AMIL ESGEROV SER DILOVANIYA XWE


Nizamettin Akkurt


aml Selm Esgerov ku ar, kurdolog, etnograf, wergr yekem ervan kurdn Azerbaycan di roja 20 Gulana 2005an de di 77 saliya xwe de ser dlovaniya xwe.

aml Esgerov, ku di sala 1928an de li Kurdistana Sor li gund Axakent bajar Kelbecer hatib din, h di ciwaniya xwe de bi drok edebiyata Kurdistan re, ku w dem nav deng w j li hol nn b, eleqedar bye.

Dibistana navn amadeyiy di dereceya ba de qedandiye pa j dibistana mamostey ya bilind a dewleta Azerbaycan, pey re dibistana bilind a partiy li Baky nversteya pedagoj ya Azerbaycan xilas kiriye. Her s dibistann bilind bi madalyona zr kuta kiriye.

Li bajar Kelbecera Kurdistana Sor edtor rojnamey, serok rxistina ciwanan Komsomol mudir dibistan, waliy bajr, mudir perwerdeya bajr, serok mzeya drok bi rengek navdar daye meandin. Weke mamoste di dema seroktiya  aml Esgerov de, rxistina ciwann Kelbecer di gelemperiya Yekitiya Sovyet de, di pbirka sosyalst de rza yekem girtib.

Mamoste aml li bajar Baky ji teklfn ku bibe rektor nverstey re gotiye na mayna li Kelbecer terch kiriye, ku bhna kurdayetiy j werdigirt. Di sala 1993yan de pit ku Kurdistana Sor ji hla arta Ermenistan ve hate dagirtin, bi near jiyana xwe weke penaber li bajar Baky domandiye.

Mamoste aml li ba xebatn civak bi xebatn xwe yn edeb zanist li Yektiya Sovyet li dervey welt weke exsiyetek navdar hatiye nasn. Tev ku bi xwe matamatksiyen bye, bi kurd azer helbest nivsandiye. Edeb, etnograf, drok hunern estetk di ser de nzk 40 pirtkan nvisandiye. Mamoste aml, li ser xebatn edeb yn Mamosta Cgerxwn teza xwe ya doktoriy nivsandiye, destana Mem Zn a Ehmed Xan wergerandiye ziman azer wek din j, di ser de ji Feqiy Teyran, Melay Cizr, Evdirehman Hejar Evdila Goran bi sedan helbestan bi ziman azer bi lv kiriye. Her wiha ferhengoka ziman azer-kurd, kurd-azer nivsandiy bi v yek armanc girtiye, kurdn li Azerbeycan ku ziman wan asmle bb, ji n ve zind bike. Dsa yekem ferhengoka qafiya(miar) zimann kurd azer ji hla Mamostey mezin ve hatiye kirin.

Mamoste aml emr xwe y biwate di rya ronahbna kurdan biratiya gelan de borandiye. Bi xwe di v riy de end ku rast zext zor hatibe j, ji ewaza jiyana xwe tu caran tawz nedaye. Di sala 1978an de bi sedema ku kurdayetiy dike, ar salan di zindan de dimne, di nav rewa etnahiy de bi nav Lal Kiz destana helbest ku 20 hezar rzik e droka tkona gel kurd vedibje nivsandiye bi v eser helwesta xwe nan daye, li dij bmafiyn ku tne kirin.

Tim di dil Mamostey mezin de evna Kurdistana mezin heb, ew tam dildar Kurdistana Sor b. Mirov dikare bibje ku li Kurdistana Sor ciy her kevir, her dar her kaniy dizanib. Mamoste aml, li komara ku l dijiya dostn w yn ku ji kurdayetiy hez nedikirin j, j re digotin Ansklopediya Zind abdey zind y dostaniya kurd azeriyan. Ji bo kurdn ku li nav Yektiya Sovyetan belav bne, wateya Mamoste aml mezin e li ba dil wan ew tekane ervan e, ku tdikoe di oxira kurdayetiy de, li nav kurdn Azerbaycan.

Gel kurd ewladk xwe y gelek nirxdar wenda kir. Em Mamostey mezin aml Esgerov ku bi dengek mezin ji gund Kelbecer diaxiviya, bi dilovan sipasdariyeka mezin bi br tnin. Ew mamostey me y mezin e. Braweriya mezin, jriya w ya ron tkona ku daye di oxira ronahbna kurdistan de avkaniya ilhama me ye.


Li ser nav hezkiriyn w

Knyaz Mirzeyev: Akademisyen, profesor filologiye serok yekitiya kurdn
Qazakistan.
Nadir Nadirov: Akademisyen, profesor petro-kimyay.
x Remezan. Serok yekitiya Kirgizistan.
Bariy Bala: ar
Ehmed Hepo: Nivskar
Mihemed Misto: Profesor
Bariy Paa: Albay
Wezr Knyaz: Dozger
Resl Memedov: Doktor
Ezz Ziyo Eliyev: Bazirgan
Hiseyin Sadikov. Profesor matematk.
Hesen Hec Silman: Nivskar
Xebatkarn rojnameya Deng Kurd.
Xebatkarn rojnameya Jiyana Kurd kovara Nbar.

apkirin

copyright 2002-2005 info@pen-kurd.org