BEDÊLA MEZIN

 Nusret Kurt

“Ma tu niha dibînî heval

Di asîmanên dilê me de

Kevokên spî difirin

Li van çiyan, tovên hêviyê

Me bi xwêdana eniya xwe çandin,

Em dê bi xwîna xwe av bidin

Em dê bi hezkirinên xwe mezin bikin

Di biharan de hêvî deremetdar in

Di biharan de hêvî dewlemend in

ma tu dibînî gula dilê rêhevalê xwe?

Deste bi deste gul vebûne

Li her aliyê me bêhna nêrgizan

Li her aliyê me şilereyên stûxwar.

Di biharan de çilmisîna gula me

Ne bedêla tawanên me ye

Tenê xelata dilsafiya me

Û xelata dilsoziya me ya bi xwedê re ye!!”

Berbang bi dengê teqîna lûleyên gunehbar vebû, berbang bi dengê qîrvedana çekên tawanbar herimiya. Guleyên sor, guleyên dijwar û guleyên sincirî ji hev qetandin aramiya berbanga sibeha te. Çirûskên roniya sibehê bi sor hine kirin, ronî şêlû kirin û temaşeya roniya sibeha te bêtam hiştin. Tûjî bi ser şîrîniya xewa te de rijandin, xewnên te di nîvî de parçe parçe hiştin. Çavên te ji bêxewiya şevan westiyayî pêşwazî dikirin, roniya berbanga sibehek nû. Gir bi agir dişewitiyan, dol ji qêrîniya teqînan diçelqiyan. Hêviya dilxweşiya pêşwazîkirina berbangek nû, di bin hêrsa çekên gunehbar de hate çilmisandin. Kew bêwext ji hêlînên xwe firiyan, kevroşk bêwext di kunan de kemişiyan. Dengê guleya sotîner mizgîniya tengezariya roja nû dida. Mizgîniya roja jandar, roja êşdar, roja dilsoj û roja awarte. Mizgîniya rojek bi qêrîn, mizgîniya rojek bi têqîn û rojek bi girîn. Nepeniya rojê bi hilavêtina çirûskên destpêkê ve hatibû eşkerekirin, raza rojê bi teqîna guleyên ji devê çekên giran ji hev belav bibû. Rojê semyaniya hilavêtina xwe wenda kiribû, çiyan tecirmaniya avsûndariya xwe bi çêkan dabû dizîn. Sibehan bedewiya xwe ji dest berda bûn, destpêka rojê weke her sibehê ne zindî bû, ne giyanî bû. Lê xweza her wekee xwe bû, her di rewşa xwe de bû, her geş bû, her xweş bû û her xwe didomand. Bayê honik weke her roj di cemidîna sibehan de rûyê te miz dida, bi te re direqisiya û bi te re hebûna te parve dikir. Dilê te mîna lorîna dayika ser dergûşa zarokê xwe yê delal lê dida, dilê te weke xwendina kewê gozel dixwend. Weke volqanekî xwe di qefesa singê te de radikişand, girtîbûn li xwe nedianî, weke pêlên behran xwe li dîwarên singa te dida, weke şapa çeman xwe li benda singa te dixist. Çek di aramiya rojê de har dibûn û ji devikên xwe xêrnexwazî direşandin, şer direşandin û mirin dibarandin, weke rejneyên payîzan, weke bagerên zivistanan. Her ku çirûskên rojê hildiavêtin, sibeh ronî dibû, guneh zêde dibûn, tawan pir dibûn û şer tûj dibû, germ dibû, sotîner dibû. Dewsa dengê bilbilan dengê tifingan guhên merivan diçirand, dewsa bêhna nêrgizan bêhna barûta tûj pozê merivan dişewitand, dewsa dilopên barana biharê, dilopên xwînê axa sor şil dikirin. Dewsa refê quling û kevokan firok bibûn serdestê asîmanên aram, ne deremeta baranên biharê, tovên mirinê direşandin û sirûşt berevajî werdigerandin. Mirovan dewsa taşteya sibê, xurîniya xwe bi xwarina guleyan dişkênandin. Dil peroşmend bûn, dil şermende bûn, dil tirsnak bûn, dil bişanaz bûn. Dil çirûskên asoya çiyan diramûsand, dil kêmîna tariyên şeva dirûxand, dil dengê devikên gunehbar diçewisand.

Te hebû dilek ji çiyan mezintir, te hebû singek ji pola polatir û te hebû awirek ji şûrê ser eniya te tûjtir. Te hebû viyanek ji lat û tehtan zexmtir, te hebû daxwazek ji bihûşta xwedeyan xweştir. Te hebû hezkirinek ji hebûnên cîhanê dewlemendtir, te hebû evînek ji hemû bihayên jiyanê bihatir. Tu niha bi berbangê re berbang bûyî, ji çirûskên rojê re heval bûyî, li hember devikên gunehbar çeper bûyî, ji bo dozê parazvan bûyî, ji bo xwezayê şênî û giyanewer bûyî. Peroşmendiya sîvoriya ser qurmê darê bûyî, gumana dilê pezkoviyê şikêrên jor bûyî, strana kewa pesarê hember bûyî, çavikê çiqilê dara kezwanê bûyî û zîlika kivarka bin axê bûyî. Tu mebest û fîrûza biharê bûyî, tu xemil û şemal, tu reng û wateya meha gulanê bûyî. Tu çalakî, tu libatî û tu livgerî bûyî. Niha di berbanga sibehê de tu lêdana dilekî peroşmend û biheyecan bûyî. Tu azîneya têkoşîna li dij devikên gunehbar bûyî, tu gerîla bûyî, yanî tu tama jiyanê bi xwe bûyî. Te bi tama biharê berbang pêşwazî dikir, te bi helwesta sibehek aram roj hembêz dikir.

