Titn Mill Div Di Ser Siyaset Re Bin

Hevpeyivn bi Abdullah Keskin re

 

Husn Duzen

 

 

Avesta,  di weangeriya kurd de mnakeke zaf balk e. Mna dezgeha malbat Abdullah Keskin xanima xwe Rken xuaka xwe Songul dest bi wean kirin. Yek ji wan weanxaneyn ku by gurbeke siyas dest bi wean kir bi dmahiya gelek salan gelek berhemn hja weandin. Ev titek nuh b ji bo weangeriya kurd, ji ber ku gelek caran weanxane bi dest komn siyas vedibn, pirr dom nedikir, dihatin girtin.

 Ez bawer im ku ji asta profesyoneliy j Avesta mnaka her balk e, by ku ez keda wan weanxaneyn ku ber w di mercn zaf dijwar de xebat kirin nebnim. Kedkarn Avesta, nearbn ku her tit bi keda xwe ji tune ava bikin. Serketinn v weanxaney encamn sebreke mna ya grgrk ne. Belk j Peyvn Abdullah, ku dibje hd hd ez ferq dikim ku motvasyonn min km dibin, ez diwestim j v rastiy ji me re dibjin.

Ez ji 1993 vir de Abdullah nas dikim. Her ku ez diim Stenbol ez w bikman heta 2 an 3 ev iyar dimnn, gelak caran j heta ronahiya sib. Sohbeta ku ez pk we dikim j beek ji wan sohbetan e.

 Abdullah ne ten dizane b i berhemn nuh li Tirkiy derketine, ew li ser jiyana wjey ya Kurdan cihan j agahdar e.

 Her bar weanxaney girantir b, jijmara pirtkn Avesta btir b, p re j dema w ji bo wjeya cihan kmtir b.

Ji ber ku poman nebye baweriyeke wicdan li ser dadgeh nehtiye ku ew v sc dubare neke,  dadger tirk di dozeke li dij Abdullah Keskin de hewcedariy bi kmkirina cezaya ku li w hatib birn nabne.

Serok komiteya Azadiya Wean ya Navnetew Hal Fessenden wisa nafikire:Abdullah Keskin bi cesareteke mezin pirtkn ku ji hla siyas ve hasas in, yn li ser Pirsa Kurd, pirtkn ku li Tirkiy demeke ddirj qedexekir bn, yn li ser babetn rojane, xebatn jinan, yn li ser anda Mezopotamyay yn li ser wjeya rojhilat rojava weandine. Ji ber ku baweriyeke Abdullah a qewn ji bo azadiya raman heye listeyeke pirtkan a cih weandiye, em kfxwein ku em v xelat didn.

 

Ev peyv di di sala 2005an de ji bo dana xelata Jery Laber ku Yektiya Weangern Amerka bi PENa Navnetew re  dide, hatibn gotin.

 

Be ku ez dirj bikim, min dil heye ku niha ez we tev li Abdullah Keskin bhlim, bila ew ji we re bahsa weangeriya kurd xebatn Avestay bike.

 

 

 

 

H. Dzen: Ka em ji avakirina Avestay  dest p bikin: Keng we dest bi wean kir?

 

A. Keskin: Dawiya 1995, l ferm destpka 1996. Di 1997 de b limted rket.

 

KITB NE TITEK PROZ E

 

H. Dzen: Pirtk ji bo te i ye?

 

A. Keskin: P bo min kitb e, ne pirtk e. Giran cihek mezin kevn kitb heye di breweriya kurd de. Di zarokatiya me de, li ba me, du tit proz bn: nan kitb. Kitb di nav qalikek tozgirt li ciy mustesna y mal daliqand b. Hem rast t de bn, l kes nizanib bixwne. Li ba me kitb Quran b. Di nav v sr de ez nzk kitban bm, dema min fam kir ku ew kitba ber n em dixwnin ne eyn kitb in, kitbxaneyeke min a pik heb, pwendiyeke min a ba bi kitban re bb. Di jiyan de yek ji titn girng ku ez b w nikaribim bijm kitb e. Demek dirj kitb ji bo min armanc b, jiyana min pir kitb b. Vga ji w qalik derketime, kitb wasitayeke ku pir caran bi armanc re tkel dibe; jiyan bi kitb ten nabe, b kitb j nabe. Guhertinn mezin bi kitb dibin, kitb dikare r li ber her xelet xirabiy veke. Div kitb ji ezmanan dakeve jr, ima proz be, bila bibe pareyek ji jiyana rojane. Di zemann postmodern de j ji girngiya kitb titek km neb, bo tgihitin, rast ewt, h j wasita her girng e, l ne mutlaq e, wek ku me Kurdan di tarxa xwe de nan daye, jiyanek b kitb j mumkin e. Tu dikar kitb red bik, l bi kitb.

 

H. Dzen: Te karb wan vizyonn dema avakirina Avesta pk banyana, yan bi dem re guhertin di vzyonn te de bn?

 

A. Keskin: Guhertineke zde neb. L profla weanxaney ancex di 10 saliya w de diyar b. Vga nzk 30 seriyal kitb di kataloga me de hene. Ji % 80y van destpk em li ser difikirn. Hin tit ku em difikirn me pk neann j hene. Wergera edebiyata dinyay bo kurd, me nikarib em zde bi p bixin.

 

H. Dzen: T bra te me awa hev nas kir?

 

A. Keskin: Ez ne a bim dema li zgr Gndem,1993, min edtoriya rpeln kultur huner dikir, tu hat serdana rojnameya Welat ku destpk ez berpirsiyar w y git bm, ew j li eyn avahiy b, me hev nas kir.

 

H. Dzen: Ba t bra min, pit me hev naskir, pir di ser re nebuhur, te dev ji Welat berda, te her dixwest di war weangery de titinan bik. i cara ku rya min bi Stenbol diket babet her ev b. Biryara avakirina Avesta awa pk hat?

 

 

A. Keskin: Ber ez dest bi kar rojnameger bikim, dema ez li Anqere di unverstey de xwendekar bm, min di avakirin redaksiyona hin periyod weanxaneyan de ch girtib. Serphatiya min a bi Welat zgr Gndem re zde dom nekir. Min nexwest di rojnameyn Tirkan de j c bigrim. Tu bi xwe ahid gelek titan , hevdtinn me yn ji bo karek muterek negihtin tu encam. W ax me bi xwe xwest em riyek deynin ber xwe bimein.

 

H. Dzen: Li gor mercn Tirk yn weangeriya kurd Avesta di nava end salan de gelek berhem weandin, ne xur kurd bin j, ji sed zdetir n kurd j di nav wan de derketin. Pirtka we ya her dawn kjan e endemn e ji pirtkn Avestay?

 

A. Keskin: Di nav 11-12 salan de dor 240 kitb hatiye apkirin. Kitba daw ku me daye ap jimara 239 li ser dinivse, irn ikoy Hesen, Payiz Ba ye. L 4 kitbn Keskesor soraniya kitba Jonathan Randal ne di nav v jimar de ne.

