Helbest i ye 5
 
 
Kamran Simo
 
 
 
Vktor Hugo dibje; ji berdla ku w ji helbesteke min a neba re epik l bikevin, bila ji helbesta min a ba re ftik l bikevin tir e. 
 
Helbestvan, li deng ku ji krahiya nava w/w t guhdar dike ev deng j re dibje; binivse! Li rayn helbest yn di nava helbestvan de axveday binrin: Ev ax dibin qolincn dilxwe n diln w/w. Helbestvann ku pirseke wisa ji xwe bikin; gelo helbestnivsandin li min qedexe bibe ez karibim bijm? v pirs ji xwe dil xwe bikin, bi rast ku deng nava wan ji wan re bje tu by nivsandina helbestan nikar bij,  w dem dikarin helbestn nemir biafirnin.
 
Bi hem tgihitin kamlibna xwe pwst e li bersiva bel tu nikar bij bigerin. Dema bersiv girtin j, bi hem hza xwe pwst e binivsin.
 
Div ew j bjin; bel ez binivsim weya jiyana xwe li gor v pwstiya xwe biguherim.
V destnankirin ji brannn xwe yn here dr bnin bikin nasnameya jiyana xwe helbesta xwe.
 
Ji tirsa zehmetiyn jiyan xwe rizgar bikin ji van zehmetiyan netirsin. Ev tirsa i ji rexneyn derdorn hezkern helbest be, i ji tirsa sstemn serdest be, an zehmetiyn abor be, wan ji helbest nivsandin deng ku dibje binivse dr nake.
 
Goethe dibje; mirov azad ew e ku tirsa xwe kutibe.
 
Helbestvan ku bi wrek v pirs ji xwe bike dsa bi wrek karibe guhdar bike, digih ppaloka helbestvaniye.
W dem xwezaya xwe digirin.
W dem xwe weke mirovn p, fr gotina her titn ku dibnin dikin. Jiyana xwe, hezkiriyn xwe windayn xwe dibjin. Ne li derve, li nava xwe li helbesta xwe digerin.
 
Bernard Shaw wisa dibje; mirov ku li ser xwe li ser dema xwe binivs, mna ku ew li ser her kes her dem dinivse
 
Bi tgihitineke mezin, ji bo afirandina xwe hz xwezaya xwe bikar tnin. Ji bo afirandin ji babetn git direvin. Jiyana xwe disprin babetn git. Yan evnn xwe, bdil xwestekn xwe di nava xwe de hd hd digihnin bi nefsbik yeko yeko van di helbestn xwe de dibjin. Ji bo karibin van bibjin, derdorn xwe, xeyaln xwe, titn ku dibnin brannn xwe tnin ziman. Ji van sd werdigirin ji bo helbesta xwe bikar tnin. Bi v r xwe digihnin babetn git. Babetn git di nav babetn xwe de vedirin. Yan xwe di nav babetn git de vedirin.
 
Raner Mara Rlke dibje, ku jiyana we ya rojane ji we re feqr b, v tawan nekin tawana jiyana xwe ya rojane. W bikin tawana xwe bi xwe. Hn hn negihitine ppelokn helbestvaniy ku hn karibin zenginiyn jiyana rojane vexwnine ser dke. Ji bo mirovn afirner, titn feqr nehjay sd wergirtin ne..
 
Helbestvan ber ku li derve li helbesta xwe bigere, pwst e p di deng bahoz bhna kullkn li newala dil xwe de li helbesta xwe bigere. Ji hestn nazik n bik ber bi hest n git ve bie. Ji ber ku her kes adiyn git dij. L hestn nazik veart her kes naj. n ku ji hinan re bik tn, helbestvan wan mezin bi wata dibne. Ev titn ku ji civat re bik tn, an j nayne dtin ew dibne. Sir v dtin ji dengn nava xwe frdibe. Ji kombna bi hezaran kovann rojane ku helbestvan dibnin, encax helbesteke dikar biz. Dsa ji hezaran ah xweiyn ku di nava helbestvan de direqisin encax end hevokn xwe dizn.
 
Bi salan, heta bi sedsalan e ku danasna helbest t kirin. Gelek genge, lkoln peyv li ser helbest i ye? hatine kirin. Mna gotinn piyan, gotinn watedar weke strkan ge hatine gotin. L dsa gotinn weke hev mirov km dibne. Ji ber ku em hem helbest ji hev cda fhm dikin. Bi avn cda li helbest dinrin. Em nrvann cda ne, her yek ji me li cihek nr dike. Li cihn cda, ji kaniyn cda em av vedixwin. Di bin nahiya asmanek de ne. L hin ji me mand, hin ji me serxwe, hin ji me evndar, hin ji me di bin siya tirs birbn de li asman dinrin. Ji ber w ye hin ji me asman n, hin sor, hin j breng dibnin.
 
B awa ku her helbestvan bi motivasyonn cda helbest dinivsin. Li gor hin helbestvanan, helbest nivsn ji wan re mijlayiyeka n ye, ya demderbaskirin ye. Li gor hinan, karek pey ye pwst e bikin. Li gor hinan, bizava jiyan ye   berxwedana gera xwedtin ye. Ji bo w her xwendevan j bi avek cda helbest dixwne. Di helbest de rengn ji hev cuda dibnin jn cda digirin.
 
Ji bo hin helbestvanan j, helbest xoewstiya bi evndaran re ye henasa jiyan ye, by w jiyan nexwe e. Ji bo hinan, helbest erbika rondikn avn wan e. Ji bo hinan, drok e, evn e, azad ye, er coa ciwaniy ye.
 
