ar roj li kenarn Derya Adriyatk

Mustefa Red, mrechid@epost.de

Ji rojn 8 12.12.2002an hevdtineke komteya Maf Ziman Werger ya PENa navnetewey li bajar Pula y Komara Kirowatsiya heb. Ji ber ku navenda PENa Kurd di havna v sal de bb endama v komtey j, gelek dihate xwestin, hin niwnern me j di v hevdtin de amade bibin. Navend birz Dr. Zorab Aloian ji v kar re pneyar kirib, l bel ji ber hin astengiyn paseport vzay yna birz Dr. Zorab ne gengaz b. Ji lew re, serek navend pneyar kir, ku du endamn din biin. Bel hin endamn me yn din j batir dtin, v car hevalek ji welat bedar v hevdtin bibe. Ji her kes ku d biya w civn dihate xwestin, ew wneyek xwe, end rzan bi kurtah li ser jiyan berhemn xwe herweha hin rzan ji destnivseke xwe ji amadekarn v hevdtin re bine. Heval ku d ji welat bihata ev tit gihandibm amadekaran wisa nav w ketib bername belgeyn hevdtin. Mixabin, gava dem nzk b, endam ji welat navenda PEN amadekarn hevdtin agahdarkirin, ku ji bo hin sedeman, ew nema dikare bedar bibe. Di w navber de serek navend bi hin termnan ve hatib girdan nema dikar xwe j pave vekine. Navend li ber biryarek rawestiyab, yan nema kes amade dibe, yan j divt kesek di v dema kin de xwe bigihne hevdtina bajar Pula.

Gava daxwaz ji min hat kirin, ku ez biim, ez hinek dudil bm. L bel wisa hate dtin, ku bedarbna PENa Kurd di v hevdtin de d bi her away, hem ji bo navend hem j ji bo berjewendiyn neteweya me bi kar qezenc be.

Ez ketim tevger, min peywend bi amadekarn hevdtin re dann ew titn dihatin xwestin, ji wan re andin. Li gor plan, diviyab roja yekem, 8.12.2002an li saet 14an min xwe bigihanda bajar Zagreb paytext Kirowatsiya. Heke ez roja yekem p nvro ji Frankfurt derketama ez di dem wexta pwst de bigihtama wir, l bel bi v away ndin hatima min bi balafir bi 784 dikir. PENa me dewlemend ne ewqas bi hev re dost in, ji lew re, ez li areyeke din geriyam. Min agahdar girtin, heke ez roja emiy, 7.12.2002an biim roja 12.12an vegerim hng pwst e ten ez 324 bidim; ferq cudah 450 b. Wisa min biryar da, ku ez hn roja emiy derkevim evek li Zagreb rakevim; hotl li wir bi iqas be j, dsa wisa batir e. Bi v away, min roj saeta yn hatina xwe eyarkir espand.

Li saet 22 15 xulekan balafira ku ez l siwar bbm li Zagreb dahat em di w var de bi kuliyn berf hatin pwazkirin. Pit em di kontrol re derbas bn, min rahite entey xwe m li otobs siwar bm. Balafirgeh ji navenda bajr nv saet dr b. Ji navenda bajr j min xwe bi teksiy gihande hotla Ilica, ku cih xewa min li wir hatib girtin. Nav min di lsteya mvann hotl de heb, l ji min re hate gotin, hin astengiyn teknk pkhatine ten apartmaneke vala maye, ku divt ez bi kesek din re parvebikim. Hate gotin, di apartman de wek du odeyan heye odeya te serbixwe ye. Saet d bb 23:30 ti ryn din li ber min nemabn, diviyab ez bipejirnim; her her ten pirsa end saetan b.

