Gelo Ma Hûn Hê Jî Ji Xewa Giran Şiyar Nebûne?!!

Kakşar OREMAR, kakshar_oremar@yahoo.de

Pêşkêş e ji hemû şehîdên başûrê Rojavayê Kurdistanê re.

Carna hinek rûdanên girîng di quncekî vê cîhana mezin da, dibine sedema guherandinên bingehîn di hemû warên jiyana mirovên rû erdê. Li pey wê formolê siyaseta cîhanê û rewşa jiyanê jî derbasî pêvajoyeke nû dibe. Bi hatina sedsala 21an re, reng û rûyê siyaseta dinê bi awayekî bingehîn hat gûherandin. Gelên Rojhilata Navîn û bi taybetî jî cîhana Ereb bi salan bû ku nedikarîn xwe ji destê dîktatorên cinayetkar rizgar biken. Êdî hovîtiyên desthilatdarên mîna Seddam Hussên gehiştin astekê ku aştîya cîhanê jî ket jêr tirs û tevlîhevîyê. Rayedarên Beisîsimê bi xêra perê petrol û samanên din yên gelên Kurdistan û Îraqê, sermest bibûn û mîna gurên har her rojekê li devereke herêmê agirê şer û tevkûjiyan heldikirin(pêdixsitin). Komara Îslamîya Îranê ji sala 1979an heya roja îro, hê jî mîna xaneke rengîn e ku terorîst têde tên perwerde kirin. 25 sal in ku li ser hisaba mal û heyîyê gelên Îranê, mirovkûj û terorîst di xwîndingeha terorîstperwera komara Îslamî de, tên afirandin. 11ê Siptambra 2001an rojek tirajêdîk bû ku bi navê”lîstika bi qedera jiyana hemû mirovên rû erdê” jî tê binavkirin. Li her du welatên Îraq û Sûriyê damezrînerê partiya Beis Mîşil Efleq bû. Ji bona wê jî em dibînin ku di nava sinorên her du dewletan da jî, hovîtî, înkar, tevkûjî, hejarî, teirîbkirin û şovînîsim mîna kulturekê li ser qedera gel bûne mîrasek.

Zêdegavîyên Seddam Hussên û komara wî ya ku bi navê “Komara Wehşet”ê jî hatibû naskirin, bûn sedem ku piyê hêzên biyanî li Rojhilata Navîn vebibe. Sedam piştî ku bi awayekî rezîlane ji kuneka mişkan hat derxistin, nasnameya dîktatorên tirsinok bêtir bi raya giştî ya cîhanê da xuyanîkirin. Lê nizanim piştî vê rûdavê çima hê jî rayedarên dewletên mîna Sûriye, Îran, Erebistana Siûdî û Tirkiyê ji qedera Seddam îbretan ji xwe re nagirin?!!.

Belkî agahîyên jêr bikarîbin hinekî mentalîta rastîna rayedarên dewleta Sûriyê, Îran û Tirkiyê bilivlivînin:

Birêzan: Bişar Esed serokkomarê Sûriyê, Mihemed Xatemî serokkomarê Îranê û Nejdet Sezer serokkomarê Tirkiyê:

Di cîhana îro da demokrasî eslekî jiyanê yê serke û bingehîn e ku stûnên desthilatdariya dewletan bihêztir dike. Guherankarîyên teknolojî û pêşveçûnên bîr û ramanên demokrasiyê, biratiya di navbera gelên cîhanê de bihêztir kiriye û êdî rastî jî nayên veşartin. Cîhana ku em niha têde dijîn, bi navê” Gundê Biçûk” jî hatiye binav kirin û di vê cîhanê de înkarkirin û binpêkirina mafên netewên ku bi esaleta xwe ji gelên serdest kevnartir in, tiştekî dûr ji mentalîta mirovên realîst e.

