Pirsgirka Lkera BN

 

Mustefa Red

 

Bi dtina me, yek ji pirsgirkn here mezin di rastnivsandina ziman me de, pirsgirka lkera BN e. Em dixwazin v car, di v nivsa xwe de, li ser v mijar rawestin. Lkera BN di ziman me de bi s maneyn tvel(ji hev cida) t bikarann; yan em dikarin bjin, ku s lkern BN hene:
 
1)   BN bi maneya ji dayk bn. Nimne-1: Ez sala 1945an ji dayk bme. Nimne-2: Belk di v sedsal de rberek Kurd ji dayk bibe hza hem Kurdan bike yek.
 
2)   BN bi maneya kesek dibe titek. Nimne-1: Azad b mamoste. Azad dibe mamoste. Azad d bibe mamoste.
 
(Lkera BN, bi van herdu maneyn li jor, ne mijara v gotara me ye.)
 
3)   L bel maneyeke syem ji lkera BN re heye, ku em dixwazin di v gotar de bi taybet li ser w gengeiy bikin; mebesta me bi pirsgirk j her ev lker e.
 
Hema di piraniya zimann hindo-ewropay de, ku ziman me j yek ji wan e, lkereke bi v wey heye.
 
Wek nimne, di ziman nglz de verb to be.  Gava ev lkera be di ziman nglz de li gor kesan t kesandin (to conjugate), bi v away t gotin:
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: I am We are
kes duyem: You are   You are
kes syem: He (She, It) is  They are
                                                                     
Di ziman alman de, ji v lker re sein t gotin di v ziman de bi v away t kesandin:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ich bin  Wir sind
kes duyem: Du bist    Ihr seid
kes syem: Er (sie) ist  Sie sind
                           
Di ziman me de, ev lkera BN bi du awayn tvel t kesandin. Away kesandina w li gor tpa dawiy ya bjeya p w ye; li gor ku ew tp dengdar e, yan j dengdr e.

Ji bo ronahkirin, ka em du navdran ji xwe re wek nimne bigirin, ku yek ji wan bi dengdarek y din j bi dengdrek diqede. Ka em bjeyn Kurd mamoste ji xwe re wek nimne bigirin. Hng lkera BN di dema niha de bi v away t kesandin:
 
1)      Away yekem, nimne Kurd:
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez Kurd im Em Kurd in
kes duyem: Tu Kurd   Hn Kurd in
kes syem: Ew Kurd e  Ew Kurd in
 
2)      Away duyem, nimne mamoste:
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez mamoste me Em mamoste ne
kes duyem: Tu mamoste y   Hn mamoste ne
kes syem: Ew mamoste ye  Ew mamoste ne
 
Ev diyarde bi xwe, yan kesandina v lker bi du awayn tvel, titek taybet ye. Bi gotineke din, ev lkera me, li gor lkern din yn ziman me, bi taybetiya xwe lkereke awarte ye. Gava em away kesandina w bi zimann din re j bidin ber hev, dsa lkereke awarte ye; ji ber ku di ti zimann din de lkerek bi du awayn tvel nay kesandin. 
 
 
Gelo ima em v lker wek pirsgirkeke mezin di ziman me de dibnin??
 
Ten pisporek ziman, y ku zimann din yn hindo-ewropay j dizane, dikare v lker di ziman me de bi v away bibne wisa j rove bike. Ji ber w, mamostey me y mezin, Mr Celadet Bedirxan ev lkera me j bi v away dtiye wisa rove kiriye. Hin zimanzann din j (wek nimne profsor Qenat Kurdo) ev lkera me bi v away nedtine. her wisa j zimanzann din, yn ku ziman me zimann ereb, tirk faris dizanin, l bel zimann ewropay nizanin, ev lkera me bi v away nedtine ne j bawer dikin, ev lkera ku em qala w dikin, lkera BN e.
 
Gelo ima ew v yek bawer nakin wisa nabnin?
 
a)   Ji ber ku em Kurd hem di dibistanan de bi ziman xwe perwerdey nabnin ji zarotiy de hn giramr nabin wisa hevnasn bi v lker re enabe.
b)   Ji ber ku di giramra zimann ereb, tirk faris de titek wisa tine ye.
c)   Ji ber ku ew bi zimann ewropay nizanin.
d)   Ji ber ku di away nivsandina ziman me de bi tpn aram (ereb) yn kevin, ev lkera me bi awayek cida nedihat nivsandin ne j wek lker dihat dtin; lkera BN ten wek dpa dihat dtin heya niha j, ew zimanzann ku zimann ewropay nizanin, v lker wek dpa dibnin.
 
