Parlementa Europa Pirsa Kurd.

Dr. Musa Kaval, Serok Komisiyona Karn Derve ya Kongra Netew ya Kurdistan.

Van rojn daw di malpera  Kerkuk-Kurdistane  de hatiye nivsn, ku nav Kurd Kurdistan li Parlementa Ewropa hatine qedexekirin...

Ez pir matmay mam. Wek kurdek wek Serok Komisyona Karn Derve ya Kongra Netew ya Kurdistan KNK, min ji erk xwe dt - da ku rast bte zann - li ser v babet hinde dtinan bnim ziman.

Armanca min ne ew e ku w gotar binirxnim yan j rexne bikim, bila  xwediy w, pit ku v nivsa min xwend, bi xwe binirxne. Mixabin pir caran em di hin malperan de gotarn b bingeh dibnin.

Yek ji pvann bingehn yn nivsn, i di war rojnamegeriy de, i j di derbar lkolnn zanist de, ew e ku mirov ber her titek li rastiy bigere; ev emaneteke mezin bi rmet e. Dema di navbera hestn exs rastiy de nakok dibe, erka mezin ew e ku mirov teslm hestan nebe. Ev cudahiyeke bingehn e; ji aliyek ve di navbera lkoln agahdariyan de, ji aliyek din ve j di navbera romannivsn helbestvaniy de. Di van herdu rew babetn daw de, nivskar dikare hevsar hesp xeyala xwe berde, w serbest bihle heta dikare bibezne; ev ji maf w ye. L bel hinde mijarn din hene ku ne wisa ne. Ji lew re, dixwazim bizivirim babeta xwe ya bingehn .

Bi dehan sal in ku hejmarek ne mezin, ji Kurdan li dervey welat li Ewropa mafn gel kurd diparzin. Bi  taybet pit  ku er ekdar li Kurdistana bakur xurt b pit ku birek ji berpirsyar nunern DEP hatin bo Ewropa ev xebate  gurtir b.

Dikarim bjim: Ev e sal in ku ez j bi awayek profesiyonel, ber bi nav PKDW pa bi nav KNK, li ba saziyn navnetewey, bi taybet yn ewropay pirsgirka gel kurd li gora imkann xwe diopnim diparzim. Bi xwendina v nivsa ku me behsa w kir, ji bo min hat diyarkirin, ku xebata li saziyn navnetewey ewropay, ya ji lay KNK ve hatiye kirin, ji bo raya git ya Kurdan tr ne hatiye xuyarkirin. Di dema bor de me ewqas girng nedidt, em behsa xebatn xwe yn kar derve bikin. L bawer dikim, gelek pwst e, di derbar van xebatan de carinan agahdar bn dayn. 

 Ev b pirtir ji deh salan e, ku pirsa Kurd li Konseya Ewrop, pa li Parlementa Ewrop t nqakirin, carcar biryarname raportn Konseya Ewrop behsa mafn kurdan dike pir caran siyaseta dij kurdan, nexasime ya dewleta tirk, bi tund hatiye rexnekirin. Di van  saln bihur de, hersal di raportn Parlementa Ewropa de, pirsa kurd t nqakirin di biryarnameyn w de li ser Kurdan hin caran bi awayek vekir, hin caran sergirt rewa Kurdan cih digire. L hersal ji saln ber bi awayek berfirehtir mafn gel Kurd tn nqakirin dikevin nava rapor biryarnameyan. Ergumant daxwazn aliy kurd batir tn nqakirin pejirandin. Digel ku dezgeh mkann kurdan gora yn dewleta tirk lawaz in, l dsan mirov dikare bje, ku encamn em werdigirin, ji yn Tirkan batir in. Pir caran apemeniya tirkan bi xwe j ev rastiya han aniye ziman kiriye sedema rexnekirina li dplomasiya tirk. L bel herweku her kes dizane, dewleta tirk, ne biryarn xwe, ne j yn navnetewey di derbar Kurdan de bi cih tne.

