Ji bo branna 15 saliya kokirina Rewen xanim Bedirxan ku dikeve roja 01/06/2007 an de

 

Emre Rewen Salih Bedirxan

 1909 1992

Kon Re

 

 

   Rewen xanim Bedirxan; neviya mr Botan e, dotmama kebaniya pispor zimanzan bejin bilind mr Celadet Bedirxan e. Ji Bedirxaniyn pir belav di ar kenarn chan de, ew mab ku, pmay Bedirxaniyan ji, droka Cizra Botan, mrgeha mr Bedirxan, serboriya mr Celadet Dr. Kamran li ser refikn pirtkxaneya hi xeyal xwe de di parast bi ziman kurd di mala xwe de diaxif di gel kea xwe Snem xan.

   Li gor 83 saln ku di sere derbas bn, w danstandin bi welatparzn kurdan re dikir tev jre bib pend, zann, kurdzann zanndan..Ta ber ku koa dawn bike, Rewen Bedirxan a tekane b  di nav Bedirxaniyan de ku nav Bedirxaniyan di parast. W j mna herd pismann xwe Mr Celadet Dr. Kamran Bedirxan. Ji ber ku piraniya Bedirxaniyn din ji near raz bne ku li n nav Bedirxan(inar) b nivsandin, bi taybet ew Bedirxaniyn ku li tirkiy mane wek: Zarokn Tewfq beg inar, ku niha li Stenbol dijn zarokn Hikmet beg inar ku niha li Anqere Adane dijn malbata Wal ku hiha li Misr,  bajar Feym dijn filimkir bi nav deng di nav ereban de Ehmed Bedirxan kur w rejsor navdar Al Bedirxan gelek Bedirxaniyn din ku niha li Misir dijn, ji bil Bedirxaniy ku li sriy ne wek: Zarokn Ysif Bedirxan, ku niha li am, taxa Mihacirn dimnin zarokn Sureya Bedirxan yn ku li Urdin, bajar Eman in..L mixabin nizanin bi ziman Bedirxan, Ten Rewen xanim; nav Bedirxan, drok ziman w bi xwe re hilan ta roja dawn ji temen xwe. Rewen xanim, di roja 11 trmeha 1909 an de li bajar Qeyser hatiye dinyay, dema ku bav w di sirgun de b. Ew ji rex bav ve, dibe; Rewena Salih Mehmd Salih (biray mr Bedirxan). Ji rex d ve ew dibe; Rewena Samiya Bedr paa (kur mr Bedirxan).

   Rewen xanim bi ten ar sal ji bikaniya xwe li Stenbol derbas kirine. Di sala 1913 an de, careke din Bedirxan, ji Stenbol tirkiy hatine sirgunkirin di rojhilatanavn afrqyay de belav bne, nemaze di Misr, Lbiya, Suriya Libnan de, hing para bav Rewen, Salih Bedirxan li am, taxa Salihiy ketiye, hing ji v tax re dihat gotin (Salihiyet Elekrad).

   Li am, Rewen dest bi xwendin kiriye di dibistana Tereq de, di pey re s salan di mamostexan de xwendiye, ta ku di sala 1925 an de bye mamosta ziman ereb di qunaxa seretay de li am. Pey re du salan ziman tirk s salan ziman frans ingilz xwendiye wiha fr van zimanan j bye.. bye mamosa zimanan li Urdn, bajar Kerek, hing Urdn Suriye yek bn.S salan li Urdn maye, di sala 1928 an de zviriye am li am mamostetiya xwe berdewam kiriye ta sala 1935 an, j pve bye berpirsyara dibistan(Mudre), ta sala 1964 an, hing ew vegerandine kar w y ber mamostetiy. Ew j di wan salan de ji kar aciz dibe temen w j mezin dibe, vca teqawta xwe distne li mala xwe rdin.

   Di v navber de du caran di zewice; Cara pn di sala 1929 an de b, bi xortek ereb re ji suriy nav w Omer Malik, l pre dmnekir, di sala 1931 de hev u din berdan, bi ten keek bi nav seyma ji v zewac maye, Rewen ev kea xwe bi xwedkirin daye ta ku ew zewicandiye bi Zihr Al axa Zilfo niha li Qahre dimne, s keen w hene; rn, Nesrn Rewen.

   Cara dudiwan di sala 1935 an de di zewice, bi kurmam diya xwe mr Celadet Bedirxan re. Bi v zewac kefxwe ad dibe. Di sala 1929 an de n mr Celadet ji ewrpa, Misir Libnan t am av bi Rewen dikeve hev nas dikin. Pit beravtina orea Agr weandina kovara Hawar, mir Celadet Rewen xanim , ra devdrn xwe dikin yek bi hev re dizewicin.

   Ji v zewac du zarok ji wan re dibin; keek bi nav Snem xan di sala 1938 an de, di sala 1957 an de bekeloriya standiye di zankoya am de xwendina xwe di avokatiy de xwendiye, di sala 1961 de bi endezyar, nivskar wergr Selah Sadella re zewicye- mamoste Salah ji xelk Zaxo ye- du zarok ji wan re bne, Azad Dilnaz. Ji dor salek ve mala xwe ji Bexd biriye Hewlr. L kurek bi nav Cemd e di sala 1939 an de bye, di dawiya sala 1939 an de bye, di sala 1958 an de bekeloriya li am standiye, diya w, ew di deyn sal de, li ser ks xwe r kiriye Almaniya da ku bibe bijjk, wek ku bav w mr Celadet dixwest..Li wir xwendina xwe bi daw an jinek Alman ji xwe re an, ji w jin kurek keek jre bn, kur nav w Kurdo ye, niha dokrore li Almaniya dimne ke nav w Evne, ji ber salek ve Evn bi neviy Cegerxwn re zewiciye herd li Almaniya dimnin.Dr. Cemd, di 10 meha dsember de li Barazl ye ber dilovaniya Xwed.

