Hin
kesayetî, hunermend an jî leheng hene ku çîroka jiyana wan di
pirtûkek de bi cih nabe. Ji wan kesan yek jî Þivanê kurd e,
ango Þivan Perwer e. Ew Þivanê ku ev devedevê sih salan e bi
deng û banga xwe, bi awaz û saza xwe kolan bi kolan, derî bi
derî li ber þîpika her kurdekî/ê li defa hewarê dixe da ku
kurd ji demara xewa hezar sale hijyar bibin û ew jî wekî hemû
dinya û alemê li ser warê bav û kalên xwe ji xwe re dem û
dezgehek ava bikin û bi reng û dengê xwe, bi nav û nîþanên
xwe di nav alema cîhanê de cihê xwe bigirin. Ew Þivanê ku
gelek deman û li gelek deveran di nav kurdan de navê wî û doza
kurdan bihev re dihate bilêv kirin.
Piþtî
evqas dem û dewran ku dengê saz û awaza wî bi dizî hatin
guhdarî kirin, piþtî ewqas car ku guhdarîkirina li deng û
saza Þivan bû sedema girtin lêdan û zindankirinê, ew roj
hatin ku me êdî bi awayekî eþkere li dengê saz û awaza wî
guhdarî kir. Paþê me gotinên wî di rûpelên rojname û
kovaran de xwendin û me di ekranên televîzyonan de lê
guhdarî kir. Îro jî pirtûka wî yan jî bi gotineke din, pirtûka
‘çîroka wî’ ciwanmêrê awaz û sazbendiya kurdî li ber
destê me ye.
Pirtûka
bi navê ‘Bir Dünya Ozaný Þivan Perwer’ (Ozanekî Cîhanê
Þivan Perwer) ku ji aliyê rojnameger û nivîskarê ciwan Salihê
Kevirbirî ve hatiye amadekirin cihê xwe di nav refên kitêbxaneya
me de girt. Salihê Kevirbirî di qada kurdayetiyê de yek ji wan
kesan e ku di bergeha çanda kurdan de kevneþopiyeke nû daye
destpêkirin.
Heta vê
serdema ku em tê de ne hema bigire tevahiya navdar, zana û
hunermendên kurd bêyî ku li dû xwe tiþtek bihêlin ji nav me
koç kirine û çûne! Kêm kesan li ser çîroka xwe ji me re hin
agahî hiþtine. Gelek agahiyên ku
derbarê hin kesayetiyan de mane jî heyf û mixabin ku bê
belge ne. Lê îro wekî ku em di pirtûka Salihê Kevirbirî de
dibînin êdî çîroka jiyana navdarên me em ji devê wan bixwe
dibihîzin û dixwînin. Êdî hewce nake ku em bibêjin; ‘li
gorî gotina gotinbêjan filan tiþt wiha bû, bêvan tiþt wiha
çû..!’
Heta niha
li ser gelek kesayetî û hunermendên kurd di kovar û rojnameyên
cihê cihê de gelek tiþt hatine nivîsîn. Lê li ber destê me
wekî xebata ku Kevirbirî pêk aniye zêde xebatên dorfireh û
bi rêk û pêk tunene. Em di vê xebata Salih de li fîlmekî ku
li ser huner û jînenîgariya Þivan Perwer hatibe leyîstin temaþe
dikin. Senaryoya fîlmê bixwe jî ji aliyê lehengê fîlmê ve
hatiye nivîsîn ku derhêneriya wê jî nivîskarê me Salihê
Kevirbirî pêk aniye.
Di pêþgotina
vê pirtûkê de ku ji aliyê Müslüm Yücel ve hatiye nivîsîn,
bi awayekî cihêreng rola Þivan, deng, saz û awaza Þivan
hatiye þîrovekirin. Müslüm Yücel di pêþgotina pirtûkê de
li ser gelek aliyên hunera Þivan hûr û kûr sekinîye û
gotiye ku ew malzemeyên ku Þivan di muzîka xwe de bi kar aniye
kurd in, di mûzîka Þivan de hemû nakokiyên kurdan tên dîtin
û gotin. Her wisa di muzîka wî de helbest, awaz û bawerî xurt
e.
Nivîskarê
pirtûkê Salihê Kevirbirî di pêþgotina pirtûkê de li ser
bandora deng û awaza Þivan Perwer a li ser xwenaskirina kurdan
sekinî ye û her wisa diyar kiriye ku Þivan bi hunera xwe li ser
fikir û ramanên wî jî tesîr û þopeke mezin hiþtiye.
Ez jî wekî
guhdarekî deng û awaza Þivan Perwer dikarim bibêjim ku Þivan
bi banga xwe li ser min jî tesîreke xurt hiþtiye û bûye yek
ji wan sedemên bingehîn ku ez hê di temenê zaroktiya xwe de li
nasnameya xwe xwedî derkevim.
Ev kitêba
ku tê de gav bi gav jînenîgariya Þivan Perwer hatiye honandin
wekî çîroka efsaneyeke zindî ye ku îro li benda xwendinê ye.
Lê mixabin wekî ku em hemû pê dizanin, em kurd ji zimanê xwe
piþtkul in. Ev piþtkuliya me di vê kitêbê de jî xwe daye
der! Ango ev kitêb jî mixabin bi Tirkî ye. Helbet em dizanin ku
ev kitêb di encama sohbet û guftogoyeke dûr û dirêj a Kurmancî
de pêk hatiye. Jixwe em ji naveroka kitêbê pê dihesin ku Salihê
Kevirbirî bi qasî 10 rojan bûye mêvanê Þivan Perwer û
tevahiya hevpeyvîn, nîqaþ û sohbetên wan bi zimanê kurdî pêk
hatine. Lê bila be çi be jî ya me ye. Ev jî rastiyeke me ye ku
bazara zimanê me hê jî qesad e!
Bi hêviya
di zûtirîn demî de ku ev pirtûk bi kurdiya rewan a Salihê
Kevirbirî ronahiyê bibîne. Min ji Salih pirsî, ji niha ve
amadekariya çapa kurdî dike. Serxêrê be! Wekî gotina dawî;
Salihê Kevirbirî û ji bo wan kesên ku keda wan tevli vê kitêbê
bûye dibêjim; ‘siheta we xweþ..!’
copyright © 2002-2004 info@pen-kurd.org