Li
Hewlêrê Festîvala Bedirxan di bin Wêneyê Barzanîyê nemir de hat li
darxistin
Konê
Reþ
 |
Cihê
dilxweþiyek mezin bû, beþdariya min di festîvala Bedirxan a sisyan
de, li Hewlêrê paytexta kurdistanê, û ji gelek rexan ve ;Yek jê
ku, yekemîn care ez serdana Kurdistana baþûr dikim. Ya diwê ku, ez
bi azadî û bê tirs xwe berdidim gorepana Bedirxaniyan û ji welatiyên
xwe re huner û çakîya wan didim nasîn û ji wan re di lîlînim...Ya
sisê ku, ez di bin banekî de bi nivîskar, helbestvan û rewþenbîrên
Kurdistanî re rûdinim.. Ji Silêmaniyê,Duhok, Zaxo..Ji Diyarbekir,
Batman û Stenbolê..Ji Qamiþlo, Efrîn û Amûdê ..Ji Mehabad ,
Sine û Ormiye...ta ku bi kurdên Siwêd re..Û ez wan ji nêzîk ve
nas dikim.. Ya çarê ku, min bi çavên serê xwe, berî mirinê,
Kurdistana azad û serbixwe dît... lê geriyam û bi welatiyên wê
re keniyam û keniyam .. Bêguman
Xewnek rastîn bû ji xewnên min ... Nexasim ku me tevan di vê festîvalê de, di bin wêneyê Barzaniyê nemir de, xwe berda deryaya Bedirxaniyan.. Ev malbata ku, ez ne bawer im tu malbat wek wê di cîhanê de hebin, ku ji dil û can xebat û bizav di ber gelê xwe de kirine û tev malê xwe û canê xwe di ber de mizaxtine û winda kirine. |
Tevî ku neferên vê
malbatê ji sala 1847an ve di koçberî û sirgoniyê de dijiyan, lê wan
qet Kurdistana xwe, warê bav û kalên xwe jibîr nekirin, ji desthilanîn
neketin, li ber xwe dan û gelek xebat û bizav kirin, da ku navê gelê
kurd di nav gelên cîhanê de bilind bikin. Neferên vê malbatê di
sirgoniyê de, di bin þert û mercên çetîn û dijwar de, xwe berpirsyarê
gelê xwe didîtin û kêþeya gelê kurd barê xwe yê yekemîn dinasîn,
bi gotin û kirinê dixebitîn, çi di warê civakî û rewþenbîriyê de,
û çi di warê siyasî de, û wiha tev di sirgoniyê de dûrî xaka Cizîra
Botan mirin.
Her û her daxwaza wan pêþxistina
gelê kurd û bilindkirina navê Kurdistanê bû û wiha wan Bedirxaniyan
gelek komele û dibistan damezirandin, gelek kovar û rojname weþandin, hem
jî bi saya wan gelek navend û enstîtu ji gelê kurd re hatine ava kirin.
Belê,
ez gelekî geþbînim bi vê festîvala Bedirxaniyan û bi tev festîvalên
ku li kurdistana azad têne li darxistin û bi hêvîme ku wiha festîval bi
berdewamî bêne li darxistin... Xwedê Kurdistanê bi parêze.
Fermo
gotina ku min di festîvalê de xwendiye bixwînin:
Konê
Reþ
Ala
Kurdan di navbera Bedir_Xanî û Barzanîyan de
Konê
Reþ
Di
roja 9 _ 6 _ 1999 an de, serokatiya ecûmenê wezîran di hikûmeta
herêma Kurdistanê de pirojeyê bilindkirina ( Ala Kurdan ) pêþkêþî
perlemanê Kurdistanê kir, endamên perlemento jî bi yek dengî ew piroje
pejirandin ...
Ala Kurdan: Ev Ala ku ji jêr ve
rengê keske, ji ortê ve rengê sipîye û rokek di nav de diçirise , û
ji jor ve rengê sore.
Bi ragihandina vî pirojeyê pîroz re,
gelek bûyer hatin bîra min: Bûyrên ku bi Ala Kurdan ve girêdayî ne û
pêre pêre ez li sala 1919 an vegerîyam . Ev sala ku Ala Kurdan têde
hatiye damezirandin .
Di destêka sala 1919 an de, di civîneke
( Komela Tealî Kurdistan ) de li Stenbolê, bi serokatiya serokê wê
yê diwem ( Mî r Emî n Alî Bedir_Xan ), biryar hat standin ku xaka
Kurdistanê ji hêzên Tirk û biyaniyan rizgar bikin û serxwebûna
Kurdistanê diyar bikin . Ew Kurdistana azad û serbixwe Alek jêre
divîbû, hingê di wê civînê de Emî n Alî Bedir_Xan û hevalên xwe
rengên Ala Kurdistanê bijartin, amade kirin û Ala Kurdan danîn (
eynê vê Ala niha ). Da ku piþtî qewirandina hêzên Tirk û biyanîyan
wê Alê di asmanê Kurdistanê de bilind bikin ..
Lê mixabin, çendî car wê Alê divabû xwe aþkere bike, lê ne
dihat aþkerekirin þerê wê bi
dijwarî dihat kirin. Wê
Alê jî ji cihê xwe yê veþartî ne dihþit ku neyarên wê têr razên
.. û tevî vê rewþa
xerab vê Alê du carî asmanê Kurdistanê xemilandiye û dilê welatiyên
xwe gekiriye ; cara pêþîn di sala 1929 _ 1930 , de bû, di van her du
salan de, ev Al ji rex
ceneral Ihsan Nûrî Paþa û hevalên wî di þoreþa Aararatê
de hatiye bilindkirin li ser çiyayê
Araratê, cara din di roja 22 _ 01 1946 an de bû, di roja beyankirina
komara Demokrat li Mehabadê, de li navtara Çarçira de.
