Kurmanc Astengiyn Pven
1- Pirsgirka Tpn Dudeng
 
Mustefa Red
 
 
 
Jiyana mirovayetiy li ser v zemna me gelek kevnar e bi derbasbna heyamn drok tev gelek er pevnan bi awayek gelemper away jiyan herdem pve ye; ew ji asteke nizim gihitiye asteke bilindtir. L bel ev peven awa pkhatiye?.
 
Belk hinek bjin: Ev bi ilim zann pkt. Bel rast e, l ilim zann ji k hatiye awa pkhatiye?. Mirov di jiyana xwe de herdem rast asteng pirsgirkan hatine hewldane ji van astengiyan derbas bibin van pirsgirkan areser bikin. Gava ew di v bizava xwe de bi ser ketine, hng pven pkhatiye dtina areseriy ji wan re bye serbor tecrbe. Bi kombna serbor tecrbeyan li ba mirovan dikarbne di gavn din de hn ztir areseriyek ji pirsgirkan re bibnin wisa jiyan hn bi lez pve ye. Ev rya pven ne hergav sererast bye; wek awa di sirt de j, ew di jiyana mirovan de j gelek bi ka krt bye, hin caran hevraz hin caran serniv bye. Bi gelemper di demn atiy de jiyan bi leztir pve ye, l bel hin caran di demn er de j mirov near bne, ku hin pirsgirkan z areser bikin.
 
Ji hla din ve, ev areseriyn ku ji pirsgirkan re dihatin dtin, ne her gav areseriyn here ba optmal bne. Pit demek hin mirovn din hatine areseriyeke hn batir asantir dtine wisa di pratk de areseriya n cih ya kevin standiye.
 
Wek nimne, bi pvena jiyan, mirovan pwst dtiye, ku ziman devk b qeydkirin. Daku her tit ney ji brkirin wek ku hatiye gotin bimne, mirovan nivsn bi kar aniye. Nivsna here pn, nivsna mix ya hroglf bne, ku demeke dirj li Mzopotamiya Misira kevnar wek areser ji bo pirsgirka qeydkirin hatine bikarann. Pit nz s hezar sal, mirovan dev ji nivsna mx hroglfan berdaye ji bo pirsgirka qeydkirin alfabt bi kar anne. Tev ku bi dirjahiya s hezar sal bi rya nivsna mx hroglfan ziman devk dihate qeydkirin wek areseriyek b, dsan j mirovan dest j berdaye bi rya alfabt, ku her tpek dengek dinimne, dest bi qeydkirin nivsandina ziman devk kirine.
 
Bel di pratk de hate selmandin spatkirin, ku nivsn qeydkirin bi rya alfabt ji nivsna mx hroglfan batir asantir e. Ew alfabta ku li bajar Ogart, li kenara Derya Sip hatib destpkirin derbas Ynan (welat Girk) b di pey re li ser bingeha ALFA-BTA Ynan Alfabta Latn pkhat. Li hla din, Alfabta Ogart bi dirveke din li seranser Rojhilata Navn j belav b, p bi nav Alfabta Aram hate naskirin di pey re (pit hatina slam) d wek Alfabta Ereb t binavkirin.
 
Ramana bingehn ya alfabt ew b, ku her dengek bi marek (aretek) b naskirin, ku jre tp t gotin. Gava hin neteweyn din ev alfabt standin xwastin w ji bo qeydkirin nvsandina ziman xwe bi kar bnin, dtin ku hin deng di ziman wan de hene, ku ji bo wan dengan ti mar (aret) di alfabta bingehn de nnin. Ji lew re ew near man, ji bo wan dengan hin tp yan j marn n li alfabta bingehn zde bikin. Ji bona v end mirov dibne, ku Kurdan Farisan dengn wek (g, p, v, ...) di alfabta aram de nedtine ew near mane, ku v pirsgirk bi awayek areser bikin. Ji bo ku deng tpa "g" bidin nasn, rabne tpa "k" ya aram birine(ya ku ji dev mirov mna tpa "g" ji yek cihderk derdikeve) xzek danne ser. Wisa j, ji bo deng "p" tpa "b" ya aram birine s nixtik(xal) danne bin w. Ji bo deng "v" j tpa "f" ya aram birine s nixtik(xal) danne ser w hwd. Kurdan dtiye, ku li hember dengn (w, u, , o) di alfabta aram-ereb de ten yek tp heye rabne li areyek geriyane. Ji bo deng "w" tpa "waw" ya ereb birine. Ji bo deng "u" dsa tpa "waw" ya ereb birine. Ji bo deng "" ku ji deng "u" dirjtir e near mane ku tpa "waw" dubare bikin. V car maye deng "o" ku divt ew j bi tpek b nasn. Dawiya daw near mane, ku marek bavjin ser w, ku ew j "bilindika ber bi jor" e; berovaj bilindika me ya latn ye. Ji lew re, heya niha j, ev alfabta kurd ya ku ji alfabta aram-ereb hatiye birin di pey re hatiye pne perspankirin, ji bo danasna hem dengn ziman me nebye areseriyeke here ba optmal.
 
