Gelo Ma Hn H J Ji Xewa Giran iyar Nebne?!!


Kakar OREMAR, kakshar_oremar@yahoo.de

 

Pk e ji hem ehdn bar Rojavay Kurdistan re.

Carna hinek rdann girng di quncek v chana mezin da, dibine sedema guherandinn bingehn di hem warn jiyana mirovn r erd. Li pey w formol siyaseta chan rewa jiyan j derbas pvajoyeke n dibe. Bi hatina sedsala 21an re, reng ry siyaseta din bi awayek bingehn hat gherandin. Geln Rojhilata Navn bi taybet j chana Ereb bi salan b ku nedikarn xwe ji dest dktatorn cinayetkar rizgar biken. d hovtiyn desthilatdarn mna Seddam Hussn gehitin astek ku atya chan j ket jr tirs tevlhevy. Rayedarn Beissim bi xra per petrol samann din yn geln Kurdistan raq, sermest bibn mna gurn har her rojek li devereke herm agir er tevkjiyan heldikirin(pdixsitin). Komara slamya ran ji sala 1979an heya roja ro, h j mna xaneke rengn e ku terorst tde tn perwerde kirin. 25 sal in ku li ser hisaba mal heyy geln ran, mirovkj terorst di xwndingeha terorstperwera komara slam de, tn afirandin. 11 Siptambra 2001an rojek tirajdk b ku bi navlstika bi qedera jiyana hem mirovn r erd j t binavkirin. Li her du welatn raq Sriy damezrner partiya Beis Mil Efleq b. Ji bona w j em dibnin ku di nava sinorn her du dewletan da j, hovt, nkar, tevkj, hejar, teirbkirin ovnsim mna kulturek li ser qedera gel bne mrasek.

Zdegavyn Seddam Hussn komara w ya ku bi nav Komara Wehet j hatib naskirin, bn sedem ku piy hzn biyan li Rojhilata Navn vebibe. Sedam pit ku bi awayek rezlane ji kuneka mikan hat derxistin, nasnameya dktatorn tirsinok btir bi raya git ya chan da xuyankirin. L nizanim pit v rdav ima h j rayedarn dewletn mna Sriye, ran, Erebistana Sid Tirkiy ji qedera Seddam bretan ji xwe re nagirin?!!.

Belk agahyn jr bikarbin hinek mentalta rastna rayedarn dewleta Sriy, ran Tirkiy bilivlivnin:

Birzan: Biar Esed serokkomar Sriy, Mihemed Xatem serokkomar ran Nejdet Sezer serokkomar Tirkiy:

Di chana ro da demokras eslek jiyan y serke bingehn e ku stnn desthilatdariya dewletan bihztir dike. Guherankaryn teknoloj pvenn br ramann demokrasiy, biratiya di navbera geln chan de bihztir kiriye d rast j nayn veartin. Chana ku em niha tde dijn, bi nav Gund Bik j hatiye binav kirin di v chan de nkarkirin binpkirina mafn netewn ku bi esaleta xwe ji geln serdest kevnartir in, titek dr ji mentalta mirovn realst e.

Birzan di nameya xwe da ez bala we dikinn ser end xaln jr:

_ Netewa Kurd bi hizaran salaye ku di Rojhilata Navn de li ser erd xwe li rex her du netewn Ereb Faris dijn. Tirkn koer j pitre ji Asiya Navn hatin bn crann me her s netewn Kurd, Ereb Faris. Ger hn li ser droka kevnara Rojhilata Navn agehdar bin, bav kaln Kurdan(wate Medan) bi hilweandina impiratoriya koledara Ariyan, yekemn impiratoriya xwe di ran da damezirandin ku sinorn w(Impiratoriya Mad) j gelek berfireh bn. ahn ran yn ber yn her dawiy j mjoya salnameya welat xwe ya frm ji destpka damezirandina silsileya Hexameniiyan (ku pit Medan hatibn), dane diyarkirin. Ev di halek da ye, ku ew Medn bi koka xwe Kurd j, ran dihesibnin. L dema ku serxwebna welat xwe di bin tirsa hria hzn byan da didtin, d Kurd dibne ranyn her resen kevnar, ervan parazvann her bi xret eref, parastvann and ziman ranyn xwed hem taybetmendyn xwe yn drn drok.

Sed heyif mixabin ev siyaseta durtiy h j li ran berdewam e. Ji bra neken ku em Kurd xwediyn jiyana destpka mirovanetiy ne.

Em di w baweriy de ne, ku d dema w hind nemaye ku bi van siyasetn ewit, Kurd bn xapandin. Biratiya rastn w dem t spatkirin ku mafn wekheviy di navbera Kurd geln serdest de, bi edalet bn parvekirin bi av hemwilatiyn derce du li netewa Kurd nenrin.

