75 Saliya Jidayikbna Victor Jara:

Sembola Proziya Muzk Li Hember Dktatoriy

(28. 09. 1932 - 16. 09. 1973 l)

Kakar Oremar, kakshar_oremar@yahoo.de

 

 

 

Di droka welat l de pit nav Salvador Allende(26. 07. 1908 11. 09. 1973) zdetir ji herkes nav w t bihstin. Awazn w thn tama xwe ji jana gel standibn. Jana ji dayikbna serxwebn demokrasiya ku wan j hez dikirin. Victor Jaba hem gtarstek, hem helbestvan hem j kompostor stranbjek navdar b. Ji aliy din j li kleka serok l Salvador Allend kesek oreger dihat hesibandin. Stran awazn w ji dil gel dihatin. Ew di nava elemn gel de mezin bib z rya xwe ya jiyan hilbijartib. Rya ku ten xizmeta gel akirina dil wan b. Di helbestn w de rewenbrya siyas-civak heb. Muzka w liv lebat tde heb gel vedixwende tkoana li dij neyarn azadiy. Ji bona w j ew z ket nav dil geln Amairka Latn. Victor dost bindest karkern bmaf b.

Pit derbeya leker li l ku di Septambira sala 1973an de bi hevkariya CIA serokatiya Augusto-pinochet (25. 11.1915 10.12. 2006) gehit encam, Victor tev 5000 ciwann din yn oreger algirn br ramann azadxwaziy di stadiuma mezina bajar Santiago de zindan kirin. Birveber zindan ew demek b ku j ketib kneke mezin. Ew dixebitn ku tirs bxin nava dil oregeran. Dixwestin bi awayek Victor ji hol rakin. imk awazn w yn oreger hem pilann wan vala derxistibn. Roja 16 meha Septembera sala 1973an birveber zinadan ku marn w yn tej iq heyecan guhdarkiribn, xwe nz w kir jre got: Tu amadey ku ji hevaln xwe re li gtar bx mara bistir?

Victor: Elbete ez amademe

Serok zindan ji serbazek re got: Gtara w bnin

Serbaz bivrek bixwe re an li pber hezaran kesan her du destn Victor bi w bivir ikandin. Pitre serok zindan bi keneke tej henek jeer wiha got: de bae ka bistre, ima sekin?

Victor bi nrneke tej tehqr li avn w nr, la w y tej hissn huner digviand, l w kontrola xwe parast. Bi hzeke mezin destn xwe yn bi xwn ber bi asiman bilind kirin livandin, ji hevaln xwe dawa kir ku pre bistirin. Di reweke wiha tirajk de ku xwn li dest tiliyn w yn nazik diherik w 5000 hevaln w dest bi xwndina mara hevgirtin(yektiy) kirin. Ew awaza V.Jara di stadium de heycanek germ n kir. Wira lerizand:

Ne ji bo stirn distirim

ne ji bo pkkirina deng xwe

Ne!

Ez w helbest bi awaz dixwnim

Ya ku gtara min ya bi hsas dibje

imk v gtar dil xwe ji erd ye

mna ivkan difire derbas dibe

mna ava proz

qehreman ehdan bi dilovan paqij dike

.

H mar bi daw nehatib ku lekern cinayetkar la w y nvcan dan ber goleyan

Pit end rojan la w y pareby li kleka cadek peyda kirin. W dizan ku y di rya iyarkirina gel de bimire.

Victor ji temen zarokatiy eke giran li ser hestn xwe hiss dikir. Z bi hebna derdn civak hesiyab. Di nava malbateke feqr de hatib din. Bav w karker xwed miaek km b. Nedikar bersiva daxwazn mal bide. Ji ber w j bi elkol vexwarin dixwest kl emn xwe ji br bike. Dayika reben j ji bo revandina xemn xwe dest dida gtara xwe strann folklork digotin. Victor bi xemeke mezin li ry dayika xwe dinr dayika dilovan j ew hn stran lxistina gtar dikir. Ew di gund de dijiyan Victor z bi xlseriya na feqr hesiya. na karker gunidiya xebat dikir xwedyn kampaniyn mezin j keda wan bi erzan dixwar.

Ew azadxwaz b. Hunera w j bi van ramann w re b hunereke chan. Ber ji l pitre j li dij hem dktatorn chan re b dengek xurt.

75 sal li ji dayikbna w derbas bn. Victor di nava gel de navek nas hezkir b. Hj di nava hem azadxwazn chan de xwed hurmeteke mezin e.

Elbete di nava me Kurdan de Victor Jaba pirin: ehd Sefkan, Mizgn, Serhed, Della, iya, Cemal Moft, Hogir yen din.

Victor beriya ku ehd bibe, di stadium de wiha qriya b ev stran helbesta w ya her dawiy b:

Em li vira, li v rex bajar

Pnchezar mirovin - girt

Li tevaya bajar

Li hem welat

Em iqasin, iqas?

.

Em tev em tev

Temaavann mirin, l dinrn

Ry ps Fasim

Wax iqas kirt e, iqas ps!

Ji bo vana

Xwn, sembole nan

Fermana xelk

Qehremaniyek btirsinok

..

Tu nebje awaza min qenc nne

imk div hovtiya vehonim

Dema ku ez ji tirs bimirim

Dema ku ez bigehijim v dema bdaw

Tu di v ax deye

Vegerek ji awaza min

Di bdeng qrn de

Peyda dik, peyda.

 

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org