Mirov dikare bje: Ba e! Ka pirsgirk i ye? Mr Celadet ev lkera me naskiriye va ye piraniya me j, zaravay Kurmanciya Bakur li gor giramra w dinivsnin.
 
Ev gotina li jor bi gelemper rast e divt em di v opa xwe de her berdwam bin. L ev nay w maney, ku em ji bo pven standardkirina ziman - ser xwe bi hin pirsgirkan binin. Me dt, awa rgirtina radkal li ber tpa dubare xistina tpa pn ji du tpn ji yek cihderk, ne li gor pvena ziman me ye. Ji lew re j axafitin genge li ser van mijaran gelek pwst e.
 
Ji ber ku ten ew kesn giramr ba dizanin, lkara BN di hevokan de nasdikin wisa j w ji peyva p w cida dinivsnin, ji ber v j, cidakirina w bye nana pisporiya wan kesan. Yan bi gotineke din, ew kes ku bizanibe lkera BN biqetne (cida binivsne) wek kesek pispor t naskirin. Heke nizanibe cida binivsne, hng yn zimanzan qet qma xwe p nakin. Bi v away rastnivsandina lkera BN di dest zimanzanan de bye wek taceke zann. Li hla din, bi rast j ew kesn ku giramr ba nizanin ji bin bar lkera BN dernakevin. Mirov di nivsn wan de bi sedema lkera BN - pir caran rast titn bi ken komk j t. Wisa t xuyakirin, hin kesan ten bihstiye yan j di nivsan de dtiye, ku li hin cihan tpa e ji bjey cida t nivsandin, l bel, nizanin ima li k?. Radibin wek kesn bi lottoy dilzin dikin. Hema li hin cihan tpa e ji bjey diqetnin - wek mijara lottoy - carcaran j rast tnin, l pir caran j di ber re vediwenin.
 
Gelo ima ks ku giramr ba nizane, l bel ziman bi axaftin nivsandin ba dizane, di nivsandina lkera BN de dikeve reweke wisa? Gelo sedem i ye?
 
Mamostay mezin Mr Celadet Bedirxan deh birn qiset di ziman me de bi nav kirine, ku ew j ev in: navdr, veqetandek, pronav (bernav, cnav,), jimarnav, lker, rengdr, hoker, daek, gihanek banean. Ev deh birn qiset, bi gelemper, di nivsandin de ji hev cida tn nivsandin. L bel, Mr Celadet awarteyek di vir de kiriye, ku ew j VEQETANDEK e. Veqetandek hergav bi bjeya ku t veqetandin ve t nivsn. Nimne: sva sor, mirov hja, xortn Kurd, jineke bedew, siwarek lezgn, mirovine biyan, hwd.
 
Gelo ima ten VEQETANDEK tev ku ew yek ji birn qiset ye ji bjeyn din cida nay nivsandin?
 
Ber ku em bersiva v pirs bidin, ka em hmann zimn bnin bra xwe. Mr Celadet dibje: Hmann zimn ar in: tp, kt, bje hevok (komek). Ji tpan kt dibin ji ktan bje pktn. Gava bje bi awayek manedar bidin pey hev hevok dibin. Ji pir hevokan qiset (axaftin dibe yan nivs dibe) pkt ew j ziman bi xwe ye.
 
Ka em li gor hmann zimn li hin nimneyan temae bikin:
 
Nimne 1:  Mirov hja hat.
 
Ev hevoka me, ji aliy tpan ve, ji 13 tpan pk t, ku ew j ev in: m, i, r, o, v, , h, , j, a, h, a, t.
Bel hin tp hatine dubarekirin, l di v hevok de 13 tp hene.
 
L ji aliy ktan ve, ev hevoka me ji 6 ktan pk t, ku ev in: mi-ro-v-h-ja-hat.
 
Ji aliy birn qiset de, ev hevoka me ji 4 biran pk t, ku ew j ev in: mirov (navdr), (veqetandek), hja (rengdr), hat (lker).
 
Ji aliy bjeyan ve, wek xuya ye, hevoka me ji 3 bjeyan pk t, ku ev in: mirov, hja, hat.
 
