Rexnekirina zdiyan bi Muslumanan neketiye

 

Husn Dzen

 

(end peyv li ser roportaja rojnamevan Ilona Rothin ku wergera w di PK 24(18.2.05) de hat apkirin)

Di despka saln 9o de ez li Hannovera Almanyay bedar evekveke and bm. Di dawuya bernamey de ivan Perwwer bi epkn temaevanan derket ser dik. Pit ku w end kilam gotin min dt ji nivk ve tevliheviyek, xirepiek di salon de b. Di nav w qelabalix re deng ivan bilindib:

Kirv v sib  ez bi iyay engal,

Gola Smoqiya diketim ro gel di gel da,

Di gel de, di gel de kirv l lꅔ.

Dna min dt ku end xort xwe radiknin dixwazin ber bi dik ve biin l hejmareke zde ji temaevanan wan digirin, li ber wan digerin nahlin nzk dik bibin.

Kirv tu zan ev guneh min te i ye,

Ewqas op r li min te girtiye,

Ji min te ra bye sc ku ez misilman im

Tu j zd ye, kirv l l.

Her ku deng hunermend bilind dib xortan btir hz didan xwe ku r ser dik bikin. Gava ivan dt ku bi biryar in durahiyeke ne pirr ma ku xwe bighnn ber dik mecbr ma ku klama xwe qut bike. Di w kliy de ivan rab ser xwe bi dengek xeniq bang kir:Law, hn nizanin hn i dikin! Hinek bi we dilzin! Ez Ozan gel im! Hinek we bi qest dnin ser min! Pit ku min ji end kesn li der dora xwe pirs ka gelo mesele i ye p ve min mebesta xortan ba fam kir, by ku ez mebesta ivan fam bikikim b w bi hinekan k qest dikirin. Xortan nedixwest ku ivan w kilama ku keeke zd dil ketiye  xortek musluman bibje. Min ber j ji gelek der dora zdiyan bihstib ku ew kilam hestn wan dn e, ji ber ku li Kurdistan gelek caran ken wan ji aliyn Muslumanan ve bi zor tn revandin. Wek t zann i bi zor i bi xwe be ku keeke zd ji aliy yek musluman hat revandin d bav w ke hew dihlin ew ke vegere mala bav xwe. Ji ber ku Muslumanan ev yek zanbn hejmar hza wan li gelek deveran ji ya zdiyan btir b rew ji bo xwe bikartann,lema ev yek di kilamn muslumanan de j gelek caran t vegotin.

Ango wan xortn ku r ivan dikirin ne ji bo ku ew li dij evna ke xortek bn, an j li dij gotina klameke evn bn; wan di awaza w ozan li ser dik de a kesn ji ola xwe his dikirin. Qrna hunermend ji maleke musilman w bhnik n wan tann bra wan.

L mixabin ivan ne di reweke wisa de b ku karibe helwesta wan fam bike. Bi qrn hn j dixwest ku byer bi komployeke neyarn Kurdan zah bike. Li gel ku deng xortek bi ser y w diket: Dev j berde ivan, bi kilama Derw Evd lawuk zd bernameya xwe dom bike!

Gelo ivan Perwer van saln pit w byer li ser helwesta wan ciwanan fikir? Gelo hn j di konsern xwe de kilama kirv dibje?

T bi xa x Melek Tawus ke,

Were di ser derd kula re ramusanek,

Bi ser can cesed kirv xwe de ber de kirv l,

Kirv heger xr be bila ji d bav te ra be,

Heger gune be bila sedqa ber ser feqr we be kirv l.

Hvdarim ku qe nebe ev be kilam ku xuk brayn me yn zd zaf j aciz dibn ji w kilam derxistibe.   

Pit ku min wergera reportaja Ilona Rothin di Peyama Kurd de xwend nivisa hja Emer Tuku ya ku ji bo weandina w roportaj Peyama Kurd bi tund rexne dike j giht dest min ev byera Hannover hat bra min.