 

KES NIKARE ME WEK WASITA BI KAR BNE

 

H. Dzen: Bi dirjahiya van salan re Avesta b navber her sal bi dehan pirtk weandin. Li ser v serketin gelek caran, li gelek chan hat axaftin. Dihat gotin ku Avesta v kar wisa kare bibe ser ji ber ku alkariy ji hin deveran werdigre. Ka em sirra kar Avesta ku ji tune dest p kir ewkqas biserket, ji te bibhzin.

 

A. Keskin: Bi rast ji bo min tim tim zehmet bye ku ez li ser kar xwe bipeyivim. Di van 12 salan de 12 hevokn min tune ne li ser Avesta. Gerek e kar bi xwe bipeyive. L gelek caran dema mirov bdeng dimne ev wek kmasiyek an j wek qeblkirin t famkirin. Bo w wek agah dibjim. Em karek entelektuel dikin li ber av e. Ez i ji k verim? Her tit me ekere ye, titek bi diz em nakin. Alkariya ku ez bigrim ji bo ez nebjim tu sebeb tune. Ew derdor ku dibjin alkar didin me, ji herkes bhtir ji bo me problem derxistine. Bi dehan mnakn v hene. L em tim bi mesuliyet hareket dikin. Em ne weanxaneyeke angaje ne, di nav kurdan de notr in. Em destr nadin ku kes me wek wasita bikar bne. Ev ne ciy propagande ye, l ne y heyfstandin ye j. Titek baweriya me p hebe, di c da be, objektf be, em qet j tawz nadin, li pit disekinin. ahmaran dema dest p kir ji her 4 paran nivskar hebn. Hin kes ten Kejal Ahmed dibnin dibn ev Yekt ye? Hin Fatma dibnin dibn ev PKK ye, din Jla dibnin dibn ev Komele ye, Axn Jana Xelat dibnin me bi ser hin partiyn ku me nav wan nebihstiye ve didin. Jula, Tirfa Selwa bibnin dibjin ev Part ne. Em ev hem ne ne yek ji wan e j. Em weanxaneyeke kurd in. di v kar de serkeft ne. Me ji 12 zimanan werger kiriye, bi seriyaln Kurdoloj bi taybet tirk mixabin bye zimanek her enteresan, kesn ku li kitb kurd nedixwestin binrin, xelat dan bi dehan bergn kitbn kurd. Em i bikin ji aliy ticar ve w ji kurd tit li ser kurdan xirabtir nebe em dikarin bikin. Roja p yek ji argument me ew b ku eger kesek j kurd nexwne em kitbn kurd ap bikin, bo xwe... Bo xeyal zarokatiya xwe, bo peyvn ku me p dinya nas kir. Tu bi xwe ba dizan pit end sal bi i away me komputer stand. H j zehmetiyn me xelas nebne. Li dinyay li kjan welat tu 100 kitb ap bik problemek te namne. Me 240 kiriye, bi rast ez behsa probleman bikim kes bawer nake. Pit w kfa min ji stxwar re naye. Bi xwe, bo xwe dikim, i zehmet j hebe ne muhm e. L bi yek gotin bjim, tit ku em li ser piya hitine; hezkirin heyecana kar e, objektivzma prensban bi i sebeb be bila bibe btawzbn e.

 

H. Dzen: Dawud Rbiwar, di nivsa xwe ya li ser pirtkn di sala 2007 de weyay de, dibje bi zdebna pirtkan re, hejmara berhemn qels j her die zde dibe. Gelo ev t wateya ku her nsbeta di navbera pirtkn ba xerab de btir b, yan t wateya ku hejmara pirr pirtkn xerab j pirtir kirin?

 

A. Keskin: Ez j di w baweriy de me, kitb pir bn l jimara kitbn b kalte zdetir b. V kir ku mesafeya di navbera kitb xwendevan de dirjtir bibe. Di destpka avakirina Avesta de j yek ji xal girng ku me ser xwe p diand ev b. Ne hewcey minet gazinan e, Xan ji dvla me hemyan ew kiriye. Ber bazar gerek e hizir bik ku t i pk bik. Baweriya min ew e ku tit ba w di jiyan de ciyek ji xwe re veke. Ev c ne pwist e tim li gor maddiyat b pvan.

 

ME TIM TEHAMMUL TERCH SANSR KIRIYE

 

H. Dzen: Bel, tit ba w ber xwe veke; Nexwe vatiniyek  ji ya weangran j ew e, ku berhemn ba derxin p xwed li nivskarn biserket derkevin. Gelo di v war de xwediy Avestay dikare i bibje?

 

A. Keskin: Di v al de li gor pvan mkann xwe tit ji me hatiye, me kiriye. Bi dehan nivskarn kevn, n n, ji pare diyalektn din hatine apkirin. Hem dwann Cegerxwn ku di 40-50 sal de bi rkpk nehatibn apkirin, di mehek de wek 10 cild bi hev re ap bn. Tev meseleyn git detay j derketin p. Kitbn tarx lkoln ji aroveya ansklopedk a Kurd Kurdistan derketin. Ji antropoloj ta lkolnn teork di her war de lteraturek b. Hin mijarn derve, Rojhilata Navn ku kurdan j elaqedar dikin me xwest em derxin p. Wek ku em dibnin kes di poltka dewlet de xwed tesr in ji van kitban pir istfade dikin, d ev iqas ba e, ez nizanim. Em bkompleks hareket dikin, rexney cidd carna j xirab li ser Kurdan ap dikin, l xet me y sor j hene. Em tehammul her tim terch sansur dikin. Kitb bo herkes ye, div ne km standardn git be.

 

EZ AVESTA LI HEMBER XWE J DIPARZIM

H. Dzen:
Helm Yusiv yek ji nivskarn Avestay destpk ye. Ber bi dus hefteyan w j nivsek li ser babeta me nivsand. Di w nivs de hinek rexne li weanxaneyn bakur girtibn. Rasterast Avesta bi nav nekirib, l ew dananb cihek cih j. Te ew nivsa Helm xwend?

 

A. Keskin: Bel min xwend hinek a mam. Fikra min ew e ku di nav nivskarn kurd de kes her daw heq w gazinan heye Helm Ysiv e. Bi te j ne titek seyr e ku nivskarek dn bajar xwe estetze kiribe, xistibe nav rokeke surreel, dema behsa hin tit konkret bibe, ewqas gotinn beloq bi kar bne? Ez wan rexneyan qet nagirim ser xwe. L gotinn git gilover j dikarin qenaeteke xirab bikin. Li ser w min j re got ku di nivsa w de ten cellad qurban hene, ez kjan ji wan im bi herduyan j ne raz me. Me kurt bir qerar da ku pwendiya me ya kar li vir bimne bo herdu aliyan j batir e. Ji ber ku herdu j ji hev ne raz ne.

