14mn salroja shehdkirina nemir Dr. Qasimlo

Jiyana Qasimlo

Dr. Ebdulrehman Qasimlo di 22 Dsambira sala 1930an di nava malbatek dewlemend navdar de li bajar Urmiy hat din. W xwndina xwe ya destpk navinc li bajar Urmiy bi daw an pitre ji bo berdewamkirina xwendina xwe bajar Tehran. Ebdulrehman Qasimlo ji temen zarokatiy bi wan hrbnyn xwe yn kr, z phesiya ku gel w di reweke kambax dijwar de jiyana xwe didomne. Herend Ebdulrehman ngihit ji malbatek dewlemend bav w Mihemed Axay Wisuq yek ji dewlemend feodaln her mezin di herma Urmy de b, l w jiyana xwe qet ji derd xemn jiyana xelk re rt cuda nedidt. Ew ji wan j dr neket ji bona standina maf wan heta can xwe bex. Li ser w helwesta Kurdheziy w alakyn xwe yn siyas ji sala 1945an dema ku h di temen 15 saliya xwe de b bi pkanna (Yektiya Ciwann Demokratn Kurdistan - YCD.K) di bajar Urmiy de dan dest pkirin. Pit ku Komara canemerga Kurdistan (Mihabad 1946) bi hevkariya hzn biyan xiyaneta Yekitiya Sovyeta(Sovyetistana ber) tk, Dr. Ebdulrehman Qasimlo bi hevkariya gelek hevaln xwe yn din xebata xwe ya siyas bi rengek nihn berfireh dsa da destpkirin. Pitre ew b endam frmiy Hizb Demokrat Kurdistan. Bi v reng w arman riya xwe ya dr dirj hilbijart. Di kar xebata siyas de dayika Kurd Mna Qaz j gelek hevkariya wan dikir bi hem mkann xwe yn madd meinew hevkariya HDK ciwann Kurd dikir.(1)

Ebdulrehman Qasimlo di temen 18 saliya xwe de ji bo xwndina bilind welat Firans. Pit demek ji wir ikuslowakya pit ku li zanistgeha Pirag lsansa xwe ya di war siyas - civak de stand di sala 1952an de ax desthilatdariya Dr. Mihemed Musediq vegeriya ran di xebata dij empiryalzm ya ji bo millkirina petrola geln ran li rex hzn opozsyonn rijma seltenetiya M. Riza Pehlew cih girt. Qasimlo herend bi temen xwe ciwan b l l li wir ji bo siyasetvann ran hat xuyan kirin ku E. Qasimlo di kar xebata siyas de mirovek jr jhatye. Yan w bi pirensb terz xebat nirxandinn xwe yn siyas-zanist bala herkes kiand ser xwe.

Emperyalzma Amirka w dem ran kirib navenda xebata xwe ya dij bizavn hevrik li dij emperyalzm hereketn azadxwaz di Rojhilata Navn de. Mihemed Riza ah Pehlew j bi hevkariya Amrka welatn rojava bb jandarm herm mna xlamek, fermann wan yn qirkirin serktkirina hzn azadxwaz c bi c dikirin. Ev ji aliy ah b rade ve bersivek b ji bo wan xizmetn bgane emperyalzma Emrka ku bi jinavbirina Komara demokratka Kurdistan tkna dewleta Dr. Mihemed Musediq bi hem weyan hevkariya w vegera w ya ser kursiya seltenet kiribn berevaj xwesteka piraniya geln Iran, bi plann ewt careke din ew vegerabdibn ser desthilatdariy.

Dr. E. Qasimlo Pit pnc salan xebata li dij Empiryalzm careke din veger ekuslovakya kar di sala 1962an de ji zanstgeha Pirag doktoraya xwe ya di para abor de j bistne.

Dr. Qasimlo heya sala 1970an wek mamosta di zanistgeha Pirag de konomiya Kaptalst, konomiya Sosyalst teoriya pkeftina abory, kar xwe y dersbjiy domand.

Karek her girng di jiyana Dr. Qasimlo de ew b ku ji sala 1976an heya 1978an di para ziman bajarvaniya Kurdan de di zanistgeha Surbonn li Pars, mijl dersgotin b. W bi nivsandina end babetn cur bi cur di rojname kovarn Ewrop de derheqa jiyana civak, drok rewa siyasiya Kurdan di w dem de kar heya radeyek drok pirsgirka gel Kurd batir bi raya gitiya Ewropa bide nasandin.

Dr. Qasimlo li Ewropa mna kesayetiyek siyas zana derheqa pirsgirka netewya gel Kurdistan de dihat nasandin dewletn Ewrop di v derbar de dtin nirxandinn w mna serokaniyek dihesibandin.

Li 11 mars sala 1970an dewleta Beesya raq near ma ku bi Kurdn bar Kurdistan re li ser maseya gotbj rne. Dewleta navendiya raq bangek ji bo otonomiya bar Kurdistan da xuyakirin. W dem para parastina Iran anku (SAWAK) li hem ran bi ntaybet j li rojhilat Kurdistan br rayn azadxwaziy di mej sing hem geln ran de berbest zindan kiribn. Dr. Qasimlo ji bo ku alakyn HDK batir ji ber organze bike vegeriya raq li wir bi hevkariya hevaln xwe kar di demek km de kar bar xwe y rkxistin derbas hermn Rojhilat Kurdistan biken.

Pit ku di sala 1979an Mihemed Riza ah Pehlewy gor bi gor ji ran reviya Dr. Qasimlo vegeriya Rojhilat Kurdistan xebata xwe ya siyas bi rengek berfireh li hem Rojhilat Kurdistan da destpkirin. Pit serhildana hemu geln ran, Kurdistan j ket dest oregern Kurd xelk welat, xwe azad serbest hiss kirin.

Berhem her navdar girng ehd nemir Dr. Qasimlo ku tza doktoraya w ye, pirtka w ya bi nav Kurdistan Kurd e ku bi weyek akademk zanist lkolnn w di v pirtk de hatine nivsandin. Ev kitab yek ji avkanyn her ilm ba e ji bo nasandina drok, abor xebata siyasya Kurdan bi geln chan ku bi awayek berfirehtir pirsgirka gel Kurdistan nas bikin.

Kurdistan Kurd heya niha bi endn zimann zind yn chan( Inglz, Ereb, Faris ) hatiye wergerandin.

Dr. Qasimlo bi hrbnyek temam hem aliyn pirsgirka Kurd di v berhem xwe y pirbar de irove kirine.

 

Rber Gel

Pit ku di sala 1979an de bi tkon xebata hem geln ran daw bi desthilatdariya 2500 saliya ahn ran hat, meleyek pavero y bi nav (Ruhillah Xumyn) ji paytexta Firans(Pars) vegeriya Iran bi damezrandina komara Islam di hem waran de b serdest arenivs qedera hem geln Iran. W bi nav slam hd-hd berevaj daxwazn geln Iran ku li benda reform azadyn siyas-cvak bn, dktatoriya xwe ya pavero bi dar zor di ran de di Iran da damezrandin. W dem piraniya xaka Rojhilat Kurdistan bi hz hevkariya her du rkxistinn Kurdan yn serek (Komele HDK.I) ji bin desthilatdariya dewleta Pehlew hatib azadkirin. Gel pit bi dehan salan bi rihet bhna bay azadiy kiandib qedir azadiy li ba wan btir ji ber hatib xuyakirin. Kar bar welat Kurdan ketib dest her du rkxistinn navbir.