Di ziman ereb de ten li hember dengdrn dirj (a, , ) tpn (alif, waw, y) hene. Dengdrn kurt (e, u, -ya kurt) tinebne di pey re near mane, ku van dengan bi (fethe, deme, kesre) bidin xuyakirin. Ji bona v yek di nivsa kurd de ya bi tpn aram-ereb ber deng "e" tine b nedihate nivsandin. L bel niha di Kurmanciya Navn (Soran) de ev deng bi "h-ya girt" t nimandin. Hilbijartina "h-ya girt" ji bo deng "e" ne hilbijartineke ba e, l bel ev ten wek are dtine wisa hilbijartina "y-ya b nixte" ji bo deng "" ne hilbijartineke serkevt ye. Di pey re near bne, ku ji bo deng "" bilindika berovaj bavjin ser tpa "y". Ji bo dengdra me ya here kurt "i" heya niha j ti are nehatiye dtin.
 
Ka em bipirsin:
Gelo pirsgirkn bikaranna alfabet ji bo ziman kurd ten ev in, yn ku me li jor bi nav kirin?.
Na, nexr. Di ziman me de pirsgirka tpn dudeng(cw) j heye, ku ew j ev in:
 
1)     Tpa cw ""
2)     Tpa cw "K"
3)     Tpa cw "P"
4)     Tpa cw "R"
5)     Tpa cw "T"
6)     Tpa cw "L" (di zaravay Kurmanciya Navn Soran de)
 
Ev pnc(e) tpn me yn dengdar hin caran bi away nerm hin caran j bi away hik tne bilvkirin, l bel di alfabta me ya latn de j, ji bo her yek ji wan, ten yek tp heye. Bi rast di alfabta kurd de ya ku ji aram-ereb hatiye birin qet li ser v mijar ranewestiyane. Tev ku di zaravay Kurmanciya Navn (Soran) de tpa "l" j tpeke cw ye du dengan dide, wan ti are ji v pirsgirk re nedtiye.
 
Mr Celadet Bedirxan j, ku ji me re alfabta latn ji bo Kurmanc daniye tev ku qala v pirsgirka tpn cw kiriye j li areyek negeriyaye. Rehmet Osman Sebr di w dem de pniyar kiriye, ku peyvn wek "pir" bi maneya "gelek" bi away "pirr" bne nivsandin; yan di wan peyvan de tpa "r" bte dubarekirin, l bel Mr Celadet ev pniyar nepejirandiye. W di bingeha nivsandina alfabta xwe de gotiye, ku tpa dubare di Kurmanc de nne. Pit ku Mr Celadet rehmet b, Ap Osman di dehsaln 50 de alfabta xwe belav kir peyvn wek "pir" bi dubarekirina tpa "r", yan bi away "pirr" nivsand. L bel ew j bi awayek fireh zanist li ser pirsgirka tpn dudeng yan j cw ranewestiya nenivsand.
 