 

H. Dzen: Qeder min ji Helm fam kir, mebesta w di w nivs de ne rexnegirtin li Avesta b. car ku rew ev be, ima we kurt bir qerar da ku pwendiya we ya kar bi hev re bidaw b?

 

A. Keskin: Di hem jiyana xwe ya nivskar de bi me re kar kiriye. Helm Ysiv yek ji mnakn serkeft kurd ye. maj tkiliyn nivskar me j elaqedar dike. Ev kar bi hev re ne. Tev ku ji her kes bhtir li ser qelsiyn weanxaneyan disekinim j, bawer nakim yek ji wan biraderan bi niyeteke xirab dike. Rexne dikim, bi xwe kar wisa nakim, l wan pik j nakim. Nivskarek ku di ertn kurd de tu problemeke w ya cid tune ye, ji bo i ji herkes bhtir dike qarewar? Min j re got ku em v digrin ser xwe, hin kes wisa fam dikin. Got awa dibe, ez j dizanim ne em in, ji ber ku me titn wisa nekirine. Dikarb v bi awayek munasib zah bikira. Ji dvla rast bike, qiseyn qortir kirin; rexne ev cinayeta mezin. Ez van titan li her ciy, bi her away dikarim bipeyivim. Min heta niha bersiva yek rexney nedaye. Ez nabjim neke, ez dibjim zelal bike. Eyn wek dema kitba w dixwnim. Ev der ne apxane ye, weanxane ye; ji bo titek pir pik em fedakariyn mezin dikin, tawz nadin car bi awayek pir xerb bixwazin te bixin bin tohmet. Mesuliyetn min ji y kes ne kmtir in, min ev weanxane li hember xwe j parastiye. Di kar me de aqil dil pkve ye, gelek caran j em didin pey dil xwe, ji ber ku bi rast ev kar ne kar aqilan e. Ez qebl nakim tit di jiyana xwe de ji herkes bhtir min xwe j dr xistiye, b bi ser min de biqelibe. Cinayeta mezin ev e.

 

H. Dzen: Tu i li ser wan rexneyn t de dibj(maf telf, maf ap, nekirina alakiyan ji bo nivskaran hwd.)?

 

A. Keskin: Me bi nivskar mal re peymaneke nivsk nekiriye. L heta niha yek rz ku me b destra nivskar w ap kiribe tune ye. Rast e, em li ser kitb dinivsin ku bdestr nay apkirin. Ev ne ji bo ku em kitb ji nivskar w biparzin ji bo kes din bdestr kop neke. Sembolk e. Piraniya nivskaran j ev nekiriye problem. Nivsandina li ser kitb j eger nivskar nexwaze bi tu away hukm w tune. Ez bi xwe tu caran naxwazim nivskaran bi peyman girbidim. Heta vga j problemek bi v away di navbera me nivskarn me de nebye. Ji bo apeke n ya kitbeke kurd bibe em pir kar dikin, l pir bi zehmet dibe. Bi v away her tit rojek temam dibe. Destpk trajn me 2 hezar bn, pit re bn 1500, vga 1000-1200 e. Mesela alak bo nivskaran ne ten kar weanxan ye. Tev w j me bi dehan konferans mza kirine. Dema em ne min bin ku w elaqe bibne em nakin. Ji aliy madd ve ya her ba j xisar e. L gerek e maj xirab neke. Li vir dema nivskarek tirk elaqe nebne ew kmasiya w ye. L dema kurd be, ev dibe kmasiya hem kurdan ziman kurd. V bi salan e li dij me bikartnin. Dibn binrin kurd elaqe nabne, nabjin, organzasyon xirab b, reklamek ba neb... Dibjin serbest bikin, kes naxwne. Moral nivskar y me j xirab dibe. Tev w j em dikin, end heb pir serkeft j bn. L her tit di wext tama xwe de ba e... Titek ez bawer bim ku fde heye dikim, baweriya min p nebe nikarim bikim, nakim j. Me konsepteke pir taybet bo erefnam kir. apeke taybet, apeke normal, kokteyl-konferans-pengeha minyatur ap wergern cih y erefnameye, kitbek li ser minyaturan... Bo nasandin wek diyar defter, bi hezaran af titn din... Ten ji bo em karek nan bidin, em nakin. Li gor xwe pwist bibnin zanibin w deng bide, bingehek j re dikin, amadekar dikin... Em naxwazin belasebeb rojev bi titn p vala xal bikin. Li ciyek ku nsan ji kar bhtir hez ji behskirina kar dikin, dikine qerebalix ev yek iqas t teqdrkirin, nizanim l dizanim ku di v helwesta xwe de em ne ten ne.

 

H. Dzen: Hn maf telf awa areser dikin? T gotin ku pirtkn kurd gelek caran mesrefa xwe dernaxin. Ev ji bo hem nivskar pirtkan derbas dibe, an stna hene?

 

A. Keskin: Di kar ku em didin kirin de, perey ku em didin tu caran ne km standard Tirkiy ne. Ten masrefa em ji bo werger dikin, heta niha k kiriye? Em hesabek bikin? L mixabin ertn kurd bi git ertn me destr nadin ku em bo her kitb pere bidin. ku em pere nadin j em tu caran bi wan re hesab kitban nakin. end bo wan pwist in, iqas birine, bi rast ew ji min bhtir dizanin. heta niha dereng, mesel poste ne t de tu problemek di navbera me nivskaran de dernetiye. Ji kerema xwe tu dikar ji wan bipirs, ez titek nabjim; ez j ji vir hn bim; ka Helm Ysiv end heb kitb ji Mir Ranazin standine? Eger ji her yek traja bi sedan kitb kurd zdetir nebe, eger negihtibe 4 reqeman k i bje ser seran. Ji Fatma Savci bipirsin, Fawaz Husn, E.Huseyn, .Colemrg (Hesen Met ne t de) ka b end ji kitbn xwe girtine? L ez v j bjim em ji vir p de wisa nakin. Ji jimareke maql derbas nabin.

 

H. Dzen: Gelek caran j gazin dibin ku weanxane, sembolk be j, dil nivskarn xwe xwe nakin. Qe nebe pit pirtk derket, di dema xwe de end liban ji bo wan hezkiriyn wan naghnin nivskaran.

 

A. Keskin: Di vir de, gerek e ez li xwe mikur werim; nizanim bo i l me dil biraderek xwe wisa ikandiye ku bi rast li dinyay tit her daw ez bixwazim dilikestina w ye. zahek j re tune, bo w xwe nasiprim qeder. Daweyn tazmnat yn demn daw ku me der heq post de vekirin, ne ji bo nandana sebebek ye, belk dixwazim xwe qna bikim, l bi rast carna dibnim ku her tit derbas bye, by sebeb wazeke nexwe. Ez ji xwe dizanim, nv ev j kitb derkeve dinim, tnim, kes nebe bi xwe diim. Nivskar j bel bi kmas bi qas me heq wan heye. L rast e, carna kitb me gj dikin. Pit kitb derdikeve zde rehet dibin, kes nebne j nabe derd ji me re. Aliyek jiboxweapkirin xirab bi v reng j heye.