Pit serhildana Simkoy ikak(1920- 1930) pkhatina komara km temena Kurdistan(Mihabad 1946) ev syemn car b ku Kurdan xwe azad didtin.

Mixabin ev rewa xwe j zde nedom rejma paveroya ran nexwast ku rastiya pirsgirka gel Kurd di ran de bipejirne areseriyek ji v problema drok re bibne. HDK KOMEL xwestin ku bi gotbj hevdtinan bi dewleta navendiya Iran re pirsgirk areser biken, l art pasdarn Komara slam bi hevkarya cehn welatfiro hinek aliyn xwefiro dest bi hrin xwe yn dijwar kirin dsan j Kurdistan b qada ern bi xwn malwranker. Pasdarn komara Xumyn bi hem hza xwe nekarn pmerge hzn gel li Rojhilat Kurdistan to ikest biken. Rejma desthilatdara meleyan ( Xumyn, Refsencan, Xelxal ) dema zann ku bi er ekdar nikarin li hember berxwedana gel Kurdistan er xwe y gemar bidomnin, bi riyek din li dij Kurdan dest bi kar b ji silah ol, paverotiya civak cudahiya mezheb Kurd Persan mifa wergirt. (2)

Xumyn ku xwe wek rber chana slam bi raya git dida nasandin di 19. Agusta (19. 08. 1979an) de li dij gel Kurdistan CHAD(zibare) da lamkirin. Dr. qasimlo pir xebit ku bi rya hevdtin danstandinn siyas pirsgirka Kurdistan bi rejma slam re ereser bike, l mentiqa karbidestn komara slam di w pvan de neb ku perspektvn Dr. Qasimloy ji bo areserkirina pirsgirka kmnetewn Iran bipejrnin. Ew di chana siyas de du dunyayn ji hev cuda bn. Dr. Qasimlo mirovek demokrasxwaz mentiq b.

Pit chada Xumyn ya ku Kurd wek kafir dijbern ore dn slam bi algirn xwe dan nasandin, hrin weke ax Moxolan ku li ser geln Rojhilata Navn hatibn destpkirin, li dij Kurd orea gel Kurdistan j dest pkirin. Berxwedana ervann Kurd karek drok b, l weyn hovane dr ji pirensbn mirovanetiy ku ji aliy pasdar arta xwnxwara Komara slamya ran ve dihatin lidarxistin kirin, HDK KOMELE near kirin ku ji Rojhilat Kurdistan derkevin. Xuyaye ku di v xwe pavekiandina hzn siyasyn Kurdan de xiyaneta ca hinek Kurdn xwefiro j teisreke mezin heb. Pit v valabn bi hezaran Kurd ji aliy bea parastin(tilaat)a dewleta ran ve hatin trbaran kirin daleqandin. Girtgehn hem ran bbn mala Kurdn oreger. Hem Kurdistan mna zindanek mezin di bin ekmeyn xwnmjn komara Xumyn de bb meydanek tej xwn ji xwna sora ke xortn Kurdistan yn welatparz.

 er partzan y hzn Kurdistan li dij komara slam

Pt ku komara slam bi hem weyan er xwe y li dij Kurdan dest pkirin, HDK KOMEL er xwe y ekdar bi weyn partzan bi berfireh di hem devern Kurdistan de berdewam kirin. Ev siyaseta ehd nemir Dr. E. Qasimlo b ku bi away partzan li dij hzn dagirker er biken v taktka Kurdan dewleta ran xiste nava tengavyn mezin pirsgirka Kurdistan di qada navnetew de dengek mezin veda. ern partzan ku bi piran li her du wilayetn Urmiy Sinendec diqewmn, xisarek can abor ya pir mezin dida rejma Xumyn. Bea tilaat(stixbarat)a Komara slam ji bo vemirandina v bizava Kurdan dest avte hem we kiryarn terorst. Bi taybet di Kurdistan de diravek bhisab xerckirin ku sxorn xwe di nava Kurdan de zde zdetir bikin. Kurdistan mna kawilxane(xirabe)k, wran bb bi hezaran gund hatibn ewitandin wrankirin. Rewa aborya gel bi weyek berav hatib xwar ku heta roja ro j newarn v siyaseta ewit li ber avanin. Birst(birbn), zindan, daleqandin, kutin birrnn b mehkeme, bkar malwran di jiyana Kurdan de bb titek rojane.

Ji bil w, stixbarata Komara slamiya ran bi rengek nhn veart di nava ciwann Kurd de tiryak, heroyn(narkotk) vexwarinn elkolk ku li gor zagonn slam kiandin vexwarina wan bqedexe b, belav dikirin!!.Mixabin niha j ev siyaseta wan li hem Kurdistan didome heya radeyek j ew di siyaseta xwe ya nemirovane de bi ser ketine. Ev kar wan ji bo tunekirina bal her bi teisr ore yan hza ciwann Kurdistan b ku br ramann Kurdayet oregeriy ji mejiy wan derxnin. Armanca wan ji navbirina mejy ore b. Ji bo ku ew bikarbin radeya berxwedana gel Kurd bikinn peroja hereketa millya Kurdistan to ikesteke drok biken, hem siyasetn dr ji exlaq civatek meden bikar ann. Wan bihay heroyn y giran di Kurdistan de erzantir kirin daku mejiy ciwann Kurd bi yekcar felec biken. L bihay tiryak ku mna heroyn ne giran(ne bi qmet)e, sal bi sal li hember bihay heroyn girantir kirin. Bi v reng wan bera herkes dan kiandina heroyn ku li ser sstema mej di nava xwna mirovan de cgir dibe.

Dr. Qasimlo hereketn siyas di Kurdistan de z bi v plana komara slam hesiyabn. Ji ber w j bi riya radyo weann xwe yn apemen y dixebitn ku rastiyan bi gel bidin famkirin.

Rojhilat Kurdistan di hem ran de bi nisbeta hermn din yn ran xwedy yek ji paqijtirn civatn ran b. L mixabin niha bi v siyaseta ewta Komara Islam, rewa civata Kurdan j pir hatiye wandin epirzeyyek xirab ketiye nava malbatn Kurdan.

Komara slam ji bil berdewamkirina v siyaseta xwe ya gemar li Rojhilat Kurdistan, alakyn xwe yn terorst derbas dervey sinorn ran j kirin hta j li ser alakyn xwe yn bi v reng dixebite. Bi dehan kardo algirn HDK KOMEL li raq Bar Kurdistan (bi taybet li herma Silmaniy) bi dest xulamok terorstn stixbarata komara slam ya Iran hatin ehdkirin. L berevaj daxwaza komara slam er partzan li Kurdistan didom hakimiyeta dewleta navend li Kurdistan h j lawaz b. Ji bona w j Refsencan, Xaminy berpirsyar gitiy stixbarata ran (El Felahyan) hatin ba hev ketin w fikir ku bi nav diyalog xwe nz serok gitiy HDK Dr. Qasimlo biken mejiy hereketa Kurdn Rojhilat Kurdistan tune biken.