Xizmetkar hotl arkariya min kir em di plekanan re hilkiiyan. Gava em ketin apartman, min dt bi eweyek wisa ye, ku mirov l mat dimne. Li ser mil ep odeya min b; ew rast serbixwe b li cih textek du text tde hebn. Li aliy p odeyeke vekir heb, ten textek tde b kesek li ser razab. L bel cih xwetin (hemam) li w al b diviyab ez di ber w text re derbas hemam bibim. Xizmetkar hotl xatir xwest got, sibe tat li xwar ye. Ez ketim odeya xwe, min xwe eland xwest ji entey xwe imika xwe pcemeya xew derxnim. Gava min dest avte aliy rast, min dt li cih imikan hin kewn jinan yn kerikdirj bi dest min ketin li aliy ep, li cih pcema min kirasn xew yn sit xaniman tde bn. Ez m breke b bin hatim. Gelo i hatib ser min!?. Min xwe gelek scdar tewanbar dt, ku min li cih entey xwe y keek yan jinek bi xwe re anb. L gelo ima kilta ku bi min re li v entey dib? Ev i bazar e, ez ketime xewn xuliyan? Yan cin priyan telsem ayet li ser min xwendine. Min dsa cil bergn xwe li xwe kirin ez daketim resepsiyona hotl. Min got: Titek nedt feke giran bi ser min de hatiye, min bi at, li cih entey xwe, entey keseke din bi xwe re aniye. Ka ji kerema xwe, em telefon balafirgeh bikin. Keika li ser resepsiyon gelek hewl da, ku cih nformasiyon y balafirgeh agahdar bike; l bel d ev dereng b tikes bersiv nedida. Ez near mam, biim bi awayek w ev bibihurnim. Ez careke din m odeya xwe, min xwe eland xwest biim hemam. Ji ber ku her tit d berevaja bb, ez ketim xuliyan, ka gelo ew kes ku li w al razaye tewr mr e yan jin e; d pit v serphatiy, ji bo min her tit gengaz mimkin b. Hdka bi diz, wek kes ku di mehn payz de bie diziya encr tirziyan, ez m hemam hatim; min der girt, ire vemirand ez ketim nav nivn. Bi rast ev cara pn b, ku min nav xwe li ser etketa entey xwe nenivsandib. Min ji xwe re got, ba e, min nav xwe nenivsandiye, l divt ev kesa din nav xwe nivsandibe!?. Min careke din ira vxist li etketa ente temae kir. Bi rast j ente y keek yan jinek b, ku li bajar Koblenz y Almaniya dimne.

Ez nizanim awa min ew end saet qedandin. Ber saet 7an ez daketim resepsiyon me dsa dest bi telefonan kir. Em tgihtin, ku cih nformasiyon li balafirgeh pit saet 8an dest bi kar dike. Ez mam heya saet bn 8. Me agahdar wergirt em gihtin encamek, rew d avne zelal b. Xwediya ente j li mal p hesiyab, ku entey kesek din bi xwe re biriye w j cih nformasiyon agahdar kirib. Diviyab em herdu j biin balafirgeh enteyan bi hev biguhrin. Gava ez gihtim balafirgeh, min keik (xwediya ente) li cih nformasiyon dt. Min silav day lborn j xwest. Keik silava min vegerand got: Ez j lborn ji te dixwazim, ku min entey te biriye, ez ta li mal l haybm, ku ev ente ne y min e. Bi rast j herdu ente di her warek de mna hev bn. Min got, tit ku ez tnagihnim ew e, ima kilta min li entey te dibe. Keik got: Kilta min qet nne ka ji kerema xwe entey min ji min re veke. Min bi kilta xwe entey w jre vekir pitre me ente bi hev guhertin.

Careke din ez ji balafirgeh li otobs siwar bm hatim navenda bajr dsa li tiramway siwar bm. Tiramwayn wan hn yn kevin bn; yn ber sh-il sal bn. Xortek mest serxo li tenta min b; bi dengek bilind ji xwe re distira. Stirana w li ser avn n b. Xuyaye, xwediya wan avn n hin birnn kr xedar di dil w reben Xwed de pkanbn.

Hn dora du saetan wext bi min re heb. Min ev wexta xwe bi temaekirina bajr serdana mzeya etnografiy, ku li nz cih hevdtin b, bihurand. Li saet 13:30 ez li "Mazuracni Trg  amadebm. Min dt, mr jinek bi ber min ve hatin, nav min hildan pirsn: Mustefa Red tu y?. Min got: Bel. Ew birz Sed Serdaruvic kebaniya xwe bn. Sed Serdaruvic organizator teknk y v hevdtin b; ew b j y ku min mail jre andibn hotl j ji min re girtib.