 

COGRAFYA NA KULTUR ZIMAN ESAS E

 

H. Dzen: Tit ku ji weann Avestay her bala min btir kiand, kmbna berhemn nivskarn bakur bi xwe ye. Gelek berhemn ji derve hatin weandin, l ligel ku di van saln daw de bi dehan nivskarn pexan li bakur derketin j, km ji wan di nav weann Avestay de derketin pber xwendevanan.

 

A. Keskin: Nizanim ima l bi rast min heta niha bi v away l nenihrtiye. Ten di destpka ahmaran de me xwest her 4 pare hem diyalekt hebin. Mixabin di zazak de me nikarb titek bikira. Rast e, em bi snoran ji hev veqetiyane, l wek kultur na. Vga ez difikirim bi dehan nivskarn bakur ku cara yekem ji Avesta derketine hene. Meriv dikare ji lste bijmre. L titek ku ez l dialiqim heye: Cegerxwn, Celadet Beg, Kamiran Bedirxan ji Bakur in an ji Rojava ne? Ebdurreqb Ysif ji Bakur e an Bar? erefxan Bedls Bakur e an Rojhilat e? Ehmed Xan ji kjan welat ye? Yek tit em l dqat dikin; nivskarn kevn bxwed, kesn pareyn din ku di ertn ji me xirabtir de dijn, em karibin berhemn wan derxin. Parey mezin wek biray mezin e, tu mecbur li y dervey bazne bifikir. Bo me pare, cografya na kultur ziman esas e. Mesele me nedixwest em dest bavjin klaskan. L di nav ewqas sal de ka end ap tefsr Cizr Xan hene? Kes nake, an j pir km dibin. Ev 2 sal e em li ser Xan Cizr kar dikin. 6-7 versiyonn n Mem Zn w derkevin. Ev karek giran e, ji her al ve. L ka w k bike? Kjan akadem enstt? Klaskn girng n kurd wek ku me erefname bi kurd ap kir, bi konsepteke taybet w bn apkirin.

 

H. Dzen: Gelo rewa weanxaneyn Kurdan ku pirtkn kurd derdixin li Tirk awa ye? Wek mnak pirtkn kurd  dikarin di ser hem pirtkfiroan re bn  xwestin?

 

A. Keskin: Na! Hin zincireyn mezin n kitbxanan qet c nadin kitbn kurd. Wek D&R Remzi... Em bi xwe her iqas ji aliy ticar ve rsk j be, ert me y bi belavkaran re ew e ku kitbn me y kurd j belav bikin, km an zde. L dsa kitbn kurd pir km tn belav kirin.

 

H. Dzen: Km tn belav kirin, ne bi wateya ku km tn firotin an xwendevann wan km in ne wisa ?

 

A. Keskin: Di herdu wateyan de j... Tit km b belavkirin w km b firotin j tit km b firotin w km b xwendin. L div em qebl bikin ku ji xeyn van sebebn ku em li ser dipeyivin problemeke cid ya kurd heye. Yan kitbn pir ba derkevin ba j bn belavkirin dsa ev problem areser nabe, karek ddirj sstematk div ji bo ku kurd encamn poltkayn asmlasyona dewlet ku h j didome, bertaraf bike. Vga xwendevan kurd qet tune ye, kes hey bi xebateke exs ji xwe re fr bye. Kes ji mekteban hn nebye. Bo w bawer im mnaka kurd bo zimanzanan pir balk e. Seyyah misyonern ewrp h sedsala 17an a diman ku ev ziman, kultur, wek civat kurd, awa li ser piyan dimnin? L Kurdan bi awayek xwe gihandin sedsala 21. Ev serkeftineke tarx ye, bo parastin; ji ber ku kesek di ert ro de dikare bi qas wezaretek kultur ya ber 20 salan kar bike. Kurd kefen qetand, l bo jiyaneke n, bo ku em bigihjin mustewa miletn din ryeke pir ddirj h li ber me heye.

 

WERGERN TIRK DIV WEANXANEYN TIRK BIKIN

 

H. Dzen: Van end saln daw gelek berhemn kurd hatin wergerandin ser Tirk. Hindik bin j end mnak di nav weann we de j dern. Gelo i bandora van wergeran dibe? Bandoreke neyn li ser belavbna berhema resen nake?

 

A. Keskin: Me ten 2-3 mnak di nav Dou Rzgar (Bay Rojhilat) de derxistin ku bi tirk ye ji edebiyatn modern n zimann Rojhilat pk t. Tev w me nexwest em seriyalek edeb bi ziman tirk kin. Tirkiya wan ber nedifikirm ku tesreke xirab li ser kurd bike. An j eger daxwazek hebe tu nikar r li ber bigr. Pit tecrubeya Hawara Dcley 2 fikr min guher. Hawara Dcley 1 ber tirkiya w derket, di demeke kurt de me hewl da apa duyem tev de 3 hezar ap b. Cild 2 tirkiya w bi hev re derketin, hetta tirk ber kurd bi hefteyek derket, 1 ber bi 2 salan herdu ap j xilas bn. 2 heta niha ancex gihtibe hezar. Tu bixwaz nexwaz tirk tesreke xirab li ser kurd kiriye.

 

H. Dzen: Gelo ev wergern ji kurd bo Tirk iqas belav dibin?

 

A. Keskin: 2-3 mnak ne t de bi git xirab in. Gelek caran ji kurd kmtir belav dibin. Her kitb ne yn Mehmed Uzun in. Bi tirk xwendevanek w y ba heye. Eger weanxaneyn tirk bi xwe bixwazin edebiyata kurd wergernin tirk qet traza min tune. Ba dikin. L li ba me mixabin bi git nivskar bi awayek ne normal didin wergerandin pitre der bi der digerin. P diin n tirkan, dema li wir r nedin wan ew ax vedigerin n kurd. Me ji ber de ev dt, bo w me nexwest em bikin. Wek prensb kitbek ku bizanibim p ji weanxaneyeke tirk re ye, l nanerim. Ji ber ku ez muamela duyemn bi nivskarn kurd re nakim, destr nadim ku kes w muamel li gel me bike.

 

KURD TEN EDEBIYAT FOLKLOR E?

