Meriv awa dibe takekes azad?

 

 

smal Bek

 Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

   

Serek PKK Abdullah Ocalan di hevdtina bi avkatan re ya li roja 17 lon 2008 de dibje Ez takekesek azad im, ez li dij sazya dewlet me, unk dewlet amreka zordary ye. Dibje, i karek min bi danna dewlet re nn e. Lidijbyna dewlet, di metna hevdtin de bi weyek berfireh t qisetkirin. Herwisa, ev j t zann ku Abdullah Ocalan miswa (hertim) van fikrn xwe beyan dike. Te div bila koledar yan feodal be, te div kaptalst an sosaylst/komunst be, hem dewlet ta radeyek zordary di xwe de dihebnin. Ev, gelek ekera ye. Di navbera zordarbyna dewlet ya teork ew tehekuma zordar a dewlet ku her roj, gav saet t dtin de, ferq heye. Div ev mijar were rovekirin.

Meriv awa dibe takekesek azad? Wek mnak, em li komara Tirky binihrin. Em li komara slam ya ran binihrin, em li komara raq ya dewra Seddam Huseyn binihrin, em li komara Sry binihrin. Di van komaran de, zordaryeka gelek mezin li ser kurdan, li ser teybetmendyn civata kurd heye. Ev rastyeka vekir ye ku li adara sala 1988 li Helebey bi kurdan jenosdek hate kirin. Hn ber Helebey, derbarey d kjan gaz hn bhtir bikuje, kjan hn bhtir dikane komelkujy pk bne, temrn hatibn kirin. Di v behs de, laboratuar, gundyn kurd bn, kurdn di girtgehan de bn. Kurd, sirf bona van ceribandinan dihatin revandin. Bi awayek sabt ekera ye ku b hela dewlet awa zordary li ser kurdan dikin. Di teory de meriv bibje, sazya dewlet amra zordary ye li dij w derkeve titek e, l meriv li dij w dewleta ku bi awayek sabt zordary li nsanan, li xelk dike, zordary hertim tundtir dike, nsanan xelk ditirsne, wan ji prtaw de dixne, ango meriv li dij v dewleta ku em niha tde ne, meriv li dij zordaryn v dewlet derkeve, ev titek din e.

Li Tirky zordaryeka gelek mezin li ser kurdan heye. Miswa radeya terora dewlet bilindtir dibe. Li dora 18 hezar kutinn (cnayetn) ku wek kiryar wan ne dyar hene. Bi hezaran gund hatine ewitandin wrankirin. Texrbkirina avkanyn debar yn bingehn, bi dar zor bi mlyonan meriv bi dehhezaran malbat ji cih war wan rakirin, ewitandina daristanan, nann terora dewlet ne ku misw dewam dike. Dema ku behsa dewlet t kirin, div ev her du creyn zordary wek du kategoryn ji hev cih, bne dtin. Yek j, zordaryeka teork e, meriv dikane bibje ku dewlet amra zordary ya na serdest e. car ya din, ew zordarya fil ye ku her roj, gav saet t kirin. Meriv awa dibe takekes azad? Meriv dema ku li dij van zordaryn sabt derkeve, dibe takekes azad. Dmensyoneka (boyut) din a v proses j ev e ku, ew takekes ku li dij van zordaryn sabt derdikeve, d ji van zordaryn wisa dr bimne, d li rya w bigere daku rveberyeka ad xwe ava bike daku azade bimne Em hukmeta herma Kurdstan ya li Kurdstana Bar bnin ber av xwe. Ew zordarya ku di dewra Sedam Huseyn de li kurdan dihate kirin ew zordarya ku hukmeta herma Kurdstan li kurdan dike, ma eyn tit e? Ew rveberya ku hertim kurdan bi ekn kmyew tehdd dike, bi dehan, carnan bi sedan kurd di carek de direvne, bi kence wan dikuje, ew mekanzmaya ku kurdan bi komel dike mezelan zordarya rveberya ku li sk bazaran, li r dirban, li ol yabanan bi rkeny alkarya xelk dike, dema ku pirsek bte kirin bi ziman milet xwe diaxife, ma eyn zordar ye? Li vir j, bguman wek amurn zordary hzn asay yn mna pols, leker, herwisa, polsxane, dadgeh, girtgeh hene. Ya p, zordaryeka wisa ye ku ji lay rveberyeka njadperest, kolonyalst fast ve t kirin. Zordarya duyem, ji ber rewa xwezay ya dewletbn t kirin, ango zordaryeka wisa ye ku, ji lay rveberyeka ad xwe t kirin. Ger ev mnak, ba bte vekoln tgihtin d gelek sdewar be.

