Enfal an j Fermana Kurda li Bar Kurdistan

 

Kakar Oremar, kakshar_oremar@yahoo.de

 

 

Enfal peyveke Ereb bi wateya parvekirina wan xenmet talanaye yn ku di ax er da misliman ji kafiran distnin. Herwiha Enfal nav hetemn sreya Qran ye ku zdetir ji 1400 sala dema ku mislmanan dixwestin ola slam di nava geln nemisilmanby da li her der belav biken, li ser er kafir mislmanan nazil bye.

Bihara sala 2005an min roka Enfal ji ziman end dayikn Kurd(wek ahidn zind) li gund Barzan bihst ev nivs j derket.

Baasyn cinayetkar pit zdetir ji 1400 salan cewher w sreya Qran li Kurdistana ku zdetir ji 95%a nifsa w misilmanin, careke din di piratk da dan xuyankirin!!.

Rayedarn hikmeta Baasiyan di ser da j Sedam Husn El Hesen Al-Mecd pit er ran raq li bar Kurdistan dest bi tevkujiya wan Kurdan kirin yn ku di av wan da wek kafir dijbern manfestoya Baaszim dihatin hesibandin. Ji bona w j nav v kiryara xwe ya cnusayd kirin Enfal.

Enfal nav wan het operasyonan b ku ji 23 Sibata sala 1988an heya 6 Siptambira w sal li hrmn Qeredax, Germiyan, Qela Syoke, x Berzn, Dukan, Rewandiz Behdnan berdewam b. Armanca mimarn v kiryar ewe b ku bi awayek sstematk nif Kurda ji hol raken ku li gor biryarn hiqq rxistinn maf mirovan xwed nasnameyeke jensayd(genocidi) ye. Di encam da 182.000 Kurd di het operasyonn Beesiyan da hatin kutin wenda kirin. Ji xeyn w bi sedhezan kes j bmal, derbider aware man. Elbete di encam da 4500 gund mizgeft j wran, kan hatin hik kirin zevyn genim bostanan j hatin ewtandin. Serk fermandar Enfal El Hesen Al-Mecd ku pit van kiryarn dirindane ji aliy Kurdan ve wek Mecd Kmyaw hatiye binavkirin dixwest bi yekcar dmografiya hermeke mezin ji axa Kurdistan bigherine.

Beriya v tirajdiy di 31.Trmeha sala 1983an da Baasiyan bi operasyoneke ji nikave 8000 Barzan ji kampa Qtepa yan nz bajar Hewlr ber bi cihek nediyar ve biribn ku tev bi hevre hatin wenda kirin. Di van saln dawiy da hinek gorn bi kom li bar raq peyda bn ku ji ry kinc plavan hestiyn het hezar Barzaniyan di nav da xuyane.

Enfal berdedwama siyaseta teirbkirin b ku ji saln 1950an pda rayedarn hikumeta navendiya raq ji bajar Kerkk gundn derdora w li dij Kurdan dabn destpkirin.

Tevkujiya 182.000 Kurda keng awa b?!

Het qunaxn ku operasyonn nifkujiy tda derbas bn, wiha bn:

Qunaxa yek: Ji 23 Sibat heya destpka Adara sala 1988an li hermn di bin desthilatdariya hzn YNK da.

Qunaxa duy: 22 Adar heya yek lona sala 1988an li herma Qeredax

Qunaxa sy: 7 heya 29 Nsana sala 1988an li piraniya herm gundn Germiyan

Qunaxa ar : 3 heya 8 Gulana sala 1988an li herma Qelay Syoke x Berzn

Qunaxa pnc, e heft: Ji 9 Gulan heya 25 Tebaxa sala 1988an li hermn Dukan heya sinor Rewandiz berdewam b ku tda ekn kmyay gelek caran hatin bikar ann.

Qunaxa het dawiy j: Ji 26 Tebax heya 6 lona sala 1988an li hermn Behdnan endn gundn din ku tda ekn kmyay j bi giran hatin bikar ann.

 

100 rojn Enfal retirn rojn jiyana Kurdan tn hesibandin ku ha j ne ji aliy bisporn Kurda ne j ji aliy rxistinn maf mirovan yn navnetewey lkolneke berfireh li ser nehatiye kirin.