 

H. Dzen: Tu di mercn Tirkiy de weandina pirtkn duziman awa dibn?

 

A. Keskin: Em civakeke pirziman ne. Dasporaya kurd li dinyay tev de belav bye. Normal e em bi gelek zimanan kitban derxin. L ez bixwe pwist nabnim tirk kurd, eger ne mecbur be, bi hev re derxim. Ji ber ku ne du ziman in, zimanek 0.1 in. Ji kovarn ku bi tirk-kurd derdikevin diyar e, haya kes ji kurdiya wan nne. Div kurd ji bin siya tirk derkeve, pwendiyeke normal ne mumkin e di navbera wan de. Xwendevan tirk kitbeke ku rpelek j kurd t de be nastne, her demokrat j. Nivskar tirk j nayn kitbn xwe yn n nadin weanxaneyeke kurd ku tev kurdiya w ap bike, bi saya xwendevann kitba n a nivskar kurd j bikeve maln cih. Kitbeke kevn ku d li tu ciy nay apkirin bo i derxim hember xwendevann kurd? Potansiyela entelektuel a kurdan dikare di hin zimanan de ji tirk pdetir be. Ji dvla w em dixwazin titn ku di tirk de tune ne wergernin kurd kurd j ji aroveya edebiyat folklor derbixin; kurd bibe ziman lkolnan, disiplnn cih. Elaqa xwendevan mixabin zde cesaret nade mirov. Di van mehn p de em weanxaneyek dikin, ten bo kitbn zarokan. Di wir de em difikirin bi kurmanc-soran, kurmanc-zazak kitban derxin. Alfabeyn latn ereb biceribnin.

 

NASNAME KULTURA KURD ZDE POLTZE BYE

 

H. Dzen: Di van saln daw de ji aliy siyaseta kurd ve j hinek hewldan hatin kirin; hin kampanya ji bo zimn hatin pkann, l bel bi min wa t ku eleqeya ji bo kurd piek kmtir b, ma ne diviya b zdetir bibya, an ez a im ?

 

A. Keskin: Rast e, li Bakur heriqas hassasiyeta li ser ziman bilind dibe elaqe ewqas km dibe. Du tit hene: Yek, gerek e herkes ji xwe dest p bike. Tit tu ji civak dixwaz tu iqas dik? Dido, hassasiyetek ne ji dil e, bhtir bo siyaset wek argumentek bi kar tnin. Ev bi talke ye. Titn mill div di ser siyaset re bin. Nasname kultura kurd pir poltze bye. Hin tit li gor ert mercan gerek e ji n ve bn tarfkirin.


KURD DIBE ZIMAN BAJR

 

H. Dzen:  Bandora van pln daw yn nijadeperestiya Tirkan li ser belavkirina pirtkn kurd i ye. Pirtkfiro dikarin pirtkn kurd li  Tirkiy bixin vitrna dikana xwe?

 

A. Keskin: Demn daw rew pir xirabtir b. Ber km j be kitbn kurd diketin vitrnan, vga na. Eger weke 6-7 sal ber bna, rewa me gelek batir dib. Hin ciyn ku 6-7 sal ber dema 40-50 kitb me heb me bi wan re kar dikir, vga em bi wan re kar nakin. Normal gerek e pwend pir xurttir bibya, l berevaj dibe. Kitb 5 qet zde bne, elaqe zdetir bye, l ciy ku em ligel wan kar dikin kmtir bne. Hin kes ku xwe li ber her tit wezfedar ji her tit re mafdar dibnin, mudaxele dikin. Dibn van kitban nefiroin. Ne kitb kurd, jixwe ew tune ne. Nahlin kitb bi tirk j belav bibin. Kitbxane j ji tirsa wan dernaxin p. Li ciyek ku h j mirov ji ber ku li kolan bi kurd dipeyivin an zengil telefona wan destan bi kurd l dide beramber ra dibin, dibe ku ev tirs normal be. L ev aliyek mesel ye, tar, ronak j ew e ku kurd tu car li v welat daxil jiyana bajaran nebye. Di gelek saetn roj de li kolann metropoln Tirkiye tu dikar li bay kurd rast were. Poztf negatf; herdu bi hev re ye.


QEDEXEKIRIN J STATUYEK E

 

H. Dzen: Naveroka pirtkn kurd ji aliy dewlet ve t qontrol kirin, pirtk tn qedexe kirin?

 

A. Keskin: Naxr! Ne kurd y tirk j ber ap nayn kontrolkirin. Ev ferqeke ba a Tirkiye ye ji dewletn totalter din n Rojhilata Navn. Pit kitb der li gor qanna apemeniy gerek e 25 nusxe ji dezgayn dewlet re herin. Pit w dixwnin qedexe dikin, biryara mahkemekirin didin. L ji 91 ve pir km kitbn kurd hatine qedexe kirin. Mesele nzk 20 kitbn me hatine qedexekirin. Ten 2 kurd ne. Ew j dawe l veneb. Dtina min ew e ku ji ber dewlet tu tbar bi ziman kultura kurd nade, kitb kurd qedexe nake. Hin kitbn kurd hene ku bi tirk bin muheqqeq w bn qedexekirin, l nayn. Qedexekirin j statuyek e, ziman kurd h j li v welat wek devokeke mahall t dtin. 


H. Dzen: Pirtkn we di medya Tirk de mna yn weanxaneyn din tn danasn, hn dikarin reqlamn pirtkn xwe di rojnameyn mna Hrriyet an Radikal de derxnin?

 

A. Keskin: Ba-l! Kitbn tirk hin j... n kurd vga me neceribandiye, l ber ne mumkin b. Sala 2000 dema me ferhenga Salah Sadallah a ingilz-kurd derxist, me xwest em reklam bidin Radikal, qebl nekirin. Drekt nabjin na, ji w xirabtir dikin, ddirj dikin, l bencam. Rojnameyn din bawer im w drekt bjin na. Bo w em j xwe naxin wazek wisa de ku bjin em we naxwazin. Na, em we naxwazin, ji ber ku eger em gavek ber bi we de bavjin gerek e hn dehan bavjin. Hn scdar in, ne em. Gelek kitb me y ku ans wan danasn j heye, bi rast em ji gelek ciyan re nanin. Kes tu tbar bi kultur ziman min neke, hewcedariya min bi teqdra w nne.


WEANGER NEBYE SEKTOR

 

H. Dzen: V dema daw end nivs li ser weangeriya kurdan hatin nivsandin. Min dil heye em kliyek li ser wey xebata we rawestin. Pirsgirkn we y bingehn i ne?

 

A. Keskin: Pirsgirka bingehn em nebne sektor. Ev j dawiya daw bi statuya Kurdan ve girday ye, meseleyeke siyas ye. Heriqas ez bi xwe li dij tkelbna siyaset, deoloj v kar me, l bi rast meseley ku em bi salan e p re r bi r dibin ne meseleyn weanger ne, meseleyn kurdayet ne. Em wek weanxane li dinyay li i cih me ji %20 kar heta vga ku me kiriye kiriba, rewa me sed qet batir dib. Ne wek gazin wek tesbt dibjim; ji ber ku tev hem zehmet xireciran j, ji hal xwe raz me. Em ne sektor in, ne bi ser xwe ne, pareyek ji sstema Tirkiye ne, sstemek ku tu qmet bi hebna me nade. em nikarin sstemeke xweser bikin, wek dema saln 60-70y entelijensiya siyasetvann kurd c di nav FKF, TP de nedtin, ji tirkan veqetiyan, rxistinn serbixwe ava kirin, an j di saln 80yan de derdorn slam ji ber ku nikaribn kitbn xwe bi riya sstema hey belav bikin, alternatfek n kirin, bi xwe kitbxane irketn belavkirin kirin. Me ji z de mecbr v dikin, kirina w j ne zehmet e, 99 dema li Diyarbekir me Avesta ava kir, me dixwest em bjin 1 dewama w j were. L avakirin ne zehmet e, meandin domandina kar zehmet e. Potansiyela kultur ya kurdan bi qenaeta min tra sstemeke n nake.