Hin bi hin nivskarn ku d ji Zagreb birketana hatin. Hinek ji wan ev bn: Casimiro de Britto ji Portugal, Walter Kaufmann ji Almaniya, Zdenko Lesic ji Bosnia-Hezegovina, Visnja Machiedo Mladen Machiedo, Zvonimir Mrkonjic Tatjana Tarbuk ji Kirowatsiya, Ewa Toth ji Meceristan hinn din. Beek din j bi hin ryn din bn Pula.

Gava Seid Serdaruvic albma ku amadekiribn da dest me, min tde wneyn hem bedaran nivseke kurt li ser berhem jiyana wan dt. Ji Kurdistan nav min li ser min tde heb. Min ji xwe re got, ku gelek nivskarn me yn din, yn ji min hjatir jrtir hene diviyab ew di v pirtk de bana. L bel ez ji v kar re hatibm pneyarkirin v car wisa bb; ez li vir bi tenha ser xwe niwner Kurdistan bm; min ji xwe re got, wek bav kaln me gotiye "Bila v car j kefen Ey ha be". Ma areyeke din heb?.

Otobsa me li dora saet 14an bi r ket; rya me rya 5 saetan b. Em ji der dorn Zagreb derketin gihtin hermn iyay. Otobs bi lez di, erd berf girtib, dar bern li herdu rexn r cil bergn sp li xwe kiribn mna bk zavan rast ep di ber me re dibihurn. Ev herma iyay axa welat, war bav kalan dian bra min. Rya me di gelek tunelan re j derbas dib. Li ber tunelan eper hatibn avakirin xwediyn erebeyan, daku tre derbas bibin, diviyabn hinek pere bidin. Em di tuneleke gelek dirj re derbas bn, ku end klometran dirj b. Gava em gihtin aliye din, li mil ep newaleke kr heb, mna newala Hespst b.

Pit demek dinya d tar bb mirov bi zor derve didt. Ten li hin cihn ku ronah heb d xuya dikir, ku bandora deryay li ser der dor heye belekn berf her ku din km dibn. Dema em gihtin nvgirava stiriya, berf nemab serma hinek ikiyab.

Li saet 19:30 em gihtin Hotla Pula, ya ku ji hem bedaran re hatib girtin. Pit her kesek bi cih b, diviyab em li saet 21an dakevin nava bajr. Seroketiya bajar Pula koktlek (coctail) ji me re amade kirib. Koktl li nava bajr di avahiyeke ferm de b, li qat jrn pangeha pirtkan hatib vekirin li qat jorn mzeum b. Em li qat jorn bi axaftina serek bajar Pula, bi mzk ah, bi bedarbna medyay, rojnamevan wnekan hatin pwazkirin.

Xwarin vexwarin li ser pyan b d dema hevnasn b. Hn bi r de, min hin nivskaran, wek Walter Kaufmann ji Almaniya, Ewa Toth ji Meceristan Casimiro de Britto ji Portugal, me xwe bi hev dab naskirin. d diviyab em yn din nasbikin xwe bi wan bidin naskirin. Bi rast smpatiya hemiyan j ji Kurdan re heb. Sereka eref ya PENa Meceristan bi serfiraz digot, ku helbestvanek me y bi nav deng di helbestn xwe de qala Kurdan kiriye. Birz Claudio Pozzani ji taliyay digot, min bihstiye, ku ziman kurd ziman me y tal di gelek titan de mna hev in. Em bi birz Veno Taufer, serek PENa Sloveniya re hinek ketin dialog w got: Em ticar Kurdan ji br nekin. Bila Tirkiye xwe virde wde qet banede, heyan ew mafn Kurdan yn rewa nepejirnin, bi taybet maf vekirina dibistanan bi eweyek ferm ji ber ku ya here girng j ev e ew ticar neyn nav Yektiya Ewropay. got: Me ti caran Kurd ji br nekirine. Di hem kongireyn PENa chan de, me her gav biryar di derbar mafn Kurdan de standine. Min bi serek PENa Katalanan re birz Carles Torner re got: Rewa we mna rewa me ye, hn niha bne xwed maf, divt hn ji hemiyan btir rewa me fhm bikim ji lew re, me ji br nekin. W got: Rast e, em v yek ba dizanin, em ti car we ji br nakin; got, ne ten di arewa PENa chan de, l me pirsa Kurdan di civnn UNESCO de j an ziman. Li ser helwest gotinn wan, min spasiya hemiyan j dikir.