car Abdullah Ocalan, hertim dibje ez li dij sazya dewlet me. L derbarey dewleta sabt de, bona dewleta ku her roj, gav saet zordary li kurdan dike, tu gotineka w tune. Ocalan di metna hevdtina roja 24 kewr 2008 de dibje Di parznameyn xwe de min tu titek derheq komar Tirky de negotye. Ya rast, gelo ne pwst e ku ji ber van zordaryn sstematk ku li jor bi kurdt behsa wan hate kirin ew dewlet rexne bike? Ji lay din, tu derdek Abdullah Ocalan bi dewleta tirkan, bi dewleta farsan, bi dewletn ereban re nn e. Ten naxwaze kurd bibin xwedy dewletek. Jixwe, ev fikr han, di ser de komara Tirky, fikr dewleta ran, y dewleta raq, y dewleta Sry ye. Ev a ye ku lder PKK y di girtgeh de, ku di bin kontroleka gelek mehkem de ye, rxistina xwe bi r ve dibe hewl dide xwe ku p li kurdan bigre. Ev kirin, ji lay exlaq ve j a ye. Abdullah Ocalan, wek mnak, ma gelo ji filstnyan re j dibje ku ima hn ketine pey danna dewleteka cih? Ji xwe re ligel msewyan wek birayan derbas bikin herin. Yan j, ji komara tirk a bakur Qibrs re, ji tirkn Qibrs re dibje ku Dewlet pavert ye. ima hn ewqas dixebitin daku wek dewleteka din bne naskirin? Ligel rman bi hev re jyana xwe dewam bikin Wisa nabje. Ten viya ji kurdan re dibje. Dibje, Dewlet pavert ye, neb-neb hn xwe bi nzk dewletdann bikin! Tu gotineka w ji bo zordaryn dewlet, yn ku bi awayek fil dibin, tune.

Abdullah Ocalan di hevdtina bi avkatan re li roja 28 kewr 2008 de tekd dike ku ew li dij neteweperesty ye. Dibje, Ez li dij her tewir neteweperesty me. Neteweperstya tirk, kurd, ereb, alman, ferq nake. Ez li dij hemya me, ez nalet li her tewir neteweperesty tnim.

Bo min gelek ecb t ku kurd eyn kiras li neteweperestya kurd, li neteweperestya tirk, ya ereb, fars alman dikin. Helbet neteweperstya tirkan bona kurdan xirab e. Ji ber ku neteweperestya tirk dixwaze bi tev ziman kultura wan ve kurdan ji drok bimale, dixwaze koka kurdan bne, wan biqeline. Helbet neteweperstya ereban j bona kurdan xirab e. Ji ber ku dixwaze bi operasyonn di radeya jenosd de kurdan tune bike. Dema ku kurd li hember van njadperest neteweperestyn rkar xwe biparzin, xwedty li ziman kultura xwe dikin, d ima ev yek bibe karek xirab? Heta ku, ma ne pwst e li hember van njadperest neteweperestyn rkar li ber xwe bidin, ma ne pwst e ku vegerin ser koka xwe? Ji bil v yek, d neteweperestya kurdan i ye? Li gor qenaeta min, welatperwerya kurd neteweperestya kurd, eyn tit in. Gelo otorteyn kurdan hene ku bibjin kurdek hjay hem chan ye rabin tirkan, ereb farisan bikine kurd, yn ku nabin kurd, bi mueydeyn dar ceza zordary li wan bike, wan bike zindanan, operasyonn tunekirin bimene? T zann ku otoreteyeka wisa ya kurdan nn e. Hing, ev ne a ye ku meriv rabe eyn kiras li neteweperestya kurd neteweperestya tirk, ereb fars bike? Dewletn ku bi awayek muterek kurdan di bin zordary de dihlin, esas ew prosesa ku dixwazin p l bigrin, di nav kurdan de gebyna neteweperwery ye. Gelo ima ewend bi tund ziman kurd kultura kurdan t qedxekirin? Li hember v rewa han gelo ne pwst e ku kurd j piek xwedy hsn netewey bin, piek neteweperest bin?