 

H. Dzen:  Qeder min ji van end nivsn v dawiy ku li ser weangeriya kurd hatin nivsandin fam kir, bi nav cih hatibe zimn j rexne li tunebna editrn weanxaneyan t girtin. Rewa Avesta awa ye?

 

A. Keskin: Bel, b edtor ev kar awa dibe? Yek kitba ku me ap kiriye bi kmas 2 caran nexwendiye nay bra min. Jixwe ji %60-70 kitbn ku em ap dikin ne ku ji ciyek ji me re tn, em bi xwe biryar didin, program dikin, gelek j werger in, gelek kevn hene, nivskar qet nikare bibne an j werger e ji ziman w fam nake. B amadekariyek cidd ev awa dikare bibe. Bi taybet wergern Kurdoloj n ku bo tirk me kirine, karek pir cidd dixwazin. Tu li ser piya l binr j ev diyar dibe. Herkes li gor ert xwe sstemek bo xwe dike. Edtor wirmendn endrekt n li derdora me, li welatek din weanxaneyek ne mumkin e bi pere karibe bike. Ev j taybetiyeke kurd ye ku di hin halan de dezawantaj dibe awantaj. A girng ku meriv zanibe karibe bilivne...   

 

KURDISTAN HIN CARAN BO JINAN GORISTAN E

 

H. Dzen: V dema dawiy we dest bi rza pirtkn jinan ahmaran kir. Mixabin keda edtora v rz Rken derneket p. Wek ku ev rz ne ji aliy jineke ku bi kman em w ji du pirtkn w yn werger nasdikin, derketibe li ser v rz hat axaftin. Tu karib  hizra derxistina rzeke pirtkn jinan piek vek ?

 

 

A. Keskin: Rken ji ber kar xwe yn din nikare wek ber elaqedar bibe, l dsa j bi taybet li ser ahmaran pir cid disekine. Dema me n weanxane ava kir, dixwest kovarekr jinan a kurd bi nav ahmaran derbixe. Weann periyodk zehmet in. Pit re bo xwendin end sal ji vir dr ket. Pit veger me xwest dsa aktuel bibe. Me ber j kitbn nivskarn jin ap kirine l ne cih. ahmaran ten berhemn edeb y nivskarn jinn kurd ap dike. Di ert normal de bi baweriya min pwist nne nivskar wek jin-mr ji hev veqete. L ji bo kurd pwist b ev li gelek welatn dinyay heye. Mesela jin di civaka kurd de pir girng e, pit mesela mill yek ji meseleyn me y her dijwar e. Rol statuya jinan pir km e di civak de. 10-15 saln daw cinayetn nams bne problemeke mezin. Heriqas ev mesele li hem welatn Rojhilata Navn hebe j, em nikarin dil xwe bi v rehet bikin. Div em problemn xwe bibnin, carna xebern em dibihzin nann pir xirab didin. Hin devern Kurdistan wek mezbehe ne, ne Kurdistan e goristan e ji bo jinan. Potansiyeleke ewqas mezin ku nv civak ye, awa dibe qet roleke w nebe. Edebiyata kurd j edebiyateke bi simbl e, nr e. Di civakeke tradisyonel de dezawantajn jinbn pir zde ne li gor mr. Bi ahmaran me xwest em deriyek n vekin, resmek din nan bidin. Jinbn  girng e, l tu caran ji bo apkirina kitbek tr nake. Ji bo hem kitbn ku em ap dikin, tit bo me her girng berhem, tekst bi xwe ye. Nasnameya nivskar zde ne girng e, dikare travest j be, ew terchn exs ne. A girng berhem e. bel bo me ji i gotiye zdetir awa gotiye, yek ji xal her girng ev e. ahmaran cesaret da gelek jinan ku nivsn xwe ji bin balgiyan derxin. Kovar j bawer im w hinek din texr bibe.   

 

H. Dzen:  Heta niha end pirtk derketine? Wer xuya ye ji bidestxistina agahdariyn ewt derxistina v rz j b babeta rexney.

 

A. Keskin: Heta vga 12 kitb derketine. 10 ir, 1 rok, 1 ceribandin. Heta dawiya sal gerek e li dor 20 kitban bibe. ahmaran yek ji seriyal me y ku her zde reaksiyonn poztf hatine. Gelek ji wan tn wergerandin, dosyayn taybet dibin di kovarn tirk de. Ne ku em dikin, ew kovar bi xwe qerar didin, dikin. Li unverste mumkin e 2-3 tez li ser bn amadekirin. V adar li Diyarbekir Stenbol end aktivte dibin, kurtefilm durust bibin. Eger temayek xurt nebe ewqas tit nabin. Ji ber ku mijara jin bi ser xwe tra xwe xurt e, hewce nne nivskar be. Mesela rexne, zde titek min nebihstiye. Ten dibjim, xwez! i dibn mesela?


H. Dzen: Ber bi endak Qado rn gotarek li ser weangeriya kurd li bakr belev kir. Di w gotar de t gotin ku Avesta ten helbestn jinan ap dike bi tund li dij derxistina rzeke li ser nav pirtkn jinan radiweste. Mixabin bi aweyek ji firaxan derket. 

 

A. Keskin: Ne rast e. Heta niha li Avesta 60 kusur kitbn ir ap bne. Ten 10 j y jinan e, ji 6an 1. Hem kitb ahmaran wek rpel bi qas Dwana Ehmed Huseyn nakin ku 6 kitb me wek 1 kitb ap kirib. Nivseke ku behsa mustewa dike bi xwe pir b mustewa b nezaket e. Di wir de ji xeyn fantaziyn demode behsa i dike, nizanim. Bi du away weanxaneyan rexne dike. n ku 600 Euro ji nivskar werdigrin yn ku 600 Euro ji berhema nivskar qezenc dikin. Bila yek derkeve b we ji filankes/ 6 cent wergirtine! Me herdu j nekirine, me bi hev re kar nekiriye, kitbn w bi riya biraderek ji me re hatin di demeke pir xirab de ku w sal me ten kitbek kurd ap kiriye. ertn wean nebn. Mineta me ji kes nne, h ber ez Avesta ava bikim, min go ez dixwazim ji kurd pere qezenc bikim. Dema ez ji kurd pere qezenc bikim ez xwe serkeft bihesibnim. Ev ne qusur e. L bi rast eger ez bjim li firotin dqat dikim, w ne rast be. Kitba kurd ya her ba b firotin j heta t firotin av mirov derdixe. ahmaran j yek ji projey me ye ku bi rast p anaz dikim xwe p serbilind dibnim. Ji xwe fantaziya w ya cins mao nan dide ku ev kitb bo kurd iqas pwist in, bi taybet bo pskoloj sihheta aql. Naxwazim li ciyek ku bkarakter bye karakter, wijdan haysiyet ewqas nizm bye bibim aliyek.    