Yekemn car li kanna p(Dsambr)a sala 1988an cara duyemn li kanna pa sala 1989an Dr.E. Qasimlo nnern Komara slam hatin ba hev. Ji destpk di yekemn dtin de armanca berdevkn Komara slam kutina serok Kurd Dr. Qasimlo b, l her du carn destpk derfet neb ku ew v armanca xwe ya ewt c bi c bikin. Armanca wan ew b ku serok hza her mezin li Rojhilat Kurdistan raz biken ku bikeve xizmeta wan qet behsa xwestekn Kurdan yn drok meken. L Dr. Qasimlo berevaj v xwesteka wan bi weyek mentiq zanist berevaniy ji xwestekn Kurdan yn mer drok dike.


ehadeta Qasimlo

Kurdan di hem droka jiyana bi crann xwe re hertim xwestine ku bi rengek atiyane bi birat bi hevre bijn, l mixabin ew dewletn ku Kurdistan dagr kirine tucaran nexwestine ku bi awayek mentiq li daxwazn netewa Kurd binrin lkolneke kr li ser v pirsa girng biken. Dr. Qasimlo yek ji wan kesan b ku ji bo c bi c kirina v daxwaza drok pir xebit bi hesreta gehitina v xwesteka mirovane heta can xwe j fda kir.

Wek hat diyar kirin cara yek li kanna p ya sala 1988an rnitina bi nnern komara slamiya ran sekerter gitiy Hizb Demokrat Kurdistan nemir Dr. Qasimlo dest pkir. Di v rnitin de terorstn komara paveroya slam nekarn armanca xwe ya gemer pkbnin.

Cara duyemn li kanna pa ya sala 1989an dsan peywend hatin kirin, l di v peywendya bi nav siyas de j, dsan mirovkujn komara slamya ran nekarn armanca xwe ya hovane c bi c biken.

Roja 12 13 Mai sala 1989an (12 13. 06. 1989) bo syemn car dema ku berdevkn Komara slam Hac Mistefa Lacwerd (serok stixbarata ran di hem hermn Rojhilat Kurdistan de), Ceefer Sehrard (cgir bea istixbarata hzn pasdarn ran di Rojhilat Kurdistan de) zilamek din bi nav Emr Mensr Borzorgyan ji bo gotbj li Vyena paytexta Avustirya hatibn dtina Dr. Qasimlo, ji nikave ziman silahn wan xwnrijan peyv bi du guleyn ku ji demanceya yek ji nnern dewleta ran derket Dr. Qasilo hat ehd kirin. Pitre her du hevaln w Dr. Fazil Resl(3) Ebdullah Qadir Azer nner HDK.I li Ewropa j hatin ehd kirin.

Di v byer de herend Ceefer Sehrard j birndar bb titek ekera b ku dest w hevkar w Hac Mistefa Lacwerd di v cinayeta hovane de heye, l mixabin bi by ku dareya asayi polsn Avusturya di piratk de ji bo girtina wan karek biken, Ceefer Sehrard pit tedawy (di nexwexaneyeke paytext Avusturyay de) balyozxaneya ran di roja 22. 07. 1989an de bi b asteng ji v welat derket Tehran ku ji Refsencan Xaminy re bibje: Me fermana we ba c bi c kir hertit li gor daxwaza me birve ...

end rojan Emr Mensr Bozorgiyan j ji aliy pols Avusturyay ve hat girtin hukim girtina w j bi frm hat dayn, l dewleta Avusturyay hukim girtina w j hilan ew j ber bi Tehran hat bi rxistin.

Bel bi v reng serok nnerek din y orea Kurdistan di welatek Ewropa de ku her roj zdetir ji xwarina rojane nav mirovperwer demokrasiy tnin ser ziman li ser zagnn w diaxivin, b fday protokoln abor. Xzana Dr. E. Qasimlo Hizb Demokrat Kurdistan li dij v cinayet ikayetnameya xwe teslm dewleta Avusturiya kirin heya niha mehkeme bsd h j didome.

 

Kasta Gotbj li Ba pols Avusturya ye...

Bguman Dr. E Qasimlo pit bi daw bna her gotbjek di derbar netceyn gotbjn xwe berpirsyarn ran de bi komteya navendiya partiya xwe dikete nava iwirkirin. Ji bona w j berevaj xwesteka berdevkn Komara slam w bi weyek nihn diyaloga di navbera xwe terorstan de bi teyip tomar dikir. Ev drbnya Dr. Qasimlo b sebeb ku di arva edaleta chan de dokomentek drok ch bigire ry rastn dewleta paver xwnrija ran bi v belg h j retir bibe !!...

Pit v rdav polsn Avusturyay ku bguman haya wan ji her tit hebye, end kastn teyb di odeya gotbj de peydakirin ku gotbja her du aliyn Kurd ran heya kliya dawiy li ser wan hatib tomar kirin.

Pit derbas bna demek pols Avusturyay ew kast teslm sekerter gitiy HDK birz Ebdullah Hesenzade kirin bi v reng awa bna byer ji ruy v kaset bi pns rojnamevan drokzan navdar Kirs Kora di rojnameya ( Le Mond ) de hat weandin geln chan bi ba fam kirin ku Dr. Qasimlo hevaln w bi dest nnern komara slam bi nav diyaloga lihevhatin hatine ehd kirin.

Di v gotbja dawiy de perspektv, pniyar drbniyn Dr. Ebdulrehman Qasimlo li ser pirsgirka gel Kurdistan xwestekn w wek serok H.D.K ji dewleta navend ya ran re hrbn, mentiq haydariya w ya berfireh ji rewa poltk, sosyal aboriya chana ro dide xyakirin. Berdevkn komara paveroya slamya ran j bi rengek oportonst wek nnern Panranstan bi nnern Kurd re diaxivin tevlhev dikeve nava zanyar perspektvn wan yn v dem ku dixwazin bi serdema hezret El re bidin berhev(qiyas)kirin. Dema ew dibnin ku aliy Kurd bi wan perspektvn xwe yn zanist hem ryn rev li ber wan digire ,dibe ku xurura(gurur) wan ya sedsala 17an ji ber tbn pniyarn zanist yn Dr. Qasimlo birndar bibin ji ry neariy ziman ekan bikar anbin!!

Pit ku di sala 1988an de Xumyn cam jehir vexwar Komara slam biryarn UN (biryara hejmar 598) ji bo sekinandina er pejirandin, er di navbera ran raq de sekin. Di wan salan de H.D.K bi er partzan hj li dij ran xebata xwe didomand.

Pit bi daw bna er her du dewletan, bi destra karbidestn komara slam dirmek li ser der dwaran hat nivsandin: Niha nubeta derxistina dijbern ore ye. (4)

bi git medya dewlet ji radyo bigre heya hem kanaln TVyan j ket xizmeta propaxande kirin li dij bizavn azadxwaz di Kurdistan de ku bb derga hem azadxwazan Kurd geln din yn ran.

Di 04. 06. 1989an de Xumyn mir art hza pasdarn Komara slam bi hem hza xwe erek giran li dij Kurdan dan dest pkirin.

Li gor nirxandinn nnern ran HDK ji ber perebna laderan er dewlet y dij xwe gelek lawaz bye near maye ku bi wan re pvajoya gotbjan dest pbike. L aliy ran dibnin ku Dr. Qasimlo li ser daxwazn xwe yn ber h j bi srartire wek Kirs Kora dibeje Dr. Qasimlo tu caran wisa bi rengek hr br rayn xwe li ser otonomiy nedane xuyakirin. Di pareke gotbj de Dr. Qasimlo dibje: Div rbern n yn Komara slam otonomiya Kurdistan beyan (lan) biken.

Pit w nnern Komara slam destkevtinn dewra yekemna gotbja xwe bi Dr. Qasimlo re gehandin berpirsyarn xwe yn li Tehran wan j wiha bersiv dan: Tevan tune biken wan bikujin

 

Gotbj dawya senaryoy:

Di destpka gotbj de Ceefer Sehrard dibje: Selamelykum, me biryar daye ku danstandinn han(wiha) bi temam nhn bin, ji ber ku neyar naxwazin pirsgirkn wiha bn areser kirin. Heta beek ji mirovn me di nava Komara slam de j li dij van peywendiyanin. Di nava destgeha birveberiy de j em nikarn bi ekerah li ser v pirsgirk rawestn an j areyek ji aliy me ve li ser b kirin.

