Azmonek Dîrokî: Kurd û Kerkûkê...

Kakşar Oremar

Çiqas ku sala 2007an ber bi dawiyê ve diçe, navê Kerkûkê jî bêtir di masmediya cîhan û Kurdistanê de tê bîhistin. Piraniya belge û pirtûkên dîrokî navê Kerkûkê mîna bajarekî Kurdistanê tomar kirine. Bi hemû têkoşanên ku rejîmên berê ji bo gûherandinên demografî li herêmê encam dane, dîsa jî di nêrîna yekê de Kekrkûk û herêmên derdora wê rûyê xwe yê Kurdistanî ji dest nedane. Berî çend rojan ez li Kerkûkê bûm. Bajarê Kerkûkê ger here bin mîkroskopê û bi hûrbînî bê temaşekirin: bi binerd û sererdê xwe tev zêr û petrol e, gel li ser kanên neftê ye, hemû rojê bi ser wan kan û zêran de dimeşin lê di piyên wan de pêlav(sol) tunene. Niha morala Kurdên Kerkûkê tenê bi tiştekî ve girêdayîye û tev ji xwe dipirsin: Gelo di dawya îsal da Kerkûk yê vegere ser herêma Kurdistanê an ne?... pirsa herî sereke û rojane tenê eve. Ji ber wê jî bawer nakem li hemû Îraq û başûrê Kurdistanê kes hebin ku biqasî xelkê Kerkûkê guhdarî nûçêyên radio û Tvyan biken. Di rûyê gel de xemeke giran û dîrokî xûyaye. Xema Teirîb û Enfalê, xema sivkatî û dubarebûna dîrokê ka dîsa yê çi bi serê wan bê!!. Kalekî 80 salî bi dilovanî li min dinêre û dibêje:“ Rolegiyan em nefte bo hemû kes bûte dewa, bo êmey Kurdîş bûte bela, belam be Xuwa bo şarekem şerî Tirk û Iraq û herçî dagîrkerî Kurdistanîş e dekem ...“.

Îsal Kurd bi azmoneke mezin re rû bi rûne. Qedera Kurdên Kurdistana mezin bi giştî bi refrandoma dawiya salê ve girêdayîye ku li gor destûra Îraqê pêwîste bê encamdan. Ger Kurd di vê pêngava dîrokî û pir gîrîng de biser bikevin, êdî rûpelekî nû di jiyana sisayî, civakî û aborîya Kurdên her çar parên Kurdistanê de vedibe. Bi vê re Kurd bi her awayî derbasî pêvajoyek nû dibin. Ger îro em dibînin ku dewleta Tirkiyê û cîranên din yên Kurdan li ser pirsgirêka Kerkrûkê pir bi hesasiyet disekinin tenê xala sereke ewe ku ew ji çêbûna dewleta Kurdî di tirseke mezin de ne. Vegera Kerkûkê bo ser axa dayikê yanî destpêka qûnxeke din ya xebata Kurdên Kurdistana mezin ji bo avakirina dewletek serbixwe. Bi çareserkirina pirsgirêka Kerkûkê re li rojhelat, rojava û bi taybetî jî li bakurê Kurdistanê bizava rizgarîxwaziya Kurd yê bikeve liv û lebateke mezintir. Di cîhana siyasetê de komara Tirkiyê jî dikeve kuncekî tengtir û mîna berê nikare gef û gorên xwe berdewam bike. Yanî para herî mezina Kurdistanê jî neçar yê ber bi azadiya xwe ve bimeşe. Ew teqînên ku li Hewlêr û Mexmûr jî çêbûn, peywendiya xwe bi mesela Kerkûkê re heye.

Demokrasiya Ewropa û Emrîkîyan bi rewşa aborî û peran ve girêdayî ye. Ger Kurdên xwedî erdekî dewlemend, xwedî dewleteke serbixwe jî bin, hingî keramet û hurmeta me jî yê di çavê gelên din yên cîhanê da bilindtir be. Rewşa Kurdan başûr bi taybetî û Kurdên parên din yên Kurdistanê bi yekcarî tê gûherandin. Bihayê Kurdan û dagîrkerên welatê wan bi vegera Kerkûkê re ji her hêlê ve tê gûherandin. Çi goman têde tune ku berjewendiyên me Kurdên hemû Kurdistan û cîhanê bi çareserkirina pirsgirêka Kerkûkê ve tê girêdan.

Di rewş û mercên wiha hesas de li dervey welat pêkhatina lobiyekê ji Kurdên êkonomîst, siyasetmedar û rewşenbîr pir yê di cihê xwe be. Ew dikarin bi awayekî şefaftir dîrok û pirsgirêka Kurd bi biyaniyan re bidin nasandin. Herwiha li ser paşeroj û feydên çêbûna dewleteke Kurdî bi wan re bikevin nava dan û standinên siyasî û aborî. Çimkî Kurdistan xwedî axeke dewlemend e û ger dewletek Kurdî di Rojhilata Navîn da bê çêkirin yê ji dewletên herêmê re bibe dergehê gûherandinên bingehîn di warên siyasî, demokrasî û aborî da.

Heya niha rayedarên Kurd li başûrê Kurdistanê li ser Kurdistanîbûna Kerkûkê pir bi îsrarin. Ji bo vê gotina xwe çi kirine û çi nekirne, karê min pêda nîne, lê ka em binêrin ewê heya dawiyê yê li ser soz û qirarên xwe bisekinin an jî dîsa terajêdiya şikesta Kurda yê bê dubarekirin!?. Bi dîtina min ji destçûyîna Kerkûkê yê ji şikesta şoreşa Eylûlê mezintir be.

Kerkûk ya me tevane, werin ji bo vergera Kerkûkê em tev hevgirtineke dîrokî di navbera xwe de pêkbînin.

çapkirin