Y ku li ser pirsgirka tpn dudeng (cw) bi awayek jidil (cidd) rawestiyaye rehmet Prof. Qenat Kurdo ye. Qenat Kurdo hn di hnbna ziman Rs de rast "mxk znak" hatib funksiyona w ba dizan. Gava w bingeha gramera xwe dan, xwast ji bo pirsgirka tpn cw di kurd de areyek bibne. Ew li titek geriya, ku wek funksiyona "mxk znak" tpn me yn cw away wan y nerm hik ji hev cuda bike. Mixabin sed car mixabin, ku Prof. Qenat Kurdo ji bona v yek "apostrof" hilbijartiye. Hilbijartina "apostrof" ji bo hikkirina deng tpan ne hilbijartineke serkevt ye. Apostrof di zimann din yn chan de ji bo funksiyoneke din t bikarann; apostrof ji bo cudakirina du peyvan ku bi hev re tne xwendin t bikarann.
Taybetmendiyeke din j ya gramera Prof. Qenat Kurdo ew e, ku padaek bi peyva ber xwe re tne nivsandin. Sedema v yek j ew e, ku di devoka hin herman de wek Meletiye Serhed pdaek ketine ten padaek mane. Devoka Kurdn Qefqasan j ku mna devoka Serhed ye, li ba wan j pdaek ketine ten padaek mane. Prof. Qenat Kurdo hatina her padaekek li gel navdr wek reweke taybet ya navdr dtiye ji lew re j padaek bi navdr ve nivsandiye. L bel sedemeke din j heye, ku ima w ev biryara xwe wisa daye. Di ziman me de padaek peyva p xwe wisa z tn bilvkirin, ku y guhdar bi rast j bawer dike, ew yek peyv e. Em j niha hin caran wisa dikin, gava bi hin hokeran re pdaek ney bilvkirin, em padaek bi hoker ve dinivsnin; wek nimne: pve, pave, lewre, . hwd. L bel em ba dizanin, ku wey teman ev e: bi p ve, bi pa ve, ji lew re, . hwd.
 
Heke Prof. Qenat Kurdo nivsandina padaek bi apostrof cuda bikira, bi rast j dib cih gengeiyeke balk; wek nimne li cih
 
Kurdistanda             heke binivsanda            di Kurdistan'da
 
Yan apostrof ji bona v rew hin cihn din bi kar bianiya dib cih gengeiy.
 
L bel i dibe bila bibe, rastiya drok ew e, ku bikaranna apostrof ji bo cudakirina away hik nerm y tpn dudeng(cw) di nav tevaya axaftvan nivskarn Kurmanc de cih xwe negirt; ew ten di areweyeke teng de li ba hin Kurdn Qefqasan yn ku li Rsiya dijn ma. Di van saln dawiy de Kurdn v herm j d li gor away nivsandina Mr Celadet dinivsnin.
 
Ka em dsa vegerin ser mijara tpn dudeng(cw) bipirsin: Gelo ima Mr Celadet Bedirxan tev ku ev pirsgirk naskiriye j areyek jre nedtiye?. Me bersiva v pirs li ba Mr Celadet nexwendiye em nizanim, gelo ser xwe bi v pirsgirk andiye yan na?.
 
Li gor serboriya min ya kesayet, ev pirsgirka tpn dudeng hn ji destpk de li ber min heb di pir gengeiyan de ku li ser pirsgirkn ziman me pkdihatin, ev pirsgirk her gav derdiket meydan, ji ber ku bi rast j hin peyvn ziman me hene, ku li gor nivsandina wan bi alfabeya Mr Celadet, bel dirv wan mna hev e, l li gor bilvkirina tpn dudeng bi away hik yan j nerm maneya wan dibe titek din. Nimneya "ker (kes ku nabihse)" "ker (sewal ku dizire)" her kes dizane. Heke mesele ten ev peyv bna, mirov dikarb areyek ji v pirsgirk re bidta bigota,
Gengaz 1: "kher (kes ku nabihse) "ker (sewal ku dizire)".
Gengaz 2: kerr (kes ku nabihse) "ker (sewal ku dizire)".
 
L bel peyvn wisa pir in heya ev peyv hn bi away "ker (bi maneya be)" j heye. Bi v maney hem tpa "k" hem j tpa "r" bi away nerm tne bilvkirin. Ji lew re j wek me li jor j got gava Prof. Qenat Kurdo rast v pirsgirk hatiye, biryar daye, ku di her peyvek de tpn dudeng yn nerm hik bi apostrof (mixabin) ji hev cuda bike.
 