Lê
mixabin, di van her du caran de ev Al bi darê zorê hat daxistin û
ma qedexe ...
Di sala 1932 an de Mîr Celadet Alî
Bedir_Xan kovara xwe ( Hawar ), li Þamê weþand, Mîr Celadet
yek ji serokên civata Xoybûnê û þoreþa Araratê bû di
hejmara 5 an de ji kovara xwe ( Hawar ) ê helbestek weþand avêtiye ser
(Ala Kurdan ) :
Alê
Kurdan di nav rok
Çi bedew û bi heybet
Bi
çar reng î, rengê te
Çi delal û çi xweþkok
Xêzek
kesk û xêzek sor
Nav sipî û nîvek zer
Keskesore
bi roje
Ev li jêr û ew li jor
Di hejmara 8 an de ji eynî kovarê ( Hawar ), birayê wî Dr. Kamîran
Bedir_Xan jî yek ji hîmdarên komela Xoybûnê û berpirsyarekî
serhildana Araratê wî jî helbestek belav kir li ser Ala Kurdan :
Ronahîya
dil û çav
Diyarîya dê û bav
Pêsîra
wê roj û tav
Spehîtiya ax û av
Ala
Kurdan ser bi ser
Sor û gewre kesk û zer
Qehremanê
Ceng û þer
Qublegehê mê û nêr
Cayegahê
can û ser
Afîtaba dar û ber
Ala
Kurdan ser bi ser
Sor û gewre kesk û zer
Hêvîya
xortan û mêr
Mihraba mizgeft û dêr
Þahê
evd û þahê þêr
Bi reng û bihne zîv û zêr
Ala
Kurdan ser bi ser
Sor û gewre kesk û zer
Tevî xwînrijandina wek çem di þoreþa
Araratê de û herifandina þoreþê, Mîr Celadet bê hêvî nebû, dilê wî
ma bi ser ( Ala Kurdan ) ve û Ala xwe jibîr nekir ..
Piþtî helbesta xwe bi çend heyvan, gotarek bi navê ( Welat, Welatînî
û Al ) di kovara xwe Hawar ê de, hejmara 9 an de, weþand û têde
got :
( Her milet xweyîyê alekêye, Al niþana
milet û welête.milet û welate,Tevayiya heyîna miletan di ala wan de
civiyaye.
Al
namûs, rûmet, bextê miletane, Zarowên her miletî ji bona bilindî û
bikedirbûna ala xwe, bê perwa xwe didin kuþtin ,Ala her miletî jêre
behaye. Di cejn û þahînetan de qesir, xanî û koçeyan pê dixemilînin,
di ber wê re diborin, silavan lê dikin, wê maç dikin, datînin ser serê
xwe.
Alên miletên bi serxwe, di ser kelat û bajarên wan re li pêl
dibin, di rêvêeçûna leþkerî de divekin pêþiyê.
Lê alên miletên dîl, wek ya miletê
me, ji her derê bi derkirî, Li hevtewandî, li ser dilê zarowên wan de
hilandî ne.
Miletên dîl dixebitin, xwînên xwe dirjênin ko biyanîyan ji
welatê xwe biqewirînin û alên xwe li ser kelat û bajarên xwe ji nû ve
daçikînin.
Ala her miletî bi çend rengan û bi þiklekî
dine .
Ala
Kurdan ji jor ber jêr ve ,ser hev ; sor
, sip, û keske, di nava wê de roj diçirise.
Divêt zarowên Kurdistanê bixebitin û rojekê barê vê rayê hilînin,
ber bi ezmanê Kurdistanê ve bilind bikin, li wê bi birûskînin, welatê
xwe ser avahiya xwe a pêþîn vegerînin û di bin tava wêre bi serxwe û
bi kamiranî bijîn .
Mîr
Celadet Alî Bedir-Xan )
Piþtî van gotinên Mîr Celadet
Alî Bedir-Xan êdî ez nema dizanim çi bibêjim; di pesnê Ala
Kurdan û parastina wê de ... tiþtê ku ez dixwazim bibêjim eve: piþtî
87 salan ji danîna reng û amadakirina Ala Kurdan, piþtî bi dehan þoreþên
bi xwîn, bi hezaran þehîd .. Va ji nû ve bi saya þoreþa Barzanîyê
nemir, bi saya welatîyên bi rûmet, dilsoz û wefadar em Ala xwe bilind
dikin di asmanê Kurdistanê de, û serbilind û serfiraz em di bin
siya wê de dijîn .
Heger Mîr Emîn Alî Bedir_Xan û hevalên xwe rengên Alê danîbin
û þêx Mehmûdê hefîd, Ihsan Nûrî Paþa, Ferzende, Memdûh Selîm Wanlî
û... hwd li ser giriya
bin, heger pêþewa Qazî Mihemed ji
bo wê hatibe bi darvekirin û Barzanîyê nemir ji bo wê sînorên bi xwîn
derbaskirin ta ku xwe gîhandiye
Sovyêta berê, va îro bi saya welatîyên dilsoz û birûmet
Ala me li ser xaka kurdistanê bilind, li ba dibe.. Hêvî û xewnên
wan gorbuhîþtiyan dibin rastî û
her bijî Ala Kurdan,bijî kurd û kurdistan.