ŞIKIR JI XWEDÊ RE, EM ÊZDÎ NE !

Kemal Tolan  

Xuşk û birayên hêja,  

ji xwe heta vêga gelek kesên xerîb, Êzdî û rizgarîxwazên Kurdîstanê li ser vê mijara "Êzdîtî û Zerdeştî"yê nêrîna xwe gotine. Ez jî niha dîsa li goriya Êzdî nasîna xwe dibêjim, ji ber ku Xwedê û Tawisî-Melek ev dinya bi haveynî mirovatiyê ji bo me hemî giyanderan meyandine, ew nahêlin tûcarî ev haveynê binirix û giringiya mîtolojiya Ezdahî(Êzdiyatî)yê di tu bedîlan de ji nava ruh(giyan) û serên rûhaniyên ku têne serê vê dinyê û diçin de jî derkeve. Bi dîtina min, ev mîtolojiya me gelekî kûr û giring e, her weha kêm meriv mane û hene ku ji vê fîlozofiyî û mîtolojiya kevnar fahm dikin. Tiştê ez li ser vî babetî dizanim(birêne li lêkolîna min e ÊZIDIYATÎ HAVEYNÊ MIROVATIYA MEZOPOTAMIYA NE di : 

http://www.lalish.com, 

http://www.pen-kurd.org/kurdi/kemal-tolan/ezdiyati-haveyne-mirovatiya-mezopotamiya.html, 

http://www.efrin.net/kurdi/nivisar/2004/12/12-2.htm, 

http://www.ezdixane.com, 

http://www.denwan.de,  

http://www.duhok.net/lalish/L2_17.PDF,  û hwd.) û dibînim, em Êzdî vêga hêjî di nava zargotinên xwe de we li ser vê mijarê weha dibêjin:

 "Hawê Xwedê û Tawisî-Melek gelekin,

-Ev dinya ne malê tû beşerî ye,

-Tenê Xwedê û Milyaketên xwe dizanin bi kiryar(emel), xêr û şerên kî başin anjî xirabin,

-Xêr û şer tev ji ba Xwedê tên,

-Tawisî-Melek pîrê afirandina ol û erkanên me Êzdiya ye,

- “Şêx Adî û Tawisê Melek û Êzî yek in

Hûn maneya ji yekê nekin

Ew zû mirazan hasil dikin”(Ji qewla kanîya maran),

- Şikir ji Xwedê re em Êzdî ne  ûhwd.ê"

Ez ji tecrûba xwe dizanim, dema evdek bixwaze vê dewlemendiya fîlozofî û mîtolojiya Êzdiyatiyê nasbike anjî bide nasandin, divê ew berî her tiştî xwe hinekî fêrî qewl, duha, çîvanok, xizamok, rê û resmên Êzdiyatiyê bike û ji wan fêm bike. Belê, ez bixwe jî hîna ji gelek van qewl û duhayên me yên ku min li xwarê navên wan birêzkirine fahm nakim, lê ez dizanim ev di gelek pirtûk, kovar, rojname û malperên me Kurd û Êzdiyan de hatine tomarkirin û ew hêjî têne weşandin.  

-         navên hinek qewlên me ev in:

û hwd.ê hene "

Ez timî dibêjim, eger rizgarîxwazên Kurdîstanê û dîroknasên olan karibin vê xizna di ilmê Kurdên resen de şîrove bikin, hingê pêwîstiya ku meriv here Kurdîtî û Êzdiyatîyê ji ber pênûs û çavkaniyên xerîban nasbike namîn e.

Vêca ez naxwazim gotinên xwe zêde bikim. De werîn ka em bihevre îro dîsa bala xwe bidine ser van gotin û hevokên ku di vî qewlê afirandina dinyayê  de hatine bikaranîn birênin, ez bawerim di vî qewlê ku ji ber heftê û dû fermanan û bi xêra xwîn û berxedana bav-kalên me xelazbuye de kevnariya ola Êzdiyatiyê ye bi gelek hezarên salan dide tê kifşkirin.

„Qewlên afirandina dinyayê  

Vêca ka hûn xwandevanên hêja jî bibêjin,

gelo çima emê bibêjin "bingeha dînê êzdatiyê, divê di nav dînê civaka Îndo-Îranî de bê lêkolandin"?

Çima "gotina "êzîd", ji gotina Avêstayê ya „yazata“ tê"?

Ka li kurê, "de çîya ji pûrta Teyrê Sîmir, û hewa jî ji hilma (nefes) wî afirî ne"?

Çima em Êzdiyê" xof û loma ji êzî ji melek ê Tawus re rêz " negrin?

Çima merivê bi ”Azazîl" Tawis-Melek bi kufirê û bibêjê: "Ş.......”?

Gelo çima heta îro hêjî hinek kesên biyanî û Kurd ku ji xwe re dibêjin „ez rewşenbîr û niviskarim“ û bi teybetî jî di nava netewa rizgariya Kurdîstanê dene, na xwazin Êzdîtiyê weke oleke serbixwe nasbikin?

Û ew hêjî weke merivê ku aqlê wî ne ji kîsî wî be li pey "fetwa"yên ku me Kurdên resen qirkirine dîçe û ji Êzdiyan re dibêje "Şe....., Sa..... Mê..... ûhwd." û vê gotinê(Şe.......) bi Êzdiyatiyê ve girêdidin?

Kes ji we birêzan dizane bê çiqas bav-kalên me Êzdiyan ji ber ku ewan ev gotina xebera(Şe.......) xirabe li dijî hebûna rahma Xwedê ye ne gotine, hatine kuştin anjî ew bi darê zorê ji dînê wan derxistine?

Gelo ne ji ber vê zilm û zora dagirkerên welatê me ye ku kesek ji me Êzdî, Kurd û Biyaniyan hew dikare êdî di derheqê hêjmara sax û şehîdên Êzdiyan de agehdariyeke rast bide?

????????.....û hwd..

Ez bixwe gihîştime vê baweriyê û dibêjim, divê malper, partî û rêxistinên Kurdan jî êdî rê nedine leystik û çewtîtiyên dîrokî û ew êdî nehêlin di çapemenî, partî û rêxistinên wan de ol û polîtîk tevlî hev bivin. Çewa ew di partî, rêxistin û çapemeniya xwe de hirmetê didine Musilmanetiyê , Xiristaniyê......û hwd., gerek ew wisa jî, hurmetê bidine hemî olên li Kurdîstanê û Êzdiyatiyê jî. Heta em weke gotî hurmetê nedine bîr û baweriya hevûdinê, emê nikaribin weke xelqên li cîhanê azadiyeke weke hevûdinê û TIFAQeke NETEWÎ jî rast biafirînin. Gava hêjî hinek merivên ku vê fikra min rast nebînen hebin û ew dixwazin hêjî li pey çîrok û metelokên dagirkerên welatê xwe herin, bila herin. Lê, ji kerema xwe re bila bêhêlin her kes ji me li goriya bîr û baweriya xwe azad bijî.......

Dawiyê de rêz û hurmeta min ji bo fikra we hemû xuşk û birayên ku beşdarî vê guftoge(mûnaqaşe, gengeşe...)yê dibin-bivin hene û ji hemî kesên ku weke birêz Receb Dildar azad difikirin re jî spasiyên xwe pêşkêş dikim.

 Ez bawerim berhevketina me dê bibe serkevtina me !

Silav û hurmet ji

Kemal Tolan

Çavkanî:

http://www.lalish.com

çapkirin