 

EM NE FGURAN IN

 

H. Dzen: Di Cotmeha 2008 de Tirk mna Welat Mvan bedar Pangeha Pirtkan a Navnetew ya li Frankfurt dibe. Tu dibj w bi weanxane nivskarn Kurdan re bedar bibe an by wan?

 

A. Keskin: Wek ku ez dizanim weanxane nivskarn kurd bedar nabin. Bibin j bi ser xwe, ne di bin siya Wezareta Kultur ya Tirkiy de. Hemyan nizanim l ji end weanxaneyn ku min pirs re vexwendname neye.

 

H. Dzen: Nexwe ji we re, wek Avesta, vexwendname hat?

 

A. Keskin: Bel, hat. Wezareta Kultur ya Tirkiye komisyonek ji Yektiya Weangern Tirkiye kir. Bi dirma Tirkiye bi hem rengn xwe ve li dor 100 weanxane bedar dibin. Hem masrefn w wezaret digre ser xwe. L me nexwest em bedar bibin.

 

H. Dzen: ima?

 

A. Keskin: Ji ber ku di bin siya Wezareta Kultur de dibe. Elaqeya w bi YWT ve nne, em bi xwe j endam YWT ne. Wezaret pareyek ji hikumet ye, poltka hikumet diyar e ya ji bo ziman kultura kurd. Em ne fguran in ku herin li wir me nan bidin kirtiyn 80 sal verin. Poltka Tirkiye ya li ser ziman kultura kurd bi rehet dikare awa ku zimanzan dibjin wek jenosda zimn, jenosda kultur  b bilvkirin ev poltka di esl xwe de h j neguheriye. Di van ertan de bedarbn, bi hev re dtin bo me erm e. P gerek e wek mirov, wek dewleteke meden muamele ligel ziman me bikin. H j herf alfabeya me dikin problem. Di van ertan de helwesta me ji bo wan iqas girng e, nizanim; l ji bo me bi xwe, girng e.

 

H. Dzen: Sala 2007 cara yekemn welatek ne xwed dewleteke serbixwe bedar pangeha Frankfurt b. Ew j Katalonya b. Ne wek Welat Mvan l disa j li ser nav anda Katalan  wek welat mvan bedar b. Ber Pangeh di rojn pangeh de gelek nqan balk pk hatin. Gelek  niviskarn bi esil katalan l bi Sipan dinivsin bedar pangeh nebn, ji ber ku ne mna  mvann sereke hatibn vexwendin. Katalanan bi xwe j got sal Katalonya mvan e ne Spanya, lewra div kesn bi katalan dinivsin li p bin. apemeniya Tirkan j bedar v gotbj b tirsa xwe ya ku ev lstikek e, dibe pit end salan Kurdistan ji mna Katalonya bedar bibe, ann zimn. Gelo ji bo v Tirsa Tirkan sedem hene?

 

A. Keskin: ertn Kurdan yn welatn din cih ne. Ez bawer nakim di demek nz de Kurdn bakur dawet bikin, ert ku rojava rojhilat bn dawetkirin tune ne. L eger xebateke ba bibe pareyn din mumkin e end sal din bi bar re bedar bibin. Eger em ber xwe bidin bar xebateke cid bikin, ew ax Tirkiye j mecbr dimne formuleke din bibne. Ew ax ev dibe mesela desthilat. Em tabi k ne? Ji bo me ev ne meseleyeke nqa ye, l ez ne min im ku plan projeyeke dezgayn kultur y Kurdistan (Bar) hebe. Ji bo v h z ye.

 

H. Dzen: Qeder min rewa standa wezareta rewenbir ya Kurdistana azad sal li Frankfurt dt, tu hviya ku di van end mehn piya me de xwe amade bikin neda min. An ez rebn im?

 

A. Keskin: Min nedtiye l ji gelek kesan bihstiye. Intibay min j bi w away ne. Bedarbna bi v away bmane ye. Mumkin e ji fde bhtir zerar bide wek gelek titn din.

 

H. Dzen: Gelo tu xebatn ji bo avakirina yektiya weanxaneyn kurd hene?

 

A. Keskin: Na. Div p bingeh j re bibe. Zehmet e.

 

H. Dzen: awa, mebesta te bi bingeh i ye? Ma birast j zahmetnin ku nikarin bn areserkirin hene?

 

A. Keskin: Mebesta min wek ku me ber behs kir, weanger bibe sektor. Li ciyek ku ji %60-70 kitbn ku ap dibin bi per nivskar ap bibin, behskirina yektiya weanxaneyan hinek luks e. Em yektiya i kin? Div p weanxane hebin, ev xurt (bi)bin. Pit re titn din. H j re maye.

 

H. Dzen: Ma ku xebateke wisa tune be, Kurd dikarin bi aweyek birkpk bedar pangeha sal bibin, an qe nebe bedar nqan ku li ser v babet bibin?

 

A. Keskin: Rxistina Efya Navnetew(ai) ji bo panelek ez dawet kirime. Em end kesn ku li Tirkiye bi zimann din wean dikin bedar dibin; kurd, ermen, cih... Dsa j em hewl bidin ku bi awayek, bi ser xwe bedar bibin.


H. Dzen: Rewa weangeriya bar awa ye? Gelo weanxaneyn wir, dikarbn di bin mercn azad de bingeh weangeriyeke ku ji bo pereyn din j bibe mnak daynin?

 

A. Keskin: Ba xirab e. Ba e; ji ber ku titn 20 salan dernediketin vga di mehek de derdikevin. Bi sedan kes kar dikin. Bi milyon dolaran pere serf dibin. Kar pir ba tn kirin. L mixabin weanger li wir j nebye sektor. Hetta em hinek ber bi sektorbn ve carna diin tn, li Kurdistan ev qet tune. Ger hikumet pere nede ji %70-80 tit ku derdikevin, w nikaribin derkevin. Alkar gerek e bi ert be. Ji bo demek dirj j pwist e l div li gor plan program be. Hedefek weanxane hebe ku pit end sal bi xwe, bi kar xwe karibe li ser piyan bimne.

