Li Îranê Binpêkirina Mafê Mirovan berdewame...

Kakşar Oremar, kakshar_oremar@yahoo.de

Roja çarşemê 26ê Mijdarê (26.11.2008) 10 kes li zindana Êvîn ya Tehranê hatin îdam kirin. Ji wan 9 kes mêr û yek jî jina binavê Fatime Heqîqet Pejuh e. Piştî 7 salan kar û xebata hemû rêxistinên mafê mirovan li hundir û dervey Îranê ji bo îbtalkirina hukimê îdama wê bêencam man. Xala herî balkêş ewe ku Fatime Heqîqet Pejuh dursit rojekê piştî roja cîhaniya xebata li dijî şideta li ser jinê çêbû.!!

Îro li gor hinek agahiyan xebera îdama Ferzad Kemanger (mamosta û çalakvanê rêxistina mafê mirovan li Kurdistanê) jî belav bû, lê wekîlê wî da diyarkirin ku F. Kemanger nehatiye îdamkirin û ew îro pêre axivîye. Bihîstina xeberekî wiha bibû sedem ku Kurdên Kamyaran li dijî hêzên asyaş û pasdarên dewletê dest bi êitiraz û meşê biken û ev bû sedema şerê di navbera gel û hêzên îtlaata Îranê de. Komara îslamî ji sala 1979an heya niha hezaran kes îdam, tîrbaran û ricm(kevirbaran) kirine. Piştî Çînê Îran di cîhanê da welatê duyemîne ku heya niha zêdetirîn kes îdam kirine. Di îdamkirina zarokan da jî Îran li cîhanê di rutbeya yekemîn de cih digire. Heya berî demekê îdam bi piranî li dervey zindanê an jî di qadên nava bajar da dihatin birêvebirin, lê piştî bilindbûna dengê dijberî û êitiraza rêxistinên mafê mirovan, çend mehe ku hemû tawanbar(sûçdar û bêsûç) bi awayekî nihînî di girtîgehan da tên îdam kirin. Xala ecêb jî ewe ku laşê girtiyên siyasî naden malbatên wan. Ew wek “dijberên şoreş û komara îslamî” tên binavkirin û piştî îdamê jî li goristana bi navê “ Leinet Abad”(1) tên veşartin. Ev di rewşekê da ye ku rayedarên dewletê hemû protokolên piştgîriya ji mafên mirovan îmza û pejirandine.

Ji çaxê hatina Ehmedînejad hejmara îdaman li Îranê 300% zêdetir bûye. Li gor hinek jêderên cihê baweriyê li Îranê ji her 1000 kesan 200 kes di girtîgehê dane. Meleyên Îranî dibêjin ku:” bi zêde girtin û îdamkirina kesan em dikarin pêşberî cinayet û tawanên ku li welat çêdibin, bigirin(!!)” lê heya niha siyaseteke wiha biser neketiye.

Rewşa Kurda Ya Îro li Îranê

Di coxrafiya Îranê de gelek êtnîkên weke: Fars, Azerî, Kurd, Ereb, Gîlek, Belûç, Turkmen û hwd dijîn. Di nava wan de Kurdên rojhelatê Kurdistanê di warê siyasî da herî zêde li dijî sîstema serdest kar û çalakiyan birêve dibin. PJAK di nava partiyên sîyasî da ji tevan aktîvtire. Bi taybetî di salên 2006 û 2007an da şer û çalakiyên çekdarî ku ji hêla gerîlayên PJAKê ve dihatin meşandin, bala raya giştî ya cîhanê bêtir ji niha kişandibû ser rewşa Kurda ya siyasî.

Elbete hevgirtina partiyên sîyasî li rojhelatê Kurdistanê û istratêjiyeke hevpar dikarîbû qedera Kurdên vê para Kurdistanê pir bigûherîne, lê mixabin berevajî vê hêvîyê KDP.Îran, Komele û PAKê demeke ku heryek bûne çend let û par. Mixabin ew tenê li ser tiştekî nafikirin ku ew jî yekîtî û hevgirtine!!

Ev rewş bûye sedem ku dewleta Îranê li rojhelatê Kurdistanê zexta herî zêde bikar bîne. Bi awayekî ku li Îranê herî zêde çalakvanên Kurd yên siyasî-sivîl tên girtin, şikence û îdamkirin. Bêgoman ger partiyên Kurda yekîtiya wan hebûna, ev rewş jî li Kurdistanê nediafirî.

Kirîza aborî li cîhanê û rewşa Îranê

Di çaxekî da ku li Amerîka û hinek deverên din yên cîhanê kirîza ekonomî destpêkiribû, ji hêla din jî Amerîka mijûlî hilbijartinên serokkomariyê bû, Îranê ji vê derfetê bi awayekî sirrî û veşartî mifa stand û careke din dest bi projên xwe yên hilbirîna Uraniumê kir. Ev kar berevajî wan zagûnan bû yên ku rayedarên Îranê bi konvansiyon navnetewî re îmzakiribûn. Berî çend rojan Xûlamriza Aqazade serokê inirjîya atomî li Îranê da diyarkirin ku:” Niha pênchezar Santirîfiyoj di teisîsatên hilbirîna Uranium li bajarê Netenz dixebitin...”

