Helbesta Kurd Ya Njen

 Nzamettn Akkurt

 

Li ser helbesta Kurd ya klask gelek nirxandin, lkoln vekoln hatine kirin. Di v aliy de xebateke qirase pk hatiye. Ka iqas tr dike yan j bes e yan na, ev mijareke dtir e. L bel tev ku mijara me ne ev e j, xebatn hatine kirin hja ne helbet pdiv heye ku btir j bne kirin. Di v mijar de iqas ku xebatn zanist pk bn, d ewqas ba be, ji bo ronahbuna helbesta kurd. Her wiha d ev ronah bihle ku paeroja helbesta kurd karibe bastirn gavn ern layiq mrata xwe biavje.

Helbesta Kurd mijareke git berfireh e.

Ne titek ecb e ku dema mirov li ser helbesta kevin dihizire weke navlkirineke klask dema li ser helbesta niha dihizire j weke navlkirineke helbesta njen t hi mirov.

Navlkirina pn di derbar helbesta kurd de ku bi reng helbesta klask t pnasekirin, ji ber xurt hzdariya w, navlkirineke rast e di cih de ye. Gava ku em dizivirin li droka helbesta klask dinrin, navdern weke Melay Cizr, Ehmed Xan, Feqiy Teyran hwd. derdikevin pber me bi berhemn xwe dihlin ku ev navlkirin pnase weke bimafdar werine peyitandin. Ev navlkirin pnase weke ku di mil raman, naverok waza helbest de cih xwe zexim dike, di heman dem de ji aliy estetka helbesta kurd ve j, spata xwe datne hol. Ji hem aliyan ve tevahtiyek dihewne. Ger kmas hebin j, hetan niha di vekoln lkolnn pk hatine de nehatine nandan. Heye ku di dema p de lkolnn akademk zanist pk bn kmasiyn helbesta klask dernin hol. L di rewa hey de xebateke wisa ku karibye v pk bne h derneketiye hol.

Ji bo navlkirina duyem gelek gumann min hene. Gelek derdor kes weke Helbesta njen binav dikin. Heta mirov dikare bibje di paca hey de helbesta kurd du be xuya dike: 1- Helbesta klask 2- Helbesta Njen. Di rewa hey de ev heye div bi hsan be pejirandin ku ev nirxandineke pir gitiyane ye. Kevala ku li hol ye mantiqek saw daniye pber me. Yan em bipejirnin nepejirnin ev li hol

serdest e. Pirseke weke ima li aliyek, gelo ne ewt a e ku mirov helbesta ber weke klasik ya di dema nzk de hatine nivsandin de j weke njen binav bike. Helbesta klask weke ku me got di rewa hey de xwe spat kiriye, l helbesta niha?

Ba e ye helbesta njen?

Div mirov bibje ku pit saln 90 helbesta kurd ji aliy jimar ve zdebnek derbas turik xwe kiriye. Bi ya min pdiviyeke mezin heye ku ev helbestna t lkolnek bne kirin. Ji aliy pnasekirina van helbestan gelek dtinn cewaz hene. balk e, her ku radibe helbestek dinivse, helbesta xwe bi reng njen pnase dike. Kes nzk nabe ka bi rast j helbesta w di kjan kategoriya helbest de cih digire. Sosret ne di lkolnn li ser wan helbestan de ye weke ez dizanim lkolneke zanist bi gora rexneya teknka helbest tune ye- sosret ew e ku ev bawen ji hla xwediyn helbestan ve t. Belk j ew helbestvan dixwazin bne hesibandin di nav helbestvann njen de.

Helbestek, dixwaze ro hatibe nivsandin dixwaze pit nizanim end rojan b nivsandin, mirov bi gora dema nivsandina helbest nikare w helbest di nav helbesta njen de bihesibne.

Wisa li me hatiye ku keng hestn me radibin em pns digirin dest xwe i t ber dev me em dinivsnin em ji v re dibjin helbesta njen. Kesek li ser me bandor kiriye, em radibin pesn w didin, em ji v re j dibjin helbesta njen. Bergeha asoya me di nav qunc gund me de girt maye, em radibin li ser gund xwe y xweik helbestek xz dikin, nav w helbest j dibe helbesta njen, ima ku me di v dem de nivsandiye.

Rast e, wisa li me hatiye ku em ser xwe li ser teknka helbest, li ser bim, binkeya xuyay ya kr qet nanin. Ma em ima bihizirin, keng hestn me rep bn em pns hildin dest xwe, d dawiya w di k de derket; ew helbesta me ye. Teb ew j helbesta njen e(!!!???).

Navlkirineke wisa erzan, di ser de div ji hla helbestvan ve ney qeblkirin. Jixwe heke navlkirineke wisa erzan were lkrn, d zerar bide w helbest bi xwe.

Maf helbest i be, div mirov w teslm bike.

Ji bo ku batirn b fmkirin, em niha dikarin pnaseya helbesta njen di vir de bidin. ima ku min li jor weke pirsek dab, ka helbesta njen ye ne ye?

Di helbesta njen de derfetn weke teknk, bim, binkeya xuyay binkeya kr (yan j nexuyay-ez terch dikim ku bi reng kr v yek pnase bikim.) bsnor e. Piya w nay girtin. Raderbirna xwe di warek qas ku mejiy mirov karibe hilde, berfireh de, bserbin de pk tne. Bi gotineke dtir ji aliy xaln xwe yn bingehn ve bserber e. Qaliban nas nake. Xwe hik nagire. Xwe di nav epera bimek de hepis nake. Hma mgeyn ku di nava xwe de dihewne, hipaka civak derbas dike. Bi wan, titn n datine piya civak. Lewma derfetn ziman ba bi kar tne her wiha li pa binkeya hizra civak nahle.

Taybetiyeke her girng a helbesta njen, li hember kevneopiy ye. Kevneopiy li ser xwe qebl nake. Helbesta ku li hember kevneopiy dernekeve, nabe ku mirov w bihesibne weke helbesta njen. ima ku njen red mandelkirina(nkarkirina) kevneopiy ye. Ji ber v end helbesta njen bim kevin giran qebl nake, bi reng xwe y n li hember dert.

Helbesta njen nikare xwe bisnor bike ten bi muxalfiya jiyan binkeya civak. Di heman dem de div li hember helbesta hey be j. Ew helbesta ku helbesta hey qebl bike w derbas neke, ew ne helbesta njen e, mirov ten dikare w weke helbesta hey, ya jirz binav bike.

Heke di helbest de xaln bingehn n njeniy peyda nebin, xwe bi qalib snorn helbesta klask an j helbesta hey hepis bike, di her rew de d reng w helbest bigire nikare bibe helbesta njen. Helbesta ku ya beriya xwe mandel neke, w derbas neke, di ser de j cewaziya xwe ji w daneyine hole, d ji w helbest b hesibandin. 

Nav nivsa me ya b Di Helbesta Kurd de ayia Estetk waza Hey ye em di w nivs de bi rengek pratk li ser end helbestn mnak bisekinin. ima ku ev xaln me li jor vekirin, piran xaln git bn div em di bingeh wan xalan de mijar daxin ser mnakan.  

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org