Li gor dtina min:
 
1)   Hilbijartina apostrof ji bo cudakirina tpn dudeng ne hilbijartineke serkevt ye ne j ba e.
2)  Biryara ku mirov her tpeke dudeng li her cih away w y hik nerm bi marek(aretek) ji hev cuda bike, ne biryareke durist serkevt ye.
 
Gelo ima?
 
1)    Apostrof batir e ku ji bo funksiyoneke din b bikarann. Wek ku me li jor j got: Ji bo cudakirina du peyvan ku bi hev ve tne bilvkirin.
2)    Heke em ji nivskar Kurmanc bixwazin li her cih away hik nerm y tpn dudeng ji hev cuda bike, em kesek nebnin, ku bikaribe ji bin v bar derkeve. Yan em ziman xwe gelek dijwar bikin, ku ji ziman n j zortir zehmettir bibe.
3)   Sedema here girng j ew e, ku li gor serboriya min bilvkirina van tpan (yan hikkirin nermkirina wan) li hem hermn Kurmanc ne mna hev e. Hin peyv hene, ku di wan de tpa dudeng li hermek bi awayek hik li herma din bi awayek nerm t bilvkirin. Ji lew re, biryara ku tpa dudeng li her cihek b cudakirin, ne biryareke rast durist e. Bi gotineke din, bilvkirina tpn dudeng di her peyvek de bi away hik yan j nerm her car nabe pirsgirk; ew ten di hin peyvan de dibe pirsgirk. Ji lew re j, ne hewce ye, ku em her car cuda bikin.
 
Dibe ku hin kes hewesteke hn radkaltir bigirin bjin: Bilvkirina van tpan ti car nabe pirsgirk; bilvkirina wan, yan hik yan j nerm, ji mane konteks xuya ye. L bel ev dtin j ne rast durist e. Bel, kes ku Kurmanc ba dizane, dikare ji maney konteks bilvkirina wan rast bide xuyakirin. L bel, kes ku Kurmanc ba nizanibe, v yek  nikare ji hev cuda bike. Divt em zarokn dibistan bnin bra xwe bnin bra xwe, heke kesek/e biyan bixwaze hn Kurmanc bibe d awa zanibe?. Ev nimneya li jr birz Kemal Tolan ji me re andib. Me j ew hinek guhert bi v away nivsand:
 
"Yek ker bi avek li kerek boz siwar e, ker dizire die nava ker. Brvan tne piya w dibjin: Kuro, kero em dizanin tu ker , l ima tu v ker tn nava ker?. Te sewal tirsandin, ker ker ker kir kir s ker."
 
Em bixwazin nexwazin pirsgirkek li meydan heye divt bi awayek bte areserkirin.  Prof. Qenat kurdo biryara xwe wisa daye, ku li her cihek tpn dudeng, yn hik nerm ji hev cuda bike Mr Celadet Bedirxan j ew ji hev cuda nekirine.
 
Me li ser v mijar dest bi lkolnek kir xwest ku em zanibin, cudakirina tpn dudeng di pratk de iqas gengaz mimkin e. Me ji bo v lkoln du nivsn birz Ezz Cewo girtin ber avan, ku ew di v dema daw de nivsn xwe bi cudakirina tpn dudeng ji malpera Navenda PEN a Kurd re dine. Ev herdu nivsn birz Ezz Cewo di malper de bi van sernivsaran hatine weandin:
1)     Heger mirov bi p va bimee, w berbi k'u va her'e- berbi per'oj, yan paeroj va?
2)     HINEK NRN RAMAN LI SER PERGALA ZIMAN KURD ZIMANZANY
 
Birz Ezz Cewo 57 sal ye ji zarotiya xwe de bi ziman kurd perwerde bye, bi salan e ku di war and ziman kurd de dixebite; ew zimanzan e li gelek konferansan j bedar bye. Ji lew re j wergirtina nivsn w ji bo lkolneke bi v reng gelek di cih de ye. Heke me nivsn kesek/e b serbor bibirana, dibe ku pir kesan rexne li me bigirta bigota, ev nivs ji bo lkoln nabin bingeh.
 
Di lkoln de ev rast hatin espandin. Di van herdu nivsan de:
 

1)     Bjeya roj 75 caran hatiye bikarann. Ev bje 62 cara bi away roj hatiye nivsandin 13 caran j bi away roj hatiye nivsandin.