   Berdewamiya jiyana mr Celadet emre Rewen di di gelek qunaxn dijwar re derbas bye, gelek rojn bi cefa dtine; xaniy wan bi kir b ta roja ku emre Rewen koa dawn kir di xaniy bikir de b.

   Li ser rewa w a etn xaniy bikir wiha ji min re got: Kur min binivsne: Haza min fezil elekrad, Ango; eve qenciya ku kurdan bi min kiriyeTit ku ji kovara Hawr Ronahiy dihat dest wan, jiyana xwe p derbas dikirin. Tev ku dewletn mna Fransa, Iran, Urdn Tirkiy dixwestin alkariy bi mr bikin l mr alkariya wan qebl nedikir. Ten raz b bi w tit ku ji kovarn w tne dest di gel mehiya kebaniya xwe Rewen. Bi van herd jdern dirav jiyana xwe derbas dikirin, tev ku xaniy wan ne li gor wan b, l ew p raz bn.

   Bi byera ku mr mezin, rojnamevan jhat Celadet Bedirxan p ber dilovaniya Xwed, di bra qeder de roja 15/07/1951r, Emre Rewen Bedirxan ma dil bi xemgn, rewa w a abur j, d nema pre alkar b kes ji kurdan l ne pirs, ne j alkar pre kirin..vca ji near di sala 1972 an de mala xwe ji am barkir bajar Banyas, ser kevya deriya sip, li wir xank ji xwe re kir kir tde ma ta roja dawn ji temen xwe. Bi ten prejinek erkez, bi nav Sebahet(Xwka jina helbestvan kurd Qedr Can b), pre dijiya alkariya w dikir..

 

Xebatn Rewen Bedirxan di war rewenbr de:

 

   Rewen xanim, di navbera sala 1925 1926 an de, ji bo doza ereb dij franszan bi nivsn sekiniye, bi taybet di rojnameyn Felestniyan kovara Munrva a Libnan de.

   Di navbera saln 1926 1973 an de,gotar ji kovara Alhuriye re dinivsandin, ewa ku xwediy w Ysif Melek b. Di navbera saln1958 1959 an de, rokn zarokan di radiyo ya sriy de belav dikirin.

   Di sala 1957 an de, di ber gel xwe de ye Ynan, di konger Ant Kolonyalzim de bi tena xwe amade bye, her a kursiyn ku nav Kurdistan li ser wan hatib nivsandin, bi heybet sawa xwe dagirtin. Tev ku gelek kes li dij w sekinn rteng jer kirin mna Ml Aflaq, l w guh li wan nekir nav gel xwe bilind kir, bi ten sefr sriy York Hekm li pit sekiniye, wek ku w ji min re got

   Rewen xanim bi ziman kurd, ereb tirk dinivsand di karb bi ziman frans ingilz bi peyve wek yek frans ingilz..

   Di sala 1971 de, kurdistana iraq, serdana Melle mustefa Barzan li Hac Amran bi jinn kurdistaniyan re Hevgirtina Afretn kurd damezirand

Wergerandina Pirtkan

1 Brannn jinek: Ev pirtk ji ziman tirk wergerandiye bo ziman ereb di sala 1951 de li am ap kiriye.

2 Brannn keek mamoste: Ev pirtk j, ji ji ziman tirk wergerandiye bo ziman ereb li am ap kiriye.

3 Evna min Jana min:Ev pirtk j, ji ziman tirk wergerandiye bo ziman ereb li am ap kiriye.

4 end rpel ji wejeya kurd: Ev pirtk di sala 1954 an de ap kiriye wek wefadar ji branna mr Celadet Bedirxan re.

5 Nameyek ji Mistefa kemal Paa re: Ji tirk wergerandiye ereb di sala 1990 li am bi alikariya D. Zeng aop bye.

6 Doza Kurd: ji ziman tirk wergerandiye bo ziman ereb di sala 1990 de, D. Zeng li am ap kiriye.

7 Giramra Ziman Kurd: a mr Celadet Roger Lescot e, ji frans hatiye wergerandin bo ziman ereb di sala 1990 de, Dilawer Zeng li am apkiriye.

   Her wek diyare ku Bedirxan di droka tevgera gel kurd de, xwed cihek bilind bihane, i di war xebat bizava netew de be i di war wje rewenbriya kurd a git de be.

   Rewen xanim, xwe didt wek diya kurdan. Hejaye kurd j jre bibjin Day. Day Rewen xwed hestek kurdeyatiy b, pir dilovan dilsoz b, dm w di reng dmn ewropiya de b, nerna avn w kr tj bn, dema ku mirov cara yekemn pre rdint hestek bi tirs diket nava ceger w de, mezinah serboriyek kr dr di tpn w de xuya dikir, mirov dixwest her dem pre rne l guhdarbike, nemaze dema ku serphatiyn jiyana xwe mr Celadet Bedirxan digot dibiland.

 

Kon Re

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org