HV LI HEMBER SNORAN BWIJDAN B



Nzamettn AKKURT


anoger Gafr Dogan (Hv) endam teatra potamya b di destpka v heyv de li ser riya Misl di qezayeka trafk de jiyana xwe ji dest da. anoger Hv bi boneya ku biin Kerkk bedar  mhrcana huner bibin bi koma xwe re ketib r, l negihkib armanca xwe ya mezin.
Teatre potamya li Mexmr ye. Lstikn xwe yn anoy bi piran li Mexmr li bajarn dtir n Bar pan gel dikin. Di v mil de nav dengek xistine dest. Min bi endamn teatra potamya re li ser anoger Hv hevpeyvnek saz kir.

Ji kerema xwe re hun dikarin xwe bidine naskirin.
Memed Emn: Nav min Memed Emn e. Bi xwe ji Semsr me.
Min xwendina dibistan li tirkiye qedandiye. Min bi xwe amadey qedandiye. Pit 90an sdetir bedarbna min bi tkona azadiy pk hatiye. Di ber de eleqeyeka min ji bo anoy heb, l weke ferm di asta akademik de j, end ku end derban pkhatinn min hebin j, yekem car di dibistana . Sefkan de pk hat. Ji w roj vir ve di nav xebata anoy de ciy xwe digirim.
Naskirina te Gafr Dogan awa b?
Sala 2001 em weke dibistan derbas sehaya Xinrey bn. Dema ku em gihkin w der, hinek hevaln ku li w der ano pan dikirin, em li wan qesidn. Hing heval Gafr di w anoy de lstikvan b. Bi boneya newroz lstikek li dar dixistin. Nav lstik xweda huta ango bedet b. Min hing w heval nas kir. Bi rast j ew lstim bala min pir kiandib. Yek j lstimvaniya heval Gafr xwe diyar dikir. Mirov zanb ku ew heval di aliy lstikvaniy de xurt e. Ew di beriya me de dest bi kar anoy kiribn. Bi xwe j ji zmn hatib. Pik w dem d me bi hev re kar kir. Ez dikarin bibjim ku w heval di aliy xewat de pir girday b. Wek din j min bi xwe ji w heval pir tit girtin. Dsa heval Yekta j li wir b felek tit bi me dane frkirin. Bi rast j perwerdeya wan xurt b. Piran di pratk de pk dihat. Her ku min bi sty w digirt di der bar anoy de pirsan j dikir kfa w dihat. Xwe mezin nedidt. Pit ku em na w der, ew heval j tevl dibistana me bn. Em nzk 40 kes bn. Me bi hev re ar-pnc ano saz kirin. Destekeka mezin dida hevalan. Em pir pev din, l hem ji bo birvebirina kar b. Di aliye kar de j bi lstikvaniy qm nedikir, him dileyist him j karn dtir dikir, weke derhner, senarst hwd. Her kar dikir.
Gafr Dogan di aliy jiyan anoy de awa b?
Dil w tim bio b. Her tim ponijna w li ser kar b, li ser anoy b. Carna helbest, carna makale carna j li ser lstikek bi rojan dixebit. Ten bi lstikek j na, tim di dest w de end lstik hebn. Dema kar xwe j bi ser nedixist hing xwarin nedixwar. Dil w nerihet b. Keng ku min w dilxwe xwehal didit hing min dizan ku karek biriye ser. Ew kar diqediya, di ser de desbt bi karek dtir dikir. Ez rast j bibjim di nvenga iy de j, pir ku mecal km bn j, dsa kar dikir. Rast e hing gelek nzkatiyn ewt hebn, l dsa j him li hember nzkatiyan derdiket nim j kar xwe dikir.
Xwe vala nedihit.