Helbest titn ku me dtin, me  bihstin tahmkirina tahl raniyn byern y ye. Nkirina brannn me yn xwe n  bi xoewstn me re ye. Carna serhildana di nava me de ye, carna bdengiya me ye, carna bi pa ve anna rojn kevn e. Li irskn di nav mija rawestgehn kevn de gera hviy ye.
 
Helbest avrkirina lkn hechecik ye ku di hln de li hviya dayika xwe ne da ji wan re kuliyan bne.
 
Helbest arama dil dayikan e ku li hviya vegera zarokn xwe yn li er in. Helbest ewrn li raser hikbeyarn t bir yn Efrkay ye. er nan tirsa windakirina nan e. Helbest xewn xeyaln me yn tky winda kirina ciwaniya me ye.
 
Mirov her roj di nav dinyayeke n de bi titn n dihise di bin bandora hestn n de ye. Her roj bi weyn cda mecbre ku van hestn n, nrn tgnn dinyaye yn n bje.
 
Helbestvan pwst e bigih zanna v baweriy xwe wezfedar bibne. Rewa ku di nav de ne, byern di nav de dijn, xeyaln wan n peroj, pirsa d awa bin hestn wan, div bi hz bin. Di nav herika van byeran de tgihitina yn pwst bi moxileke hr ji yn din cda kirine wan e. Bi wrek, hv, bawer ronah, di jiyana rojane de cih kirina wan e. Pdiviyek e ku helbestvan nikare j birev.
 
Helbest di v bizav de dil e mirov b dil nikare bij. Li her bihstin, dtin hesta n dil wan awa l bide, d helbesta wan j byern pwst wisa destnan bike. Ku helbest tka zann ya bi riya huner be, dive helbestvan j mejiy xwendevann xwe bi zanne dil wan bi hestan dagire.
 
 Tit ku helbestvan xweik dibne, nay w watey ku ew tit xweik e. Nrna li xweikiy j, di bin bandora hin merc byeran de dibe. L pwst e ku helbestvan, titn dixwaz bid xwendevann xwe, p bi zanna ziman w tit xweik bike bi pit re bide xwendevann xwe.
 
bn Sna dibje; helbestvan ah peyv ye, bijjk hukumdariya xwe li ser la ava dikin, bi xweikiya ziman, helbestvan zewq (lezet) didine giyan bijjk bi fedekar nexwean ba dikin.....
 
Mirov ji ferbn nrnn xwe yn dema y hez dikin. L ew frbn nrnn me, me ji dahatuya me dr dikin. Ji bo girtina ro,  pwst e mj nrnn helbestvan li gor sibe bin. Helbestvan bi silava bhnfiroiya gul, sibehan diafirne.
 
Helbestvan wisa ji peyvan hez dike, dixwaz ku peyv ji bo wan bi ten bireqisin. Peyv j, mna hem xoewstan, xweperest in. Ew j dixwazin ku helbestvan bi ten yn wan be. Yan em dikarin bjin ku pewst e jiyana helbestvan j, bi ten ji bo naskirin hilbijartina peyvan be.
 
Helbest bi hevokn ku ji peyvn bijart hat sazkirin t nivsandin. Hest xeyaln herkes hene, hevokn wan tr kiribane her kes d bbane helbestvan. Tit nay fhmkirin ev e.
Ressam Degas dibje; gelek hestn min n xweik hene l ez di helbest de li serkeftina wan nagerim. Li ser pirsa ima? Dibje, Mallerme geleki mer e ji bo w.
 
Helbest hunera hest xeyalan e ku di cihek tng de, bi kmhevokn xwed gelek wata anne ziman. Her kes nikare di ciheki teng de, gelek titan bi kmhevokan bje. Di helbest de pirayiya watey zengniya hnandina weya guvatin heye. Her hevok, her rzik, her tevger heta her kirin di nav wateyeke du wate de ne. Helbestvan di cih ku teng j re hatiye destnankirin de gelek serkeftinan bidest dixe. Gelek caran helbestn hin helbestvanan nayne fhmkirin. Mirov wan li derv mantiq dibne. L rast ne wisa ye. Bi lihevkirina peyv hevokn xwe, bala xwendevann xwe dikin ser gelek babetn ku di nav hev de hatine hnandin. Helbestvan dayma di nav lkolneke derbirna  azad, n li dij kevniy de ye. Bi tecrbe xissiyeta xwe derdikev pber xwendevanan.
 
Cdabna helbest ya ji pexan, taybetmend xweseriya, rzkirina pev hevokn wan e.
 
Mallarme dibje; helbest ne ji xeyalan l ji peyvan diz. Helbest ola hevokan e.
 
Bi krt di helbest de kmhevok bi kar tn. L pir hest raman li wan kmhevokan tne barkirin. Armanc gotina gelek hest ramanan e. wey deng helbestvan, rstina gotinn helbest, sir veartin, sembol, hunera zanna nkirina dengan, bihev ve girdan rzkirina peyvan taqdmkirin e helbest. Weke van mnekan gelek xissiyetn huner di nav xwe de kom dike helbest. Hin deman di nrnn w de asta bilind an j titn diramatk tne dtin.
 
Helbestvan gelek caran rberdann rziman di nav helbesta xwe de derdixine p.
Dikin ku xwendevann wan hza xeyala xwe bikar bnin rova helbest bi xeyala xwe bikin. Ji bo w xwendevan v pirsa ziman sihir ima di helbest de bi kar anne ji xwe bi xwe dipirse.
 
  
Kamran Simo Hedil

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org