Dr. Qasimlo j bdestpk yekrast die ser irova pirsgirka esas(bingehn) dibje: Di hevdtina her dawiy de em li ser du xalan axivn: yek pejirandina esl otonomy ya duy j azadbna kar tkoana partiya me(di ran de). We bersiv da ku rbern rejm otonomy napejirnin. Xalek din ku bi dr dirj di deftera siyasya partiya me de axftin li ser hatiye kirin, eve ku: Aya silahn pmergeyan bn teslm kirin an ne? Deftera siyas di v baweriy de ye ku div silah neyn teslm kirin. Ew v rastiy dipejirnin ku deh sal pit erkirin evqas qrbanyan, otonom bye remiza daxwazn me. Hn dibjin peyvek din bi kar bnin? L dema hn cewher otonomy dipejirnin, d ima ji peyvan ditirsin? Nif min nif demokras otonomy ye. aresernekirina pirsigirka Kurdan dibe ku wan(5) ji navend dr bxe ber bi daxwaza cudaxwaziy pal bide.

Pit v axaftina Dr. Qasimlo nner ran Ceefer Sehrard j wiha bersiva w dide: Eviya cara yek ye ku em di derbar deolojiya slam ya li ser pirsigirka netewan diaxivn. Em ji bo areserkirina pirsigirkan guh xwe nadeyne axiftina tu aliyan, ne Rojhilat ne j Rojava heta em amadene di riya armancn xwe de can xwe j fda bikeyin.

Dr. Qasimlo j dibje: Ez ew pirsgirkn ku hn li ser diaxivin dibjin li ser riya lankirina otonomy ne(6), napejirnim. Xaminy Refsencan niha nimja n li Tehran birve diben ew dikarin di nimja n de li ser pirsigirka otonomya Kurdistan biaxivin.

Pit v axiftin nemir Dr. Qasimlo otonomiy bi v reng ji wan re irove dike dinirxne:

Baweriya me bi ar xaln bingehn heye:

Ya yek otonom t wateya necivandina desthilatdariy di nav dewleta navend de.

Xala du-duy ya ji me re pir girng ziman Kurd ye. Ziman Kurd div ziman frmy hermn bi rnitvann xwe Kurd(Kurdnin) be.

Xala syemn xuyakirina sinor herma otonomy ye. Ji bo v armanc div diyardeyn erdnigar, abor bi taybet xwesteka rnitvann hermn Kurdnin li ber av b girtin.

Xala aremn ku ji Kurdan re diyardeyek bingehne: Pkanna asayi(rihet)ya hermn Kurdnine ku div bi dest Kurdan bixwe b pkann darekirin. Em zdetir ji vana, titek naxwazn em ji bo pkanna van mercn han mirovn realstn. Bo nimune, ji bo diyarkirina sinoran bguman nakok y bibin, l ger hn babetn bingehn(esl) biselmnin(bipejirnin), em li ser babetn bik er nakeyin. Nabe ku peyva otonomy b guherandin. Ji ber ku v peyv ji bo netewa Kurd wate aliy xwe y atf drok heye. Evya mnak e. Ez di w baweriy de me ku hn naveroka w dipejirnin, l naxwazin v peyv bikar bnin. Ger kesek tekstn ayn bixwne, nikare bi b bismllah elrehmanelrehm dest pbike. Di v derbar de j hema wihaye. Hn naveroka otonomiy diselmnin, l bismillaha w napejirnin.

Li vir nnern Komara slam j dibjin: Beriya ku em gotbja xwe bidomnin(ku hvyek mezin afirandib), div peywendiy bi Tehran re deynn.

Rojek pitre 13 Juy, Ceefer Sehrard dsa bi hevkarn xwe ve t cem Dr. Qasimlo dibeje: Me bi - Biraderan - re peywend kiriyr wiha axftinn xwe didomne: We duh got bila karbidestn Komara slam di nimja n de li ser pirsa otonomy biaxivin ar p biken.... Babetn wisa hene ku berpirs birvebern(nimja) n dikarin li ser biaxivin, l titn wisa j hene ku li ser wan di navbera me de dubend(nakok) hene.

Pitre Ceefer Sehrard xwe ji naveroka v behs genge dr dixe viya ron dike ku rejma Komara slam awa bi i weyek karn xwe cbic dike an j wan davje pit guh xwe(yan ji br dike) dibje: Xuyaye ku pirsgirkn din j hene. Di van deh saln derbasby de qala rola bazar t kirin... Hejmarek di v baweriy de ne ku nabe aboriya ran bxe dest feqr(hejar) mna rnitvann hejmara duyan bn dtin. ax mam(Xumyn) saxb da xuyakirin ku slam ne algir kaptalsm ye ne j algir aboriya dewlet ye, belk diyardeyek pwst e ku div di nava van her duyan de be. Riya syem j heye ku zagna w bixwe j heye: Yasa s caran bo parliman hat pk kirin, l netce... Heya di dawiy de near man ji Civata diyarkirina berjewendyan(meslehet) re binin. Niha em vegern ser behsa otonomy... Di v derbar de j mna pirsa abor d nrn hene: Yek ji wan dibje di ax Hezret El de, hezret(El) di navenda desthilatdariya slam de hikumet dikir hermn din j yn bi nav Wilayet hebn ku bi dest Walyan dihatin birvebirin desthilatdariyek pan berfirehtir ji v otonomya ro di dest wan de heb. Aliy din dibjin nexr, ev diyarde vedigere ax Hezret El ro dinya bi weyek din e (Yan dinya hatiye guherandin). Neyaran derdora me pandine. Endamn peymana Nato rejmn kevneperest nahlin otonom di arove sinor xwe de bimne. Y bixebitin ku bi berfirehkirin (yan berfireh kirina sinorn otonomy), ew ji navend(dewleta navend) cuda bikeneve. Otonom ne titek wihaye ku bi yek an du caran arepkirin di nimja n de b areserkirin. Pirsa du-duyan j eve ku HDK dixwaze di v rewa ro de xwe biparze bi Komara slam re j gotbjan pkbne, l ez di v hind de bgumanim ku ev pniyar qet nay pejirandin.

Pitre Ceefer Sehrard di berdewam kirina axftinn xwe de careke din xwe di derbar awaniya terz birvebirina karbar rejma Komara slam de dixafilne ji Dr. Qasimlo hevaln w re wiha dibje: nimuneyek din ji were tnim: Ew biryarn ku hn niha di meydana siyaseta derve de dibnin, pit endha(endn) sal gotbjan hatine wergirtin. Biryara ji bo birrandin(qetandin)a peywendyan bi Emrka re damezrandina peywendyan bi Yekitya Sovyet re bi evek ji aliy yek-du kesan ve nehatiye wergirtin. Pir behs li ser hatiye kirin ku pit s sal, deh sal, yazde sal bi beravgirtina rewa Sovyetistan gehitine v netcey ku li ser hinek titan bi wan re li hev bn. ima? Ji ber ku me pirsgirka Efxanistan, Pakistan Kendav heye xuyaye ji ber ku bi Rojava re j pirsgirn me hene. Ji bona w j div li ser otonomy j bi salan behs b kirin. Ez di w baweriy de me ku merc rewa niha w otonomy ku tu li ser diaxiv, napejirne....