2)     Bjeya Kurd 47 caran hatiye bikarann. Ev bje 42 caran bi away Kurd 5 caran bi away Kurd hatiye nivsandin.

3)      Bjeya kar (bi maneya xebat) 9 caran hatiye bikarann. Ev bje 6 caran bi away kar 3 caran bi away kar hatiye nivsandin.

4)      Bjeya peyv 37 caran hatiye bikarann. Ev bje 20 caran bi away peyv 17 caran bi away peyv hatiye nivsandin.

5)     Bjeya pvan 5 caran hatiye bikarann. Ev bje 1 car bi away pvan 4 caran bi away pvan hatiye nivsandin.

6)     Bjeya rast 6 caran hatiye bikarann. Ev bje 3 caran bi away rast 3 caran bi away rast hatiye nivsandin.

7)     Bjeya wate 13 caran hatiye bikarann. Ev bje 10 caran bi away wate 3 caran bi away wate hatiye nivsandin.

8)     Bjeya zarok 6 caran hatiye bikarann. Ev bje 3 caran bi away zarok 3 caran bi away zarok hatiye nivsandin.

9)     Bjeya av 2 caran hatiye bikarann. Ev bje 1 car bi away av 1 car bi away av hatiye nivsandin.

10)  Bjeya derfet 2 caran hatiye bikarann. Ev bje 1 car bi away derfet 1 car bi away derfet hatiye nivsandin.

 
Birz Ezz Cewo:

-         Bjeya hundirn bi away hundirn nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa r di v bjey de hik t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "r" nerm b bilvkirin.

-         Bjeya nrn bi away nrn nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa r di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "r" hik b bilvkirin.

-         Bjeya norm bi away norm nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa r di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "r" hik b bilvkirin.

-         Bjeya teknk bi away teknk nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa t di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "t" hik b bilvkirin.

-         Bjeya pirs her gav bi away pirs nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa r di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "r" hik b bilvkirin.

-         Bjeya tevger bi away t'evger nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa r di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "r" hik b bilvkirin.

-         Bjeya pa her gav bi away pa nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa p di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "p" hik b bilvkirin.

-         Bjeya p her gav bi away p nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa p di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "p" hik b bilvkirin.

-         Bjeya bhtir bi away bht'ir nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa t di v bjey de hik t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "t" nerm b bilvkirin.

-         Bjeya tp bi away tp nivsandiye; yan li gor bilvkirina w tpa t di v bjey de nerm t bilvkirin. Bi dtina me divt di v bjey de tpa "t" hik b bilvkirin.

-         Birz Ezz Cewo tpa "r" di peyvn "Kurd" "Kurdistan" de her car nerm nivsandiye. Bi dtina me divt di van bjeyan de tpa "r" hik b bilvkirin.

 
Gelek nimneyn din j hene mirov dikare v lstey pir dirj bike. L bi baweriya me, ev yek ne hewce ye ev nimne bes in.
 
Gelo li gor van nimneyan em digihnin i encam?.
 

-      Mesela ku birz Ezz Cewo di yek bjey de tpa dudeng hin caran hik hin caran nerm nivsandiye, t w watey, ku di pratk de bi rast j cudakirina wan di her peyvek de li her cih karek gelek giran e. Tev serboriya bi salan dsa j ev yek ne gengaz mimkin e. Ev mijara cudakirina tpn dudeng di her peyvek de li her cih meseleya hejmarn roman-latn (I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X,...) tne bra me. Wek t zann, Ewropayiyan gelek tit ji Romanan birin. L bel dtin, ku di pratk de ev hejmarn wan ji bona hesabkirin ne ba in. Bel mirov dikare bi van hejmaran j hesab bike, l gelek dijwar e. Ji lew re, Ewropayiyan ji bo hesabkirin hejmarn ku ew ji wan re hejmarn ereb dibjin (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,10, ...) birin. Ev hejmar ereb ne yan na, ev mijareke din e. Heke wisa ye, ima Ereban dev ji hejmarn xwe berdane yn hind bi kar tnin. L bel Ewropay wisa dibjin. Tit girng di v mijar de ew e, ku hesabkirin bi van hejmaran gelek asantir e ji yn roman. awa ku Ewropayiyan dev ji hejmarn roman berdan, ji ber ku bikaranna wan di pratk de gelek zor e, wisa j divt Kurdn me yn Qefqasan yn welatn GUS dev ji cudakirina tpn dudeng di her peyvek de li her cih berdin. L bel sedema bingehn, ku divt dev ji v yek berdin ne ew e, ku ten ev yek di pratk de pir zehmet e. Na, nexr! Sedema bingehn ew e, ku bilvkirina wan di her peyvek de bi away hik yan j nerm li her hermeke Kurmanc ne mna hev e.