Girê Ferhat zozan bû, girê Ferhat ripûrût bû, şilfûtazî bû, gilover û nizim bû. Weke kalekî serî keçel ji çend kevir û şikêran ji xwe re kumek çêkiribû û keçeliya xwe ji tîna rojê diparast, ji cemeda zivistanê diparast. Ji xeynî kumê ji şikêran weke simbêlên lewaz û tenik çend teraşên mazî û berûyê xwe li rûyê wî civandibûn û xwe li hev anîbûn. Her aliyê Girê Ferhat bi lêdana derbeyên dijwar birîndar bû, hema ji her alî ve bi danîşanên birînan ve dagirtî bû. Ji ber bandora dijwariya birînên dijwar westiya diyar dibû, xwar diyar bû, qilûs diyar dibû. Bi barînên şilek şil bibû, bi çirûskên dijwar ziwa bibû, bi agirên mezin şewitiyabû û ji birînên xedar bêhal ketibû. Lê niha dîsa li ber te singê xwe vekiribû, ji te re bibû çeper, ji te re bibû parezgeh. Di coşa biharê de xema te dixwar û li ber te diket. Dilê xwe ji te re dikir senger, çavên xwe ji te re dikirin temaşeya berbanga sibê. Her ku berbang ji hev vedikişiya, biharê hêdî hêdî hemû bedewiyên xwe raberî te dikirin, bêdengî ji te re dibû heyama dêlindêza hewîşa pîrozandinê, dengê têqîn û gurmîniya çekan ji te re dibû dengê def û zirnaya dawetên pêşiya cengê. Te dizanî ew dem ne dûr e, belkî di tariya berbangê de, belkî bi hilavêtina rojê re dê ew bûyer biqewime û tuyê di dîlana cengê de serxweş bikevî û mest bibî. Dê her ev lehî bi ser te de dagere, dê her ev rejne bi ser te de bibare. Dol, gelî û newal teng in, ev herikîn dê her li te biqelibe, lê niha tu li ber vê herikînê bend î, dîwar î, sênc î û asteng î. Her ku sibe zelal dibû, tu peroşmend dibûyî, tu bêhedan dibûyî û hestyar dibûyî. Di nav çepera sergirtî de rûdiniştî, bi veşartinî cixareya xwe dikişand, dilê xwe bi dûkela cixareyê dimestand, piştre pêl bi pêl dûkel berdida derve, dûkela li hev kom dibû, belav dibû û di nav pelên baya tenik de diheliya wenda dibû. Te cixare ne ji ber tama wê dikişand, di wê demê de ew cixare ji te re dibû sedema anîna hedana te. Her ku tu hestyar dibûyî, te cixare dikişand, bi dûkelê te hundirê xwe difetisand, çavên xwe dişewitand û tama devê xwe tal dikir. Belkî te bi tama cixarê nedizanî, lê qet jî kêfa te ji cixarê re nedihat. Dîsa tu hestyar dibûyî û ji bo anîna hedana xwe serî li cixarê dixist. Berbang belav dibû, sibeh bi pêş ve diçû, dengê herikîna lehiyê ji her alî ve dihat, herikînek dijwar bû, herikînek mezin bû û herikînek bêserûbin bû. Ji Qaşûra hetanî Girê Sor, ji Çelê hetanî Latê Kewa, Xeregol û Neqeba Reşmê. Ji her alî ve pêl bi pêl, ref bi ref û kerî bi kerî diherikî, her pêş ve diçû, te singa xwe li ber vekiribû, weke singên li tenişta xwe. Herikînê her alî dişewitand, her alî diqewirand û her alî difetisand. Herikîn şêlu bû, herikîn gerek bû, kîret bû, biherî bû û lîtav bû.

Çirûskên rojê nigarên nexşa çiyan eşkere dikir, dixemiland û reseniya ciwaniyê pêşkêş dikir. Her ku çirûskên rojê bilind dibûn, tu peroşmend dibûyî, tu tûj dibûyî û tu hestyar dibûyî. Herikîn bi ser te de dihat, tu di cihê xwe de zexm dibûyî, dişidiyayî û bibiryar dibûyî. Nexşa gir û çiyayên Zê bi hemû bedewiyên xwe çavên mirovan diavsûnandin. Te herikîna lêhiyên rabirdûyê bi pêşçav dianîn, te têkoşîna heval û hogirên xwe bi berçav dianî. Te li peşiya xwe li Girê ditemaşand, singê te bi guleyan dihate dagirtin, tu dibûyî Harûnê lawikê Licê, tu dibûyî Fîgana keçika Torê. Te li paş xwe li çiyayê Reş dimêzand, tu dibûyî benda li pêşiya herikîna kîrêt û tu dibûyî Ferhatê doktor, tu dibûyî Têkoşerê têkoşînvan. Te li Şikefta Birîndara ditemaşand, li ber kobrayê sing vedikir weke Sîpanê Tirk, kemîn ji holê radikir mîna Berxwedanê ciwan, mayin ji axê dikişand weke Husênê qeşeng û giran. Te bala xwe dida Kurêjaro, laşê xwe dikir çeper û senger li ber êrîşa F-16’yan dibûyî Seîdê kurekî Amedî rûken merxas, dibûyî Gernasê Amûdî cengawer û wênesaz, dibûyî Şoreşvanê Zaxoyî dildar û dilsoz. Tu dibûyî giyana her hevalê xwe yê pakrewan, weke ku wan sing dan ber lêhiyê, bûn bend û herikîn ji ser bexçeyê azadiyê dagerandin. Niha wan ev peywir li ser milên te hiştibûn tu jî ji bo bi serxistina vê peywirê erkdar bûyî. Her heval bi bîr dianîn, li Neqeba Dêrelûkê dibûyî Kemal û Mahsûm, li Neqeba Amediyê eniya te di nîv re diqelişiya dibûyî Serdar, singa te bi guleyên tangê re parçe dibû, tu dibûyî Jiyan û Canda, li Xeregol dibûyî Rûken û Şivan. Xwediyên jiyana giran, hemû bûn giyana têkoşînê, hemû bûn pakrewan.