Tu bi Gafr re derbas sehaya Iraq by. Dikar v yek ji me re vebj?
hsan Azad. Ez bi xwe ji eibl xwe ji Drsim me. Di sala 1992an de tevl refn azadiy bm. Bi taybet xebata min a anoy di sala 1996an de dest p kir. W dem bi heval Yekta re bm.
Min ew heval Romanyay nas kir. Li Yewnanistan j em bi hev re bn. Ez dikarim bibjim ku ew heval mamostey min e. Dema ku ez hatim welt j, bi jimareka heval me di dibistana . Sefkan de dest bi kar anoy kir. Xeibata me berdewam kir. Dema ku em weke dibistan ne Xinrey me hing wan herdu hevalan j li vir dt. Mir heval Gafr li vir nas kir. Bihara 2002yan de me lstika wan teimae kir. Jixwe pit re j me bi w heval re dest bi kar anoy kir. Teb dema ku em heval Gafr bi br tnin, di heman dem de braweriya heval Yekta j li ber avn me zend dibe. Jixwe mirov nikare ji hev biqetne wan hevalan. Ji ber ku herdu heval j ji bo me gelek nirxdar hja ne. Di xebata me de ew herdu heval di xebat de her pispor bn. Gelek xebatn me pk hatin. Gotin di c de her titn me bi hev re b. Bi rast j deima ku em serkeft bn em hem j a dibn. Em dikarin bibjin ku xebata me bi piran biserket bn. Par havn bi hevalan re em hatin sehaya Iraq. Heval Gafr nzk hyvek beriya me xwxe gihandibn vir. Li vir me dsa xebata xwe berdewam kir. Beriya ehedeta heval Gafr xebateka me heb, em bi lstikek bedar festvala Kerkk bbna. Dsa koma me b ku nav w teatre potamya ye. Em bi lstika evna gulmas bedar w festval bbyana. Di bingeh de ev lstik ltkeya hem xebata me b. Du aliy huner de itij b. Him di aliy hundirn de him j di aliye derveyn de gelek rexneyan di xwe de dihewand. Di aliy felsefk de zdetirn hjay dide mirov, di aliy ehlaq wijdan de dixist nava lpirsn. Min heval Gafr di v listik de zdeitir em nzk hev bn ev yek hit ku em batirn hev binasin. Ew cara yekem b ku min nvengeka samm wergirtib ji bo xwe.
Di der bar paeroj de wek din projeyn we hebn an na?
Teb ji bo paeroj projeyn me hebn.
Niha j hene. em niha j li ser wan projeyan dixebitin. L div em qebl bikin ku ehadeta w heval gelek tsrek mezin li ser webata me kir.
Di aliy emka w ya huner de tu dikar i bibj ji me re?
Tim dixwest titn n pk bne. Di aliy waza anoy de j ten xwe li ser baskek nedida rnitandin. Di anoyn xwe de epk, tiragedya kenokiy weke sentezek li hev dian. Redixwest di nava snoran de bimne. Mebest heb ku statkoyn hey pare bike her wiha hinek berhemn anoy derxne hol. Weke ku t zann merc ert zde dest nedidan. L dsa j hewldann w hebn. Qima xwe bi xebata hey nediain. Bi taybet di v anoya xwe ya daw de snorn di nava me de ku hene, dixwest wan derbas bike. Derkeve diervey wan bi xweser xwe nasnameyeika n pk bne. Dixwest v yek biafirne. Me j bi w re xwe n dikir.
Tu j bi Gafr re may, jiyana w ya 24 demjimr awa b?
Osman Bkend. Ez ji Misirc me. Di ber de eleqeyeka min ji bo anoy heb. Ev yek di mercn iy de bi reng sik nvano xwe dane xuyakirin. L bel weke saziy di aliy pispor de bi taybet di sala 2003yan de di dibistana . Sefkan de pt hat.