-      Bel hin bje hene, ku tpa dudeng di wan de ji aliy hem kurmancaxvan ve mna hev t bilvkirin. L bel gelek bje j hene, ku tpn dudeng di wan de ji hermek heya herma din ji hev cuda tne bilvkirin. Dibe ku hin kes v rastiy z bawer nekin!. Fermo li van nimneyn jorn binrin!. Me wek nimne ji birz Dr. Zorab Aloian re li telefon da j ev pirs kirin: 

1)     Gelo tpa "p" di bjeya "pa" de li ba we awa t bilvkirin? Nerm yan hik?. Bersiv: Nerm.
2)     Gelo tpa "p" di bjeya "p" de li ba we awa t bilvkirin? Nerm yan hik?. Bersiv: Nerm.  
3)     Gelo tpa "t" ya destpk di bjeya "tit" de li ba we awa t bilvkirin? Nerm yan hik?. Bersiv: Nerm.
 
Ev rast dide xuyakirin, ku hem nimneyn li jor, ne ku birz Ezz Cewo ewt xelet nivsandine. Nexr, bilvkirina tpn dudeng di gelek peyvan de li herma wan bi rast j wisa ye. Heke birz Ezz Cewo di hin nimneyan de xelet kiribe j, ev yek ne mijara me ye. Her yek ji me dibe ku tkeve xeletiyan. L bel rast ew e, ku bilvkirina tpn dudeng li ba kurmancaxvan tev ku di gelek peyvan de mna hev e j, l di gelek peyvn din de ne mna hev e.
 
Wek encama daw wek ku me li jor j got em dixwazin bjin: 
 

1)    Bel pirsgirkek li meydan heye. Heke nivsandina tpn me yn dudeng, wek heya niha li gor Mr Celadet Bedirxan bimne, li hin cihan yan j di hin peyvan de pirsgirk derdikeve.

2)    Cudakirina tpn dudeng di her peyvek de li her cih di war pratk de gelek zor e li gor sedemn ku me ann ziman ne rast e j.

3)    Nexwe are i ye?. Dtina me ev e: Her her qedexekirina tpa dubare wek ku Mr Celadet Bedirxan xwestiye di pratk rastiya ziman de bi ser neket. Em near in, li hin cihan tpa dubare bi kar bnin; bi taybet gava du peyv yan s peyv li hev tne siwarkirin di encam de tpa dubare pkt (li nivsa me: end gotin li ser tpa dubare di ziman me de binrin). Ten di wan peyvan de li wan cihn ku pirsgirk derdikeve, em dikarin w pirsgirk yan bi tpa dubare areser bikin, yan j mna di zaravay Soran de, em kumik berovaj "ˇ " bavjin ser tpa dudeng wisa bidin xuyakirin, ku divt ew hik b bilvkirin.

 
Wek nimne, daku em peyva "birn" (duqetkirina darek bi xzar) ji peyva "birn" (cih ku azar bi cihek la bye xwn j t) ji hev cuda bikin;
 
Gengaz 1: Em biřn (duqetkirina darek bi xzar) "birn" (cih ku azar bi cihek la bye xwn j t) binivsnin.
Gengaz 2: Em birrn (duqetkirina darek bi xzar) "birn" (cih ku azar bi cihek la bye xwn j t) binivsnin.
 
Bikaranna bilindika berovaj ti tpan li alfabta me zde nake, ew ten divt li gor pwstiy hikkirina tpa dudeng bide xuyakirin. Ji bo peyvn mna "ker" j (ya bi maneya be) ten li cih pwst - mirov dikare xzika bik bavje ser tpa "k" . Wisa ev pirsgirk j t areserkirin.  
 
 
Homburg Saar, 20.10.2006
 
 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org