Gava birz Seid Serdaruvic bi bedarbna hin kesn din got: "Bel hn Kurd ne xwed dewlet in, l em binrin, belk hn ew bibin xwed dewlet", bi v gotina xwe, w irskn hviy di dil min de peyda kirin. Min ji xwe re got, binre hviya hin biyaniyan baweriya wan ji hin Kurdn me bi avakirina welatek serbest azad btir e. Nav w j ji min re gelek balk b, ji ber ku li gor qeyda ziman wan ew ar tpn daw wek dpa l hatine zdekirin. Yan di rastiy de, paanav w  Serdar  e. Rab ez j pirsm: Birz Serdaruvic, ev panav te ji k hatiye?. Ber ku ez bjim, ev nav navek kurd ye, w bi xwe bersiva min da got: Panav min ji kurd hatiye. Malbata min ji du rehan pkt, aliyek nitecihn Bosniyay ne, aliy din j di dema Osmaniyan de ji aliy we hatine. Hng min zanb, ku gumana min di cih de ye ne mna ya hin kesan e, ku hema dixwazin her kesek bikin Kurd.

Bedarn v hevdtin ji gelek welatan hatibn, em bbn wek ew geln di heyamn kevnar de li ber Birca Babil, her yek xwed zimanek taybet b. Tev ku tikes ji Englistan tineb, l tu bixwaz-nexwaz, ziman englz ji bo hemiyan ziman hevtgihtin b; ew ji hemiyan re d bye Espiranto. L bel, dsa j rewa min ji ya pirekan batir b, min ziman v welat j dizan, ku piraniya bedaran bi v ziman dipeyivn. Hn di dema xortaniya xwe de, ez ar sal ar mehan li v welat mabm ji lew re, min ev ziman j dizan.

Gava ev kal b, em vegeriyan hotl. Min eva ber, ji ber mijara entey xwe ba xew nekirib. Ez di koka xwe de raketim carek ketim nga xeyaln dr. Gelo ez ima hatibm van waran? Ma ez li vir i bi ser bixim i bi ser nexim ?. Bi van ramanan ez ketim xew. L pit demek ez ji deng ba bahoz ji xew rabm; saet hn yek ev b. Li derve bahoz bagereke xurt rabb li ava deryay dida. Pln derya Adriyatk bilind radibn, li kenarn nvgirava Istiriya diketin, ew pave vedigeriyan bi ser hev de diikiyan. Ketiyn ku di nava perav de lenger bi bin av de berdabn rast ep dielqiyan. Guveguva bahoz ewqas tund b, bi xwe re pencereya oda min dihejand deng j dihat. Min digot qey ez li Kurdistan, di heyameke kevnar de, li herma Hekariyan, li bandeva iyay Cilo me bi guvna bahoz re Anahta gaz min dike; hz hrzan dide min.

Gava sibe b, bahoz d rawestiyab. Li saet 10an em bi otobs daketin nava bajr. Hinek ji me n pangeha pirtkan. Otobsa me ber xwe da bajar Rovinj. Mazvann me dixwestin hin warn xwe yn xwe drok an me bidin. Min bajar Rovinj ber nas dikir. Hn ber ez bi jin zarok bibim, ber 23 salan, ez bi hevaleke xwe re ji bo end hefteyan hatibm v cih. Be kevin y bajr li ser nvgiraveke bik hatiye avakirin. Li cih her bilind keniteke mezin heye li aliy deryay hn beek ji dwar kelah hatiye parastin. Hn dihat bra min, ku li tenta w dwar axaneyek heb, em gelek caran li wir rnitibn me nan xwarib.