L bel - wek bje - di v hevoka me de, navdr veqetandek bi hev re yek bjey pktnin. Sedema bingehn ji v yektiy re (yan ku navdr veqetandek yek bjey pktnin) ji ktan t. Kt ew bir qiset ye, ku bi carek ji dev me derdikeve nabe were ikestin. Di hem zimann chan de j wisa ye, ku kt nayn ikestin. Gava em li v hevoka me ji aliy ktan ve temae dikin, em dibnin, tpa v, ku yek ji tpn navdr mirov e, bi veqetandeka me re ktek pkaniye. Ji ber v yek, gelek rast durist e, da ku kt ney ikestin, em veqetandeka navdr mirov bi hev ve wek bjeyek binivsnin. Di vir de biryara mamostay me Mr Celadet Bedirxan gelek di cih de ye, ku wek awarteya qeyda gelemper, veqetandek tev ku birek qiset y serbixwe ye bi bjeya ku t veqetandin ve b nivsandin.
 
Nimne 2:  Ez Kurd im.
 
Ka em li gor hmann ziman li v hevok j temae bikin.
Ev hevoka me, ji aliy tpan ve, ji 8 tpan pk t, ku ew j ev in: e, z, k, u, r, d, i, m.
 
Ji aliy ktan ve, ev hevoka me ji 3 ktan pk t, ku ew j ev in: ez-kur-dim.
 
Ji aliy birn qiset ve, ev hevoka me dsa ji 3 biran pk t, ku ew j ev in: ez (pronav), Kurd (navdr serenav), im (lker).
 
Ji aliy bjeyan ve, li gor biryara Mr Celadet, ev hevoka me ji 3 bjeyan pk t, ku ew j ev in: ez, Kurd, im.
 
L bel bi v away kta dawiy ji v hevok - kta dim hatiye ikestin. Yan nivsandina v hevok bi away s bjeyn ji hev cida li ser hesab ikandina kta daw pk hatiye. Wek me li jor j got, ikandina ktan di ti zimanan de ne rewa ye. Ev j sedama bingehn e, ku:
 
a)      Ew zimanzann giramra Mr Celadet nasnakin, di vir de lkera BN nabnin; yan j napejirnin.
b)      Pir kes, gava dinivsnin, di vir de - li gor giramra Mr Celadet - dikevin atiy. Ji ber ku bi weyk sirt, mirov wisa frbye, hem di axaftin hem j di nivsandin de, ku kt nayn ikestin. Ji ber w j lkera BN cida nakin; w bi bjeya p w ve dinivsnin. Yan ew di w baweriy de ne, ku ev yek bje ye ji lew re bi hev ve dinivsnin. Pir kes j tdikoin, ku cida binivsnin, l yan b hemd xwe yan j di her cihek de ji bin bar w dernakevin. Bi rast j hin cih hene, ku ne ewqas hsan in. Li vir ten end nimne :
 
b1) Kurdin hene nabjin em Kurd in.
b2) Ev jineke bi mr e, l eva din keek e.
 
Di hevoka (b1) de, ew in ya ku bi bjeya Kurd ya destpk ve hatiye nivsandin, veqetandeka nebinavkir ya gelejimariy ye. L bel ew in ya ku li dawiya hevok ji bjeya Kurd cida hatiye nivsandin, lkera BN e ew di dema niha, di gelejimariy de ye.
 
Di hevoka (b2) de, bjeya jin bi veqetandeka eke ya yekejimariy nebinavkir hatiye veqetandin, l bel tpa e ya pit bjeya mr ya pit bjeya keek, ku hatine cidakirin, lkera BN di dema niha, di yekejimariy de ye. 
 
Ji ber ku hin kes bawer dikin, lkera BN bjeya p w herdu bi hev re ne du bje, l bel yek bje ye, ka em v car, li gor v guman hinek genge lkoln li v mijar bikin. Yan em bikevin pey w pirs, ka gelo ev yek bje ye yan du bje ne?
 
Heke em lkera BN ten bi pronavn kesn re (by navdr) bjin, hng:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez im    Em in
kes duyem: Tu y   Hn in
kes syem: Ew e  Ew in
 
Ji ber ku ji van pronavn kesn pnc bi dengdaran diqedin, lkera BN bi wan re mna away yekem hatiye. L bi pronav Tu re, ku bi dengdra  u  diqede, ten li vir, bi away duyem hatiye. Ev rew, bi rast mna diyardeya kelijandin ye, ku nvdengdra y xwe diavje navbera herdu dengdran. L bel, em dizanin, ku kelijandin di hundir bjey de dibe ne li dervey bjey; ew j gava du tpn dengdr tn ba hev.
 
