Herma Colemrg: Derya Heyranok, Lawje, Kilam Strann Folklor

 

 

Kakar Oremar, kakshar_oremar@yahoo.de

 

Destpk:

Ber demek CDyek li jr nav Strann Gel ji aliy Mr Muzk ve hat belavkirin ku dengbj hja emdn hunermend Memo zehmetek mezin li pey kiandibn. Jinn Colemrg bi deng xwe y orjnal dewlemendiyek mezin dabn berhem navbir. Min heza xwe ya ji bo berhemn wiha resen bi away jr nivsandiye:

 

Rol Dengbjan Ziman Kurd

Huner mna trjn rojye germahiya w ji dost dijminan re wekeheve. Riha mirovan li pey bedew rastiy di gereke bdaw daye. Huner heman bedewye mkan dide mirovan ku hzn xwe yn veart kif bikin. Bi huner re j ziman her netewek btir dixemile irniya xwe diparze. Muzk mna ziman welatek ye ku xwe nexweiyn netewek beyan dike. Derd dil wan radixe ber avan liv lebat diafirne ku dermanek ji elemn xwe re peyda bikin.

Bgoman di er geln bindest de ziman eper dawiy y mayn berxwedan ye. Girtina eperek wiha j ji aliy dagirkeran ve ji tkiknandina netewe pde ti wateyeke din jre tune ye. Gelo kye v rastiy nkar bike ku di parastina ziman hunera Kurdan da rol dengbjan iqas bihagiran bye?. Evdal Zeynik, akiro, Reso, Kaws Axa, Hsn M, eroy Biro, Bir Newroz, Mehmd Xiyal, Gula Fileh yn din k dizane ku di v doza proz da iqas derd kiandine? i tit wan y v din heb ji xeyn kilamn Kurd?... Bel herkes dizane ku hem mras mal wan y v din ew kilamn wanin. Kilamn ku gencneya dewlemendiya ziman, drok peyvn Kurd yn irnin.

Droka edebiyata Kurd ya nivsk ji 500 salan virda destpkiriye, l edebiyata me ya devk(ifah) kes nizane ka end hizar sale hj heye. Kurdistan li gor lkolnn drokzan arkologan ew erdnigariye ya ku gula jiyan bo cara yek tda bikivye. Di parastina adet orfn me yn end hizar sal da elbete rol dengbjan pir girng kife. Deng dengbjn Kurd mrasek end hizar sal ye ku peyvn irn j dibarin. Mirov bi cesaret dikare bje ku dengbj, rokbj qesdexann Kurd him evna ziman Kurd gortir kirin hem j bi karek wiha re dwarek bilind li hember bay re asmlasyona dagrkern Kurdistan durist kirin. Di sedsaln derbasby da dengbjn gerdok sefrn hunera Kurd ya resem bn. iyayn bilind, berfa giran, sir seqema zivistan sinorn destkir li ber hatin yna wan nedibn asteng. Ew mna pxembern ann birina peyva irna ziman Kurd ji hermek bo hermeke din ya Kurdistana mezin bn. Roja ro ragehandina moderna(!) Kurd cih dengbjn gerdok tej kiriye pwste ku di parastina samanek wiha da rol xwe y durist bilze. Strann Gel di sedsala nternet satalt da bi armanceke wiha hat amade kirin. Hunermend mezin hozan emdn di v rbaza drok da xwed kedeke bsinore. W bi kar xebata xwe arveke mezin ji mirin rizgar kiriye.

Taybetmendiyn Strann Herma Colemrg

Wilayeta Colemrg di qada rewnbr, siyas, civak anda Kurd da xwed drokek drn e. Ji ber iyayn bilind, l eretn mezin-bik sirta xwe ya rengn strann herm j end ax lik j dikevin: Strann Evn, Drok, Heyranok, Payzok lawjn ber destar badan, mek hejandin, dewat kirin, cohn qtan, nkirin, genim dirtin, landik hejandin, govend, kar paletiy, strann dwank an j Sirk Zavay hwd di jiyana gel herm da esaletek taybet afirandine. Gotina crn strana j di navbera jin mran da hatine parve kirin. Bi awayek ku jin btir heyranoka mr j payzoka distirin. Strann rengn mna xwarineke meinew bandora xwe li ser kar jiyana mirovn herm htiye. Li her der: li gund, bajar, iya, zozan, kstan, konn ren koer qerean, kokn padah, mr axayan ... hem nn civak evneke bsinor ji hunera dengbjn Kurd re hebne. Dengbjn herma Colemrg ne sed hizarin. Li wira dengbj kar herkes ye, imk stran bi jiyan re mna xwn got xwe dane hev. Dengn nemir di nava Colemrgiyan da pirin:

Mehmd Xiyal, Ehmed xoy, Silman Mela, Eliy Proy, Ceml Ebbekir, Bedir Beg xanim, Mihemed Hesoy, Seyd Hac, Tehay ikeft, Xalid Ebdula Marf, Mihemed Ehyay, Simy Berbr bi sedan kesn din ji wan dengbjanin yn ku di nava xelk da xwed hurmet siyaneteke bilindin.

 


J
i aliy ep: 1. Fehma Berwar, 2. ermn Berwar, Gul Biyadir, Qedriya el

Mras Jin Di Parastina Huner Ziman Kurd da

Jinn Kurd btir ji mran bi nexweiyn jiyan re r bi r ne. Ji ber w ji di deng wan da (heta ax ku strann a j dibjin), xemeke giran t hiss kirin. Strann ku ew dibjin xizneyek ji peyvn ziman Kurd yn resenin. Ew bi ekerah heza xwe ya ji law mran re didin diyarkirin, behsa eret, mr axayn Kurda dikin. Drokeke nenivsand bi br tnin. Erdnigariya gund bajarn Kurdistan welatn cran bi me didin nasandin. Ew geh xwe hizar xweziyan di dil me da diafirnin, geh j me dibene nava derya xem xiyalan. Jiyan li ba wan watedar e. Di kilamn wan da retn felsef hene mirovan ji kirina karn nerind iyar dikin. Ew bi deng xwe y sirt re guhdaran j dibene nava derya drokek end hizar sal. Mrxas nav mr, xan, padah newarn me yn drok yek bi yek bi bra me tnin. Peyvn resen girday jiyana Kurda ya gundatiy yn mna: Kan, coxn, destar, mahn, cank, rbar, qir qal, sv, gil git, ivan br, hiriya kl, pismam, mekt kmo, jar, xwekk, pez binya kr, paniyt sol bi hizaran peyvn din ferhengeke dewlemend pktnin. Ew ji qada muzk nasnameya hunera Kurd dr nakevin. Agir jiyan di dil jinn Kurd da veartiye. Di deng wan da bawer strann wan j xwed mesajn cewherdarin.

Bi git tevaya van taybetmeniyn diyarkir di v berhem li ber dest we da tn ber avan.

Berhemn Di Cdya Strann Gel( Colemrg) da:

1. Keko Ehmedo: Kom

2. Mrk Wan: Kom

3. Ez Teymezim: ermn Kom

4. L Day: Qediriye Kom

5. Her Lawo(Mzirka): Kom

6. Fer Kaniy: Gul Kom

7. Evro Bihare: Kom

8. Bk Zav(Hey Narn): Kom

9. Hey Mek: Fehma Gul

10. Berela: Kom

11. L l kin: Kom

12. Blim Lo: Kom

13. xo: Kom

14. Hesen Mala Musa: Qedriya el

15. Kurko Dno: Fehma Gul

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org