Dell rber bi me re li dibistaneke v bajar mamostey ziman englz b; w kar xwe ba dikir. Carek zka di plekanan re hilkiiya jor, li ber dwarek rawestiya wek Donk-t axiv. Bi liv ivn xwe bi away axaftina xwe, xwe xiste dil hemiyan. Nivskar Alman, Walter Kaufmann d nav lkir Donk-t; ji min re got, ez bawer dikim, ku ew kar xwe y mamostetiy j ba dike. Heke ez hn zarok bama, min gelek bixwesta, ez li ba w bixwnim. Gava em li qehwexaneyek rnitin, ez serek PENa Monte-Negro hinek li ser rewa Kurdan nzkahiya ziman me y wan axivn; ev ji wan re gelek balk b. Wisa j li ser xwarina nvro, her car ez bi hinekan re diaxivm.

d dema veger b. Otobsa me dsa ji Rovinj derket ber xwe da Pula. Bi r de, ez ji xwe re ketim nga ramanan. Gelo ji bo i ez hatime van waran? Ma ez bi v hatin i bi ser bixim? Ma i qezenca me Kurdan di v hatina min de heye? herwisa pirs pirs. Gava otobsa me bi ser bilindahiyek ket, min li mil rast temae kir. Hin darn zeytnan di erdek rast de dihatin xuyakirin, bay deryay li wan dida riyn wan li hev diftiln dialiyan. Bi carek min dt, pla evna welat di hinavn min re derbas b. B hemd min, du hstirn germ ji avn min bariyan min ji xwe re got, madem cih van darn zeytn di van erdan de heye, nexwe hebna min j li van waran ne b mane ye.

Dema var em bi otobs n nava bajr bi peyat n meydaneke fereh. Li mil ep hin bermayn drok stnn bilind yn dema Romanan diyar bn. Li mil rast di avahiyeke kevnar bi nirx de holeke xwe heb. Ev cih pkkirina helbest, pexan her cureyn berheman b. W var beek ji helbestvan nivskaran berhemn xwe xwendin. Yn din j diviyabn di varn din de bixwnin. Li piya min astengiyek heb. Heval me y ku diviyab ji welat bihata, nav w ketib bernameya v hevdtin, l gava xwe pave kiandib, nav w ji bernam hatib avtin. Ji ber ku em bi dereng ketibn, nav min neketib bernamey. Diviyab ez areyek bibnim. Bi rast heke ten ji bo exs kesayetiya min ba, min dest j berda, tewanbar ya me b, kar bar me hinek li nav hev ketib. L bel, di nav v civat van mirovan de, ez niwner Kurdistan bm. L ez li van waran bi ten bm, xela egtan elengan li min hatib. Li tent kleka min, ji 40 milyon Kurd, ji simblrean simblzeran, ji avbelekan porxelekan tikes tineb ez wir miwirn xwe pre bikim; em bi hev re tkevin rawj dewan. Ji bona v yek ji ber v rew, diviyab ez biryara xwe bi xwe bidim; bel diviyab nav min tkeve bernamey. By w, hatina min nve hema b mane j dima. Ez bi berpirsiyaran re axivm. Min got: Rast e, em hinek dereng man, l divt em areyek bibnin. Daxwaza min hate pejirandin gotin, em roja arem, 11.12an, di rnitina var de te vexwnin xwendin.

Roja din ez nem seyran bi yn nava bajr re mam. Diviyab ez sit Kata Kulavkova sereka PENa Mekedoniya bibnim hinek pre biaxivim. Serek PENa me, Dr. Zerdet Haco ji min re gotib, ku hevdtina bi w re ji bo me gelek girng e. Ev jinik niha sereka v komteya PENa chan ye. Jinik li zanngeha Skopiyay, paytext Mekedoniya profesor e. Gava ez pre axivm, min dt, ku jineke gelek nazik bi tore ye. Smpatiya w j ji Kurdan re gelek heb. Me got, ku rewa welatn me j hinek mna hev e. Welat wan j hatiye dabekirin, l bel bi kmtirn, ew di beek welat xwe de bne dewlet. Rewa me Kurdan hn xirabtir e. Digot, em we ti car ji br nekin; hin titn me yn din j mna hev in. Digot, me hin kes andine Kurdistan, ku li van hmann hevbe bikolin. Wan gotiye, ku Kurd gelek nazik bi tore ne. Min got, ji bo v komteya we, em wek PENa Kurd dixwazin tde bixebitin. Heval me Dr. Zorab Aloian w bi we re kar bike. V car, ji bo hin sedemn teknk, ew nikarb bihata v hevdtin. Me nav nann xwe bi hev guhertin; jinik diviyab w roj ser var vegere welat xwe.

