Kon Re: Rojnameyn ro Nikarin Xwe

 Bigihnin Bejn Bala Kovara HAWAR*

 

Hevdtin: Siwar Selaheddn 

 

 

1- Mamoste! Bi Kurt Kon Re kiye?

 * - Selman Avdo me. L piraniya kurdan min bi nav Kon Re nas dikin. Kon Re, nav min y edebiyat  nivsandin ye.  Di sala 1953an de li 
gund bi nav Doda ku dikeve navbera Amd-Qamlo de hatime dinyay.  Ji saln dirj ve min daye pey ziman, folklor  toreya gel xwe. 
Heta niha di dor 50 kovar, rojname  belavokn kurd de nivsn min hatine belav kirin. Pit Osman Sebr, Cegerxwn, Qedr Can, Trj, Kele  
Rezoy Os.. ez ji kesn p me li Binxet ku min j wek hevaln xwe bi ziman kurd nivsandiye. Xwediy kovara Gurzek Gul im 
(1989-1992 /Qamlo). Tev A. Baq Huseyn, heta hejmara 10an, pa min bi tena ser 
xwe berpirsyariya kovar kir. 
   Bav pnc zaroka me, li bajar Qamilo tev malbeta xwe dijm.

 

2 - Ji kerema xwe tu dikar ji me re behsa droka pvajoya rojnamegeriya kurd li Bar Rojava bik, ilo destpkir di end qunaxan re derbas bye?

* - Bguman qnaxa pn li kovara ( Hawar 1932, bi 57 hejmaran Ronah 1942 bi 28 hejmaran) destpkirye. Ewn ku Mr Celadet Al Bedir-Xan li am derdixistin. Hem j Di sala 1943 an de mr. Dr.Kamran Bedirxan li Beyrt, rojnameyek bi nav ROJA N yek bi nave Str diweand Ji v rojnamey 73 hejmar hatine weandin, ji Str bi ten 3 hejmar.

   Bel qunaxa duwem bi govara Gulstan/1968 a Cegerxwn destpdike her wiha Gelawj/1979 a Alpart, Str/1983, Xunav/1086, Gurzek Gul/1989, Zann/1991, wiha kerwan rojnamegeriya kurd li Rojava berdewam kir.. Di destpka saln 1990 de gebnek rojnameger di nav me de peyda b, l mixabin pit 2004 an ew gebn hin bi hin diilmise..

   

3 Pwendiyn Te bi malbata Bedirxaniyan re ji k destpkir? Gelo ev hezkirina te ji i t?

* - Di bikaniya xwe de min li rok serphatiyn rokbj dengbjan di oda bav xwe de guhdardikir, di nav wan rokan de rokn mrekn Cizra Botan dihatin gotin, wiha mezin bm ew mrekn Botan j di hu xeyala min de mezin dibn, min kes ji an mezintir ne didt..

   Di sala 1977an de m Elmaniya ji bo xwendin, li wir min ji kurmam xwe sehkir ku mr Dr. Kamran Bedirxan ji Pars hatiye Bon, ji bo avakirina komela dostaniy di navbera Elman kurdan de, hing min ji kurmam xwe pirs; Gelo mr Kamran kiye ? Got, ew neviy mr Cizra Bota ye.. Hing careke din ew rokn mrekn Botan yn ku di bikaniya xwe de min sehkiribn hatin bra min, min ji xwe re got: Dmek Dr. Kamran Bedirxan ji wan mrekn Botaye.. wiha ji w hing ve, bi evndariyek mezin min daye ser opa Bedirxaniyan bi tevay v paiy mr Celadet Bedirxan bi taybet..

   Hezkirina min ji w mrgeha ku mr Bedirxan Bot ava kirib t, ji wan gotinn ku di sirgniy de ji zarokn xwe re gotibn te (Y ku ziman Cizra Botan jibr bike ne kur mine..). Ji w (Peymana Proz)re t, ewa ku di sala 1828 an de di nav hempa axayn kurdan de avakirib bo serxwebnek xwecih... Ji bo v gotina w a giranbiha(Dn dn Xwed ye, Em tev biray hevin). ji w rojnameya Kurdistan re t, ewa ku kur w mr Miqdad Medhet Bedirxan di roja 22 nsana 1898 an de li Qahra, paytexta Misr ap dikir li kurdistan belav dikir...

   Ji encamn wan tkiliyn durist yn ku Bedirxaniyan di sala 1919 an de, ber peymana (Sver) di sala 1927 an de, di avakirina komela Xoybn de wiha bi sedan ji alak bizavn ku Bedirxaniyan di ber gel kurd de kirine, i di war serhildanan de i di war avakirina komeleyn pn de li Stenbol i di war rewenbriya kurd a git de

    L sebaret Mr Celadet Bedirxan ez dikarim bibjim; Ji ber wan tpn ku ji ziman kurd re bijartine, ji ber hawar gaziya w ewa ku di nav rpeln w de hawar kurdan kiriye gotiye (Hawar deng zann ye, zann xwe nasne, xwenasn riya felat xweiy vedike..)

