Mijara pronav ntar snorn bjey


Mustefa Red 

 

Di v kurtenivs de em dixwazin li ser mijara PRONAV NTAR rawestin. Ka em di destpk de bidin xuyakirin, ka gelo pronav nter i ye?

Pronav ntar ew pronav e, ku di hin hevokan de pronavek din dinimne. Ew dikare hin pronavn gelejimariy hin pronavn yekejimariy, i nr i m binimne. Ji lew re j, jre ntar hatiye gotin; yan ew b zayend e. Em v mijar j bi hin nimneyan rove bikin.
 

Ka em bala xwe bidin van hevokan:
           

            Dema niha                                      Dema bor
 

1)      Ez svek didim w.                     Min svek da w.

2)      Ez pirtkek didim w.                   Min pirtkek da w.
 

Em dikarin di van hevokan de pronavn w, w bi pronav ntar biguhrin bjin:

Dema niha                                     Dema bor

1N)  Ez svek didim.                      Min svek day

2N)  Ez pirtkek didim.                  Min pirtkek day.

Di  hevokn (1N)  (2N) de pronav ntar cih herdu pronavn kesn w, w digire. Ev herdu pronavn kesn j, pronavn ji bo kes syem yekejimariy ne, ew ji koma pronavn tewand ne; ji lew re j hergav di hevok de bireser in. Li hla din, pronav ntar cih pronavn gelejimariy nagire. Yan, di hevokn mna evn jrn de

3) Ez pirtkek didim wan                  Min pirtkek da wan
 

Pronav ntar nikare cih pronav bireser y gelejimariy wan bigire.
 

Heke pronav kesn, y ji bo kes syem di dema bor de bbe kirar lkereke gerguhz bi sedema rgatv teey xwe y tewand standibe, hng pronav ntar nikare cih w bigire. Wek nimne, di v hevoka jrn de

W diyariyek da w,
 

pronav ntar ten dikare cih pronav kesn, y ji bo kes syem w, ku di hevok de bireser e bigire; ew nikare cih pronav kirar w bistne.

Ka em bala xwe bidin v hevok j:
 

4)      Bajar Heran di mehn havn de pir germ e, hng em nain wir.

4N) Bajar Heran di mehn havn de pir germ e, hng em nain.
 

Di hevoka (4N) de em dibnin, ku pronav ntar v car cih wir girtiye. L bel dsa j ten dikare cih bireser bigire.

Wisa, em dikarin wek encam bjin, ku pronav ntar hergav yekejimar bireser e.
 

Pit ku me rol funksiyona pronav ntar rove kir, ka em niha j hinek ji aliy fontk nivsandin ve l temae bikin.
 

Gelo ima pronav ntar bi lker ve t nivsandin?
 

Ji bona dtina bersivek ji v pirs re, em p li hin hevokan ji aliy fontk ve temae bikin, ku pronav ntar di wan de t bikarann.

1f) Ez svek didim.

2f) Min svek day.
 

Gelo ev hevokn me awa tn bilvkirin?

Ka em wan li gor ktan binivsnin:
 

1fk) Ez s-ve-k di-di-m.

2fk) Min s-vek da-y.

Em dibnin, ku di hevoka (1fk) de pronav ntar tpa dengdar m ji lker bi xwe re rakiandiye teve w ktek pkaniye. Di hevoka (2fk) de, ku lker bi dengdrek diqede, nvdengdra y, ya kelijandin katiye navbera herdu dengdran wisa bi pronav ntar re bye yek kt.
 

Ji ber v sedema fontk, nivsandina pronav ntar teve lker gelek di cih de ye. L bel ji aliy giramr ve, ku lker pronav, her yek ji birek qiset y cida ye, diviyab ji hev cida bihatana nivsandin. Yan j diviyab pronav ntar bi apostrof bihata cidakirin. Yan bi v away:
 

1fa) Ez svek didim.

2fa) Min svek day.
 

Ev mijara nivsandina pronav ntar teve lker di ziman me de gelek balk e. Yan heke em sedemn fontk bidin p sedemn giramr-smantk, em dikarin li hin cihn pwst wek me got, ji ber sedemn fontk hin birn qiset li gel hev binivsnin. Yan j divt em li vir j r nedin, ku pronav ntar bi lker ve were nivsandin.
 

Ka em niha bi gelemper bipirsin, gelo li gor kjan taybetiyan em bjey, wek hmanek ji hmann ziman didin naskirin? Yan snorn bjey li kder ne li gor i em dibjin, ku ev be ji axaftin bjeyek e?

Bi gelemper, p fontk snor bjey diespne pa, ji ber sedmn giramr, hin kt dikarin wek bjeyeke serbixwe bn nivsandin; heke ew kt ji birek qiset y din bin xwed wateyek bin.
 

Bel, her ktek pkve ji dev me derdikeve, l di navbera bjeyek ya din de j em hinek radiwestin. Rawestandina di navbera bjeyan de ji ya navbera ktan dirjtir e.
 

Kt, ten wek kt ne xwed wateyek ne, l bel bje xwed wateyeke taybet ye; ew yan titek heyber yan j titek dern manew dinimne. Hin bje j hene, ku di axaftin de bjeyn arkar in (wek daek gihanekan). L bel dsa j, divt bi ser xwe ktek pkbnin nabe ku beek ji ktek wek bjeyeke serbixwe b nivsandin.
 

end birn qiset dikarin bi hev re bjeyek pk bnin wisa j bi hev ve bn nivsandin. Nimne:
 

            Tevlihevkirina mijaran ne titek ba e.
 

Bjeya pn ji v hevok, ji du pronavan, daekek, lkerek veqetandekek pk hatiye. Li vir ar birn qiset bi hev re bjeyek afirandine, ku xwed maneyeke taybet ye bi ser de j ev bjeya hevedudan hatiye veqetandin. Mirov dikare v watey ji alakiya hin kesan re bje, ku gelek mijaran tkil hevdu dikin. Ji ber w, divt ev bjeya hevdudan hem bi hev ve b bilvkirin hem j bi hev ve b nivsandin. Ew nabe, ku bi away tev li hev kirina b gotin nivsandin. Ji hla din ve, heke ji bo pkanna bjeyek gelek birn qiset li hev bn siwarkirin, dikare bandor li xweikbn estetka ziman bike, tev ku ew li gor giramr rewa gengaz e. Nimne:

            Jiserbinhevderxistina pirsan ne kar her kesek ye.
 

B guman, pkanna bjeyeke hevedudan mna bjeya pn ya v hevoka jorn bi estetka ziman re nagunce. Bi v away bje hatiye gopilandin. Li cih w heke em bjin:
 

            Derxistina pirsan ji ser hev, ne kar her kesek ye.
 

w maneya jor dide bes e j. Di vir de bikaranna bjeyn  ser, bin hev  bi hev re di hundir bjeyek de d dibe gopilandin.