Pirs: Heke ev du bjeyn tvel in, gelo ima ev diyarde xwe li vir dide meydan?.
 
Ber em bersiva v pirs bidin, ka em li pkaneke(mkaneke) din j temae bikin. Em li vir dibnin, ku nvdengdra y bi sedema hatina dengdrn u peydabye. Li gor qeyda kelijandin, bi dengdra u re divt nvdengdra w j bikaribe rola kelijandin bilze. Yan, gelo away Tu w j t gotin yan na?
 
Em dikarin bersiva v pirs bi ern bidin. Bi rast j gelek Kurd hene li gelek herman, li cih Tu y away Tu w dibjin. Cegerxwn nemir ev we gelek caran gotiye. Di Kurmanciya Bar de j ev we t gotin. Her her, li gor qeyda kelijandin, ev we ji guh me ne dr e.
 
Ev j careke din diespne, ku kesandina lkera BN bi du awayn tvel, pwendiya xwe bi awayek yan bi y din bi kelijandin re heye; yan j l die (diibihe w). Ev rastiya han, ji v hl de gumana me xurt dike, ku lkera BN ne bjeyeke serbixwe ye; ew bi bjeya p xwe ve girday ye.
 
Ji bona v yek, ka em bipirsin, gelo away duyem y kesandina lkera BN bi git, kelijandin bixwe ye yan na? Heke away duyem li gor qeyda kelijandin pk t, hng lkera BN bjeya p w ne du bje, l bel yek bje ye.
 
Ji bona avne- zelalkirina v guman, em away duyem, y kesandina lkera BN ne wek ku em dibjin, l bel li gor qeyda kelijandin binivsnin, hng li gor kelijandin - diviyab bi v away bya:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez mamoste yim Em mamoste yin
kes duyem: Tu mamoste y Hn mamoste yin
kes syem: Ew mamoste ye Ew mamoste yin
 
Di v bizava me de t dtin, ku ten ji bo kes duyem syem di yekejimariy de kesandin kelijandin bi hev re diguncin, l ji bo kes yekem di yekejimariy de hers kesan di gelejimariy de kelijandin kesandin ne mna hev in.
 
Gelo ev encam t i maney?
 
Maneya v encam ew e, ku away duyem y kesandina lkera BN ne kelijandin e.
 
Ka em pkan gengaziyeke din j bnin ber avan bipirsin: Gelo away duyem li gor y yekem bihevguhertina cih dengdar dengdr be? Yan di away duyem de, daku du dengdr nedin pey hev, ev nakok li vir, ne bi nvdengdrek, l bel bi awayek din hatibe areserkirin; yan li vir ten tpa pa hatibe p ya p be pa?!. Ka em v car away duyem li gor v guman binivsnin; hng divt bi v away be:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez mamoste mi Em mamoste ni
kes duyem: Tu mamoste y Hn mamoste ni
kes syem: Ew mamoste ye Ew mamoste ni
  
Ji bo kes duyem syem di yekejimariy de wek bizava me ya din j encam nay guhertin. Her her ji bo van herdu kesan, her car ten dengdrek li meydan heye bihevguhertin ne pkan e. Ji lew re j, mna kelijandin, dsa nvdengdra y v nakokiy areser dike. Bel, ev yek ba t fhmkirin.
 
L niha ji bo kesn din mijar gelek balk e. Bi rast j hin Kurd hene, ku kesandina lkera BN ya away duyem bi v wey bilvdikin; ew ji bo kes syem di yekejimariy de j kesandina BN bi dengdra i diqednin, yan bi v away jrn dibjin:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez mamoste mi Em mamoste ni
kes duyem: Ew mamoste y Hn mamoste ni
kes syem: Ew mamoste yi Ew mamoste ni
 
Gelek pkan gengaz e, ku di pileya pn de bi v away bbe. L ji ber qeyda ziman me ya gelemper, ku bjeyn ziman kurd bi dengdra i ne destpdikin ne j diqedin (ji bil hin awarteyn di daekan de); bi gotineke din, ku piraniya Kurdan ji destpkirina bjeyan qedandina wan bi dengdra i direvin j heznakin, ev qeyda gelemper bbe sedem, ku di pileya duyem de dengdra i biimite bibe e (wek serinc, em li vir dibjin, ku ev herdu dengdr j ji yn kurt in ji aliy bilvkirin ve ji hev ne dr in). Wisa ji aliy fontk ve, ev imitandin gelek pkan rewa ye.
 
