Deh Deqên Zêrîn
 
 
 
 Husên Duzen
 
 
 
 
Her çû di jiyana wêjeyî ya Kurdan jî de bêtir qala wergera wêjeyî bû. Di van salên dawî de gelek berhem ji zimanên din hatin wergerandin ser Kurdî. Ji Kurdî jî gelek berhem hatin ser zimanên din. Van rojan di rûpelê kovar û rojnameyan, malperên internetê û bernameyên televizyonan de jî ev babet her tê gotûbêj kirin. Gelek caran pirsyar ji min jî li ser babtê tên kirin, lema ez dixawzim çend hizrên xwe yên di derbarê wergera wêjeyî de bi we re parvekim. Bêguman ev her deh xal, piþtî azmûnên min li ba min zelal bûne. Kerem bikin, ez van deh deqên zêrîn diyariyî hevalên xwe yên wergêr dikim:
 
 
1)     Berhema ku tu dê wergerînî, tu bi xwe helbijêre. Ger merc vê derfetê nedin te jî, barê wergera berhemên xerab an lawaz tu carî  negere ser xwe. Berhemên ku ji hêla wêjeyî ve xwedî nirxekî bilind in, helbijêre.
 
2)     Berî tu dest bi wergerê bikî, berhema ku tu dê wergerînî heta dawiyê bixwîne. Ger  te carekê fam nekir, careke din bixwîne. Famkirin piþtî xwendinê, werger jî piþtî famkirinê tê. Lezgînî û wergera wêjeyî li hev nakin.
 
3)     Serê xwe zaf bi teoriya wergerê re neêþîne. Ger tu dixwazî wergereke biserketî biafirînî, azmûnên xwe bi xwe bike. Wergêrên wêjeya bedew ne di zanîngehan de, belkû bi azmûnên xwe tên perwerdekirin. 
 
4)     Di kêliya wergerandinê de, ne mîna profesorekî zanîngehan, lê belê mîna hunermendekî tevbigere. Ji bîr neke wegera wêjeyî ji zanistekê bêtir hunerek e.
 
5)     Ne pev bi peyv, lê belê wateya berheman wergerîne. Tu wek wergêra/ê wêjeyê, ne peyv an hevokan, lê belê tu berheman werdigerînî.
 
6)     Ji ber ku wergera wêjeyî, ji zimên bêtir bi gelek tiþtên din ve jî mijûl dibe, watiniya xwe di zanîna zimanzaniyê tenê de nebîne. Ji bo wergereke biserketî divê tu ji zimanê resen û yê armacê bêtir xwedî agahdarî bî; divê tu paþbingeha herdû zimanan a çandî jî baþ nas bikî.
 
7)     Ger ji te bê berhemên hemû zimanan wergerîne ser Kurdî. Yên kurdî jî wergerîne ser hemû zimanan, ji wan zimanên ku serdestan bi rêya wan xwestiye Kurdî tune bikin pê ve. Ji bîr neke, wergera berhemên kurdî ser van zimanan alîkirina asîmîlasyonê ye.
 
8)     Di destpêkê de, giranya xwe ji helbestan bêtir bide ser wergera pexþanê. Bi tevahî zimanê kurteçîrok û romanê derfetên weregereke biserketî bêtir pêþkêþ dikin, ji yê helbestê. Ji xwe li tevahiya dunyayê, pexþanê xwe wek cûreyê  wêjeyê ji helbestê bêtir  da pejirandin.
 
9)     Ji zimanê resen wergerîne; heta ji te tê ji zimanê duwemin wernegerîne. Ger di berhemekê de hevokin ji zimanekî din derketin pêþberî te, wan bi orîjînala wan re bide berhev, ger ew ji zimanê armanç hatibin wergerandin, wan rasterast bigre nav wergera xwe ji dêvla ku tu wan wergerîne. Heta ji te bê rê li ber wergera wergerê bigre.
 
10) Naverokên çewt wernegerîne. Ger te dît ku naveroka beþeke ji berhemê çewt e, rastiya wê wergerîne û bi jêrenotekê diyar bike bê te çi serast kiriye.
 
 
HusenDuezen@aol.com, 04.09.2007
 

çapkirin

copyright © 2002-2006 info@pen-kurd.org