*  * *

V dema dawuy di apemeniya Almanan de li ser babeta zewaca bdil ewusandina ken ku b riza d bav xwe dizewucin t rawestin. Li gor stastkn UNO li tevahiya dinyay sal li dora 5000 cinayetn namus dibin. Gava merov li neyn nexwe yn kutina ciwann ji bo ku b riza malbata xwe bi evindar xwe re zeucne hatine kutin mze dike hejmara zdiyan ji ya geln din ne zdetir e. Lewra nqaa v babet wek fenomeneke anda zdiyan ewt nehq ye. Bik byereke giring e div di cih xwe de b nqa kirin b ku bibe alava andina hestn olek an gelek.

Ez dibjim Peyama Kurd diviyab ku gotareke wisa ap nekiriba:

a)ji ber ku gelek ewt t de hene,

b)ji ber ku xwed pirraniya kedkarn PK kurdn musluman in muslumanan di drok de gelek taday li zdiyan kirine;ev rast maf kesn musluman ji dest wan digre ku bibjin em rojnameyeke azad in em dikarin li ser her babet bi away ku em dixwazin binivsin. Ez dibm maf tu musluman/-bi taybet yn Kurdan- tune ku zdiyan ji bo naveroka ola wan tewanbar bikin. Ku rast be j maf wan tune ku li ser biaxivin ca ku derew be sc e j.

Ilona Rothin beri ku v gotara xwe amade bike li ser zdiyan, ol anda wan ranewestiyaye. Ku w berpirsyariya xwe anbya ch d ew ewtiyn mne zd ji xwed bawer nakin an Ken zdiyan bi xwerz birazyn xwe re dizewucin nekiribana. L ku ZDF an j I.Rothin ewtiyn wisa kiribin j PK ne mecbrb ku wan wergerne Kurd di nav Kurdan de j belav bike.

Ku mebesta wergerandin apkirina v roportaj ji bo balkiandina ser wney Kurdan di medyaya elman de be j divyab ji ber hasasiyeta babet qe nebe ramann yeke/ zd j di heman hejmar de bihata apkirin.

zd civakek ol ne ziman ola wan bingeh Kurdatiy ye. Kurdn zd di maln xwe de bi kurd dpeyvin kovarn wan hem bi kurd ne. Sedem j ev e, ku li gor zdatiy mirov bi Xwed re bi kurd dipeyve, ango ziman kurd ziman her bi nirx e.
L mixabin muslumann Kurd-bi taybet li bakur Kurdstan- gelek tadey li wan kirine. Mixabin Kurdan nikarb endamn v ola kurdan kevintirn li welat wan biparastina, lewra gelekn wan mecbr man ji welt derketin hatin li Almanya welatn Ewropa n din bich bn.

Ji bo hem Kurdan ererefeke mezin e ku li bar Kurdstan hejmareke mezin zdiyan dimne. 

*  * *

Wer xuyaye ku ev reportaj bi lez hatiye wergerandin bo Kurd. Di werger de gelek ewt hene. Sirwan Heci Berko wek rojnamevan kar dike w gelek ne, roportaj hevpeyvnn biserket belav kirine. L xuyaye ji hmn werger yn bingehn neagahdar e, lewra ez dixwazim li ser end mnakn ewt n wergera w rawestim.