Jixwe min heval Gafr w dem di lstika Lewha Qeder nas kir. Dema ku min w temae kir, ez hing n hatibm sehaya Xinrey. Pt w jixwe demeka kurt ez bi biryara xwe derbas dibistan bm. Tevl beia anoy bm. Ev yek ji bo min titem mezin b. Ez dikarim bibjim ku armanca min pk hatib. Ji ber ku him baweriya min heb him j cewherek di min de heb. Pit re me bi hev re gelek ano kir. Em bi hev re diman. W dem ew heval di kar flm de b. Pa lstikek nivsandib b derhner w. Min hing hewldann w dt. Gelek gotbj dikir, hizra mirov dipirs. Ten armanc heb ku kar bibe ser. W dem mirov dikare bibje ku yekem ano flm iy w pk an. Flm naw xwe berf b. Yan ez dikarim bibjim ku kar lstikvaniy di aliy profesyoneliye de bi wan hevalan dest p kir. Di mil jiyan de, bi xwe xwed bername b. 24 demjimran d jiyana awa biborne, tev biplan b. Bi git webata w ya ev bi nivsandin derbas dib. Bi roj j dema ku radib bernameya w heb. Bbername tevnedigeriya. Gelek kfa w dihat ku bi mirov re gotbejan p bixne li ser huner. Ji ber ku gelek dixwest ku titn li ba xwe bide hevaln xwe. Bi v j gelek kfxwe dib. Dsa di mil felsefa w ya jiyan de tita ku gelek ser xwe diand,  snoran qebl nedikir. Dsa nasname. Mnak gelek gotbjn w hene li ser nasnamey. Di v aliy de j xwed hewldann mezin b. Nasnameya hey j weke moreka hemdem a koletiy qebl dikir. Li hember w j tdikoya. Dtina w wisa b. Jiyana w di hava hevalan de bi gotbj sohbetn wisa derbas dib, l bi rengek tij.
Dema ku em dibjin Gafr weke anogerek i t bra te?
Daxistan lh. Ez dawiya 2001 tevl dibistana and huner bm. Di ber de ji bo bea anoy naskirineka min a alak tune b. Di w dem de min hevalan nas kir. Bi taybet j heval Gafr heval Yekta. Keda herdu hevalan j li ser min pir e. Dema ku t gotin Gafr bi rast j zor zehmetiyn anoy, huner li iy t bra min. H di ber de ji hla Yekta ve gelek caran ji min re hatib gotin gelek tit, bi taybet di der bar hunera heval Gafr de. Jixwe ev yek ji min re bb meraqeka mezin. Pir xwesteka min heb ku ez w heval bibnim. 2003yan de di konferans de min w heval nas kir. Ber j min di televzyon de hinek lstikn w temae kirib. Wext dibjin heval Gafr tim ew t bra min. Heyecan, kfxwe, tim moral te bra min. Belk di her dema tengav de hevalek tim wisa biken b. Moral dida mirov, tim bawer dida mirov. Dema ku em derbas sehaya Iraq bn, li Misl me lstikeka bi nav gur me xwest em bigirin dest, w dem ew heval pir bikfxwe hat bedar w lstik b. Yek j xebata xwe ya anoy bi rengek zanist hildida dest. Bayi b, raray li bal tuneb. Tim di nava hewldan de b. end ku di aliye neyin de titan li ser me bandor dikirin j, w nedixwest ku nzk me bibin. Ti r nema ku ser l neda ji bo ku v kom di xalek de li ser hev bi rengek alak bide girtin. Mnak em demek ketin halek wisa ku, bi kes re bawer nema ku xebat were meandin. Ew heval hat ez ten amade bm, ent xwe vekir, hem nivsandinn xwe derxist ewitandin. Xatir xwe xwest got ez diim, pit end rojan bi lstikeka n tm. Ez di ciy xwe de mitmay bm. Min ten l dinr. Pit du rojan hat, di dest w de ev lstika gulmas heb. Dema ku dihate ba me j hevalek pir mitewaz b. Bi rast j ez cara yekem mirovek wisa dilnizim dibnim. Bi w lstik gelek bawer da me. Wisa li me hat ku bi rast j em bawer bn ku em dikarin kar bikin. end ku pirsgirk ke hebin j. Bi v lstika xwe qalibn kevin ikand.