_ Di droka serxwebn azadxwaziya Erebn Sriy de ku li dij kedxwariya Firans serhildan, Kurd xwed kedeke drok ne ku nav wan di rpeln droka Ereban da hatiye tomarkirin. brahm Henano yek ji wan rbern xwed nav nane ku xebata w ya li dij kedxwariy, nikare b ji brkirin. Di chana slam de j nav xizmeta Selheddn Eyyby Kurd titek nne ku gel Ereb bi hsan ji br bike. Herwiha Fewz Silo Hussn Zem du ji wan kesan bn ku heryek di axek de serokkomarn dewleta Sriy bn. Bi rind li droka ywe ya bihr binrin: Mihemmed El Al-Abd, ukr Al-Quwetl gelek kesn din yn ku hem bi esl xwe Kurd in, hn awa dikarin di parastina sinorn welat xwe de, keda wan ji bra biken?!. Bi dehan j kesn din hene, wek Muhsin Beraz, Eyb, Nzameddn, ku yan serokwezr yan j wezr bn.

V rastiy ji bra neken: iqas ku hn bedalet j bin, l drok bedaletiyan napejirne rast j nayn wenda kirin.

_ Li ran herend Kurd mna Aryn her bi esil neseb j tn binav kirin, l di yasaya ran ya bingehn da ji hem mafn xwe yn netew, and siyas bpar in. Ji bo standina mafn siyas netew tevaya rbern Kurd bi nemerd pirenspn dr ji exlaq siyaset mirovanetiy, ji aliy desthilatdarn ran ve hatine kutin. Ev siyaseta ewt bye sedema btibarbna birvebern dewletn desthilatdar li ba hem Kurdn Kurdistan.

Li Sriy rewa Kurdan hn j xerabtir e. Pit ku Kurdn pern din yn Kurdistan ji bo standina mafn xwe yn netew er xebateke bwestan kirin, Kurdn di bin desthilatdariya komara Sriy de j ku 16% hejmara niya welat pktnin, dawa mafn xwe yn bingehn kirin. Li hember van daxwazn sirt, ovnsma Ereb ya di bin rbertiya Beisyan de, ji sala 1962an pde, dest bi nkarkrina nasnameya zdetir ji 150 hezar kesan, ji Kurdn w welat kirin ku di roja ro da hejmara wan zdetir ji 250,000 kesaye. Ji w dem heya roja ro ev hejmara mezin hn j mna kober!! tn binavkirin ji hem mafn xwe yn civak bpar in. Pitre ji sala 1970an pde siyaseta proja Kemerbenda Ereb kirina Avbenda Firat b sedem ku Kurd ji wilayetn Hesek Cizr hermn din li ser axa bav kaln xwe ya drok bn drxistin Ereb li cih wan bn bicihwar kirin!!.

Bi v away berhem nasyonalsma kor desthilatdar li Sriy, ji Kurdan re ten b nkar, teirb konc girtxaneyn tej kiryarn hovit bkerametkirina hissn mirovanetiy ne.

Birz Biar Esed: Di roja ro da li Kurdistana Sriy zdetir ji du milyon Kurd dijn ku ji hem mafn xwe yn netew bpar in. Gelo bersiva qedirnasiya Kurdan ev b?!! Elbete ji bra neken ku mzakirina yasayn re peyakirina wan li ser gherandina qedera Kurdan, bgoman dawiya w, rrey j bixwe re tne.

_. awa ku hn j dizanin, Rojhilata Navn mzayka tnkn cr bi cr e. Ji bona w j li ser w erd aristaniyetn cr bi cr dewletn reng bi reng hatine kirin. L droka v herma drn ji me re v rastiy batir dide xuyankirin, ku her dewletek zdetir btir biha dabe maf mirov kmnetewn mill, mayna w zdetir bye. Bi v away j wan desthilatdaran di sstema dewleta xwe de bineya ji bo pkevtin pdenn bal btir amade kirine.

_. Mercn ku ro cihan tde ye pkevtinn v sedsal, d izin nadin, ku mafn demokrasy bn binpkirin. Gel iyar bne li ser standina mafn xwe yn sirt pir bi srar in. Zor stema di nav sstema dewletn Rojhilata Navn da, d nikare mna ber kar xwe y tevkuj, nkar zordariy bidomne.

_. Di sedsala piloralsim gherankariyn efaf vekir de: netewe, eret, ziman, reng, niv, xl dn(ol) li gor nrn zagonn maf mirovan, tevaya mirovan endamn laek ne. Xuyaye ku bi andina endamek, tevaya la mirovan to eleman dibe. Bi salan e ku em di civaka Rojhilata Navn bi taybet j di nava sinorn ar dewletn( Tirkiye, ran, raq Sriy) da bi ekerah derd elemn v siyaseta ewta sstemn serdest dibnin. Gelo pirs di vir de ye: Ma roja v siyaseta kevneopiy h j ava nebye?!

