Cegerxwn Shweyn Ziman Kurd

 

Kon Re

Qamilo 01/11/2009  

 

 


  
Bi helkefta ku ber end rojan 25 sal di ser kokirina seyday Cegerxwn re derbas b ji ber problemn ku di weyn ziman kurd de hene, bi min xwe e nerna helbestvan netew Cegerxwn di v derbar de bnim ziman

Ber plek min pirtka w (Folklora Kurd) dixwend, a ku di gulana 1988 an de li Stokholm hatiye ap kirin. Di pgotina w de rast van baweriyn w, xwar hatim. Bi rast ev baweriyn w, bi min xwe hatin hitin ku ez van gotinan bi ser hev vekim

   Cegerxwn ku end salan di nav Soranaxvan de mab, probmemn Soranaxvan Kurmancaxvan ji nzk ve naskirib, dema ku w mamostetiya ziman kurd di zankoya Bexday de dikir.. Xuya ye pit vegera w ji Bexday bi end salan, w ev baweriyn xwe, derbar herd weyan, di pgotina Folklora Kurd de aniye ziman, anko ji ber 44 salan ve wiha gotiye:

 )B gomane ko dewlemend mezinahiya zimana bi folklor rew pergala tore, rist nivsarn wa ye... i ziman ko folklor tore tde fireh mezin bne, ew ziman, zar, we ji zimann mezin tne jimartin Her wek pvena dezgeh jna civak j, yek ji van titane, ko ziman pve dibin fireh dikin... Di v meydan de ziman kurd -zar kurmanc- gelek dewlemend mezin payedare. Ji her nif helbeste, lawik, heyran, istiran, serphat, rok liztik dagirtiye..

 L pir cih axne, ko heta Sed Bstan j, titek hja di v meydan de nehatiye kirin, ne hatiye nivsandin belavkirin.. Ten di v Sed Bstan de end nivit bi zar kurmanc li Ermenistana Soviyet hatine belavkirin. awa, ko li nav kurd raq zar soran j destek nivitn hja hatine apkirin. Ten kurd, pir kurdan nikarin ji van nivitan kareke hja bikin, herwek nikarin bi tevay rew pergala ziman xwe folklorn xwe nasbikin. Ji ber ko, Kurd, hem ne bi wak tevay dixwnin dinivsin. Ji lewra di ro de, gereke bi herd wan hem nifn xwendewar bte kirin gotin nivsandin belavkirin heta, ko rojek karibin herd wan bikin yek bighnin hev. Her iqas wey sor bi p ve her j, l nikar daxwaza xwendewarn kurd bi pirt bicbn. Ji ber ko, ne weke w kurmanc dewlimend fireh e, awa  ko di hindamek pir bik de hatiye givatin, ko ji sed bst kes nikar j hn bib daxwaz nad naskirin.  Belem wey kurmanc, tevl ko zde dewlemende her nif tore, helbeste, lawik, heyran, serphat, istiran, rok lztikan di nav xwe de digr ewqas daxwaza j did ziman naskirin nazik km tevger km tpe..) Cgerxwn, 27/11/1965,  Folklora Kurd, Stokholim 1988 

   Kurdistan! Ev gotina mezin, ev xewna rn a ku bi mijandina r dayik re, ziman w bi me re mezin bye.. Peyv bjeyn ziman w ketiye xwna me de..  Kurdistana ku bav min we bi hisreta bihistek axa w a azad bn. Mirin ev azadiya ku ro li bar w heye, nedtin.. Pwste em li dara ziman w bixwed derkevin, w dar tr av bikin...  Avdana w dar ji min te, t xwstin.. Hilgirtina w bar me ye.. Mane Kurdan ji mj ve gotine; Bar ket li xwed ye

   Sebaret me Kurdan, ne xeme ku roja ro, em du weyan du celebn tpan, di ziman xwe de bi kar bnin herdu celeban standard bibnin... L cih dax ye ku celebek li ser hesab celebek mezin girs bibe... Em bi hv ne ku di paerojek nzk de herdu we bibin yek, herdu we bi yek elfabey bne nivsandin, em sdey ji herdu, hers herar weyan bigrin yek we ji tev kurdan re berdest bibe

   Di v biwar de, ez nikarim di ser Mr Celadet Bedirxan re biqevzim, iko nav w, bi xurt xwe tne bra min.. De ka em li  nr zrn, li mr Celadet Bedirxan j vegeri, b w bi drdtina xwe, di derbar yekbn standartbna ziman Kurd de i ji me re gotiye:
( Yektiya milet kurd bi yektiya ziman kurd tte p. Di yektiya zimn de gava pn j yektiya herfan e.Yan ji bona nivsandina ziman miletek, divt zana xwendewarn w milet bi tevay ji bona ziman xwe elfabyek bibijrin heke di w ziman de end zar hene, zar hem bi w elfabay bne nivsandin.) Mr Celadet Bedirxan, Hawar, hejmar 10, sala 1932 an

   Ziman mna al ye, pwste yek ala me hebe, yek ziman me y netew hebe, em tev li dor kom bibin, p biaxivin, p binivsin bi gotin bjeyn w ziman his hestn xwe dernin hez hev bikin.

/ Qamilo 01/11/2009 

   

 

 

 

 

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org