Mr Celadet Al Bedir-Xan di saln dawn de

Kon Re

Wek ku diyar e sal(2003) di roja 3 gulan de 60 sal di ser derna rojnameya heftey Roja N re derbas bn di 15 w de 71salek di ser derna Hawar re derbas dibin
bi v mebest ez dixwazim careke din dewla xwe di bra Bedirxaniyan de dakim kela xwe kela tiyn ziman rojnamegeriya kurd bi qurtek av ji v bra Bedirxaniyan hnik bikim...

di v mijar de ez wan bi hev re, em ber xwe bidin saln Mr Celadet Bedir-Xan yn dawn: Pit herifandina orea Agir (Ararat) di sala 1930 de, ku piraniya serkn ore endamn Komela Xoybn xwe li nav Kurdn Sriy girtin .

Li ser daxwaza Kemalstan hikmeta Frans ya ku di Sriy de desthilat b piraniya wan lehengn ore lebatn Komela Xoybn j ber bi snor
Tirkiy ve bi drxistin ew li am civandin, da ku ew dr tixbn Tirkiy bin.

Hing Mr Celadet Bedir-Xan yek ji  wan  b xwe j re hat xuya kirin, ku d nema karin bi er ekdar azadiya welat xwe bilinbikin. Vca w xwest bi pnsa xwe azadiya ziman xwe bilind bike weha di 15 gulana 1932an de hejmara pn ji kovara Hawar li am ap belav kir; di ser w de got : (Hawar deng zann ye zann xwenasn e xwenasn ji me re riya felat xweiy vedike her kes xwe nas dike dikare xwe bide naskirin lewre ziman erta heyn ya
pn e ... ) .

 
Di pey kovara Hawar de, di sala 1942an de kovareke din bi nav Ronah weand ew j wek Hawar xwer bi ziman Kurd - tpn latn b.

Mr Celadet Bedir-Xan xwed berpirsyar van herd kovaran b w tev jiyana xwe di ber ziman Kurd de mizaxt xec kir.


Ji kovara Hawar  57 hejmar ta sala 1943an hatine weandin ji Ronah 28 hejmar ta sala 1946an hatine weandin. Pit ku Fransz ji Sriy derne, di sala 1946an de ev rkn rojnamevan li ber Mr Celadet hatin girtin ziman Kurd qedexe bye. Hin bi hin rewa Mr Celadet ya abor j ji ber xerabtir bye.

Di sala 1947an de li ser daxwaza Kurdn Cizr, Mr Celadet hatiye hilbijartin ku bibe nner wan (Kurdn Cizr) di perlemantoya Sriy de; l bel 24 demjimr di ser w hilbijartin re derbas nebn
e ta ku hikmeta ereb di Sriy de dest xwe danne ser careke din ew kirine bin rnitina zor de li am diviyab her heft d rojan xwe an waliy am bide.

Di sala 1948an de, dema er Ereban Cihyan dest p
kir, hing Mr Celadet Bedir-Xan  wek berpirsyar Kurdn Sriy pinyarek ji hikmeta Sriy re pk kir ku hzek ji Kurdan damezirne amade bike; li kleka Ereban li dij rn dewletn cran Cihyan; bi wan re alkar bin, l mixabin ew pinyara w di ser guhan re hat avtin ..

Di sala 1949an de rewa w ya abor roj bi roj lawaz km dib dost hevaln w
hin bi hin dr w diketin. Er hin ji hevaln w yn maldar zengn alkariya xwe jre pk dikirin, l w alkariya kesek qebl nedikir .


Di sala 1950 de ji near raz b, ku bi heval xwe y ner Hisn Beg bi Malbata Xetab re pembo li gund Hecan y nzk am bi nv bine. Ji w pemboy re brek kola ji gund Hecan qut neb kar w mab avnriya karkern avdana pembo, da ku bi hevaln xwe re rsip derkeve ..


Li ser w br gelek caran di rewa xwe de diponij digot: Ez li k cenant avdana pembo li k, qey ev j qedera min e ...! ).

W nav bra gund Hecan kir (Bra Qeder). L heger mirov li kovara Ronah, hejmara 25an sala 1944an vegere, w rewa Mr ya xerab di war aboriy de xwe nas bike: A niha  ez di aqil xwe dibnim ku ez bme serseriyek dinyay b mal menal war ... ). Ji w hing ve tev nameyn ku ji gund Hecan, ku 30-km dr am ye, ji keban zarokn xwe re diandin Bra Qeder di bin wan re dinivsand.

Di nameyek de ji wan nameyan mirina xwe ya nzk j nan daye: Ez dixwazim ber mirina xwe ko ne dr e titek bik ji we re bihlim, ma ev ne hewce ye? ... tit  ko ez dixwazim ko xwed bi dest min bigre bawer dikim ko ez bi pwstiyn xwe ji bo gel welat xwe bi awak ak btir j rabm niha div j bo mala xwe j titek bikim ... )

" Bra Qeder 20 nsan 1951 "

Pit v namey bi 84 rojan Mr ziman rewenbriya Kurd ya resen Mr Celadet Al Bedir-Xan bi sedema w br di roja 15-7-1951 de ber dilovaniya Xwed ..Roja ro nav w wek streke ge di esman Kurdistan de diirise.