Pit van gotinn Ceefer Sehrard, Hac Mistefa t nava behs dibje: BismillahElrehmanElrehm, partyn Komunst li ser (pirsgirka) netewan pita xwe bi dtinn Staln ve girdan e. Ereb dibjin, bi dtina me partyn Sosyal-Demokrat xwed br rayn xwe ne, di derbara me de hzn slam Komara slam ya ran heya niha pirsgirka netewan helnesengandiye(nenirxandiye). Ger bibe Komara slam di v derbar de brrayn xwe cuda bne ziman, serkeftinek pir ba bi dest dikeve. Di slam de xuyaye ku rya pxember cgirn w heye. Hvdarim ku Komara slam van diyardeyan bxe ber av di nav de ya ku sunnet(riya pxember) dide destnan kirin ew tit ku hn dixwazin bi sinorek navinc b bi dest xistin...

Di bersiv de Dr. Qasimlo dibje: Hn dibjin pirsgirka eslya niha neareserkirina otonomy ye, l(belk) xuyakirina weya peywendiya di navbera Hizba Demokrat Komara slam de ye. Em hatine ji we daxwaza areserkirina pirsgirka otonomy dikn, maf arenivs(qeder) dikare bi weya serxwebn, federalsim otonomy b c bi c kirin. Pirsgirka me eve ku em bizanbin aya birast Komara slam dixwaze pirsgirka netewan di ran de areser bike an ne? Eger dixwaze, bi i wey? bi weya serbixwebn, federalsim an j otonom? Me Kurdan daxwaza her km ji we kiriye, l em federalyet j dipejirnn. Xuyaye bi dtina min ji ber ku slam di w ax de we federalsmek pejirandib, batire ku weya fedral li ber av bigrn wek mnak Yektiya Komarn Fedral yn ran pkbnn. Niha ger hn ji van qet yek j napejirnin, d ekeraye ku naxwazin pirsgirka neteweyan areser biken... Dibe ku sibe beeke din ya ran otonomy bixwaze, hn div zrek netirs bin pirsgirka nava ran bi durist gor zagon(qann)  mna hev ji bo tevan, ji bo Ereban, Belan, Tirkmenan Kurdan areser biken. Ger ro hn nekarin v pirsgirk areser biken, y di peroj de(pirsgirk) mezin bibe.

Pit behsek kurt, biryar t standin ku gotbjker roja din dsan bn cem hev. L beriya rabn ji hev veqetn Fazil Resl dibje: An hn y lihev bn an j dixwazin bi b er hevdtinn xwe bidomnin an j hema bi er hn y gotbja xwe bidomnin, l ya her ba ewe ku hema niha li ser titek pkbn, derfetek bae. Dibe ku s saln din rew b guherandin parsengya (giran) hzan bi awayek din be (b guherandin)...

sed mixabin h axftina Fazil Resl bi daw nebye ku deng guleyn silahn nner an j ya her ba ewe ku bjn terorstn ran t bihstin.

Ev deng her daw y ji bo bersiva atxwazane ya nnern Kurd b ku mentiqa dagrkern Kurdistan dide xuyandin. Deng teqandina guleyn silahn nnern Komara slamya ran j li ser teyp hatiye tomar kirin. Pitre bdengyek tam, d hertit bi daw hatiye....

ax ku cran ji ber birndar byna Ceefer Sehrard pols agehdar dikin, ew la s Kurdan dibnin ku di nava xwna xwe de gevizne can dane...

Bel, hrbn ziman rewan ehd Dr. Ebdulrehman Qasimlo di irovekirina pirsgirka hem kmnetewn ku di ran de dijn, nnern dewleta paverya ran near dike ku bi ziman silah bersiva xwestekn nnern Kurdan bidin. L gelo aya chana ro ji van her du ryan kjan dipejirne:

At an j er? Y di peroj de doza k ji aliy hem azadxwazn chan ve b pejirandin: Doza atxwazy an j xwnrijandin pavertiy?....

Dr. Qasimlo li ser rewa Kurdistan chana ro mirovek agehdar b, l birast Ceefer Sehrard hevkarn w ji hem aliyan ve ne di w misteway de bn ku mirovek mna Dr. Qasimlo nnerek doza Kurdan bi wan re bikeve nava tkel hevdtinan.

Dr. Qasimlo j weke hem rbern din yn mna Simkoy ikak, Pewa Qaz Mihemed, Seyd Riza Drsim, x Sed Pran hwd...di riya at, azad doza netewa xwe de can xwe y pak bex.

Ji dest yna w ji bo doz pirsgirka gel Kurdistan xisarek mezin b, l neyarn doza Kurdayetiy div ba bizanbin ku br ramann rbern Kurdan di mej xwna netewa wan di ch girtine.

Rya ehd serokn Kurdistan hertim y b domandin.

 

Taybetmend

Hebestvan flsof mezin Kurd Hac Qadir Koy dibje:

Merg jn misil sber taw e

Ewey baq bimn he naw e

Dr. Qasimlo di temen pirbar xwe de xwed br dtinn taybet di hem warn jiyana mirovan de b. Em li jr end dtinn w radixin ber avan:

Mirovheziya Dr. Qasimlo

Ji bo ehd Dr. Qasimlo ku mirovek duniya dt b mirov nirxn mirovatiy ji hem titek bilindtir bi nirxtirbn. Di nava xebat tkoana xwe ya li dij rijma paveroya komara slam da ew nedixwest ku ji bo serkeftineke bika ekdar ti car pmergn parta Demokrata Kurdistana Iran qrban bike. Ji bona w j w di hevdtinn xwe yn bi pmergeyan re gelek caran ji wan re wiha digot: Ger hn bizanbin ku di erek de y 100 kes ji hzn dujmin bn kutin l htimala ehdbna yek kes ji hzn we heye, ti car v er neken.. Ji bil w Dr. Qasimlo di er de i serkevtin bi dest bixistana i ikest bixwariba, li dij ikence kutina xsr dln er b. Gelek caran hinek pmergeyan di dema er de xsrn er dikutin, ger Dr. Qasimlo bi v kar wan bihesiwaba, ew pmerge dihat zindan kirin an j ji nava partiy dihat derxistin. Yan endametiya partiy j dihat standin. Ew ji ber mirovheziya xwe li dij kence reekujiy b. Ji bona w j nedixwest ji bo bi destxistina armancn xwe gel b fda kirin. Mea w ya siyas ten li ser riya paqija mirov mirovperwery b. Ew hertim li dij karn terorst, dktator refandina firoke mirovn sivl b, herend w ba dizan karn bi v away dikarin dengek mezin di nava wean medya chan de ji bo doza netewa Kurd biken. Dr. Qasimlo di hevpeyvnek rojnamevan de dibje: Kurd ji ber ku kar teror nakin, mirovn sivl nagirin firokan narevnin nakevin nava medya chan behs li ser doza Kurd nay kirin.

