Wje di ax gilobalzm de

 

M. Nezr Silo, nezirsilo@hotmail.com

 

Mirovah derbas sedsaleke n b, bi xwe re deskeftn mezin n ku di droka pketina xwe de bidest xist bi derfetn jiyan yn fireh li ser hm destveanna pketinn mezin di hem aliyn jiyan de, i abor, civak, zanist, and tekoloj be. Bi xwe re j pirsgirk, tekhlkeyn mezin hildigire, ji aliyn tendurist, dadmendiya civak, paqijiya xwezay, zdebna hejmara mirovan gelek pirsgirkn ji encama pketina teknolojiy derketin hol.

 Kombna sermaye di dest hindik kesan de navendbyna w di dewletn xwed hz de, yn ku kar dikin ji bo sistema Neolberalizim di tevah chan de bidin rnikandin. Ev sistema ku serbestkirina bazaran armanc dike, hem hewildanan dike ji bo r veke asteng li piya bazirganiy were rakirin, da ku sermaye bi hesan bigere. Bikaranna teknolojiya pkeft alavn ragihandin, dinya me ya ro kiriye gundek bik, v yek j bi xwe re snorn netew yn dewletn kilask b wate hitiye.

Pketina teknolojiy zanyariy bi xwe re him tehlke, him j derfetn mezin ji bo jiyan anne. Pirsgrkn netew cih xwe ji pirsgirka demokras, maf mirovan pirsgirkn and ziman re dihle. Roj bi roj di chan de pirsgirkn n xwe derdixine p. Pirsgirk ferehtir naventew dibin. Mirovah roj bi roj nzk hev dibe hestn yektiya mirovahiy pirsgirkn w li p dikevin. Di v xal de pirseke ku her kes ji xwe dike ew e, gelo ma em di araova Gilobalzm de ber bi andeke gerdn ve diin.? Her and w bikaribe hevpar viya bibe.? Li gora gelek nirxandin, lkoln encaman, Gilabalizim ji aliyek ve aristaniy gilobal dike andeke berxwar belav dike. Rast e, dibe ku aristan navnetew be, l and netew ye, nasnama heyna komn mirovan dide diyarkirin. Ev yek tehlkeyeke bi v away derxistiye hol, ku hinek ziman kultr winda dibin roj bi roj bandora yek and belav dibe, weke ku mirovah ber bi yek reng ve dibe.

Pirsek li v der derdikeve p: Gelo ev anda gerdn, w anada Amerkiyan be.? W i bi andn din were.? Ziman mirov p dipeyivin, w i bi wan b.? Gelo ma Gilobalzim w bi xwe re gelek zimanan andan binbir bike.? Ji ber ku xwendina pirtkan pir km bye, mirov zdetir li Televizyonan temae dikin ji xwe re wek kaniya zann digirin . Ji ber ku bi wne deng, b ked bi hesan pir titan dide mirovan. Kilp, reklam sneme pir bandora xwe li ser jiyana mirovan kiriye. Ev yek j, ji aliy Amerkiyan ve pir t bikarann mesrefeke pir mezin l t kirin. Bi hezaran wne, deng, raman, helbern berhemn rengereng tn belavkirin weandin. Bandora xwe rojane li ser hizir, xeyal waz jiyana mirovan dike.

Ji aliy din ve, ev rew derfet dide her and, ku xwe pve bibe belav bike. nternet her iqas ku aliyn xwe yn ziyan didin hebin j, alaveke azad e, her kes her netew, anda xwe bi her ziman xwe dikare bide bikarann j sd bigire. Tkona ji bo parastina and ziman xwe ji ser ve ne bi bin ketiye. Mirov dikare cih xwe b asteng di nav de bigire. Yek mirov dikare her tit xwe bigihne deh milyonan kes. Lewre rawestandineke kilask, ku ax ne perjirne, xew bigire di hundir xwe de titn kevin bide jiyandin, di bin nav parastina anda xwe, b awate ye. Rawestandin li dij nasnama and berdana anda xwe di bin nav nepejirandina qaliban xwe guherandin nkirin ancex mirovan ji rastiya wana qut bike dr bike. Serxwebna and bi dayn standin bi wate dibe. Hem and ji hev d dibin didin hev. Pwst e di v xal de rzgirtin, dan standin di navbera andan de bibe, her and xwe biparze, bi parastina xwe rengnbyna and hzbyna anda mirovah bi git dihle xurt dike.

Dibe ku di v ax de ji van sedeman encamn ku me dan diyarkirin ziyan li wjey bibe. Wje, hunereke di xwezaya xwe de her end bi zimanek netew t nivsandin j, l ew gerdn ye. Ji ber ku bi pirsgirkn civak jiyan re di riya kesan de l digere, diyar dike areser dike. Dema ku pirsgirkn civak jiyan tn guherandin, babet, xal, mijar byern ku wje li ser diraweste j, tn guherandin. waz nivsa xwe hunera xwe j t guhertin bi p dikeve. Ev axa ku pirsgirk mezin dibin, hzn desthilatdar ezezt di mirovan de di astek bilind de pve dibin; ji aliy giyan, moral nirxn mirovahiy ve valahiyeke mezin dij, rola wjey derdikeve p, ku nirxn giyan, mirovah moral careke din ji mirovan re vegerne derfetn hey ve, xwe bi bandor bike.

Li hember v rew gel Kurd di pvajoyeke drok girng re derbaz dibe. Gel Kurd y ku di gelek qonaxn oreger re derbas bye, ji bo ku weke netew, and, ziman wjeya xwe biparze pve bibe, tkona demokras dike. and di zemnn azad demokrat de bi p dikeve. Lewra tkona gel Kurd ji bo mafn xwe y demokras and bi wate rmet e. Derfetn hey, y bi dest xwe ve ann, gelek bi nirx in pwst e di asteke bilind de bi kar bne. Bi tayebet derfet destkeftiyn hey bi zarav Kurmmanc, near sdgirtina di asteke bilind de ji wana bike.

Gel Kurd xwed aristan andeke dirok ya dewlemend e. W li ber xwe daye, heta xwe gihandiye v roj. Ev dewlemend, xurtbyn bingeh hnmeke mezin hja ye, li ser w derfetn pvebirin njenkirina w derketiye hol. Bi teybet wjeya Kurd xwed bingeh dewlemendiyeke mezin e, kmas lewaziyn xwe dikare di demeke kin de derbas bike, njen be rola j t xwestin p rabe. Lewra erk xebateke pir mezin bi nirx dikeve ser mil saz, nsttut, rewenbr wjevann Kurd, ku program, plan karn tn xwestin ji bo pngaveke mezin hemdem di v al de bavjin. Ev t w watey, ku li p me weke erkek girng t xwestin di demek kin de kar tevgereke mezin berfireh bte kirin, ji bo zindkirin pvebirina wjeya Kurd ya ku bibe hm ji tkona demokras pvebirina and ziman Kurd re. Rya biten ku em karibin wjeya xwe di v ax bi bahoz bablsok de biparzin, lipxistina w ye.

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org