Herikîn her pêş ve dihat, weke lehiyên rejneya biharan, mîna şapeyên berfa zivistana. Dilan mil dabûn hev, dilan dest dabûn hev û dilan dil dabûn hev, govend girtibûn, dîlan girtibûn, li semaya sekinîbûn û herikîn pêşwazî dikirin, li ber lehiyê dibûn bend, li pêş şapeyê dibûn rizde. Weke bazan çavdêriya nêçîrê dikirin, weke pilingan kemîn diavêtin û weke guran êrîş dikirin, weke şêran encam digirtin. Jiyan bi çalakiyan bi dest dixistin, jiyan bi berxwedanê bi dest dixistin. Ji bo jiyanê bedêlên giran didan, bi wan bedêlan jiyan xweş dikirin, jiyan bedew dikirin, jiyan giranbiha dikirin. Jiyan navê çalakiyê bû, jiyan navê berxwedanê bû, jiyan navê têkoşînê bû. Sibeh dadigeriya roj bilind dibû, herikîna şêlû zêde dibû, mezin dibû kîrêtir dibû, pêşçûn sotînertir dibû şer dijwartir dibû. Her alî bi dengên hewîşa gunehbariyê ve dihate dagirtin, her alî bi qêrînên tawanbar dihate mizdan, her alî bi nalînên dilşewat dihate kepisandin. Tîna rojê germ dibû, birîna dilan zêde dibû, geş dibû û har dibû. Hawirdor dişibiya kolanek bazarê hindekan difirotin, hindekan dikirîn, hindekan didan, hindekan disitandin. Hindek erzan bûn, hindek biha, hindek dewlemend bûn, hindek xizan. Carna herikîn dijwar dibû, weke pûş û çirpiyan giyan bi ber xwe dibirin, carna bend dişidiyan, pêl bi şûn ve dadigerandin û pêl ji hev belav dibûn û di bin kûrahiya axê de wenda dibûn. Leyîstikek çûyîn û hatinê bû, herikînê bi pêlên dijwar dixwest bi pêş ve here û her alî dagir bike, bendê jî hewl dida ku pêlên herikînê di cihê wê de rawestîne û bike golek bêhngenî, bikewz û riziyayî. Pêlan hewl dida bendê bişehitînin, hilweşînin, birûxînin, bendê hewl dida pêlan ji hev belav bike, qels bike û ziwa bike, bêbandor bihêle.

Tîna rojê germ bû, tûj bû, hilmdar bû û sotîner bû, di bin çirûskên xwe de mirov mest dikirin û ji ser xwe ve dibirin. Weke agirê dojehê xwe li rûyên tenik dixist, berçavên mirovan reş dikir, tarî dikir û laşê mirovan dikeland. Tava biharê geş bû, serbest bû, azad bû û tîn germ bû. Xumexuma lehiyê nêzî te dibû, nêzî te dibû û disekiniya, gav bi gav dihat, bost bi bost dihat hêdî hêdî bêlez û bez, lê dihat, dê her hatiba û dê her xwe li singa te biqelibanda. Tuyê bitêkoşiyayî, bi can, bi giyan û bêrawestan, ji bo dahatûyên ewle, ji bo dahatûyên serfiraz û ji bo qedandin û bidawîkirina herikîna lehiyên dîtir. Ji bo qedandina lehiyên dagirker, lehiyên zordest, lehiyên kujyar. Li hember dagirkerî û zordestiya lehiyan tu azîneya berxwedanê bûyî, tevger bûyî, livgeriya xwezayê bûyî, diyalektîka pêşveçûyîna jiyanê bûyî. Şarezahiya li hember sekinandina lehiyê bûyî. Niha tu di çepera xwe de xwînsar bûyî, di kozika xwe de dilsoz bûyî, di sengera xwe de stûna pêşiya lehiyê bûyî.