Birêzan di nameya xwe da ez bala we dikişînîn ser Çend xalên jêr:

_ Netewa Kurd bi hizaran salaye ku di Rojhilata Navîn de li ser erdê xwe û li rex her du netewên Ereb û Faris dijîn. Tirkên koçer jî piştre ji Asiya Navîn hatin û bûn cîranên me her sê netewên Kurd, Ereb û Faris. Ger hûn li ser dîroka kevnara Rojhilata Navîn agehdar bin, bav û kalên Kurdan(wate Medan) bi hilweşandina impiratoriya koledara Aşûriyan, yekemîn impiratoriya xwe di Îranê da damezirandin ku sinorên wê(Impiratoriya Mad) jî gelek berfireh bûn. Şahên Îranê yên berê û yên herî dawiyê jî mêjoya salnameya welatê xwe ya fêrmî ji destpêka damezirandina silsileya Hexamenişiyan (ku piştî Medan hatibûn), dane diyarkirin. Ev di halekî da ye, ku ew Medên bi koka xwe Kurd jî, Îranî dihesibînin. Lê dema ku serxwebûna welatê xwe di bin tirsa hêrişa hêzên bîyanî da didîtin, êdî Kurd dibûne” Îranîyên herî resen û kevnar, şervan û parazvanên herî bi xîret û şeref, parastvanên çand û zimanê Îranîyên xwedî hemû taybetmendîyên xwe yên dêrîn û dîrokî”.

Sed heyif û mixabin ev siyaseta durûtiyê hê jî li Îranê berdewam e. Ji bîra neken ku em Kurd xwediyên jiyana destpêka mirovanetiyê ne.

Em di wê baweriyê de ne, ku êdî dema wê hindê nemaye ku bi van siyasetên çewit, Kurd bên xapandin. Biratiya rastîn wê demê tê îspatkirin ku mafên wekheviyê di navbera Kurd û gelên serdest de, bi e´dalet bên parvekirin û bi çavê hemwilatiyên derce du li netewa Kurd nenêrin.

_ Di dîroka serxwebûn û azadîxwaziya Erebên Sûriyê de ku li dijî kedxwariya Firansî serîhildan, Kurd xwedî kedeke dîrokî ne ku navê wan di rûpelên dîroka Ereban da hatiye tomarkirin. “Îbrahîm Henano” yek ji wan rêberên xwedî nav û nîşane ku xebata wî ya li dijî kedxwariyê, nikare bê ji bîrkirin. Di cîhana îslamê de jî nav û xizmeta “Selheddîn Eyyûbîyê Kurd” tiştek nîne ku gelê Ereb bi hêsanî ji bîr bike. Herwiha “Fewzî Silo” û “Hussnî Zeîm” du ji wan kesan bûn ku heryek di çaxekî de serokkomarên dewleta Sûriyê bûn. Bi rindî li dîroka ywe ya bihûrî binêrin: Mihemmed Elî Al-Abêd, Şukrî Al-Quwetlî û gelek kesên din yên ku hemû bi eslê xwe Kurd in, hûn çawa dikarin di parastina sinorên welatê xwe de, keda wan ji bîra biken?!. Bi dehan jî kesên din hene, wek Muhsin Berazî, Eyûbî, Nîzameddîn, ku yan serokwezîr yan jî wezîr bûn.

Vê rastiyê ji bîra neken: Çiqas ku hûn bêedalet jî bin, lê dîrok bêedaletiyan napejirîne û rastî jî nayên wenda kirin.

_ Li Îranê herçend Kurd mîna Arîyên herî bi esil û neseb jî tên binav kirin, lê di yasaya Îranê ya bingehîn da ji hemû mafên xwe yên netewî, çandî û siyasî bêpar in. Ji bo standina mafên siyasî û netewî tevaya rêberên Kurd bi nemerdî û pirensîpên dûr ji exlaqê siyaset û mirovanetiyê, ji aliyê desthilatdarên Îranê ve hatine kuştin. Ev siyaseta çewt bûye sedema bêîtibarbûna birêveberên dewletên desthilatdar li ba hemû Kurdên Kurdistanê.

Li Sûriyê rewşa Kurdan hîn jî xerabtir e. Piştî ku Kurdên perçên din yên Kurdistanê ji bo standina mafên xwe yên netewî şer û xebateke bêwestan kirin, Kurdên di bin desthilatdariya komara Sûriyê de jî ku 16% hejmara şêniya welat pêktînin, dawa mafên xwe yên bingehîn kirin. Li hemberî van daxwazên sirûştî, şovînîsma Ereb ya di bin rêbertiya Beisîyan de, ji sala 1962an û pêde, dest bi înkarkrina nasnameya zêdetir ji 150 hezar kesan, ji Kurdên wî welatî kirin ku di roja îro da hejmara wan zêdetir ji 250,000 kesaye. Ji wê demê heya roja îro ev hejmara mezin hîn jî mîna koçber!! tên binavkirin û ji hemû mafên xwe yên civakî bêpar in. Piştre ji sala 1970an û pêde siyaseta “ proja Kemerbenda Erebî” û çêkirina “Avbenda Firatê” bû sedem ku Kurd ji wilayetên “Hesekê” û “ Cizîrê” û herêmên din li ser axa bav û kalên xwe ya dîrokî bên dûrxistin û Ereb li cihê wan bên bicihwar kirin!!.

