Pirsa Kurd: Atmosfera Poltk Ruh

 

 

smal Bek

Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

 

 

Li van saln dawn derbarey pirsa kurd de gelek axaftin munaqee dibin. Herend ev axaftin munaqee li gelek cih li pir wextan bi av dewlet tne kirin j cardin her ku die eleqeya li ser pirsa kurd zde dibe. Ew atmosfera ku ev axaftin munaqee dibin atmosfereka awa ye? Taybetyn syas, civak ruh yn v atmosfer i ne? Div meriv bala xwe bide ser, gelo dema ku dibjin pirsa kurd, dema ku dibjin areser bona pirsa kurd, di nav atfosfereka ruh ya awa de li aresery digerin?

Li ser meha kewr, ango roja 04.10.2008, li naveya emznan rek bi ser meqera leker ya gund Bzel de hate kirin. Sererkany apemenya ku pabend sererkany ye, ekera kir ku 15 leker ehd bne. Pa wan ev hejmar bilind kir gihand 17 leker. avkanyn PKK j dan zann ku ev hejmar hn gelek bilindtir e. apemenya tirk di dewama neyn xwe de digot 23 tene xayn tune bn! apemenya tirk hefteyek, deh rojan behsa ehdan kir. Bona lekern ku di pevn de jiyana xwe ji dest dane n wan gerandin. Bona alyek ji birrn ku pevdiin digotin ehd, yn ku jiyana xwe ji dest dane yek bi yek hatin pesinandin. L bona ervann PKK bi gotinn pikxistin digotin xayn, 23 tene xayn geber bn! Di gotinan wan de termnolyeka diminane ya tij kn redkirin heb.

jana malbatn lekeran di televzyonan de nan didan ku b hela ew awa yane. L jana malbatn PKKyyn ku di pevnan de jiyana xwe ji dest dane, n wana wan h nan nadin ku b hela ew awa yane. apemeniya nivsk rojname j h cih nadin wneyek wan. L televzyonn kurdan, wek mnak, Roj Tv bi ktekt dmenn definkirina ervann ku di pevnan de jiyana xwe ji dest dane nan dide. P prosesa ji dest dewlet derxistina cesedan, ji morg hildana wan heye. Ev j t zann ku bona v yek tkoneka sext t dayn, bona ku xwedt li cenazeyan bte kirin bi israr tdikoin. Definkirina cenazeyan j, carnan bi bedarya hezaran, dehhezaran kes dibe. Jin, zarok, kal pr, xort bedar bo van merasiman dikin. Li hin ciyan bi hezaran, li hin ciyan bi dehhezaran, girseyeka qelebalix ku dora w ji lay hzn dewlet ve hatiye pan, bi qrna drmn xwe re, bi hildana pankartn xwe re ber bi goristan dimein. Helebet div girng be ku meriv fikr hsn van meriv girseyan bizane tbigih. L di televzyonn tirkan de, di apemeniya wan a nivsk de derbarey van merasiman de h ne, dmen an hwd. titek tune. Ev helwsta han j, nana redkirin, bpaxav guhnedan ye. Bona ku nsan ji proseseka wisa haydar nebin, ji v lay de j ev bpaxav dibe pwstyek. Di prosesa ewitandin, wrankirin valakirina gundan de j ev yek wisa b. Dema ku ev byer dibn j di apemeny de cih nedidan tu wneyek derbarey wan de. Herwisa, zivistan di serma seqem, befr baran de dema ku malbat, zarok jin ji cih war xwe kober dibn ber bi drgehan ve din, b hela i bi ser wan de dihat, qet bala apemeniya tirk nedikiand. Li van saln dawn apemenya tirk, nivskarn tirk hertim behsa entegrasyon dikin. Di nav atfosfereka wisa de ku hest fikr ji hev dr dikevin, gelo d awa entegrasyon bte kirin?

Helbet rvebirn dewleta tirk hukmet ji v rewa kurdan xeberdar in, v rew diopnin. Madem ku wisa ye, hing, meriv dikane bibje ku ev poltkaya bpaxav guhnedan, poltkayeka sstematk e.

Pirsa kurd di nav atmosfereka poltk ruh ya wisa de t axaftin, ji viya j girngtir, di nav atmosfereka wisa de bo pirsa kurd li aresery digerin. Gelek ekera ye ku ev poltkaya guhnedan, ervann PKK, malbatn wan, d bav wan, birayn wan tune dihesibne. Meriv dikane bibje ku evn han hejmara wan bi mlyonan e. Ger ev meriv, hs fikr van malbatan tune bte hesibandin, guh nedin wan, ehemyet nedin wan, gelo d awa r bte girtin? Ev j balk e ku, di atmosfereka wisa de awa li ser entegrasyon t fikirn. Ji w areserya ku di nav atmosfereka wisa de bibe areseryeka demokratk dernakeve. Ev atmosfera han ten dikane bona operasyonn dewlet yn zordar ku pirs dipelixin re r xwe bike bona van operasyonan zemn amade bike.

Di navna meha kewr de Cengiz andar Oral allar li Diyarbekir bona ku fikr hsn gel bizanibin hinde xebat kirin. Ev xebat li roja 14 kewr 2008, li rojnameya Radikal bi sernav Dtinn Cengiz andar Oral allar yn ji Kolanan hatin weandin. Di wan rojan de hukmet eekera dikir ku d 1400 ekdar ji hzn taybet bine herm. Li kue kolanan, li qewexane sk bazaran, xelk li hember van daxuyanyn hukmet reaksyon nan dida ji rojnamegeran re digot, Pwstya ma bi hzn ewlekary nn e, bi hzn efqet heye. Rojnameya Radikal bi maneta Dyarbekir bi hvya efqet ye ev ne weand.