Tu ne bi tenê bûyî, dilê te ne bi tenê bû, dilêkî din li tenişta te lê diket, dilekî peroşmend bû, dilekî nazdar bû, dilekî delal bû û dilekî bişanaz bû. Hemû dilên pakrewanan bi te re lê diketin, hemû dilên xweda û xwedawendên Mezopotamiya bi te re bûn, hemû giyana ev xwezaya dilbirîn bi te re bû, hemû bi te re bûn, hemûyan piştgiriya te dikirin. Weke şêniya daweta roja rizgarbûnê li dor te civiyabûn, li dora te kom bibûn û bi te re ditêkoşiyan. Bi te re dibûn stûn li pêşiya lehiyê, bi te re dibûn bend li pêşiya herikînê. Hemû bi hev re dibûn tirs û bi ser rûyê herikînan de dibariyan, hun hemû bi hev re dibûn xof û di dilê lêhiyan de rûdiniştin. Bi qêrîniya hêrsa dilê wan, herikîn dilerizîn, dicûrifîn, û ditirsiyan. Gelek kesan, têkûziya dilê van axan xapand, gelek kesan, bi bedewiya van axan leyist, lê tu kesî, tu caran serê van axan netewand û ev ax fetih nekirin. Tu kes li ser van axan nebû serdest, di van axan de her serhildan şîn hatin, her berxwedan şîn hatin, her têkoşîn şîn hatin, bilind bûn, geş bûn, mezin bûn û di van axan de bûn kevneşopî li dijî serdest û zordestan. Ev ax bi xwêdana têkoşeran hatin şûştin, bi xwîna pakrewanan hatin avdan. Lê her wêran bû para vî welatî, her bi awazên hawarî strana vî welatî hate gotin, her bi dengên dilsoj li ser vî welatî hate lorandin. Bi bahozên fetisonek şer li ser zewiyên vî welatî çandin, bi zordarî tovên xêrnexwaziyan şîn anîn li ser axa vî welatî, lê rexmî hemû çewisandinan, di zewiyan de her gul şîn hatin, di axê de her deremet za, bedewî şîn hatin, xweşikî gihîştin, mezin bûn û bûn navê jiyanê. Zordestiyê her tebaqeyên qeşayê saz kirin, şidandin, lê dilê axê her dikeliya, tîna rojê her geş dibû, qeşa û qerîsok ji hev belav dikirin û dihelandin, dikirin dilopên avê di kûrahiya axê de vedişartin. Bêdêlindêz, bêhewîş û bêxatir xwestin, qeşa bi kefênê xwe yê spî dikete dilê axê, dibû herî, dibû hilm û di tariyên binerdî de wenda dibû. Tu kesî heyfa xwe jî pê nedianî, li ser tu kesî xem jî nedixwarin.

Hey hevalino, birano, dostino û xêrxwazino, van çiyan herikînên weke Îskenderên Makedonî bi singa xwe pêşwazî kirin û di hinava xwe de ziwa kirin, şikênandin û ji hev belav kirin. Ev çiya ma dê nikaribin xwe li ber ev herikîna çist bigrin, ji hev belav bikin û di paşila xwe de ziwa bikin? Ma nikarin dê hun bibêjin? Hun dê bibînin ka çawa dikarin!

Siyên daran bi aliyê rojhilat ve ketibûn, yanî heyam piştî nîvro bû, herikîna beriya nîvro zêde dijwariya xwe nedabû ser stûna te, bi çend rizdeyên piçuk pelên herikînê ase hatibûn hiştin, girtî hatibûn hiştin û jê re destûra pêşvehatinê nehatibû dayîn. Lê niha piştî nîvro bû, herikîn geş dibû, lehî zêde dibû, pelên xwe li stûna te dixistin, stûna te sing li ber pêlan vedabû û bi paş ve neditewiya, nediqulibiya. Top, weke brûskan dişerqiyan, mîna volqanan diteqiyan, gule weke çandina tovê ser zewiyan direşiyan, mîna zîpikên biharê dibariyan. Bûyerek hêwilnak bû, çavêşîn bû, di nav bihûşta xwezaya biharê de dojehek derveyî rastiyê bû. Ji her alî ve agir dipekiya, bayê kujyariyê digobiliya û li her alî mirin diçêriya, çi bi ber dev diket di nav diranên xwe de dihêra, bi azweriyê dicût û dadiqurtand. Dil bi pêşwazîkirina hinartiyê mirinê ezraîl ve peroşmend dibûn û bi ezraîl re reqsa mirinê dikirin, bêtirs, bêxof û bêrawestan. Her gav bi pêtên agir şewitîn bû, her pêngav bi pêlên lehiyê fetisîn bû. Xêz teng dibû, xêz li te dorpêç dibû, xêz li xwe vedigeriya û xwe bi xwe dixeniqand. Teyare bibûn refên qulingan û mizgîniya şehitînê dianîn, mizgîniya wêraniyê, talaniyê û mirinê digihîştandin. Tav her germ bû, tav her geş bû û tav her sicirandî bû. Tav hêdî hêdî ber bi rojavahiyê ve dimeşiya, lê lehî lez diherikî, dijwar diherikî û tirsnak diherikî. Çavên te her di çavdêriya şopandina rewşê de bûn, tu li ber tîna rojê bûyî, te dilê xwe xistibû kefa xwe, bi mizdan diguvaşt û ji mirinê re meydan dixwend. Kevroşkan xwe di kunan de diqefaltin, mîroyan xwe di bin axê de vedişartin, çivîkan xwe di hendefan de dikemişandin û pirpirokan li dûv hev temen diqedandin. Sekinandina peroşmend laşe te ditewizand, kabokên te diqerimand û hundirê te diheland. Dilê te rabûn dixwest, libat dixwest, bizav dixwest û teqîn dixwest. Lê tu bizmarek ji bendê bûyî, bendek bêbizmar qels bû, lewaz bû û ji têkçûyînan re vekirî bû, mîna çîroka ketina bizmarê nala hespên artêşê. Herikînê ji her alî ve qîlên xwe nîşan dikir, diranên xwe qîç dikir û gez diavêtin hebûnên pêşiya xwe. Weke se û kuçikekî qidûz, weke ga û conegayekî êrîşkar êrîş dikirin ser her alî. Bîranîna ku êrîşan li dûv dihişt tenê rûxin bû, wêranî bû, xirbe û şehitîn bû.