Heke em niha li gor v gengaziy - di away jorn de dengdra i rabikin li cih w dengdra e binivsnin, em bigihnin v wey:
 
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez mamoste me   Em mamoste ne
kes duyem: Tu mamoste y Hn mamoste ne
kes syem: Ew mamoste ye Ew mamoste ne
 
Niha em dibnin, ku her di v ry re j em gihtin w encam bixwe, ku ew j away duyem y kesandina lkera BN e. Bi gotineke din, away duyem, li gor qeyd logka ziman me, guhertoy away yekem e.
 
Pit v rovekirin, ka em dsa vegerin ser kesandina lkera BN v car j, ji aliy bilvkirina ktan ve l temae bikin. Li gor bilvkirina ktan, ev hevokn me bi v away tn gotin:
 
Away yekem
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez-Kur-dim   Em-Kur-din
kes duyem: Tu-Kur-d Hn-Kur-din
kes syem: Ew-Kur-de Ew-Kur-din
 
 
Away duyem
 
yekejimar  gelejimar
 ------------  ------------
kes yekem: Ez-ma-mos-te-me Em-ma-mos-te-ne
kes duyem: Tu-ma-mos-te-y Hn-ma-mos-te-ne
kes syem: Ew-ma-mos-te-ye  Ew-ma-mos-te-ne
 
Niha em dibnin, ku:
 
a)   Gava bjeya p lkera BN bi dengdarek diqede, lkera BN w tpa dengdar bi xwe re radikine pre ktek pktne; yan yektiyek pre dike.
b)   Gava bjeya p lkera BN bi dengdrek diqede, lkera BN dikeve bin bandora w dengdr teey (ikil) xwe diguhre; ew yan bi arkariya nvdengdrek, yan j bi guhertina teey (ikil) xwe kteke serbixwe pktne.
 
Ji v gengeiya dr dirj em digihnin v encam:
 
-      Tev ku kesandina lkerek bi du awayn tvel ne titek sirt ye ji bo lkera BN diyardeyeke yekane ye, l li gor logk zagonn ziman me divt wisa be.

-      Lkera BN ji aliy bilvkirin ve hergav di bin bandora bjeya p xwe de ye. Ev rastiya han gumana me xurt dike, ku tev ew lker e rola w wek rola yn hember w di zimann hindo-ewropay de ye, l bilvkirina w di ziman me de ne wek bjeyeke bi temam serbixwe ye. Bi gotineke din, ew ji aliy smantk (maney) de ji birek qiset y serbixwe ye (yan ew lker e), l ji aliy fontk bilvkirin de her bi bjeya p xwe ve girday ye.
 
Niha j em dikarin van pirsan bikin:
 
1)   Heke lkera BN di kesandin de bjeyeke serbixwe ye, gelo ima ew di away yekem de tpa dengdar ji bjeya p xwe diqetne pre ktek dike? di away duyem de ima teey xwe diguhre yan j mna di kelijandin de nvdengdrek distne?

2)   Gelo rewa ye, ku em r bidin, di ziman de kt bn ikestin? Nexr, bi taybet cidakirina lkera BN, li ser hesab ikandina ktan, me near dike, ku em areyek ji v pirsgirk re bibnin.
 
Ev encam sedemn li jor, me ber bi w biryar ve dibin, ku em lkera BN bi bjeya p w ve wek yek bje binivsnin. L bel li dij biryareke wisa, ev pirs j hene:
 
1)   Gelo dibe ku em lker bi birek qiset y din ve wek yek bjey binivsnin? (Me gotiye, ku ji birn qiset ten VEQETANDEK bi bjeyn piya xwe ve t nivsandin.)
 
Wek bersiva v pirs em dikarin bjin, heke em VEQETANDEK bi git wek awarte diperjirnin, ku ew ji ber sedemn fontk bi bjeya p xwe ve b nivsandin, ima em nikaribin lkera BN j wek awarte bibnin?
 