Tevî ku hemû welatên rojava li dijî karekî wihane, lê Aqazade jî daxwazeke wiha red dike.

Ji aylyekî din jî bi kirîza ekonomî ra rewşa Îranê ya aborî jî ji berê tevlîhevtir bûye. Bi ketina qîmeta petrolê budceya welat kêm, rexne û dijberiyên ji aliyê balê reformxwazan ve jî zêde bûne. Niha ji xeynî Mihemed Riza Xatemî kesên weke Refsencanî jî siyaseta Ehemedînejad ya di van çend salên derbasbûyî da bi giranî rexne dikin. Ekonomîst û siyasetmedarên din jî bi nivîsîna nameyan xebata Ehmedînejad ya di warê aborî, civakî û siyasî da rexne dikin. Lê rêberê olî yê sîstemê li pişta serokkomarê nihaye.

Bi ketina qîmeta petrolê gelek projên aborî sekinîne, bêkarî û giranî du faktorên sereke û bingehînin ku desthilatdariya sîstema meleyan xistiye tehlukê. Serkêşên sîstemê: Ayetulah Xaminêyî û Ehmedînejad demeke ku bi eşkerahî di gotar û hevpeyvînên xwe da dest bi tehdîda dijberên xwe dikin. Ji bona wê jî zext û şideta li dijî her cûre livbaziyên siyasî zêde û zêdetir bûne. Xaminêyî rêberê olî yê Îranê ku di cîhanê de weke dijiminê derce yek yê azadiya beyan û ragehandina azad hatiye naskirin berî demekê ji berpirs û organên dewletê yên peywendîdar xwest ku dîsa şûra sansurê li ser serê rojnameyên serbixwe û dijberên dewletê bêxin gerê. Li pey vê fermanê li hemû Îran û bi taybetî jî li rojhelatê Kurdistanê bi dehan rewşenbîr û çalakvanên mafê mirovan hatine girtin û zindanîkirin. Êdî nivîskar, hunermend, rewşenbîr, rojnamevan û ajansên ragehandinê yên bêalî û serbixwe hissa emniyetê naken(xwe rihet hiss naken). Ew tên girtin û tehdîd kirin. Bi awayekî ku heya niha çendîn çalakvanên mafê mirovan, karîkaturîst, nivîskar, serokên sendîkayên karkeran û rojnamevanên weke: Yasir Gulî, Mihemed Sedîq Kebudvend(serokê rêxistina mafê mirova li Kurdistanê), Yusif Ezîzî Benîteref, Mesud Kurdpor, Şehnaz Xûlamî, Mihemed Hesen Felahiyezade, Ebdulriza Recebîf, Xedîce Muqedem, Elî Ekber Xusroşahî, Zeyneb Pêxemberzadeh, Efşîn Şems û bi dehan xwîndevanên zanistgehên Urmiye, Têhran, Isfehan, Tebrêz, Erdebîl, Sine, Kirmaşan, Xoy, Meşhed, Seqiz û Zahidanê hatine girtin, şikence kirin û ji hinekan re jî hukimê îdamê haytiye dayîn.

Duristkirina bombeyên Etomî!

Li gor hinek jêderên biyanî Îran êdî dikare bombeyên etomî û Hîdrojênî jî durist bike. Karekî wiha dikare hemû pîvanên êqtidarê li rojhilata navîn û cîhanê biguherîne. Çimkî Îran li dijî hebûna dewleta Îsraîl û piştîvana herî mezina hêzên terorîste li cîhanê. Lê li vira tenê bi problemekê ra rû bi rû maye ku ew jî kirîza aborîya li welate. Li Îranê ev kirîz piştî dorpêçkirina navnetewî ya li dijî siyaseta hilbirîna hêza etomî çêbûye. Di sê salên derbasbûy da dewletê ji firotina petrolê nêzî dused milyard dolar bidest xistin, lê piştî vê kirîza dawiyê tenê bîst û pênc milyard dolar di xezana dewletê da mane. Bi vê sedemê re ye ku pirsgirêkên gelek dijwartir li pêşberî komara îslamî û dewleta Ehmedînejad hene.

Li viraye ku mirov dikare bêje sedema herî girîng ya zext û zorên li dijî gelên Îranê û bi taybetî jî li dijî gelê Kurd bi vê rewşa heyî ve girêdayî ye. Roj bi roj dengê dijberiyê li dijî dewleta Ehmedînejad bilindtir dibe. Ew xwe wek mîrasdar û niwênerekî sîstema îslamî dihesibîne. Ji bona wê jî ji bo parastin û mayîna sîstema komara îslamî ewê hemû rêyên şidetê bikar bînin.

Bi nêrîna heya ev rejîma totalîter û paşvero li ser kar be li Îranê jî binpêkirina mafê mirovan bi hemû awayên xwe yê berdewam be.

26.11.2008 Almaniya

çapkirin