Tu her di nava kozikê de veşartî bûyî, te xwe eşkere nedikir, ev taktîk û şêwaza te ya pêşwazîkirina lehiyê bû, tê weke kevroşkan xwe biqefalta, weke çivîkan xwe bikemişanda, weke brûskan bişerqiyayî, weke dûpişkan lê bida, mîna baz encam girtiba û weke bayê ji holê wenda bibayî. Mîna şeqemekê tê ji nişka ve li ser û çavên herikînê ketibayî û bi derbeya tûj herikîn gêj kiriba, ji hal xistiba û di nav behra tirsê de bixeniqanda.

Tu li ser çeka giran BKC’yê rawestî bûyî, çeka giran, devikê reşîna mirinê, azîneya zexm a xwe parastinê. Te lûleya çeka xwe di nav du kevirên çeperê re dirêj kiribû ser herikînê, te ser çeka xwe û xwe bi xwe bi çiqil û teraşan ve qamûfle kiribû, li kêleka te alîkara te ya çekê hebû, tûrê wê jî tijî guleyên BKC’yê bûn. Her wiha xwedî çeka otomatikî keleşê bû jî. We bi hev re lehiya herikînê pêşwazî dikir, weke du hevalên hevkar, weke du têkoşînvanên dijwar û weke du dilên evîndar. Evîndariyek bi peymana şoreşê, evîndariyek bi lihevhatina têkoşîna rizgariyê. Evîndariyek bi watedariya azadiyê, evîndariyek bi nirxdariya jiyanê, bi şemalên giranbiha, bi derfetên guncav û zehmet. Evîndariyek bi xemla biharê nexşandî, evîndariyek bi dewlemendiya hezkirina çiyan ve rapêçandî, evîndariyek bi hestên dildariya arişî xemilandî. Weke şer tûj û bixwîn, weke jiyanê asa û rengîn. Mîna mirinê zor û dijwar, mîna jiyînê rind û hêsan. Evîndariyek bi nepenî, razdar û efsûnî, evîndariyek di dilan de veşartî û bêdeng, tu kes pê nedihesiya, tu kesî nedizanî, ne te ji wê re pênase kiribû, ne jî wê ji te re rave kiribû, tenê çavên we herdukan ev yek dizanîn û hun pê didan hesandin û awirên we ev hest eşkere dikirin. Çav bêpeyv dibûn pênaseya evîndariya we, awir bêgotin dibûn danasîna hezkirina we.

Bi hebûna evîndara xwe ve tu li hember herikînê, zexmtir bûyî, bihêztir bûyî, bawermendtir bûyî û ji xwe biewletir bûyî. Ev hesta ji bo te bibû avsûna hezkirina ji jiyanê, bibû tecirmaniya hêza têkoşînê, bibû çemka nûvejînê. Hun niha li tenişta hev bûn, mil bi mil bûn, dil bi dil bûn û we bi hev re lulêyên çekan li ser herikîna lehiya mirinê disincirand. Bi hêrsa tolhildana hezar salan, we bi hev re pêlên herikînê di tariyên axê de diçikandin. Roja geş bi ser wan de tarî dikir û bedêla dagirkeriya wan, we bi laşên li erdê ji wan re dixerimand. Hun niha di nav taxek dojehê de bûn, pêtên agirê dojêhê sotîner bûn, dijwar bûn û dilsoj bûn, lê we bi hesta evînê di nav dilê dojehê de bihûşt ava dikir û bi xemla biharê dinexşand.

Li çar aliyê Zêya Mezin şer bû, kuştin bû û mirin bû. Asîmanên şîn ên Zê bi siya tarî ya firokan ve hatibû girtin. Di nîvê rojê de Zê tarî bibû, ji her girî dengê pevçûnan dihat, ji her dolê dengê nalînan bilind dibû, li her lûtkeyî dirindeyên termxwar diqêriyan. Di rojeke Gulanê de, li ber çirûskên roja geş Zê dişewitiya, Zê dikeliya, Zê ji çar aliyan ve bi pêtên agir hatibû dorpêçkirin. Zê bi jana dilê xwe diqêriya, Zê li ser çarenûsa xwe hawar dikir, hawar dikir, tu kesî nedibihîst û tu kesî birîna dilê Zê nedipêça. Zê li dûv hev laşê lehengan di nav mistên xwe de vedişart, Zê li ser çelengiya şervanan lorîn distrand, lê tu kesî dengê Zê nedibihîst û bi gotinên hatina rojên azad Zê dilmînî nedikir. Dengê qêrîn û nalînan dibûn senfoniya xumexuma ava Zê di singa lat û tehtên çik û dîk de dioriyan û deng vedidan. Zê dilzar dibû, dilbixem dibû û li beramberî rûdana bûyera erjeng bi çavrijayî digiriya, rondik diweşandin. Zê, hêlîna lehengên çiyan, wargeha berxwadaniyên efsaneyî, serpêhatiyên dîrokî. Zê her serbilind bû, bişanaz bû bixawên bû. Niha stûxwar bû, serî tewandî bû, di hundirê xwe de dikeliya, di hundirê xwe de diteqiya, ji bilî çêlik û zarokên wê tu kesî bi azarên Zê nedigihîşt, encax wan xwe li quntar, gir, pesar û lûtkeyên wê civandibûn û li dijberî herikînên agir, lehî û bahozan li ber xwe didan. Ji Geliyê feqîran hetanî Xeregol, Neqeba Reşmê, ji Neqeba Amediyê hetanî Girê Bihar, Neqeba Dêreluk, Kurêjaro û Avaşîn di nav agirê dijwar de dişewitiyan.