Nrna Dr. Qasimlo ji bo areserkirina pirsgirka Kurd

Di hem jiyana siyasya Dr. Qasimlo de atxwaz bingeha here serekya ramann Dr. Qasimlo b. W di pirtka xwe( Kurdistan Kurd ) de ku di sala 1964an hat weandin riya areserkirina pirsgirka Kurd ne er ekdar belk at diyaloga di navbera her du aliyn Kurd dagirkern Kurdistan de dibne. Ew di v pirtka xwe de ji bo areserkirina bingehna hem geln Rojhilata Navn ku bikarbin di etmosfrek tej rihet atyane de bijn konfidrasiyonae Rojhilata Navn pniyar dike ku Fidrasiyona Kurdistan endamek w konfidrasyona mezin be. Qasimlo w pniyara xwe di serdemek de dide diyarkirin ku li Ewropa j hizira pkhatinaYekitiya Ewropa dihat bihz kirin dewletn wek Italiya, Firansa, Almaniya Ingilistan mna prew pkhnern EU dinexiandin.

ehd Dr. Qasimlo di w baweriy de b ku ji bo serxwebna Kurdistan bi km azadkirina du pern axa Kurdistan pwstiyek drok ye. Lewra ew pniyar dike ku Kurdn her pereyek Kurdistan pirsgirkn xwe ber bi dewleta navend re areser biken bi v away di welat xwe de hevkariya cgirkirina sstemn demokratk di hem Rojhilata Navn biken. Li ser van br ramanan Dr. Qasimlo dibje: Em dikarin bi du weyan serbestiya xwe biparzin: ya yek pwstiya me bi ek(silah) heye ku dema w kurte hewcey bi qrban fdakariyn gelek zde heye. Ya duy demokras at ku dem temen wan dirj bi domtire.

Pit diwazde salan ku li ser ehdbna w derbas dibin, di roja ro de em girngiya demokrasiy bi taybet j di serdema globalzasyon de batir dibnn.

Dr. Qasimlo mna yekemn serok Kurd ji bo navnetew kirina pirsgirka Kurd gav avtin. W hertim digot: Pirsgirka Kurdan ne ten pirsgirka nava end welatan e, lbel(belk) pirsgirkek navnetew chan ye.

Di 03. 08. 1988an de bi nameyek ku Dr. Qasimlo ji bo Xavyr Pirz Dekoyar sekerter gitiy UN nivsye, pit bi dawbna er Iran Iraq, Qasimlo daxwaza riyek ji bo areserkirina pirsgirka 40 milyon mirovn Kurd li sekerter gitiy Neteweyn Yekby dike dibje: Heya dema ku pirsgirka 40 milyon insann Kurd ney areser kirin, Rojhilata Navn atiya rastn di nava xwe de nabne.

Qasimlo di w baweriy de b ku Kurd li dervey welat, li Ewropa, Emrka an j Austiraliya div ji bo diyarkirina maf arenivsa xwe bi hev re xebat lebat biken. Ew ji gel Kurd dawa dike ku ji bo gehitina v armanc nekevin bin bandora er di navbera part duberekyn hzn Kurd di Kurdistan de.

 

Wekheviya civak pirsgirka netew di br ramann Dr. Qasimlo:

Nemir Dr. Qasimlo bi berav girtina tecrube ceribandinn tkoana bar Kurdistan orea nemir Mela Mistefa Barzan gehitib w encam ku areserkirina pirsigirka Kurd ten bi aliy netewayet nikare hem pirsgirk areser bike. Loma j w hizira sosyalzm di nava bizava Kurd de cgir kir. L ev kar w berevaj sosyalstn Kurd yn ber b ku ten xwe bi Marksizm Maosim ve girdabn. W sosyalzma ber xiste bin rexne dijberiya xwe di gel weyn dktatoriya sosyalzma hey(mewcud) da xuyakirin. Ew dixwest bi wekheviya hem mirovan re, azadiya wan j b tezmn kirin. Li ser v bingeh demokrazsyon wek parek cudaneby li sosyalzm da xuyakirin hizra sosyalzma demokrat bo cara yekemn di Rojhilata Navn de an rojev. Li dij van ramann Dr. qasimlo di sala 1985an de gelek ji hzn ep heta hinek ji hevaln w j ew bi rastrew, burjiwa xayn bi sosyalzm dan naskirin. imk wan wa dizann ku sosyalzim yan ew titn ku ten di Sovyetistan de tn gotin kirin gotinn Marks Lnn div wek ayetn Quran neguhert bimnin. Dr. Qasimlo sosyalzmek dixwest ku li gor rewa drok, abor civakiya Kurdistan be ne sosyalzma ku li gor wan nusxeyan be ku li Sovyet hatibn pandin. Dr. Qasimlo di pirtka xwe ya bi nav ( Kurte basek le ser Sosyalzim ) pir bi kurt a kmasiyn orea bar Kurdistan( 1963. 75 ) irove dike dipirse: Er gelo pit serkevtina xebata me ya netew div rola me di nava civak de i be? Ew di bersiva v pirsa xwe de digehe encam pwstiya guherandinn civak hizra wekheviya civak di sstema sosyalzma demokratk de.

Pit ji hev hilwewna dwar Berln nemana sosyalzma hey(mewcud), di sala 2000 de Entirnasyonal-Sosyalst ku ji partiyn sosyal-demokrat sosyalst pkhatiye, armanca xwe ya peroj Sosyalzma Demokratk dide xuyakirin. Ew dibjin div di sedsala 21an de sosyalzima Demokratk bikarbe mirovantiy rizgar bike wekheviya civak pkbne. Armancek ku nemir Dr. Qasimlo di sala 1985an de wek armanca siyas peroja PDK. Iran daye xuyakirin.

Qasimlo di serdemek pir hessas de ku doza Kurdistan pwstiyek drok bi dtin ramann w heb, ji aliy xwnxwar terorstn komara slamiya Iran hat ehd kirin.

Bi w hviy ku rojek hizir ramann Dr. Ebdulrehman Qasimlo hem serokn Kurd yn atxwaz di hem civaka mezina mirovanetiya hemdem de cgir bibin.


Pesna Qasimlo

Dtina end kesayetiyn Kurd derheqa nemir Dr. Ebdulrehman Qasimlo de:

Suhyil Qaz

Kertk(le kat dewlet ah Iran da) berpirsyaran aredar hatin mal me bigerin, dsa Ebdulrehmanm Qasimlo le kitbxaney bawikim da le mal me de b. Kitabxaney bawikim le hesarek taybet da b ke heswar x Man yan p egot her kitabxaneke le w da b. ca Dr. Qasimlo zorbe(exeleb) rojane de we le w da xerk kitb xiwndinewe w tit deb. on hat zor le mal me heb, bye ke nebndir, le w eyxiwnd. Ewan ke hatin we xeberyan bstib ketibne ik ke Dr. Qasimlo le w ye, dayikim le ser pilekan kitbxaneke da dantib, curek nan da ke meimorekan pnehesin biine nw kitbxaneke. Diway hatin be dayik minyan got: her alak siyas heye le mal engoye. Dayikim gerawe w pken w got: re maleke, on detwant merkez fealyet bt . Ew gerayewe w got: xanim it wa bo dely? etu kolfeteket nukereket res Hzb Dmokratin. Ew dayikim gerayewe w got: Ewca bo xum i meqamekim heye ege kolfetim res Hzib nukerim hzb bt?

Yan be haletek mesxere ciwab dayewe. Berast mal me binkey xebat b ke hzb demokreat le serewe dest be xebat xoy kirdewe.

 

Selm Baban

Mamostay payeberz Dr. Qasimlo kesayetiyek mezin b. Ew hewil deda ke HDK hizbek serbixwe bt. Hizb Tode nifoz le naw Hizib da heb. Qasimlo dij em hizbe b. Eme destkewt here mezin Dr. Qasimloy b.

Dr. Qasimlo heme dij er b, komar slam er bi ser Kurd Hizb de sepand. Dr. rhel siyas dixwest, bye heme digot ke areserkirdin pirsgirk Kurd nizam niye, siyasye.