Beeka mezin ji kurdan, bi taybet kurdn xwenda, dibjin Em ne neteweperest in, em origer in, em enternasyonalst in. Ev helwsta kesn ku nikanin peyvek bi kurd biaxifin, tew nikanin nav welat xwe j bibjin, l radibin dibjin em ne neteweperest in, em origer in, em enternasyonalst in, hing ev dibe zeafyeteka nsan Y ku nikane bibe xwe, y ku ji xwe direve, y ku bi ziman neteweya serdest diaxife kultura w pesend kiriye, d i xrek, i faydeyek ji origer enternasyonalstya w bibe? Yn ku xra wan ji wan re tune be, d i xra wan, i faydeya wan ji origer enternasyonalsty re hebe? Lbel, xr faydeya v helwst, xr faydeya van gotinan, bona dewletn ku bi awayek muterek kurdan di bin zordary de digrin, pirr mezin e.

i dema ku di pevnan de leker jyana xwe ji dest bidin, li Anadolya navn rojavay, li bajar bajarokan kurd tne lnkirin. Li sk bazaran, li qewexaneyan zordar li kurdan dibe. Li sk bazaran, li naatan kesn ku bi kurd diaxifin, herwek ku tirkan tehrk kirine ew pj kirine, wisa t hesibandin. Ew karkern ku havn bona berhevkirina findiqan diin kevyn Deryaya Re, bi heqaretn gelek mezin re r bi r dimnin. Digel ku ev rdann han gelek ekera ne, gelo awa neteweperestya kurdan neteweperestya tirkan dikane bikeve eyn kiras? Digel ku li bajarn Anadolya navn rojavay ewend rn lnkirin li hember kurdan dibin, gelo qet hatye dtin, hatye bihstin ku li bajarn kurdan li hember tirkek sivl, li hember malbateka tirk reka kurdan bye?

Em saln 1960, saln 1970y bnin bra xwe. deolojya ferm kurdan Kurdstan nkar dikir. Yn ku behsa kurdan ziman kurd bikirana bi mueydeyn gelek giran yn dar ceza re r bi r diman. Di v war de zordaryn gelek pt hebn. Li hember v rewa han, wisa bifikirin ku kurdek radibe dibeje ez kurd im, bi awayek maqul behsa kurdan ziman kurd dike. Azadbna meriv, roinbrbna meriv wisa dest p dike. Meriv di prosesa li dij v rewa han derketin de dibe takekesek azad. Niha em lkolnerek, nivskarek bnin bra xwe. Bona ku bi mueydeyn dar ceza yn dewlet re r bi r nemne, qet behsa van babetan nake. Hertim dibje dewlet amra zordary ya na serdest e, bi dehan tbin ji Marks, Engels Lenn digre gotaran dinivse. J v helwst, ji v proses azadbn, roinbrbn dernakeve. Ev helwsta han meriv nake azad. i dema ku meriv li dij zordarya sabt, li dij qedexeyn li ser raman derkeve, hing di meriv de azadbn roinbrbn pde die.

PKK tevgereka mezin e. L xwestekn w gelek pik in Div PKK ne ku bal bikne ser mafn takekes, esas div bal bikne ser mafn kolektf. Rexne, rexneya azad, sazyeka gelek girng e. Ne ku ten di qada ramyary de pwst bi v sazy heye, esas di war syaset de j teqez div hebe. Abdullah Ocalan lderek wisa ye ku di axaftinn xwe de, di nivsarn xwe de, di hevdtinn ligel avkatn xwe de, di parznameyn xwe de gelek behsa demokrasy dike, demokrasy dixwaze. Ger rexne nn be, ger rexneya azad nn be, gelo demokras dibe? Rexneya azad, ne ku ten bingeha zanist ye, herwisa, bona demokrasy j ert bingehn e. Div PKK bikanibe Abdullah Ocalan rexne bike, Div PKKy, sempatzan, gel kurd bibe xwedy v himendy. Bi fehme Em mltann ayn w ne j meriv nikane bigih tu derek, meriv nikane titek bi dest ve bne. Helwsta girng, helwsta rast ew e ku meriv berevanya y xwezay bike. L zordaryeka gelek mezin li ser y xwezay, ango li ser taybetmendyn ku ji civaka kurdty pk tn, heye. Helbet div meriv li dij van zordaryan derkeve. Gelek girng e ku meriv layn felsef yn ramana azad a pirsa kurd, ji layn felsefeya antropolojk ve pirs analz bike. Berzan Bot bi nivsarn ku li malpera www.nasname.com diwene, v kar dike. Hn ber j, min di nivsra xwe ya bi sernav Pirsa Kurd: Atmosfera Poltk Ruh de behsa yek ji van nivsaran kirib. Ger ev nivsar bne xwendin, d gelek faydeya xwe hebe. (*)

 

 

____________________

Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

(*) Tirkya v gotar hn neweyaye. D endeyek pa bte weandin.

 

 

  

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org