W roj civaneke me ya girng j heb. Diviyab em biin ba rayedarn hukmeta herm ya nvgirava stiriya. Em ji aliy rayedarn be and huner ve hatin pwazkirin. Her kesek bi nav w welat w dihat binavkirin. Ez wek niwner nivskarn gel Kurd, y ku bi hejmara xwe dora 40 milyon e ji hem mafn xwe yn and ziman b par e, hatim pkkirin. Di hevdtin de li ser girngiya and bi gelemper girngiya rxistina nivskaran PEN bi taybet herweha pwstiya dayna pitgiriy hate axaftin. Di her civn rnitinek de rojnamevan wnek hebn; rojname, radiyo TVa wan neyn her rnitinek belav dikirin.

Pit dema var ew be ku bn seyran vegeriyan; em bi otobsan n bajarek din. V car li w bajar cih xwendina helbestan pexanan hatib amadekirin. Rya me hinek dr b, ez bi birz Alessandro Iovinelli re ketibm dan standin. Ew hem nivskarek gelek hja ye hem j di organzasiyona UNESCO de dixebite. Dixwest li ser Kurdan gelek titan zanibe rewa gel me jre pir balk b. L bel her titek li ser me nedizan. Wisa bawer dikir, ku rewa abor ya welat me lawaz e, xr brn welat me km in ji lew re j bingeheke abor nne, ku em bibin dewlet. Got, heke petrola we hebya, ev reweke din b. ca min got, ku rewa me ne wek ku tu bawer dik ye, bi vajay w, petrola me pir e. Ji her ar pereyn welat me petrol t derxistin, l em ti xr j nabnin. Min got, serokek me, Berzaniy Rehmet digot: "Petrola xelk ji bo wan bye xr br, l ya me bye bela ser me". Yek ji sedemn bingehn, ku nahlin em bibin dewlet, ev petrola me ye; dagrkern welat me naxwazin van avkaniyn dewlemendiy ji dest xwe berdin ew tkevin destn me. Heke petrola me di dest me de be, rewa me gelek ba dibe. Nivskar hja ser xwe hejand got, a niha min fhm kir, ku pirsgirk i ye?!. Nexwe rast e, ji bo w ye; ev sedem gelek girng e.

Di w var de gelek helbestvan nivskaran berhemn xwe pk kirin. Min bala xwe day, ku heval min y tal, birz Alessandro Iovinelli, nivksar Alman Walter Kaufmann y Portugal Casimiro de Britto, ku em li ser maseyek rnitibn, bala xwe didin mzk ahengiya ziman herwisa away ku nivskar p dixwne. Digotin, tev ku em tnagihnin, nivskar helbestvann Kirowat, Serb, Bosn yn Monte-Negro i dibjin, l dsa j t xuyakirin, filan kes yan behvan kes berhema xwe ba pk kiriye. Ji lew re, min dt, ku di van civnan de ahang mzkiya ziman away xwendin pir girng e. Wisa min biryara xwe da, ku ez roja din helbesteke pvay bi aheng bixwnim.

Roja din em bi serdan n bajar Porec. Ev j bajarek gelek paqij lihevhat b; bermayn Romanan kenitn kevnar l hebn. Donk-t me got, em biin, li gundek din firavn bixwin. Ev gund di dema hatina tirkan de hatib qirkirin. Me li w gund firavn xwar pa nvro em vegeriyan Pula.

Ev vara li ber me ya dawiy b. Em hinek z daketin bajr. Sereka PENa Kirowatsiya sit Sibila Petlevski dixwest wek her roj dsa hin nivskaran li pangeha pirtkan ji bo medyay bide naskirin. ro dixwest birz Walter Kaufmann y Alman bide naskirin me j dixwest em l guhdar bikin.