Helmerc nawnetew rew xirab HDK komtey navendiya HDK ke ewyan existine bin fiar ke le gel nuneran komar slam hewdtin muzakire bike.

Ew kesaney ke be Dr. Qasimloyewe hewiliyan eda ke le gel komar islam da bikewine naw witbj, le ber ew b ke bawer ew be demokras heb.

Kutin Dr. Qasimlo we teisr em kare le ser hereket netewey Kurd be git Hzb Demokrat be taybet itek nigatv b. HDK pit le dest n Dr. Qasimlo bib laek bser.

Eger Dr. Qasimlo sta sax bya, min lew baweriye da bm ke Kurd HDK le rewe halek dke da ebn, rolek mezintir delst, ew kapastey heb we eytiwan bibte yk le serokekan hereket siyas hem Kurdistan.

 

El Qaz

Dr. Qasimlo mirovek zana, dplomat bnezr b, Ewrop han didan ku areseriyek ji bo mesela Kurd peyda biken, ehdbna w ev kare sekinand.

Dema Ocalan hat refandin min gelek hesret dixwarin ku ro ew roj b ku Dr. Qasimlo dikar rolek girng di nava Ewropiyan de bilze.

Insanek b ku pir xwenda b, konom bi daw anb, 8 ziman dizanin.

Qasimlo ji malbatek b ku bab w di ax Komara Kurdistan desthilatdariya nemir Simko li Urmiy nuner b, temam endamn malbata wan welatparz bn, hertim xebata siyas dikir mirovek bi liyaqet b. ehd bna Dr. Qasimlo Dr. Sadiq erefkend zerbeyek mezin li hereketa Kurdistana rojhilat da.

Dr. Qasimlo ez demek zde bi hevre bn, em li debristana Elburz li Tehran bi hevre bn. Demek sariyek di navbera me de b, ji ber ew nz Hizb Tode b, l pitre sala 1968an bi peynan Wero sariya di navbera me de carek din gerim b. Beriya ku vegere Kurdistan em pir li hev nzk byin.

Dr. Qasimlo pit koditaya 28 Murdad li malbata Pewa da bn w di pirtka xwe de behsa v rastiy kiriye.

 

Dr. Cebar Qadir

Cudahiya Dr. Qasimlo bi serkirde rbern din re dibe ku di vir de ku ew beriya ku bibe serokek siyas, bi weyek zanist akademk li ser doza Kurdistan lkoln kiriye. Pirtkek pir nayab nivsye ku ji bo w ax heta roja ro j bihay xwe y zanist ji dest nedaye. ca ew lkolna zanist ya li ser pirsgirka Kurd, li ser rewa abor-civakiya Kurd komkirina ewqas zanyaryan xwndina wan hem serkaniyan derheqa Kurdan de yn ku bi gelek zimann biyan hatine nivsandin Dr. Qasimlo bi wan zimanan j zaniye, ev bixwe taybetmendiyek daye kesayetiya Dr. Qasimlo. Min bi xwe Dr. Qasimlo mna nivser zilamek zana naskiriye, bi rya pirtka w beriya ku weku mirovek siyas binasim. Pirtka w ( Kurdistan Kurd ) ber bi ziman k li koslavak hate belav kirin, pitre bi zimann Inglz, Polon, Ereb Kurd hatiye wergerandin. Heta di nava rojhilatnasan de ku w ax min li Sovyetistan de dixwend, ti behsek Kurdan tuneb by w hind ku pirtka Dr. Qasimlo mna serokaniyeke girng are pnehatibe kirin di qiyaskirin berawirdkirina pirsgirka Kurd de.

Xalek din ya ji bo kesayetiya Dr. Qasimlo ewe ku w bi riya w xwndina xwe ya i li Ferans i li koslavakiya ji ber ku mamostat kiriye i li Pirag i li Pars bi rya zanna wan zimanan hinek peywend hebn bi kesayetiyn Ewrop re. W dizan ku awa xitaba eqil biyan Ewropyan dike. Zanna ziman, zanna kultura Rojava, tgehitina doza Kurd bi awayek akademk, ev du-s al bibn sebeb ku kesayetiyek taybet ji bo Dr. Qasimlo durist kiribn. Kesayetiyek ku xwed karzma b, kesayetiyek ku di nava siyasetmedar akademsyenn Rojava ve xwed cihek taybet b.

Mixabin ew welatn ku Kurdistan dagrkirine, ew rijmn ku li dij netewa Kurd w dan standin dikin, siyasetek ewt girtine berxwe Kurdan diewsnin, ew pir bi ba bi rol serkirdeyn Kurd dizanin, kesayetiya wan dinasin, dizanin ku bi jinavbirina serokan dikarin iqas ziyan bidine hereket. Bi taybet serokek xwed karzma y mna Dr. Qasimlo. Elbet ev j bi civata Kurdan ve girday ye ku bi piran nexwende ne cuda ji br ray bibine navendeke Kurd Kurd li dor kom bibin. Neyarn Kurdan ev rewa han pir bi ba destnan kirine dizanin bi ji navbirina w serok serok din dikarin zerbey li bizava Kurdan biden. Di wexta xwe de end plan hatin girtin ji bo nemir M. Barzan ku ji nav biben. imk wan dizann ku dikarin ziyanek mezin li hereket bidin. Ji bo Dr. Qasimlo serok PKK j bi heman wey.

L Dr. Qasimlo bi wan hem zanyaryan ya di derbar drok pirsgirka Kurdan de, derbar pna ezmna serdarn Kurd ku bi dest neyaran ji dest n, ew j bi w hsany kete nava dav daw bi jiyana w ann.

Helbet hilbijartina Iran ji bo w ax ku teze er Irean Iraq bi daw hatib di w er de herend Iraq j bi ser neket, l Iran j ew er dorand. Bi i wateyek? Bi w watey ku ew diromn ku di ax er da bilind kiribn, di ax er de ti ji wan nehatin c. Ne rejma Iraq ji nav , ne j orea Islam kar di hem Rojhilat chan de bi w watey ku wan dixwest belav bibe. Ev plana wan ku ser negirt li pey titek digeryan ku w ikesta wan tej bike. ca ji navbirina Dr. Qasimlo dibe ku yek ji wan titan be ku li ser fikirbn. Ji ber w di hemen sal de ku er sekin peywend dest pkirin. Ku mixabin pitre j gehitin armanca xwe.

Helbete ji destna serkirdey mna Dr. Qasimlo xisarek mezin b ji bo bizava rizgarxwaziya Kurd bi git bi taybet j ji bo Rojhilat Kurdistan. Ji ber ku ji dest yna w cih w di nava HDK de vala hit ev j ne titeke ku taybet be ji bo netewa Kurd. Di droka hem gelan de ew kesayetyn ku rolek mezn dtine, ewn ku li pey w tn, pitre to reweke gelek aloz dibin. Pit Digul . irl j kesek peyda nebye ku riya w bidomnin. Pit Cemal Ebdulnasir General Tto j kesek peyda nebye ku riya wan bidomne. ca ev pirsgirka hem wan kesaye ku brannn gelek kesan bi wan re heye, ji dewamkern wan re dibe pirsgirk ew kesayetiyn ber di ramann xelk de dimnin.

Ji dest dayna Dr. Qasimlo ev valat durist kir ku bguman ziyanek mezin gehande bizava Kurdistan bi git bizava Rojhilat bi taybettir li HDK.Iran ku ew serok Kurd dikar bi ramann siyas rewek poztv bilze. Bguman nebna w valatiyek mezin li pey xwe hit.