Komek peyayên cengawer bi kelepelên destên xwe li ber agir didan, hewla tefandinê raber dikirin, lê agir geş bû, pêl bi pêl xwe li her alî dipêça, lê dîsa jî bendên ji pola nedikarî bişewtîne, li ber bendê stûxwar dima, bêçare dima, serî ditewand û pêtên xwe yên gur radest dikir. We carek din nîşan dida û eşkere raberî her kesî dikir ku, agirên pûç û qels çiqas pêt gur bin jî, nikarin pola bihelînîn, ji ber ku naveroka wî agirê riziyayî nikare hêza helandinê raber bike. Ew agir mehkûmî tefandin û tunebûnê ye. Bi bendên ji pola Zê bibû kelha nayê zevtkirin bû, çend car hatibe dorpêçkirin jî, ev kelha tu car radest nebû û niha jî nabe. Lê her dîsa herikîn dibûn lehî, dibûn pêtên agir û dibûn pêlên bahozan her xwe li singa birc û dîwarên kelhê didan, lê kelhe zexm bû, ji mermer bû û ji pola bû.

Şer ji siftîbûna xwe tu hêz wenda nekiribû, weke beroşa li ser kuçikê her dikeliya, dikeliya di ser re difûriya, lê lewaz nedibû, qels nediket û nedicemidiya. Ezraîl li derûdorê bi hespê xwe çargavî dibeziya, geh li vir bû, geh li wir, geh li ba we bû, geh di nav refên herikînan de digeriya, ji her cihî giyanek digirt, dikir tûrikê xwe û dîsa digeriya. Diyar bû ku, ew rebên îro gelek westiyabû gelek kar li ser milên wî bû û wî jî peywira xwe pêk dianî. Her alî pevçûn bû, her alî çalakî bû, her alî lêdan bû, her alî şerê serkeftinê bû. Pêleke pir mezin, stûr û dijwar bi ser stûna te de dihat, niha li ba te her tişt siftîbû, şer, pevçûn, hest û hizir. Çeka te ranediwestiya, nedisekinî, her dixebitiya bar li ser giran dihat, xebitîn li ser giran dihat, lê ew her dixebitî, li pêş devika xwe laş dipelixandin, bêgiyan li ser erdê dirêj dikirin û giyan radestî xwedê dikirin. Çek di nav destên te de dilerizî, dicûrifî û li hember serdestiya te serî ditewand, te çi ferman dikir wê ew pêk dianî. Tiliya te li ser tetikê danediket, paş ve danedigeriya û weke ku bi westandinê re rik bike her diçerpand û bi her çerpînê re bi ser xêrnexwaz û dagirkeran ve mirin dibarand. Hevkara te ji tenişta dûr nediket, di herikînên dijwar de bi çeka xwe ve ditêkoşiya, şer dikir, li ber xwe dida. Carna li te temaşe dikir û dilê wê bi hesta hezkirinê ve dihate dagirtin û çirûsk ji awirên wê dipekiyan. Carna li ber destên te şerîtên BKC’yê rêz dikirin û bi dengekî coş ‘heval ev şerît jî amade ne’. Lê dema êrîş dijwar dibû, çavên xwe ji ber hedefa xwe nedida alî, quntaxa çekê di nav milên xwe de diguvaşt û bi xwînsariyeke mezin bi ser pêlên kujyar ve gule direşandin û gule diavêtin. Dilê wê bi coşa pevçûnê lê dida, dilê wê bi agirê tolhildanê dişewitî û wê di her guleyê de tola giyana bi sedan hevalên xwe hildianî. Destên wê şidiyayî bûn, tu caran tiliyên wê li ser tetikê nedicûrifiyan. Di rûyê xwe yê ji xûbarê reng guhertî de rûkenî nediqedand, ev rûkeniya serfiraziyê bû, ev rûkeniya serkeftinê bû û ev rûkeniya hezkirina ji bedewiyên jiyanê bû. Ev rûkenî jidil bû, ev rûkenî ji giyan bû, ev rûkenî rûkeniyek resen bû. Reseniya bi serkeftina şer re bedew bûye. Di nav deryaya stiriyan de gulek beybûnî, gulek binefşî û gulek şîlanî. Bedewiya gulê hemû stirî didan jibîrkirin. Çavên te di bêemsaliya rengê gulan de avjenî dikirin, di nav şeriya mirinê de bi dilekî peroş û têkûz gul hembêz dikirin, bêhn dikir, dikişand hundirê xwe û hinava xwe bi bêhna gulê serxweş dikir. Di dilê te de bedewiya gulê û di guhên te de dengê teqîniyên mirinî. Dengên xofnak, dengên tirsnak û dengên hewlnak. Dengê teqînî û gurmîniyan guhên te ker dikirin, ji xeynî van dengan weke dîtir tu deng nedihate bihîstin, carna ji bo ku hevalên te ji te re tiştekî diyar bikin diviya ku dengên xwe pir bilind kiribana û weke qîrdanê biaxiviyana. Dengê teqîniyan hemû dengên dîtir di nav xwe de diçewisandin. Ev dem dema ji serxweçûyînê bû, hemû tekîliyên te bi jiyanê re qut dibûn, dihatin birîn û di nav dijwariya dengan de wenda dibûn. Di van deman de ji piyan mayîn gelekî zehmet bû, gelekî zor bû û hêsan nebû. Di van deman de jidestçûyîna jiyanê hêsantir bû, weke li tenişta hendefek kûr, weke biberketina şapeyek şêlû, mejî li ser hestan serdestî wenda dikir û ajoyan bi gora dilê xwe laş tevger dikirin. Hevsenga te li bin guhê hev diket, pergal dişehitiya, dirûxiya û serûbinê hev dibû. Hişyarî dibû panîk, xwîna sar dikeliya, laş parastin ji xwe bîra dikir. Di wê demê de parastina herî xurt lêdana kesê dijberî xwe bû, ji ber ku qesta li ser jiyana te bizava wî kesî bi xwe bû. Her alî dibû guman, her alî dibû şik û her alî dibû tirsnakiya jiyanê. Di wê demê de jiyan erzan dibû, weke qurmê dara bi roketa hewanê parçe bûye.