Wan snorn hey derbas kir. Ez dikarim bibjim ku w heval pveneka berbiav di nava v kom de pk an. Hezkirina huner min di w heval de didt.
T gotin anoya iy,   mecen iy zo in, zehmet in. Jiyana iy j hinek cuda ye. ano j beek cewaz hune ye. Dema ku tu anoya iy anoger Gafr tn ber hev kevaleka awa dert hol, tu dikar ji me re pnase bik?
Harun Hv. Ez dibjim Harun Hv, ji ber ku ez ji 94an vir ve heval Gafr nas dikim nav w y vir Hv b, ji w dem ve hema bibje ez p re dixebitim, min panav xwe dan Hv. Di 96an de anoya Hv heb, li zmr di NMy de. Heval Hv pengiya w kom dikir. Bi taybet ji ber ku hevalan got nedihit kom li vir belav bibe, dikete nava hewldan, h w dem ew derfet p re hebn hv dida hevalan li hember sstem weke saz tdikoya. Bi taybet girdan naskirina min ji bo heval Gafr w dem b. Di nava alakiyan de, xwepandanan de Hv di nava koma anoy de peng dikir. Kurteano dikir di nava mtng de pan dikir. W dem min ew dt ez p re hatime girdan. W bi xwe ji min re got ji bea muzik derkeve  were bea anoy, ji ber ku derfetn te yn anogeriy hene. w dem salek nv bingehn perwerdeya anoy da me. Ji wan hevalan hevalek eht ket ez j weke heval Gafr hatime iy. anoya gur ji hla heval bi xwe ve hate nivsandin him j di nava lstik de ar rol girtin.
Ew ano du salan her hefte li ser dik ma. Dsa gelek ano w dem hebn. anoyek bi nav at avakirin 26 lstikvan ciyn xwe t de digirtin. W dem j him nivskar him j derhner ji hla heval ve dihate kirin. Min j w dem roleka bik girt leyiztim. Bihara 98an wexta ku derkeve, em 8 lstikvan ku em agirtiyn w bn, em birin qeta jorn em rnitandin. Bi me re gotbj kir got ez diime Stenbol. Me w dem nizanib ku dert iy. Pit re em fr bn ku hatiye iy. L beriya ku em ji hev vebiqetin, ji me re got hun dikarin soz bidin ku hun xebata anogeriy bidomnin. Me tevan soza xwe da. ji ber ku bawer dab me. 1999an ez li Xinre bm. W dem s lstik amadekirin. Lstika gur  cardin amade kir, li iy pan kir mebesta w li iy ew b ku, dixwest nan bide, bi taybet j hza huner. Ji ber ku w dem li hember huner gelek nzkatiyn ewt hebn. Dixwest wan nzkatiyan biikne. W dem heval Gafr, Yekta, Mordem Rotnda bi hev re bn. Yan kom bi ser hev de natib. Bi taybet biryar dabn ku, di nava iy de karibin hunera anoy ava bikin. Teb emkn ewt n bi salan di nava hevaln iy de hebn. Digotin huner di iy de nabe. n ku bi huner re mijl bibe oportnst e, ji er direve hwd. Wan j digotin div em wan kna bikin, ku huner pxistin di nava iy de ne oportnzm e. iya azad in, huner j azad in. Div hunera iy j derkeve hol. Jixwe helwesta wan ev b.
Di v aliy de i gav avtin?
anoya gur pke kirin.
