004 an de, kom kujiyeka mezin ji aliyê peyaên rijîma Bass ve li dijî genc û xelkên sivîl û bê guneh hate pêkanîn, li Cizîrê û ta Kobanî û ta Kurdaxê, zêdetir ji 37 lawên Kurd şehîd ketin û bi dehan birîndar bûn û bi hezaran jî hatin zîndan kirin ku hindek ji wan jî di jêr eskenceyê de şehîd ketin.

Li hember wê komkujiyê, ne (UN) û ne jî Emerîka û Ewropa, ti helwêsteke cedî û piraktîkî li hemberî Sûriye nîşan nedan, dengên nerizayetiyê bilind nehatekirin, gelo ev tê çi wateyê..? 

Li gor biryar û destûr yasayê rêkxistina Yunîsko ku ser bi Neteweyên Yekbûyî ye, di 30-09-2009 an de li Newyorkê ew pêşniyara ku ji aliyê welatên aryanî ve ku li rojhilata navîn û Asya, Qafqasiya û hindek ji welatên Balqanan ve, hatibû pêşkêşkirin, da ku weke rojeke Cîhanî û cejneke fermî bê nasandin, piştra (UN) biryar da ku ew  roj bibe bi rojeka Cîhanî roja Newroz wek rojeka Cîhanî hatiye pejirandin û di 14-11-2009 an bi fermî hatiye ragihandin ku êdî ew roj ji bo 300 milyon kese ku di serteserê cîhanê de tê pîrozkirin û dibe rêz ji b o wê rojê bê girtin û were pîrozkirin.

Lê mixabin dewleta Suriye îsal jî xwe li hemberî vîna gelê me negirt û careke din jî Newroza 2010 an  li bajarê Reqayê  kir bi komkujiyeke ne mirovî û bi hovîtiyeka bê wêne li dijî xelkên sivîl ku tev jin û zarok û kal û pîr û gencan pêkanîn.

 Di televizyona gelê Kurd Roj.Tv ê de, hate nîşandan ku çawa w xortê ku benameyên şahiya ehenga Newroz ê Pêşkêşdike, bi mîkrefonê bang li hêzên taybet yên rijîmê dike û dibêje tikaye, tikaye; teqe me kin teqe li gelê me mekin, em gelikî aşitîxwazin, lê mixabin teqekirin û avêtina rusiyan her li ser sere milet re bi awayeke hovîtî berdewam bû ta du bo sê kes şehîd bûn û bi dehan jî birîndar bûn ji bilî girtî û binçavkiriyan.

Lê ji bexta  gelê Kurd e ku serok komarê Suriyê duh li ba welatên Emerîka û Ewrupa tawanbar bû, îro jî dostê here nêzî wan e.

 Şandiyên Emerîka û Ewrupayê,  her dem li paytexta Surye Şamê ne, roj bi roj pêwendî xurtir dibin.

Libnan bi dewlet û hikumet û opozisyona xwe ve, careka din, vegeriyan ser awaza borî û def û zirne ji bo Şamê hatin lêdan.

 Lê, ev nêzik bûn, dê ji bo dîrokê bibe bi demxeyeka reş, ji ber ku xwîna wan pakrewanên azadiyê bê bersîv namînin, gelê me di her demekê de amadeye ku bi sere xwe û bi vîna xwe ya azad bergirî û parestina xwe yê doz xwe ya rewa bike.

Ji mafê hemû gelên cîhanê ye ku ji bo bi dest xistina maf azadiyên xwe yên rewa, tekoşînê pêşbixin.

DÎROKEK BI BERXWEDANA GEL HATIYE AFRANDIN

BEŞKA SÊYEMÎN (3)

Ji ber ku ji mafên her miletikiye ku tekoşîn û berxwedanê ji bo na hebûna xwe bike û bi piraktîk, bicî bike.

Bo nimûne, di demên borî de û di despêka salên 1961 ta 1990 de, tevgera me yê Başûrê Kurdistan ê her çiqas li hember rijîmê Bas yê dîktetor, şoreşger û berxwedanvan xwedan maf û doz bûye, nerîna Emerîka û gelek ji welatên Ewropayê, ji bo tevgera siyasî Kurd li Başûr, gelek bi nerewayî dijimartin, dijeyetiya tevgerê pir bi cedî dikirin.