 

Silman re

Ez bi xwe yek ji wan kesanim ku dibe gelek kes nezanin ku min bi xwe ji nemir Dr. Qasimlo pir hez dikir. Ez w bi siysetmedarek gelek mezin Kurd dizanim. ca ji ber ku Dr. Qasimlo ji ber de demek li koslawik xwendib di nava kor komeln chan de dihat naskirin bi taybet j Sosyal demokratan, piraniya rbern sosyal demokrat endamn w partiy kesayetiyn navdarn Ewrop Dr. Qasimlo nas dikirin. Ji ber w j Dr. Qasimlo mohrek pir-pir girng b ji bo nasandina HDK.Iran bi xwe j. Bi taybet di van saln dawiy de ku di kongireya International de HDK wek endam werdigirin vedixwnin nava civnn xwe, ez tevan bi kesayet xebata HDK gir didim.

Min bo cara yekemn nemir Dr. Qasimlo ax ku h orea slamiya Iran sernekevtib, terf anb Iran, naskir. Hevalek min y hja bi nav Sed Hesen Haim ez agehdarkirim ku mana xwe bne, kar me bi te heye. Ez bi by ku bipirsim ji bo i karek ye m cem w. Heval min j ez bi Mela Ebdulah Heyak ku niha sekerter gitiy HDKe dam nasandin. Ew cara yekemn b ku min ew j naskir. Hesenzade j ez birim malek ji min re got li vira bisekine pitre got niha du heval y bn wan bixwe re bibe bi bajar inoy. Rejma Pehlew h tkneb, l di bajaran de serhildan xwenandan hebn. Ew du kes hatin gotin: kake lxre bo inoy. Yek ji wan Dr. Qasimlo b y din j Seyd Resl Babe Gewre b. Heta inoy ku em n mala nemir Neb Qadir( Endamek HDK ku di van saln dawiy de li dervey welat mir) min nezan ku ew Dr. Qasimlo ye. Di veger de Dr. Qasimlo li ino ma min Resl Babe Gewre naskir. Pit end rojan ku ez me mala Mam Xen Bilryan karek min heb ji min re got rne. Mame Xen bi dengek bilind got: erf were y me bixwe ye. Dr. Qasimlo ji cih ku xwe tde veartb derket derve got: ha ev heval me bi xwe ye ku em bihevre byin bo inoy . Li wir min zan ku ew Dr. Qasimlo ye.

Dr. Qasimlo mirovek necb, muhterem, axftinxwe, muedeb bi pirensb b. Di derbar siyas de j ten rada ku ez li Dr. Qasimlo digirim ew b ku phesiyab ku hereketa ekdar di Kurdistana Rojhilat da bi w hem hza komara Islam top tank hwd nikare bigehe cihek. Ji ber ku ew bi salan b ku li Ewropa jiyab di bara siyas de mirovek gelek tj zana b. L mixabin weya muzakirekirina w bi w weya ku b aiyek gelek mezina drok b. Ez hvdarim ku HDK v kar ji xwe re bike bi tecrube ku di peroj de hem hz nede dest kesek ku bikarbe her titek bike. Belk div weke hizb fikir li ser b kirin. ca mixabin ev b bi xisareke mezin ku bi kirgirtyn Komara Islam ew pirenspa kirt reaw kirin(li ber av girtin) Dr. Qasimlo bi w weya nemerdane teror kirin. Ev xisarek wisa mezin b ku crann me li Bako ku opozosyonn Iran bn giryan. Bi taybet ji bo min ku demek ez bi w re xebitbm, derdek gelek giran b.

Hele an j aiya duy ku tawana w nakeve ser Dr. Qasimlo, l bi serhev de dikeve ser miln HDK, erek b ku bi Mengoran re kirin. Di halek de ku wan dikarn v er han neken. Ev er b sedem ku bo yekemn car can dewlet bi awayek resm peyda bibin. Ez niha j di w baweriy de me ku nemir Dr. Qasimlo di nava HDK de xwed w teisr b ku nehle ev er bi Mengoran re ney kirin xwe ji v er biparzin.

Sedema syemn j er Nexed b ku ew j aiya w dikeve ser hzeke kor nediyar ku bo ti kes ekera neb dixwestin tevlhevy biken mifay ji v kar wergirin. Komara Islam di v nav de ji herkes btir mifa stand. L HDK di wir de j diviyab ku ewqas zrekatya siyas hebya ku ew er nekira xwe xelas bikira. L mixabin to b.

Pit nemir Dr. Qasimlo raste ku HDK xwed pneyek drdirja drok siyas ye teisreke berav hebye di xebata siyas li herma Rojhilat Kurdistan de, l ji destdayna Dr. Qasimlo hem ji bo HDK hem j ji bo hem xel‏k Kurdistan hem j ji bo siyaseta Kurdan ya ro ku ger Dr. Qasimlo saxbya min man bi w hind heye ku dikar rolek gelek berav siyas bilze ku ew hzn ku ro di meydana xebat de ne pirsgirka Kurd gehitiye cihek gelek dijwar nazik, Dr. Qasimlo dikar ji bo at nzkbna wan hzan rolek mezin bilze. Wek hn j dizanin Dr. Qasimlo teisrek gelek mezin li ser YNK heb. Ger Dr. Qasimlo mabaye di w derbar de ku kesayetiyek Ewrop mezin b bi taybet li Ewropa di nava Sosyal-Demokratan de ku ew ba nas dikirin, dikar bibe helqeya atbn. Bi kmat li derve dikar hinek zemneyn amadeby pkbne ku ewan wiha neken ku em ro dibnin.

Hac Ehmed

Birast mirovek weke Dr. Qasimlo km peyda dibe, akademsyenek mezin b, mirovek bi hz b. Bi nrnek ilm li titan dinr.

Li ser gelek titan xtilafn me hebn, Dr. mirovek pir demokrat b, ev kar w bi dil min neb, demokrasy j kultorek jre pwste, tekamul pwste, Dr. Qasimlo ji bo demokrasiy hertim digot: Ji bo hnbna demokrasiy pirove(temrn) lazime.

Bi daxek giran Dr. Qasimlo b fday doza gel xwe. Neyarn me ba zann nan xwe bigirin. Dr Qasimlo b fday bkesiya xwe, kadrn siyas li dor nebn, pwst neb bi pasdarn xiwr re rne.

Dr. Qasimlo insanek bwney serdema xwe b, ew y roja ro b, teisrek mezin ji bo atiya netew dib, nediht er di nava partiyan de be. Hem kes rz hurmetek taybet ji Dr. Qasimlo re heb. M. Barzan j ji w pir hez dikir. W dixwest bi Barzan re vegere Kurdistan l Tod yan nehit ku ew bi Barzan re vegere.

Bi hem weyan hewil dida ku yektiyek mezin pk be. Dr. Qasimlo li dij er birakujiy b.

Dr. Qasimlo di hem behsan da hzek mezin heb bi teisr b di kar axaftin de. Rojnamenivs pir bi w re dost bn xwest bi riya w ku dost Huwda b Yusif Ezz Xen Bilryan azad bike.

P w pit w mirovn layiq hebne y mirovn mna Dr. Qasimlo pir hebin. Meydana siyas mirovan durist dike.Pirtka w ( Kurdistan Kurd ) serokaniyek mezin drok b ji bo nasandina doza Kurdistan. Qasimlo Mirovek alim zana b. Di felsef edebyat de mirovek tgihit b, w bi zimann cur bi cur dizan.