   Ta ji min b, xwn di damarn bedena min de hebe, ez li dor v malbat nefern w, yn ak rind binivsim, cih Bedirxan l bijn bhna kurdistan j difre...

 

4 - Kon Re! Tu wek nivskar helbestvan, tu di i war de xwe btir dibn? ima?

* -  Ez btir xwe wek nivskar dibnim, l carna helbest b destr, b pilan, di hi xeyal min de, dilze, min dike wek jineke ducan; bhna min teng dibe, di hisim min titek xwe winda kiriye bar min giran bye.. Dema ku ez wan titn di xeyal hu xwe de tnim ser kaxez, di reng helbestek de dertnim, hing ez rehet dibim bar min sivik dibe.. wek w jina ducan, dema ku diz b end bhna w derdikeve, wilo dibjin.. ez j wilo me.. 

   L tev v rew helbest bala min nakine wek nivskariye, ez di nivskariy de btir karim jann xwe yn civata xwe dernim Ji ber ku di helbest de ez near dibim ku ronahiy berdim ser rexek hrik di jiyan de, l di pexan de derfet firehe ku ez ronahiy berdim ser gelek rexan di mijara xwe de.

5 - Hn ji bo k dinivsnin?

* - Ji bo wan kesn ku bi ziman Cizr, Xan mr Bedirxan Bot diaxifin dibivsnim, ji bo xelkn Qamilo Amd, Amed Srt, Zaxo Duhok, Ormiya Mehabad dinivsim, ji bo wan lehengn ku xwna xwe di ber azadiya welat de rijandine, da ku careke din berfa li ser iyay Agr, Cd, Barzan Premegrn, bi xwn sor nebe dinivsnim... Da ku ke xortn v welat birndar bi at aram, her yek ji wan li ser Mem xwe, Siyabend xwe, li ser Zna xwe, Xeca xwe stranan bibjin, Edla Temir Paay Mill, b tirs li ser Derw Evd binihirne...

   Er, ez ji bo gul, kullk nrgizn kurdistan dinivsnim, ewn ku ji ziman dayka min fam dikin, ewn ku, ez wan bi yek r dikevin bi yek r radibin, ewn ku ne ji wan be ez tune me hebna xwe di hebna wan de dibnim, ez ji bo wan dinivsnim.

6 Gelo! Tu Rewa bizava rewenbr bi git li rojava bi taybet ilo dinerixn ?

* - Rewa bizava rewenbr a kurd di roja ro de bi tevgera rewenbr ve girday ye, bi taybet bi kovar, rojnameyan ve v paiy bi Tv nternt ve, hem j bi apkirina dwannn helbestan rexneya rast tekz ve, ji rex rexnevann dilsoz wefadar ve, dr xal xwarxtiy...

   Bel mixabin, kovar rojnameyn me yn ku roja ro tne weandin yek ji wan nikare xwe bigihne bejn bala kovara Hawar:1932-1943, ev kovara ku bi saya w navn wek: Cegerxwn, Qedr Can Osman Sebr.. hwd, di asman helbesta kurd de hatin espandin.

   Er, kovarn me yn roja ro dem-dem ne, plek derdikevin tne rewestandin, ji ber ku ziman kurd qedexe ye, ji bil ku piraniya wan yn partiya ne, ew part j propakend ji hevaln xwe re dikin, ewn ku ne rewenbrin wan dikin rewenbr... weha rewenbr rast, durist b layen di w nav de sergjek l digere... Wek ku me got; ziman qedexe ye, hebestvan nivskar j, sed dijwariyan dibnin ta ku dwaneke xwe an pirtkek xwe ap belav bikin, pit apkirin, kes pispor nne ku berhemn w/w bi nerixne rexne bike.

   Bel tev v rew hin nivskar helbestvan hene ku nav wan di qada nivskariya kurd de bi xurt hatine esipandin, iko wan sde ji d wejeyan wergirtiye yek j wejeya nivsk bi ziman dewleta dagirker, i tirk be i ereb be i fars be ya din wje pmay kurd y devik ji bav kalan, l mixabin ew j kmin...

7 Gotina te a daw ?

   Ez ji dil spasiya te dikim, spasiya rojnameya Evro dikim bihvme ku rojnameya Evro bibe rojan e, hem j ku beek bi kurdiya latn di nav rpeln xwe de hembz bike..

 

* Jder: Rojnameya EVRO, hejmar:303,arem(02/09/2009), Duhok.

 

 

  

   

 

 

 

 

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org