Atmosfera ku areser tde were axaftin dyar e. Ger di atmosfereka wisa de li ser aresery were axaftin, d encamka bixr bi dest keve. Ev atmosfereka wisa ye ku, bi av ev zarokn me ne li PKKyyan t mzekirin. Ev atmosfereka poltk ruh ya wisa ye ku, bi av dimin li PKKyyan mze nake. Helbet ev atmosfera han ten dikane bi daxuyanyn ku ji aly berpirsyarn bilind yn dewlet, ji aly serokkomar, serokwezr, sererkan, wezr karn navxwey wezr karn derve, ji aly van meqaman ve pk were. Div bte zann tgihtin ku b hela xort ima diin ser y? Div bte zann tgihtin ku b hela ima xort dev ji jyana rehet ya li bajaran berdidin ber xwe didin y, ima w jyana sext a li ser yayan terch dikin? Helbet xort dizanin ku di dawya v jiyan de kutin j heye. Digel viya, ima bi hewes keyfxwey ber bi jyanake wisa bazdidin? Digel ewend zor zehmetyn jiyaneka wisa hene, awa j re tehemul dikin? Fikr hsn kesn ku diin iy i ne? Div meriv bala xwe ji ser van babetan nede al bi baldar lbikole, li ser bisekine. Ger hema gav saet ji van xortan re bibjin terorst j, ev yek tu zehetek bo pirs nake. Ev ne ryeka rast e ku meriv bala xwe nede ser terora dewlet, meriv behsa amancn terora dewlet neke l ten rabe bibje, teror.

Ez pwst bi behskirina byerek dibnim ku b hela di nav kurdan de fikr hsn netewey awa bne, awa belav bne gihane krahyeka awa. Hevalek min nzk v byer ji min re behs kirib. Ev byer ji vir bi qas s hefte ber, ango li ser meha kewra 2008 bye.

D xan bte boyaxkirin. Ber ku karker werin, xanima mal li erda w odeya ku d boyax bibe, kaxezn rojnameyan radixne. Peln kaxiz, yn rojnameya Azadiya Welat in. Rojnameya rojane ya bi kurd. Karker, karkern kurd in Karker wek ekbek tn. Karkern kurd dema ku rojnameya Azadiya Welat dibnin, xwe hemet dikin ku p li rojnamey nekin hdka ji erd radikin li koeyek datnin, dibjin Di rpeln v rojnamey de wneyn ehdn me hene, em nikanin p li peln w bikin. 

Ya rast xwedy xan j malbateka welatparz e. K rojnameya kurd Azadiya Welat dixwne? L karkern kurd hn cihtir in, hessasyeta hn bhtir hsdar nan didin. Ev karkern sade ne. Ev karkern han di dema pevnan de ji gund xwe, ji bajar xwe pekyane hatine, rojek karek dibnin diuxulin l du roj betal digerin, karkern xwed jin zarok ku debara mal di sty wan de ye. Pelixandina hs nyet hvyn van nsann wisa, tu pirsek areser nake. Ya girng ew e ku meriv hewl bide xwe da ku van fikr hsan bibne tbigih. d ne mumkin e ku p li van hsn han bte girtin yan bne pelixandin. Jixwe ev hsn han di prosesa pelaxtin de, bi prosesa terora dewlet re ge bne kr bne. apemeniya tirk van kesan bi tgeha xayn bi nav dike. T dtin ku ev kesn han di nav dil bi mlyonan kurd de cih girtine. Helbet ev ziddyet reweka balk e ku div meriv bala xwe bide ser. Ev mijareka gelek girng e ku bi me nan dide b hela di nav girseyn mezin de welatparzya kurd, neteweperwerya kurd awa dibe ge dibe. Ev j reweka wisa ye ku div meriv bala xwe bide ser li ser bisekine.

Hema bibjin ku her merivek mafn xwe yn xwezay yn mna ziman zikmak, mafn ku bi hatina dinyay re dibe xwedy wan, dixwaze b kelem astengiyek bi kar bne, bona v yek di nav hewldan de ye. Asteng yan j zordarya li hember mafn xwezay bihuzriy ligel xwe dike, t reaksyon dibe. Di navbera mafn xwezay rewa reel, ango zordar, plgirtin em bibjin, huqqa poztf de zidbneka gelek mezin heye. Kes ku hewl dide xwe da ku xwedty li mafn xwe yn xwezay bike bi v away di ser v zidbn re derbas bibe, kes ku li hember pelaxtin zordary tdikoe, di v proses de her ku die dibe takekesek azad. Takekes azad, helbet li hember wan sazyan e ku pelaxtin zordary organze dikin, li hember qtdara syas dewlet ye. Takekes azad, ji layek ve dema ku li hember zordaryan tdikoe, ji lay din, hewl dide xwe ku rveberiya xwe ava bike da ku ji bin tehakuma zordary derkeve. Rveberya w dibe ku rveberiyeka mna federasyon yan j dewleteka serbixwe be. Ger ev tkona du-al ya takekes azad were fmkirin d batir be. Gotara bi sernav zgr Birey-Devlet ve Devletleme likisi (15 Ekim 2008) ya Berzan Bot ku di malpera Nasnamey de weyaye, ji v lay de mijareka hjay baldary ye. Berzan Bot di v nivsa xwe de fikr Ebdullah Ocalan y derbarey dewlet-takekes azad de rexne dike. Div di gotareka din de ev mijar bte vekoln.

22 kewr 2008

 

 

____________________

Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

avkan: smal Bek

 

 

 

 

 

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org