 

H. Dzen: Te got Alkar gerek e bi ert be., tu kar piek vek?

 

A. Keskin: Dewlet prensb qade ye. L li ba Kurdan, mixabin bi v away kar nabe. Vga tu ji i ziman ewrp werger bik end fon hene ku tu ser lbid. Ev ne alkar ye, hevkar ye. Tu titek dik; li gor menfaet prensb w be, dibe irk bar. Li Kurdistan ev ne mumkin e. Wezareta Kultur ya Tirkiye sala 2006 bo wergera bulgar ya kitba Orhan Pamuk, Kar (Berf) 6 hezar dolar da weanxaneyeke bulgar. Pamuk yek ji nivskarn li dinyay ku her daw ihtiyaciya w bi v yek hebe. L ji bo hin tit cbic bibin wezaret dike li ser Orhan Pamuk nake minet. Hikumet gerek e hevkar li gel projeyan bike. Armanca wan projeyan diyar be. awa dema haleya ryek dide mutahidek li her tit diopne, gerek e v j biopne. Li dinyay li tu welat nabe ku hem kitb rojname... ji %100 li ser hesab dewlet bin. Kurdistan ji welat ewrp ne dewlemendtir e. Alkar bike ku weanxane an rojname di nav 5-10 sal an j end pwist be, erxek ji xwe re bikin. Sstemek ava bikin. Li dinyay tev de ev zde karek ticar nne l bi kmas gerek e karibin pit demek li ser piy xwe bimein. Ev mecbur ye.

 

ERT ME BAR CIH NE

 

H. Dzen: T gotin ku v dema daw xebatn weanxaneyn bakur bi wenxane dezgehn bar re btir bne. Ez bawer im tu j gelek caran di bar ty, heta niha projeyn ku we bi hev re birine ser hene?

 

A. Keskin: Pwendiya me ya bi Bar re ne titek zde konkret e, bhtir romantk e h j di merhaleya hevnaskirin de ye. Bi v hal xwe j pir girng e l li ser nav xwe, zde nikarim bjim ku tkiliyeke xurt a kultur di navbera me de heye. Wek proje nne, baweriya min tune ku zde bibe j. Problemn siyas, kultur... r li ber v digrin. Zde girng bi bakur nay dayin wek ku d em wek barek tn dtin. Kurdn bakur bo bar ne bar in, hetta dest bar li hember Tirkiye xurt dikin.

Abdullah Keskin li Hewlr

 

 Em problem mesuliyetn serokatiya kurd a siyas dizanin, ev tit ne hsan in, l dsa j titine din dikarin bibin. Problema alfab pir cid ye. Kurdn bakur ku pwendiya wan ji aliy siyas ve bi bar re xurt e gelek caran roleke negatv dilzin. Girngiya ku li Hewlr-Silman bo weanxaneyeke xirab a ereb didin bi hem weanxaneyn kurd nadin. Pengeha minyaturn erefnam li Diyarbekir me tev DSM vekir, eger li Yozgat bna aredariya bajr bhtir elaqe nan dida. Ez wek tesbt van dibjim, ne wek gazin an ku hviyeke min ji van titan heye. Derdorn ferm iqas ji v kar dr bin ewqas ba e. Heriqas aliyek v kar y siyas hebe j kar kultur di nav Kurdan de, gerek e di ser siyaset re be. Ev meseleyn herkes ne. Aliyek pir taybet v pwendiy nne. Wek welatn din e. Ten ferq ew e ji ber bazar kesat e, lihevkirin bhtir bi devk ye, ne bi peyman e.

 

H. Dzen: Bila pirsyara daw j ji te re be. Gelo tu xwe awa his dik, pit ewqas sal pirtk, hestin awa bi weangerek xwed vizyon re dihle?

 

A. Keskin: Ez xwe wek Albay Buendia, leheng romana Tentiya Sedsalan a Marquez dibnim. Pit jiyaneke bi bahoz tofan iqas ber bi ore ve die, tdigih ku diibe ew kes li dij wan er kiriye. Pit dibin desthilat dibne ku heval w y orevan ji zalimn dktatorya xirabtir in. Dev ji her tit berdide, di gund xwe. Ten masiyn ji zv dike, difiroe turstan. Diya w Ursula a dimne, ji ber ku Buendia titek nake, ne maleke n, ne titek din, ten bi per zde, zdetir zv dikire masiyan dike. Pit re fam dike ku tit kur w li ser piya dihle ew mijlbna kar e, rtn e.

Eger ne hezkirina ji v kar bna, ez bawer nakim ku min bikaribya li ser piyan bimama. L hd hd ez ferq dikim ku motvasyonn min km dibin. Diwestim. dizanim ku tu kes nay hawara min. Di nav civakeke bwijdan de bdeng deng her berz e gelek caran. Kitbn min ku me ji qalik nivtn styan daxistin, ew peyvn sade kevnar, ew j nikaribin me biparzin. Ziman me y ku nikare xwe li derve biparze w awa karibe me li hember bbextiya mal biparze? Wek w feqiy h di ax zarokatiy de gotib, bi van herfan nenivsin, ev herfn eytan ne, ji zdekirina gunehn me p ve w bi kr i bn, ez nizanim.

 

H. Dzen: Evdila, te dt em dsa negihtin dawiya sohbeta xwe. Pit van peyvn te yn daw min dixwest em hn j dom bikin, l bel em nearin ku berdewamiya v sobet bihlin rojeke din, belk di mercin din de. Sipas ji bo ku te dema xwe ya bi nirx ji min re veqetand.

 

 Husn Duzen  Mehemed Uzun Abdullah Keskin (Stenbol 1997)

 

A. Keskin: Ez j pir spas te dikim. Cara yekem e ez j li demn buhur vedigerim. Tu bi xwe ahid her tit y. Mumkin e li ser kar me, tu hin titan ji min batir j bizanib. Bo min zehmet b ta bi derz vebikim. Mihemed bna digot, Ser xwe nenin, em evbuhrkeke din li darxin! Bi v munasebet ez w bi hesret bi br tnim. Tu ba dizan, her tim ji bo me kaniya moral b. Spas!

22.02.2008

 

 


Abdullah Keskin: 1967, Nisbn. Xwendina destpk li Nisbn. 1986an  li Unversteya  Anqer dest bi xwendina bea Turkolojiy kir. Hn wek xwendekar  unverst de dest bi kar rojnameger weangeriy kir.  Destpka 1992an ji bo rojnamegeriya kurd li Stenbol bi c b, di destpk de berpirsyar  git y Welat b. Di 93yan de li zgr Gndem edtoriya rpel kultur-huner Medya kir. Di 96an de tev Rken Badu Songl Duraker Avesta ava kir. Avesta heta niha dor 240 kitb ap kirine. Nzk 20 pirtkn w  hatin qedexekirin. Gelek cezay heps pere wergirtin. Abdullah Keskin, xelata Navnetew 2005 a Azadiya Wean a Jery Laber ku Yektiya Weangern Amerka bi PENa Navnetew re  dide wergirt. 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org