Wjevan wjeya dervey welat

M. Nezr Silo

 

Di van sih saln derbasby de, kon mezin ji kurdan ber bi Ewropay ve bn. Di nava koberan de gelek rewenbr nivskar j hebn. Gelek dewletn Ewropa alkar derfet dan ji bo pxistina and wjeya Kurd. nsttutn Kurd li Bruksel, Firansa, Almanya, Siwd hinek dewletn d yn Ewrop hatin vekirin. Van nsttutan xizmetek ku mirov dibne kirin. Wek weandina kovaran bi ziman Kurd, rawestandin li ser rziman, derxistina hinek ferheng pirtkn rziman, rawestandina li ser hinek babetn wjey, drok,  and hwd.

Hinek nivskar wjevan gelek dwann r yn arn Kurd kom kirin weandin hinek berhemn wjey wergerandine ziman Kurd. Ferhengn Kurd - Alman, Kurd - ngilz, Kurd - Firans derxistin. Lkoln li ser hinek helbestvan arn Kurd n kilask kirin, hinkan j r, rok, roman nivsn hinek destan rokn kurd yn folklor derbas nivs kirin. Ev kar keda hatiye kirin, eger kesayet be, yan j karek partiyan be, b alikar ji bo derxistina hinek berhemn wjeya kurd ku mirov nikare nkol bike.

L li gor dtina min ev xebat karn han, ji hin aliyan ve km man. Dibe ku ji aliyek ve sde kar dabe wjeya Kurd ziman Kurd. L, bi qas van karan pdiv bi gera li sedemn paketin lawazbna wjeya Kurd heye. By ku mirov wjevan bingeha tehlkeya li ser ziman anda netewey bi awayek rast destnan bike li hember w xwed helwesteke xurt be, nikare berhemn bi bandor li ser civak biafirne, nemaze ku ev civak di nav tekona netewey de be. Ji ber ku hebna dagirkeriy pavertiy, zemn pketina wjey bi hem rengan zuha dike. Ji ber ku dagirker civak bi bervey tunebn ve dibe. Wje w awa ji k re bimne? Hzn dagirker pavert ne hinas, ne j cih didin titek ku girday kurdtiy bibe. Ji bo jiyan heyna wjey xaka ku li ser ax, kat fk bide t zuha ewitandin; i pwst di v rew de heye? Di v xal de pwstiya tekona gel ya netewey demokrat, ya ku derdikeve p heye. Rast e rola wjey di heyn pvebirana civakan netewan de girng e. L ax heyna neteweyek ber bi tunebn ve die, pdiv pwst bi berxwedan tekon heye. Wje wjevaniya gel bindest tekoer divt b al nebe.

Kurdistana ro ne ya ber sih sal ye. Her tit li Kurdistan hatiye guhertin. Hema hema her tit serbin bye. Rew, kesayet, nirx, pvan mercn pir tvel guhert derketine hol. Lewma pdiv bi dtina van titan heye ber ku mirov dest bi berhemeke wjey bike. Ji ber ku guherandinn bingehn di peywendiyan civak de bne, kesayetiyek bi brdoz, bi br bawer, azad, xwed vn welatperwer, demokrat nsanhez bye li rex kesayeta tirsonek, revok, sxur, noker, ji nirxn mirovat netew dr. Di van saln derbasby de bi sedan berxwedan, destann qehremant, lehengn netew rokn rast bne. Lewma zemneke pir xurt dewlemend derketiye hol. Ez dibnim, ku heya niha bi taybet kesn bi wjey ve mijul dibin tita ku kirin berhemn derxistin pir lawaz bn. Tu caran j ji pdiviya Kurd serihliday tekona rizgariya netawey demokrasiy re nebn bersiv. Berhemn wan, nebn deng, nebn hest bang ji gel Kurd re, y ku er heyna xwe dide, ne j bn amrazn perwerdey pvebirina w. Dibe ku nivskar ji welt dr be, l av her kes li w ye. Di tekona geln din de bi dehan romann hja ku nav deng dan di chan de derketin. Lewma gaz gazina min ji v t.

Nivsandina rokeke kevin, an end helbestn bi ziman Kurd nay w watey, ku her tit b. Jiyana dervey welat qutbna ji gel xwe dihle, ku ew kes - ger mirov bixwaze yan nexwaze - ji gelek rast realteya gel xwe dr bimne. Gel w i dij.? Di hundir w de i dibe.? i dike.? i fedekar dibe.? Bi i away li ber xwe dide.? Pdiviya wan ya rojane i ye.? Rewa w ya dern, civak abor awa ye.? i dixwaze.? iy w hatiye guhartin.? Hestn w i ne.? Van titan bi rast rasteqne nizanin. Wek t zann, wjeya dr rastiya civak be, tu sd kar nade civak. V yek mirov pir ba dikare di beek mezin ji kovar, helbest, roman hem berhemn wan n wjey de bibne. Lewma bandora xwe km e sd pir nade berjewendiyn gel Kurd n netewey demokras. Rast e, gelek sedemn din j hene, l ji aliy naveroka wan ve ez van nirxandinan dikim. Ji aliy din ve ez dixwazim v yek j bibjim; ku girngiya wje, ew bikare dem hizirn kr n mirovan rave bike wneya peroj bike, drok bi ro ve gir bide, ji bo peroj.

Rewenbr wjevan her tim bi cihgirtina li aliy bindest jaran tn naskirin. Nexasim dema ku gel w bi xwe bindest jar be ji bo rizgar azadiya xwe tekon dike. Hin kes ji wjevann me dr refn xwe mane, yn din j bi berhemn pir lawaz derdikevin p me. L dema ku mirov li droka wjeya kurd vedigere, dibne, ku nivskar wjevann Kurd bi civaka xwe ve girday bn, wek got hest girday doza gel xwe y bindest jar bn. Evn dildariya wan, xak gel wan b. axn, kar liva wan ji bo xizmeta gel xwe b. Mna, El Herr, Feqiy Teyarn, Ehemed Xan, Hec Qadir Koy gelek ar wjevann Kurd n sedsala 20an weke Hejar, Dildar, Goran, Premrd, Cigerxwn, Celadet, Osam Sebr. Ev kesn rewenbr, ar wejevan bne deng, meala gel xwe cih xwe di nav tekona gel xwe de giritin gelek nimneyn fedekar dan diyar kirin. Bi gel xwe re, bi jiyan civaka xwe re bne yek bne nav deng gel xwe.

Wjevan Kurd di kesayetiya van kesan de hatiye nasn. Ew di drok de bi helwesta qehremant, serbilind di cih serbinidiya gel xwe y azadxaz de ye. Di refn gel xwe de rawestiyaye. Hem geln tekoer, ku ji bo mafn xwe yn netewey demokras di nav wan de wjevann girday bi doza xwe re hebn bi wan re tekon bi r ve birin. Bi hviya afirandina berhemine xwe bedew, ku giyan dil mirovan tr tij bike, min ev nirxandin kir.

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org