Girê Ferhat di nav xûbar, toz, dûman û mija barûtê de wenda bibû. Ji hewaya paqij behngirtinek zêde ne gengaz bû, dil û hinava te bi dûkela barûta tûj dihate dagirtin, ji çavên te rondikên şewatê direşiyan. Awirên çavan bi siftiya xûbara axê şêlû bûn, xwezayê di nav siftiya xûbarê de dîmena xwe ya bedewî wenda kiribû. Xûbar, bibû tariya awirên çavan, xûbar bibû perdeya pêşiya bedewbûna dîmena jiyanê. Di nav tariya xûbarê de rojê jî rengê xwe guhertibû, roja zelal û pak bi rengê axê hatibû sewandin. Weke ku bayê têkûziya xwe di nav cegera xûbarê de wenda kiribû, ji ahenga biharê jî tu şop nemabû. Niha li lûtkeyê girê Ferhat xûbar serdestê hawirdorê bû û xûbar bibû taldeyê gerîna mirinê. Xûbarê weke kofiya serê pîrên Kurdan xwe li girê Ferhat pêçabû, weke kum û kolosên ku kalikên Kurdan bi serê xwe de dikirin, xwe li serê girê Ferhat girê dabû. Girê Ferhat radestî xûbarê bû, xûbarê di hinava xwe ya nepak de dijwarî vedişart, êş vedişart û mirin vedişart. Girê Ferhat dirûxiya, girê Ferhat hildiweşiya, girê Ferhat di nav xûbarê de dihate xwar. Girê Ferhat bi dengê axînan dilerizî, bi dengê nalînan diçelqiya û bi hawara birîndaran dinaliya. Girê Ferhat bibû wêneya têkoşîna li dij têkçûnê, bibû dîmena dijwariya pevçûna dilên cengî, girê Ferhat bibû şahidê berxwedana dilên evîndar. Xûbar venedikişiya, roj zelal nedibû, roj aram nedibû, ba têkûz nedibû, ba aram nedibû û êrîşa pêlên herikîna dilopsor bidawî nedibû. Her alî wêranî bû, her alî talanî bû, hindek laş li erdê bêgiyan mabûn, hindek laş li ser axê bi jana birînên giran dinaliyan. Xûbar herimandina tama devê mirovan bû, xûbar rengê rûyê kîret a jiyana awarte bû. Girê Ferhat bi hesta jandar a rûxadinê ve dihejiya, lê qewmîna bûyera dilsoj û xwînî weke êrîşa herî dijwar û sotîner didomiya.

Kelkela dijwariyê bû, ya ku mîna dilopên ava di çaydana bintenî de dikeliya. Rewş weke devê kêrê hişk bû, mîna barê jiyanê giran bû û mîna agirê hinava te dijwar bû. Dem bi lezginiya gavên temen ditêperiya, dem ji ahenga bihara rengîn bêpar ditêperiya, dem ji bo te weke bêhnvedana bi tûjiya bêhna barûtê ditêperiya. Ji awirên rojê çirûskên germînê dipekiyan, demsalê xwe bi bedewiya kirasê heft rengan bi ser te de diçespand. Êrîş her didomiya, şer her dijwartir dibû, guleyan her mirin dibarand, jiyan weke meşîna li ser pira siratê bû, pira siratê zirav bû, pira siratê lewaz bû û pira siratê her li ber qetînê bû. Mîna bêhnvedaneke kûr, bêjan û êş. Mîna tefîna findeke li ber bayê, weke şewitîna pûşê demsala havînê. Çeka te her dixebitiya, weke te gava dîtir jî gotibû, bêrawestan û navber. Lûleyê rengê xwe yê reş bi yê sor re guhertibû, dûkel bi ser diket, disinciriya û her dixebitî. Weke ku ji xebitîna çekên dijber re rik bike û mîna ku rûyê te pak derbixîne dixebitiya. Çeka te spîbûna rûyê te bû, bilindiya eniya te bû, parastina jiyana te bû û amrazê şikênandina êrîşa mirinên devqîç bû, çeka te çekek bêhempa bû û ewleyiya te bû. Bêhna taliya kuştinê her alî dagirtibû, rengê herimandina jiyanê li pêş çavan li ba dibû, soriya xwîna li ser erdê şîn, reşiya barûta li ser pelên gihayê biharê, termên li ser axê bêgiyan dirêjkirî dîmena eşkerebûna wêranî û herimandina jiyana te bû. Bêyî te çend jiyan wisa herimîbûn, bêyî te çend temen wisa çewisîbûn, çend giyan qurifîbûn. Lê niha ev dîmen li pêş çavên te rû dida, li pêş çavên te diqewimiya, ev bûyer bi te re pêk dihat, tu parçeyek ji vê dîmenê bûyî. Êrîşa herikînê tûjtir dibû, dijwartir dibû û sotînertir dibû. Gule mîna mêşên hingivîn li derûdora te dikirin vinevin. Kevirên pêşiya te bi lêdana guleyan parçe parçe ji hev belav dibûn. Dara kêleka te bi derbeya guleyan birîndar dibû. Her teqîna guleyên li derûdora te di xemla biharê de birînek vedikir, lê her teqîna guleyê di dilê te de hêrsa têkoşînê şîn dianî û ji bo parastina nirxan bersiva te ji wan re tundtir dikir. Hêrsa di dilê te de şîn hatî weke hêrsa têkoşîna parastina nirxan ji devê lûleyê derdiket û bi teşeyê mirinê li ser pirçemkên dagirker de direşiya. Benê jiyanê ku vedikişiya dihat digihîşt ber qetînê, lê kelên benê jiyanê te bi dest û tiliyên xwe bi xwe hûnandibûn, bi xwe dirûtibûn, li hember her vekişandinê li ber xwe dida û zû radest nedibû.