 Raporta Parlementa ewropay ya sal, ji lay Parlementer Holend Arie Oostlender ve hatiye amadekirin roja 04.06.2003an li Strasborg hetiye nqakirin pejirandin. Di gel v raport biryarnameyek j hatiye amadekirin. Raporta sal ji yn saln bor berfirehtir analza rewa Tirkiy dike pirsgirk mafn gel kurd yn kmneteweyn din diparze. Di v derbar de me bi mehan di her ast de tkil dann, hem li gel raporter, hem j li gel berpirsiyarn grupn siyas yn komisiyonan peywend lidarxistin.

Em hersal bi hezaran nameyan dosiyeyan pk endamn Parlementa ewropay brokratan dikin bi sedan hevdtinan li gel wan pktnin. Raporta sal bi cesaret rexna sstema dewleta tirk, rexna kemalzm, ya destra tirk felsefeya w ya siyas dike; wan wek asteng ji bo demokratkirina Turkiy rmetgirtina kirtern Kopnhagen dide xuyakirin. Ji Tirkiy dixwaze, ku destr sstema xwe ya huqq ji n ve li gora prenspn gerdn mafn mirovan damezirne.

Parastina mafn gel kurd di raporta Arie Oostlender de.

Va ye ez d li jr naveroka biryarname raporta Arie OOSTLENDER, ya ku mafn kurdan diparze bi kurt bxime ber br raya kurd.

 1. Xal H: Rexnekirina qedexekirina HADEP  Daxawaza qedexekirina DAHEP .  dide niandan, ku rada misogerkirina (garanti) mafn demokrtk yn bingehn li Tirkiy nne  Herwesan di benda 24an de j qedexekirina HADEP daxwaza qedexekirina DAHEP neserbestkirina Leyla ZANA hevaln w (bend 20) t ermezarkirin li dij prinspn mafn mirovan yn Yektiya Ewropay  tn hejmartin.

Di bendn jrn de, di derbar mafn gel kurd de, daxwaz pniyar weha cih digirin :

2. Bend 24:   T xwastin ku sstema hilbijartin li Tirkiy, bi awayek dademend demokratk, ji n ve bte amadekinrin  gel kurd bikaribe t de b temslkirin .

3. Bend 31:  ikandina rmeta  jinn kurd  jinn siyasetmedar ji lay polsn tirk ve bi tund gunehkar dike.

4. Bend 32: Qeyd dike ku bila Tirkiye hebna gel kurd li pir welatn cnar  (raq, ran, Sriy) ne kete asteng ji bo lidarxistina tkiliyn nerimtir qenctir  di gel hemwelatiyn xwe yn bi esl xwe kurd , herweku li gel kmjimarn etnk dn yn din.

5. Bend 24: Ji Tirkiy dixwaze ku pirandiy biparze, radiyo, tleviziyon, hem yn dewlet  hem yn xwemal (taybet) herwesa  j  perwerde  bi kurd bte serbestkirin .

6. Bend 35: Bang li Tirkiy dike, ku tedbrn bibin  bersiv ji bo berjewendiyn rewa yn gel kurd    yn kmnetewn din, bigire,  bihle ew  di  jiyana siyas de bedarbin.

 7. Bend 36: Di gel rmetgirtina ziman tirk wek ziman netewey y yekemn, pwst e ev yek nebe asteng ji bo zimann cuda mna  ziman kurd 

8. Bend 43 :  Keyfxweiy diyar dike ji ber ku Tirkiy rewa awarte ji hermn ku mabn rakiriye, l di heman dem de j dixwaze, ku bixebite ji bo nehlana tkiliyn nexwe  digel gel kurd  dixwaze ku xebat b kirin ji bo pvebirina abor civak ya hermn kurd t de dijn, ku zivirna gundn  valakir yn Kurdan  Asriyan bi hisan bibe, sstema gundparziy b hilweabdin.

9. Bend 47 : Ji bo ku tecrubn tirajk yn bor bne naskirin, gaz li zanyarn  Tirk, Kurd Ermen  t kirin, ku bi hev re biaxivin diyalog deynin.

10. Bend 49 : Ji Tirkiy, Iran, Iraq Sriy t xwastin, ku bihlin  hemwelatiyn wan yn bi esl xwe Kurd di van dewletan de, di nav xwe de tkiliyn mirov, and abor pde bibin  bang li Tirkiy dike, ku tevli kar hundir y raq nebe.