Di wan rojn re da ber ji hla Baasiyan herm dihatin destnankirin, pitre gel li cihek kom dikirin di dawiy da j ew tev bi hevre dikutin gelek caran j ew zinde bi gor dikirin . Bi taybet j li dij gund cotyarn Kurd ku ji oregeran re weke gola av bn, bi dijwar ketibn liv lebateke hem al. Wan dixwestin ava gola ku mas ji bo jiyan hewcedar w bn, heya dilopa dawiy biiknin.

Enfal Di Pvann Tevkujiyn Drok Chan da

Karesatn weke Enfal bi armanca binbirkirina nif Kurda, ten di ax Nazyn serdema Hlter li dij Yehdyan di ax Osmaniyan da j li dij Ermeniyan hatiye kirin. Tevkujiya Darfur j weke genocidi hatiye destnan kirin.

Li rex v tirajdiy bombarana kmyay ya bajar Heleb j bi hevre bn sedem ku di droka qedera Kurdan da wererxan demeke n dest pbike. Peywendiya Baaszim Enfal pit tkna rejma Bexday batir ekera tawankarn van kiryaran j heya radeyek gehitin cezay xwe, l serleker w fermana mezin El Hesen Al-Mecd h j sax e. Herwiha 19 ton belgename, nameyn frm dukomentn ku pit sala 1991an ketin dest berpirsn part rxistinn Kurda, dikarin bi awayek rontir berfirehiya v cinayeta kmwne di drok da, spat biken(1). Elbete hem belgenameyn stixbarata Beesyan rik kna wan ya kur li dij Kurda didin selmandin. Deng Mecd Kmyay h j heye dema ku behsa pilan projn xwe yn li ser Enfal weya qirkirina Kurda dike.

Bi v rastiy re j elbete qunax pelamarn Enfal pwst bi lkolneke berfireh heye. imk ev kiryar li gor pvann exlaq-wijadan zagnn maf mirovan genocid e.

Qedera 182.000 Kesan!!

Heya niha j kes nizane qedera 182.000 kesan awa bidaw b, dmen tev wenda ne l carna cil bergn enfalkiriyan di gorn bi komel da hovtiyn Baasiyan batir radixin ber avan.

Gelek ahidn wan rojn re tar h j saxin heya roja ro j gelek gotin n bderman di sing mejiy xwe da hitine: Destdirjiya li ser namsa ke jinan, birt, thnt, bmkaniyn di hem waran da, binpkirina keramet siyaneta dayik kaln Kurd mirina hezaran zarok pran ji wan dmnn xemgnin ku qet nayn ji br kirin. Li rex van dmenn rastn h j dayik bab, dapr, kes kar li benda hatina kur kesn xwene, ew li bend ne ku ezzn wan careke din vegerin nava jin zarokn xwe.

Kes ku nedye a wan roja nekiandiye, nizanin ku di wan het qunaxan da Baasyan i bi ser Kurda ann!. Dema ew dmen di xeyaln mirovan da zind dibin, pirseke wiha j t kirin:

Gelo em awa dikarin Enfal qetilama Helep bikeyne byer an j rdaveke chan?! ima heya niha cehi xayinn Kurd, xayn xlamokn ku bi Baasiyan re di qirkirinn Enfalan da bedar bibn, hta j wek tawankar nehatine mehkemekirin. imk li gor zagnn navnetew Enfal tawaneke ere kiryareke wiha j nay ji br kirin.

Mohra re ya bi nav Enfal li ser ry Beesiyn cinayetkar qet nay ji br kirin. Enfala li Kurdistan birneke exlaq wijdan di rih hissn mirovan da daye kirin ku nay ji brkirin. L dsa j kampn destkir avn kmronah yn dayik xwikan, jin zarokan (ku ahidn wan rojn re bn), li benda w roj ne ku ezz para cegera wan careke din vegerin nava mala xwe.

Elbete di van end saln dawiy da Kemalst fastn Tirk kiryarn ku weke yn Enfal ne li dij oregern Kurd li bakur Kurdistan pkann. L hvdarim ku bret ji qedera Baasiyan bistnin xwe nekene rren droka mirovahiy.

 

_ 1. Ew belgename dokument part rxistinn siyas li bar Kurdistan tev andin Amerka bisporn Amerk li ser naveroka wan lkolneke berfireh kirin.

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org