Wergera reportaj wusa dest p dike: Guln mr xwe ji d bav xwe reviyane. Ez bawerim d tavil bala xwendevanan kiandibe ku ji d bav xwe reviyane bi goh mirov xwe nay, ji ber ku rastiya v bea hevok div ji ber d bav xwe reviyane ba. Dibe ku merov bibje ewtiyn wisa dibin, Peyama Kurd hn di despka weana xwe de ye, lewra div merov bala xwe nedy ka b ji hevokek peyvek km an zde ye. L mixabin hevako li jor ji aliy watey j ewt hatiye wergerandin. Li gor wergera  Sirwan merov t dighje ku Guln mr xwe ji ber d bav herduwan reviyane, l di almaniya nivs de diyar e ku ew ten ji ber d bav Gulin reviyane.  Wergera hevoka 2. ya reportaj j wisa ye:Gulin Kurdeke zd ye mr xwe y musilman li piya Standesamata elman zewicand. Forma li piya.. alman ye, kurd li ten bikar tnn. L ku ji aliy samantk j hevok ne ewt ba me y ew j bida xatir temen Peyama Kurd ciwan. Bguman xwendevan ji xwe pirsiye b gelo Guln mer xwe bi k re zewucandiye. Di Almaniya v hevok de hatiye gotin ku bi mr xwe re zewuciye. Di hevoka 3.an de j t gotin ku d bavn Guln zewaca w bi yek Musluman re wek brmetiyek dibnin. Mixabin ev peyv j wateya peyva Alman Schande nade. Peyva Schande hn girantir e. Di peragrafa 2. de j peyvn Guln bi v tehr hatine wergerandin:D, bav brayn min tim dn dibin. Di orjnala alman de ji dvla lkera dnbn ausrasten heye, ku km zde t wateya ji cih xwe derket ku bi dem re wateya ji serhi xwe n an j ji hrsan dnbn wergirtiye. Ji bo ku bihata famkirin diviyab ji hrsa dn dibin an j bi idiomeke din a Kurd bi cinan dikevin, an j kiras xwe diirnin bihata wergerandin. L disa j d nebuya wergereke biserket ji ber ku almaniya v hevok ev e: D bav min ji hrsan dn dibin, birayn min ji xwe wisa ne....

Hevoka Gulin div ser xwe jiyana xwe bitirse. j ne rast an j ne vekir hatiye wergerandin. Km zde almaniya w ev e:Div Gulin bitirse ku jiyana xwe ji dest bide.

Mixabin di wergera Sirwan de mnakn wusa zaf in ez naxawzim li ser hemiyan rawestim.

Di hin deveran de j mebesta wegr, an ba nay famkirin an j agahdariyn ewt hene ku diviyab wergr ew an serrast bikrana wegerandana an j bi tbiniyek diyar bikra ku ev agahdar ewt e. Mnak: Hn di cwaniya xwe de, ke ji bo zewac bi xwarz yan pismam xwe re tne girdan. Li vir diviyab ku wergr zanibya ku peyva xwarz ne di ch de hatiye bikarann. Ji ber ku li gel peyva Cousin ku t wateya pismam, mixalet, kurxalt kurmet, peyva Neffe j hatiye bi kar ann ku t wateya xwarz biraz.  Her kurdek kesn li ser anda zdiyan agahdar in dizanin ku di ola wan de j zewaca keek bi xwarz an biraziy w re qedexe ye. Ev yek j dsa diyar dike b Ilona Rothin  li ser zdiyan anda wan iqas km titan dizane. Heman tit ji bo hevoka Ew baweriya xwe bi xwed naynin, l bi melaketan. j derbas dibe. Diyar e ku rojnamevana me di babeteke wisa giring bingehn de j li ser ola zdatiy ne xwed agahdariyin serrast e. L qe neba diviyab wergr ev zanbya bi tbiniyek bal bikanda ser van ewtiyan diyarbikra ku baweriya zdiyan bi xwed heye ku li gor ola zdatiy xweda afrner dinyay ye pit w j melaket tn. 

Ji van mnakn li jor j diyar dibe ku div tu car wergr di kar xwe de ecele neke. j girinktir j prenspa ku div merov ne peyv bi peyv l wateya hevokan wergerne qet ji br meke.

*  * *

Peyama Kurd rojnameyeke xur bi Kurd ye qeder ez dibnim pirdengiy  di nav rpeln xwe de dihewne. Rexneyn Emer Tuku zdiyn din di ch de bn, l div merov byer mestir j meke. ika min tune ku d berpirsyarn PK bi aweyek meden dawuy li v nqa bnin; ez bawerim ew ba dizanin gava ku helwesteke mirov dibe andina hestn civakek merov i dike.

 

22.02.2005,HusenDuezen@aol.com

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org