Bo nimûne, di dema ku li bajarê Firansayê konfiransek jib o mijara komujiya Helebçeyê ji aliyê wî welatî ve û bi destpêşxerira xato Denyal Mêtêran ve, hati bû l darxistin û seketêrê gîştî yê Yekitiya Niştîmaniya Kurdistanê Mam Celal hati bû vexwendin, lê mixabin, bi daxwaza Emerîka, Tirkiye, rê neda bi Mam Celal, da ku biçe beşdarî wê konfiransa dîrokî bibe jib o şirovekirina rewşa wê komkujiyê. Gelek  caran di raghandin û rojname û kovarên Emerîka û Ewropan de, navên pêşmerge û serkirdeyên Kurd yên Başûrê Kurdistan ê ku niha berçavtirîn rêber û seroketiyên Îraqê tên nasîn, bi rêgirvan û îsyançî didan nasîn û bi çavekî ne rewa li doza gelê me dihat nerîn.

Herwiha, rêkkeftina ELceza,êr ê, nimûneya herî li berçave, çawa wezîrê dervayê Emerîka pîlana ELceza,êrê bi serxist û şoreşa pîroz a Kurdan Bi Seroketiya Nemir, Mustefa Barzanî ji hevxist û pêşmergeyên Kurdan ji hev belav kir û şoreş ji nav birin.

 piştî ku welatên Rojavayê û bi taybet Emerîka, dostaniya Sedam Hisên ji dest dan, gelek guhirtinên bê wêne hatin çêkirin, bi taybet, helwesta xwe bi qasî 180 pileyî li hemberî Kurdan veguhirt û êdî ew Kurdên ku berê bi rêgirvan û îsyançî bi navdikirin, îro di ragihandinên xwe de kirin şoreşvan û dozvanên doza rewa, lê ev jî her başe eger dubre me ne xapînin, gelo ma qey mirov van tiştan ji hev dernaxîne..? Ma qey rastî di bin tûran de dê her veşartî bimîne..?

Lê belê, şanseka me Kurdan  li Başûrê welêt hebûye ku dost û serdilkê Emerîka, Sedam Hisên, dê li hemberî Berjewendiyên Emerîka bikeve şaştiyan û dê bibe bi neyarê Emerîkan, piştra Emerîka dê berê xwe bide tevgera Kurdan û neçar bibe pêwendiyên dostaniyê digel Kurdan pêşbixîne,  da ku li dijî rijîma Sedamê xwînrêj bi kar bîne, piştra tevgera Kurdî li başûrê welêt ji aliyê welatên rojavayê ve, bi nûnerên gel û şoreşger hatin jimartin, çimkê eger we ne ba ya, Emerîka îro bi esanî ne diket nava Îraqê û ew cihê ku îro têdaye, dê ji b o wana xewin û mehal biba.

Piştî wa alîkariya mezin ku rêberên partiyên Kurdan ji bo azadiya gelên Îraqê, bi hêzên hevpeymanan re kirin, ta Îraq rizgar bû, bi tybet herdu deverên here girîng bi rijandina xwîna pîrozî pêşmergeyên gelê Kurd hatin azad kirin,lê mixabin, piştra, ew soz û peymanên ku bi ziman da bûn Kurdan bicî nekirin, da ku welatên Erebî û Tirk û Farisan nerihet nebin û ji helwesta Emerîkan razîbin.

Li Bakurê Kurdistan ê, di qonaxeke gelek hestyar de derbaz dibe, gelê me bi piştîvaniya genc û lawên her çar aliyên welêt, di nava tekoşîn û xebateke bê sînor de ne, ji ber ku ewna bi hûrî û bi baş rastiya riya xwe naskirine ku xwediyên doza rewa ne, bi pirensîp û pirogramin, ew tekoşîn tev bi dilsozî û bi berxwedaniyê birêva diçe.

Lê mixabin,  ji ber ku ta niha jî Berjewendiyên giştî Emerîka û welatên Ewrupayê bi Tirkan re zêdetirî yê Kurdan e, Emerîka û Ewrupa, dê zû bi zû Kurdan nepejirînin û dê bi terrorist û teşqelçî bijmêrin, da ku berjewendiyên xwe li ba Tirkiye biparêzin.

 Lê, ew roj jî, dê were ku mîna bi serê Sedam Hisên hat, dê bi serê Tirkan jî bê,  ne dûre ku li bakurî welêt, Emerîka bibe nêzîktirîn  dostê tevgera Kurdan,  ew tevgera ku bi terrorîstî dizanin, dê bi şoreşger û xwedan doz bizanin û dê rêberê wê ji Îmraliyê  azad bikin û mîna serokê başûrê Efrîqayê yê sembolîk û şoreşger Naylson Mandêla jî, dê di koçka sipîda bê pêşwazî kirin. Dibe hindek kesên xwepirzan dibînin, bi nêrînên min nerihet bibin û min bi nivîskarekî xeyalcî yan jî bi…….binasînin, lê ez van tiştan ji bo dîrokê dinivîsim, ez jib o derxistina rastiyên doza me ya rewa dinivîsim ne ji bo dilxweşkirina dilan û mirazan û tiştên din…

 Ji  ber ku ti kesî bawer nedikir ku rojek dê bê, Mandêlayê ku di nav lîsteya terrorê ya Emerîka de cih digirt, jib o roja ji dayikbûnê bo wî welatatî  bê vexwendin, û wezîrê dervayê Emerîka xato Hîlerî Kilînton jî destê Mandêla maçkir, taw ê demê jî, Mandêla her di lisî terrorê de bû.