_. Bila qedera dktaor cinayetkarn mna Seddam Hussn, ji rayedar dewletn cran re bibe breteke drok. imk drok ev rast bi me daye selmandin, ku ro dewletn demokratk, di chana moderin da, parastina maf mirovan li ber avgirtina pirenspn demokrasiy, merc yek y mayna desthilatdariya xwe dizanin. Gelo ma nivkujiyn Seddam Hussn li Helepe, Kerkk Behdnan, ferman tevkjiyn Mistefa Kemal Atatirk li Drsim, Gely Zlan, Koigir, Amed jensdn padiahn Sefew, Qacar Pehlew li Urmiye, Mihabad, Sine hem axa Kurdistan gehitin k, ku hn h j ji xewa bdengiy iyar nebne?!!

_. Pit ku komara hov wehet li Bexday hilwe, pvajoyeke n di Rojhilata Navn da destpkiriye. Bi mzakirina zagona bingehn ya raq, welat raq bye derwaz nbn gebna demokrasiy. Ji bo geln ku hertim di bin desthilatdariya sstema dewletn we de ji xeyin zor, ikence e titek nebye para wan, desthilatdariya generalek Emirk hn j batir e. imk we hertim di nava sstema xwe ya desthilatdariy da li Kurdan bi av hemwilatiyn derce du nrye. Rewa abor civakiya hermn ku Kurd tde dijn, v rastiy batir radixe ber avan. Ya her ba ew e ku em bixwe emr(r)a Damoklis hilgirn bi mentaltyek berfireh bibin algirn maf mirov gelan.

_ Li bakur Kurdistan ev zdetir ji 80 salaye ku h hebna Kurdan t nkar kirin, bi karanna peyva Kurdistan h j di nava medya Tirkiy da qedexe ye. Li rex v siyaset ziman Kurd navn Kurd nikarin bn bikarann. Ji sala 1978an pde oreeke hem al b sedem ku realteya Kurd di chan de btir ji ber b naskirin. Xwna ehdn orea bakur Kurdistan d hem xewnn hizra Kemalsim po kirine.

Gel birzan: Di dawiya v namey de dixwazim ji we re v rastiy j bibjim: Kurd gelek bindest e, l li ser axa xwe ya drn, di xebata ji bo dewama doza xwe, qet ikest nexwariye hertim li ser standina mafn xwe bi srar in. iqas ku rbern v gel bn kutin, bi kiryarn terorst bn revandin partiyn wan yn siyas bn qedexekirin, berevaj meremn we, agir bizava Kurdayetiy y gurtir bibe.

Di Tirkiye, Sriye ran de Kurd di naziktirn rew da li pey we meiyane li hember pavertiy, hevkarn mayna desthilatdariya we bne. Li rex hem hejar cdatiyn ku ji aliy dewletn we ve tn kirin, dema ku we dirmn wekheviy dane, Kurd ji kleka we nelivne. Xatem div pitigriya Kurdan ya sala 1997an sozn ku ji wan re dabn, ji bra nekiribin!. Biar Esed j div destpka saln 1980an ji bra neke ku Kurdan awa bav w li hember hzn antdemokrat pavero parastin. Nejdet Sezer, Ecewt generaln Tirk ji mjdaye phesiyane, ku d bi revandin, girtin, wrankirin ewtandina gund bajarn Kurdistan, nikarin hebna Kurd Kurdistan mandela bike.

Rastiyn objektiv ku di herm de li berav in di v nav de bi taybet j hilwena Beesyn xwnmij li Bexday, xzeke btalkirin kiandiye ser desthilatdariya wan hzn bbingeh rejmn dij maf mirovan ku naxwazin rastiyn civaka xwe ya end netew bxin jr mkroskop ryeke areseriy jre peyda biken. Ji ber ku gel li ser parastin bi destxistina mafn xwe yn wekheviy pir bi srar in d deng kes j heta li pita dwarn girtgehn ku ji hsin beton hatine duristkirin, nay fetisandin. Ji bona w j karek di cih de ye ku ji bo bi hzbna yekitya netew bihzkirina eper parastin(bergir)y bihzkirina yekt biratiya ol di navbera Ereb, Fars, Tirk Kurdan de, hn bi awayek bal mukemel li gor yasayn maf mirovan, li ser areserkirina rdavn bajar Qamlo, Merwan, Efrn, Mihabad, Sine, Bane hem tirajdiyn ku di van end saln dawiy da li bakur Kurdistan qewimn, bisekinin nisbet bi li ber avgirtina maf bajarvaniy y civaka Kurd li wan welatan btalkirina hem yasayn li dij mafn mirovan, bi awayek dadmendane di dadgehek bal da tawanbar bn mehkeme kirin sizadan.

Bi v yek re hn dikarin di droka mirovanetiy da bibin xwed navek ba qenciyn we y di droka de bn tomarkirin.

Tev rz silavn gerim

23.04.004 Elmanya