Bi vî awayî berhemê nasyonalîsma kor û desthilatdar li Sûriyê, ji Kurdan re tenê bû înkar, teirîb û koncê girtîxaneyên tejî kiryarên hovitî û bêkerametkirina hissên mirovanetiyê ne.

Birêz Bişar Esed: Di roja îro da li Kurdistana Sûriyê zêdetir ji du milyon Kurd dijîn ku ji hemû mafên xwe yên netewî bêpar in. Gelo bersiva qedirnasiya Kurdan ev bû?!! Elbete ji bîra neken ku îmzakirina “yasayên reş” û peyakirina wan li ser gûherandina qedera Kurdan, bêgoman dawiya wê, rûreşîyê jî bixwe re tîne.

_. Çawa ku hûn jî dizanin, Rojhilata Navîn mûzayîka êtnîkên cûr bi cûr e. Ji bona wê jî li ser wî erdî şaristaniyetên cûr bi cûr û dewletên reng bi reng hatine çêkirin. Lê dîroka vê herêma dêrîn ji me re vê rastiyê baştir dide xuyanîkirin, ku her dewletekê zêdetir û bêtir biha dabe mafê mirov û kêmnetewên millî, mayîna wê zêdetir bûye. Bi vî awayî jî wan desthilatdaran di sîstema dewleta xwe de binêşeya ji bo pêşkevtin û pêşdeçûnên bêalî bêtir amade kirine.

_. Mercên ku îro cihan têde ye û pêşkevtinên vê sedsalê, êdî izinê nadin, ku mafên demokrasîyê bên binpêkirin. Gel şiyar bûne û li ser standina mafên xwe yên sirûştî pir bi îsrar in. Zor û stema di nav sîstema dewletên Rojhilata Navîn da, êdî nikare mîna berê karê xwe yê tevkujî, înkar û zordariyê bidomîne.

_. Di sedsala piloralîsim û gûherankariyên şefaf û vekirî de: netewe, eşîret, ziman, reng, nivş, xêl û dîn(ol) li gor nêrîn û zagonên mafê mirovan, tevaya mirovan endamên laşekê ne. Xuyaye ku bi êşandina endamekê, tevaya laşê mirovan toşî êş û eleman dibe. Bi salan e ku em di civaka Rojhilata Navîn û bi taybetî jî di nava sinorên çar dewletên( Tirkiye, Îran, Îraq û Sûriyê) da bi eşkerahî derd û elemên vê siyaseta çewta sîstemên serdest dibînin. Gelo pirs di vir de ye: Ma roja vê siyaseta kevneşopiyê hê jî ava nebûye?!

_. Bila qedera dîktaor û cinayetkarên mîna Seddam Hussên, ji rayedar û dewletên cîran re bibe îbreteke dîrokî. Çimkî dîrokê ev rastî bi me daye selmandin, ku îro dewletên demokratîk, di cîhana moderin da, parastina mafê mirovan û li ber çavgirtina pirensîpên demokrasiyê, mercê yekê yê mayîna desthilatdariya xwe dizanin. Gelo ma nivşkujiyên Seddam Hussên li Helepçe, Kerkûk û Behdînan, ferman û tevkûjiyên Mistefa Kemal Atatirk li Dêrsim, Gelîyê Zîlan, Koçigirî, Amed û jenûsîdên padişahên Sefewî, Qacarî û Pehlewî li Urmiye, Mihabad, Sine û hemû axa Kurdistanê gehiştin kû, ku hûn hê jî ji xewa bêdengiyê şiyar nebûne?!!

_. Piştî ku komara hov û weheştê li Bexdayê hilweşî, pêvajoyeke nû di Rojhilata Navîn da destpêkiriye. Bi îmzakirina zagona bingehîn ya Îraqê, welatê Îraqê bûye derwazê şînbûn û geşbûna demokrasiyê. Ji bo gelên ku hertim di bin desthilatdariya sîstema dewletên we de ji xeyinî zor, şikence û eşê tiştek nebûye para wan, desthilatdariya generalekî Emirîkî hîn jî baştir e. Çimkî we hertim di nava sîstema xwe ya desthilatdariyê da li Kurdan bi çavê “hemwilatiyên derce du” nêrîye. Rewşa aborî û civakiya herêmên ku Kurd têde dijîn, vê rastiyê baştir radixe ber çavan. Ya herî baş ew e ku em bixwe şemşîr(şûr)a Damoklis hilgirîn û bi mentalîtyek berfireh bibin alîgirên mafê mirov û gelan.