Ji hla din ve, Mr Celadet pronav ntar tev ku ew pronav e bi lker ve nivsandiye. Daku xwendevan mebesta me tbigihnin, ka em v xal hinek rove bikin (me nivseke taybet li ser pronav ntar j nivsandiye). Di hevokn wek Ez titek didim w (w) de, em dikarin li cih pronavn kesn (w, w), pronav ntar binivsnin bjin: Ez titek didim. Ev ya dawn, ku bi lker ve hatiye nivsandin pronav ntar e. L ev pronav ntar ew bi lker ve t nivsandin. Bi dtina me, heke em dixwazin birn qiset di nivsandin de ji hev cida binivsnin, hng divt em yan pronav ntar j cida bikin yan j w bi apostrof, bi away Ez titek didim binivsnin. Dtina areyek ji v re j pwst e.
 
2)   Heke em wek awarte r bidin, ku ten lkera BN dikare bi bjeya p xwe ve wek yek bje b nivsandin, gelo d li hin cihan tevlihev pk b yan na?
 
Mixabin bersiva v pirs wisa ye, ku li hin cihan bi rast j em tkevin tengasiy. Wek nimne: Gava lkara BN dikeve pit daek. Ka em ji bo rovekirin hevokek bnin:
Bajar Kerkk di nav axa Kurdistan de ye. Heke em li vir lkera BN bi daek ve binivsnin, d ne durist be.
 
Em wisa dibnin, ku dtina areyek ne karek wisa hsan e ne j em dixwazin di v nivs de biryarek bi ser xwe bidin. Em ten hin pniyaran ji bo Saziya Ziman Kurd bikin.
 
Ji bo dtina areseriyek ji v pirsgirk re, em dikarin hin pniyaran bikin ba nebaiya wan bnin ber avan:
 
a)   Em bjin, ku lkera BN bi her away lkereke awarte ye ka em away nivsandina w j wek awarte bihejmrin wisa ten v lker di kesandin de(bi herdu awayn xwe) bi bjeya p w ve binivsnin. L em nikaribin bi gelemper wisa bikin. Divt em hng hin awarteyan di v awartey de j biespnin. Wek nimne: Nivsandina w bi daek ve - ji sed sed - ne durist e (li jor li nimneya bajar Kerkk binrin) divt hing em titn wisa wek awarteyn awartey bipejirnin. Li gor v pniyar, divt bi v away b nivsandin. Nimne:
 
Ez Kurdim., Ez mamosteme., L bel Kerkk di nav axa Kurdistan de ye.
 
b)  Daku kt neyn ikestin, em dikarin ten away yekem y kesandina lkera BN bi bjeya p w ve binivsnin away duyem wek heya niha cida bikin. Ev pniyar t w maney, li cih ku kt t ikestin, em cida nekin, l li cih ku nay ikestin, em lkera BN cida bikin. Nimne:
 
Ez Kurdim.            (li vir pve b nivsandin)
L bel Ez mamoste me. (li vir j cida b nivsandin)
                        Kerkk di nav axa Kurdistan de ye. (dsa cida)
 
c)   Em dikarin titek din j bikin, ku di ziman nglz de j wisa dikin. Gava ew wey I am bi kurtah dibjin, tpa a ji lkera BN (verb to be) t avtin wisa ten tpa m dimne. Pronav I tpa m bi hev re dibin yek kt. Hng di ziman wan de, daku ji hlek ve kt ney ikestin ji hla din ve pronav lker tev li hev nebin, di navbera pronav I perey lkera BN (verb to be) de m apostrofek datnin bi away Im dinivsnin. Bi v away hem rast t bilvkirin hem j pronav lker ji hev tn cidakirin. Yan ji bo ziman me j, ev dibe pniyarek. Li gor v pniyar, divt nimneyn me yn li jor bi v away bn nivsandin:
 
Ez Kurdim.,  Ez mamosteme., Kerkk di nav axa Kurdistan deye.
 
d)  Pniyara aran j ew e, ku em away yekem pkve binivsnin away duyem bi apostrof cida bikin. Nimne:
 
Ez Kurdim., Ez mamosteme., Kerkk di nav axa Kurdistan deye.
 
e)   Pniyara pncan j ew e, ku em away yekem bi apostrof binivsnin away duyem b apostrof cida bikin. Nimne:
 
Ez Kurdim., Ez mamoste me., Kerkk di nav axa Kurdistan de ye.
 
Bi dtina me, ev pniyara daw wek ya here ba t xuyakirin.
 
Heke em h pniyarek ji van pniyaran nepejirnin, her tit wek ber dimne ew nakokiya ku lkera BN peyda dike areser nabe. Heke em yek ji van pniyaran bipejirnin, hng me areyek ji pirsgirka lkera BN re dt.