Birina Qado  pk kirin. V anoy heval Gafr bi ten pek kir, 45 xulek b. Pit re lstikeka bi nav demokras wiha ye pk kirin. Naveroka w him emkn nava me him j yn nava tirkiy rexne dikirin. Min ew lstik temae kir. Pa 2001 lstika xwed hta ango bedet  derbas ser dik kirin min bi xwe j t de rol girt. W dem gaz min kiribn. Lstik di xala mtolojiy de girtibn dest. Digotin ev silaveka kurd ye, beriya ku kurd bikevin bin bandora ol, silava wan ev b. Ereka mizr heb, h j ev silava wan b. Wateya w j rih ht di bedena te de be. xwed hta dibj, y d j dibje ango bedet. Bi rengek wisa digotin ev silav e.
waza anoy b?
Digotin ne ku em lstik bileyizin bila temaevan bigirin. Na, digotin bila rexne were kirin, him bila bibnin him j biramin. Dsa bi abna wan pk were, ji ber ku kurd tim girne. Her di bin zext zor de mane. Lewra di hla komed yan kenokiy de hildidane dest. Felsefeya herdu hevalan j ev b. Dv re hevalan j qal kir di 2001 de dibistan derbas hla Xinre b. Li w der em hem gihtin hev. Bi taybet heval Gafr Yekta, li k der mabin dibistanek ava kirine. Ewqas xurt bn.
Li hember wan emkn ku derdiketin bn?
emkn ku dirdiketin va digotin oportnst in, rev er in, nexweiy dixine nava jiyan.
Jiyana me sist dikin, vedikinin hwd. Wan j digotin na, esas jiyaneka sade xwer bi me lazim e. Tit ku mirov bi gelek titan nikare bne p, ten mirov dikare bi huner bne p. Bi taybet heval Gafr v yek ekere dian ziman, mnak di birna qado de v nan da. gelek caran bir diman, nedihitin biine firin, nan nedidane wan. L dsa j digotin em koma xwe belav nekin kar xwe berdewam bikin. 2000 de li Kendakol panek ji bo gel li dar xistin. Birna qado li w der pk kirin. Tev emkn eyibkar heval Gafr rab li ser esas rol xwe taz kir. Tena derp ma, lstik de wisa dihate xwestin. Her kes a pa mab. W ax digot huner bibje i div were pkann. emkn hevalan awa b, digotin ev tit eyb in. W j digot na ne wisa ye. Piran j mnakan ji jiyana xwe, ji zaroktiya xwe digrt. avkaniya nivsandin jiyana w bi xwe b. Mnak di agir bdaw  de dikek ji zarokan heb, w keval ji jiyana xwe wergirtib. Felsefa w de kurdayet heb. Zarok ciwan, jin kaln kurd hebn. Bi taybet waza w lihevann ji Feqiy Teyra ye.  Nedigot ev eyb e, ev snor e, ev asteng e. guhdar nedikir. Mnak di v lstika me ya daw de, di gul mas de hinek peyvn ku bi kar dian, ji nav rastna civak ya kurdan bi xwe bn. end ku di nava hevaln me de, di iy de weke buslb t dtin guhdar nekir. Bi misoger snor li bal tune bn. Ciy ku l snor l hebn dn dib. Dema ku mirov dibje heval Gafr awa ku zarok bsnor in, ewqas li hember snoran bwijdan b. Heta dawiye j er xwe dikir j. Her daw j li vir, li Mexmr di flmek de j rol girt. Em ji br nekin ku kurek w ji heye dibe ku dema p de li hunera bav xwe xwed derkeve. Nav w j Mezlm danb. Wek din j nivsn heval Hv hene li ber dest me ne. Em dixwazin hem nivsn w weke xebateka pirtk hildin dest. Di v mil de saziyn ku bixwazin bibin alkar dikarin bibine alkar. Ger titek wisa p bikeve em kfxwe bibin. Ji niha de em sipas wan kes saziyn me dikin ku ji bo v yek alkariy bidin me. Navnana ku karibin tkiliy bi me re deynin ev e: osmankurtalan@hotmail.com

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org