_ Li bakurê Kurdistanê ev zêdetir ji 80 salaye ku hê hebûna Kurdan tê înkar kirin, bi karanîna peyva “Kurdistan”ê hê jî di nava medya Tirkiyê da qedexe ye. Li rex vê siyasetê zimanê Kurdî û navên Kurdî nikarin bên bikaranîn. Ji sala 1978an û pêde şoreşeke hemû alî bû sedem ku realîteya Kurd di cîhanê de bêtir ji berê bê naskirin. Xwîna şehîdên şoreşa bakurê Kurdistanê êdî hemû xewnên hizra Kemalîsimê poç kirine.

Gelî birêzan: Di dawiya vê nameyê de dixwazim ji we re vê rastiyê jî bibêjim: Kurd gelekî bindest e, lê li ser axa xwe ya dêrîn, di xebata ji bo dewama doza xwe, qet şikest nexwariye û hertim li ser standina mafên xwe bi îsrar in. Çiqas ku rêberên vî gelî bên kuştin, bi kiryarên terorîstî bên revandin û partiyên wan yên siyasî bên qedexekirin, berevajî meremên we, agirê bizava Kurdayetiyê yê gurtir bibe.

Di Tirkiye, Sûriye û Îranê de Kurd di naziktirîn rewş da li pey we meşiyane û li hemberî paşverûtiyê, hevkarên mayîna desthilatdariya we bûne. Li rex hemû hejarî û cûdatiyên ku ji aliyê dewletên we ve tên kirin, dema ku we dirûşmên wekheviyê dane, Kurd ji kêleka we nelivîne. Xatemî divê piştigîriya Kurdan ya sala 1997an û sozên ku ji wan re dabûn, ji bîra nekiribin!. Bişar Esed jî divê destpêka salên 1980an ji bîra neke ku Kurdan çawa bavê wî li hemberî hêzên antîdemokrat û paşvero parastin. Nejdet Sezer, Ecewît û generalên Tirk ji mêjdaye pêhesiyane, ku êdî bi revandin, girtin, wêrankirin û şewtandina gund û bajarên Kurdistanê, nikarin hebûna Kurd û Kurdistanê mandela bike.

Rastiyên objektiv ku di herêmê de li berçav in û di vê navê de bi taybetî jî hilweşîna Beesîyên xwînmij li Bexdayê, xêzeke îbtalkirinê kişandiye ser desthilatdariya wan hêzên bêbingeh û rejîmên dij mafê mirovan ku naxwazin rastiyên civaka xwe ya çend netewî bêxin jêr mîkroskopê û rêyeke çareseriyê jêre peyda biken. Ji ber ku gel li ser parastin û bi destxistina mafên xwe yên wekheviyê pir bi îsrar in û êdî dengê kesî jî heta li pişta dîwarên girtîgehên ku ji hêsin û beton hatine duristkirin, nayê fetisandin. Ji bona wê jî karekî di cih de ye ku ji bo bi hêzbûna yekitîya netewî û bihêzkirina çeperê parastin(bergirî)yê û bihêzkirina yekîtî û biratiya olî di navbera Ereb, Fars, Tirk û Kurdan de, hûn bi awayekî bêalî û mukemel li gor yasayên mafê mirovan, li ser çareserkirina rûdavên bajarê Qamîşlo, Merîwan, Efrîn, Mihabad, Sine, Bane û hemû tirajêdiyên ku di van çend salên dawiyê da li bakurê Kurdistanê qewimîn, bisekinin û nisbet bi li ber çavgirtina mafê bajarvaniyê yê civaka Kurd li wan welatan û îbtalkirina hemû yasayên li dijî mafên mirovan, bi awayekî dadmendane di dadgehek bêalî da tawanbar bên mehkeme kirin û sizadan.

Bi vê yekê re hûn dikarin di dîroka mirovanetiyê da bibin xwedî navekî baş û qenciyên we yê di dîroka de bên tomarkirin.

Tevî rêz û silavên gerim

23.04.004 Elmanya