Dema var em ji bo xwendina berheman n cih roja pn. Birz Seid Serdaruvic got, ku em wek aremn kes deng li te bikin. Xwendin destpkir, her kesek berhema xwe dixwend vedigeriya cih xwe. Birz Walter Kaufmann sereka eref ya PENa Meceristan Ewa Toth herweha yek ji Bosniyay berhemn xwe ber min xwendin. d dora min hatib. Pkker v var Seid Serdaruvic b. Nav min gaz kir got, ku niha mvan me y ji Kurdistan w berhema xwe bixwne. B guman, di wan end rojan de hinekan dizan, ez bi ziman wan diaxivim, l piraniya gel ev rast nedizan. Ziman wan j ne zimanek navnetewey ye, ku pir kes p zanibin. Wan wisa dtiye, ku evn biyan yan bi englz yan j bi ziman xwe dipeyivin dixwnin. Heke kesek bi ziman wan titek j bje, belk gotina var ba bje hew. L bel, min axaftina xwe bi ziman wan destpkir. Di destpk de, min PENa Kirowatsiya ji bo mvandariya wan spas kir got, ku em ji bo her tit we ji mvanan re amade kiriye hn j pk dikin gelek spasdar in. Ev rojn li stiriya gelek xwe bn, ku me bi hev re, li welat we, li bajar we Pula bihurandin. Bi hevoka daw re bedaran epik bi xurt ldan. Ew gelek mat mabn, ku kesek ji Kurdisatn bi ziman wan dipeyive. Di pey re ez ji guhdaran pirsm: Gelo hn bi kurd fhm dikin? Git keniyan. Min got: Gel heval guhdaran, ziman kurd zimanek hindo-ewrop ye ji ziman we ve nzk e. Binrin, gava ez bi kurd dibjim:

Te ev da min. Mana v hevok bi ziman we ev e:

Ti ovo dao mene.

Hn dibjim: jena. Em dibjin: jin. Hn dibjin: brat. Em dibjin: birak. Hn dibjin: znam, neznam. Em dibjin: zanim, nizanim. hwd.

L gava em dibjin: Ez kanim, ez nikanim. Ev d ne wek ziman we ye. Ev nz ziman englz dibe: I can, I can not. L bjeyn wek "Lv, diran p" nz yn frans ne.

herwisa, min hin nimneyn din dan, ku ji zimann hindo-ewropay yn din ve nzk in.

V yek bala tevan kiandib. Min bi henek got: We dt, ku awa hn tev bi kurd dizanin!?. L ez niha ji we re helbestek bi ziman kurd bixwnim. Ez dizanim, hn her tit j fhm nekin, l ka hele guhdar bikin. Ev helbesta min li ser cejna me ya netewey ya mezin e. Ev cejin her sal di destpka bihar, di 21 adar de pkt. Min beek ji helbesteke xwe, ya ku min di sala 1979an de nivsandib xwend. Hemiyan epik ldan wisa axaftina min bi daw b.

Di pey re helbestvan nivskarn mayn yn wek Mauricio Cucchi y tal, Carles Torner y katalan hwd. Berhemn xwe xwendin heya eva me bi daw b. Gava em vegeriyan hotl, pir kesan wek Walter Kaufmann, Casimiro de Britto, Alessandro Iovinelli Dragan Velikic y ku ji Belgrad b prozbahiya min kirin gotin, ku axaftin xwendina te bi dil me b. Hng min dizan, ku min kar xwe ba kiriye.

Roja din d roja veger b. Pit tat, otobsa me bi r ket. Rya me dsa rya pnc saetan b. Em dsa di ber newaln kr re di tuneln dirj re derbas bn. Li aliy din dsa berf heb zinaran qea girtib. Av bi zinaran ve qeris b; pjikn qeay hinek bik, mna pjikn kipriyan hinek j dirj, mna qon xezalan, bi keviran ve hatibn daleqandin. Li saet 13:30 em gihtin balafirgeha Zagreb. Ez birz Walter Kaufmann em bihatana Frankfurt. Balafira me diviyab li saet 18:55an derketa. Me dt, ku hn wext pir e. Me xwest, em bi balafireke ztir derkevin. Ev daxwaza me j bi cih hat. Me bilta xwe guhert, xwatir ji Casimiro y portugal xwest em li saet 14:15an derketin. Gava balafir bi ezmanan ket, Zagreb di nava mij moran, tem kirov de mab. Di ser ewrn sp re trjn roj dan hundir balafir. Trjn roj hergav nann hviy ne.