Ji ber ku Emerîka pir baş dizane ku tevgera Kurd li Bakurê Kurdisatn ê  ji bo mafên gelê xwe dixebite û aşitîxwaze, bi berdewamî çêra aşitî û biratî, wekhevî û demokrasiyê dike, lê li hember wê jî, serleşker û hikumeta Tirkan, hemû tiştî bin pê dikin û rastiyan vedişêrin û partî û rêkxistinên sivîl bi terrorîst  tawanbar dikin û muleta xebata legal ji wan distînin.

Di vir de, pirsyaek xwe derdixe hole; Aye Emerîka nizane kî mafdare û kî tawanbare..?

 Heger Emerîka û Ewrupayê bibêjin ji ber ku Partiya Karkerên Kurdistan ê serkêşiya tevgera Kurdistana Bakur dike û Partiya Karkerên Kurdistan ê jî di lîsta terrore de ye, em alîgirê wê tevgerê nakin, jib o wê yekê em digel Tirkiye ji bo ji navbirina Partiya Karkerên Kurdistan ê têdikoşin.

 Başe, heger em  bibêjin bername û pirogramên Partiya Karkerên Kurdistan ê li dijî siyaseta Emerîka û ya welatên Ewrupayê ye, gelo aye tevgera Îhsan Nuredîn Paşa, Şêx Se,îdê Kal, Seyîd Rizayê Dêrsimî, çi bûn, li deijî welatên rojava nebûn..?

Aye ewna jî xwedan bername û pêrewên navxweyî li dijî Împeryaliyê bûn..?

 Aya ewna jî ketibûn nava lîsteya terroristan, a bi nav û bang ku ji aliyê Emerîka û Ewrupaya demokrat ve t ê serpereştî kirin.?

 Çima ti welatên Cîhanî di demên borî de jib o ew komkujiyên ku li Zîlan, Dersîm û Pîran li dijî Kurdan pêk hati bûn, dengên xwe li hemberî Tirkan bilind nekirin û negotin; gelê Kurd mafdare û hûn ne mafdarin. Heta Neteweyên Hevgirtî jî negotin Tirkiye jib o komkujiyên li dijî Kurdan tawanbare..?

Lê mixabin, ew welatên navborî, berjewendiyên xwe dixin ser berjewendiyên gelê Kurd û hemû gelên blindest û stem lê kirine.

Li Rojhilata Kurdistan heman tişt heye, ta niha ne welatên Ewropa û ne jî welatên Emerîka, piroje yan bernameyeka cedî ji bo piştgiriya tevgera Kurdan di arada nînin, ne bi aşkere û ne jî bi nihênî, ji ber ku ta niha jî hewil didin ku welatê Îranê nerim bikin û qazenc bikin da ku li hemberî dest ji çêkirina wizeya otomî berde û bi welatê Îsraîlê re, nerîna dijmantiyê rawestîne û bibe bi welatek bê leyan û dan bi hebûn welateke Cihû di navçeyê de bide.

Em jî, weke gelê Kurd, digel mafên hemû gelên Cîhanê ne,  gelê Israîlê jî di nav de ye.

Di rewşkê wiha de tevgera Kurdan dibe Qurbanî ji b o wan terezuyên siyasî yên di navbera hêzên herêmî û cîhanî de tên pêşxistin.

Lê bi awayekî nûjen û ji yê berê cudatire, her çiqas jî em di dilê xwe de dibêjin rewşa dinê hatiye guhirtin û neyarên me nikarin weko caran sitem û xedrê li me bikin, Emerîka û demokrasiyên Ewropan bi hêzin, lê mixabin di rastiyê de me Kurdan, çi li rexê bakur û çi li rexê rojava û rojhilatê ti sûdeke berçav wernegirtî, çi Emerîka û çi Ewropa, di serî de berjewendiyên xwe û yên gelên xwe di ser hemû tiştî re diparêzin û bi bingeh digrin.

-Hozan Xelîl Efrînî

-Kurdistan   )

    30-04-2010

(efrinzan@gmail.com  

çapkirin