Ev benê jiyana te bi xwe bû, ev kelên temenê te bi xwe bûn, ev berxwedaniya têkoşîna te bi xwe bû. Ev têkoşîna di navbera mirin û jiyanê de bû, tarî û roniyê de bû, çêyî û xirabiyê de bû, ev têkoşîna di navbeyna hebûn û tunebûnê de bû. Di ev heyama avsûndar de dilan, hezkirina dilên li tenişta bi xwe ji bîra nekiribû, ev avsûndarî ji ev hestên hezkirinê re bêtir bibûn tecirmanî û ev hezkirin geştir dikirin. Ev dema coşiya hestan bû, ev dema herikîna hezkirinên dilan bû. Di tecirmaniya vê demê de çemka jiyanê bêtir watedar dibû, bêtir girîng dibû. Mirinê her weke pêlên ava deryayê xwe li qenaxa jiyana te dixist, lê zexmiya agirê jiyana te her car pêl diçikandin û di kûrahiya xwe de dirizandin. Hêza berxwedaniya te, di dewsa pirêzeya zewiya mirinê de tovên jiyanê diçandin, bi xwîna xwe av didan û bi hezkirina xwe mezin dikirin. Di her gava bexçeyê jiyana te de şopên kedê diyar dibûn, dewsên hewldanên mezin nîşan dibûn. Êrîşê ji hêza xwe tu tişt wenda nedikir, bombeyan her weke dengê lingên ezraîl dilê zindîweran vediciniqand, guleyan her doza girtina giyana giyaneweran didomand û xûbara bêhntengiyê her xwe li ser serê te dipêçand.

Rewşek pir balkêş bû ku, hema tevahî girên qada Zêya Mezin şaşîka spî li serê xwe pêça bûn, Xeregol, Şikefta Birîndara, Kurêjaro û neqeba Amediyê bi hev re ev çarenûs parve dikirin. Dengê çekan ji girê kî li girê dîtir bêhn didan, firokan ref bi ref ji asîmanan ve bombeyên xwe di dilê Zê de diteqandin. Bi her têqînê re Zê dicûrifiya, bi her teqînê re Zê dileriziya û bi her teqînê re Zê rondik dibarandin û nalîn dikişandin. Çemê Zê êdî dev ji strana çoşiya biharê berdabû, niha bi awazeke dilşewat kilamên xemgîniyê li dûv hev dirêzandin. Her girêkî xweziya xwe bi girê dîtir dianî, lê hema rewşa her girî jî mîna hev bû. Li her girî şer hebû, li her girî pevçûn hebû, teqîna çekan hebû, rijîna xwînê hebû û têkoşîna mirin û jiyanê hebû. Ji ber ku her girî hema heman çarenûs bi hev re parve dikirin, ma ne hemû jî girê qada Zê bûn, ew yek bûn, ew bi hev re bûn. Bi hev re Zê dibedewandin û bi hev re êşên Zê parve dikirin. Heke navên wan cuda bin jî, dilên wan yek bû, giyana wan yek bû, weke giyanewer û zindîwerên ku xwe bi Zê re kirine yek û ji bo felatiya Zê li ser giran bi mirinî tê dikoşin.

Weke ku te û çend hevalên dîtir di girê Ferhat de li ber xwe didan, li Xeregol, Şikefta Birîndara, Kurêjaro û neqeba Amediyê jî heval û piştgirên te li ber xwe didan û bi mirinî tê dikoşiyan. Bi vîna ji pola, bi armanca serfirazî û bi hêviyên pêşerojên azad. Bi dilên xwe yên weke çiyan, destan diafirandin, bi xwînên xwe yên sor dîroka berxwedaniyê dinivîsandin û bi berxwedaniyên xwe gora zilimkariyê dikolandin. Li ser lûtkeyên bilind stûna roniyên geş diçikandin. Roniya xawêniya mirovan, roniya şanaziya şoreşgeran û roniya têkoşîna jiyana serfiraz.

Çeka te bênavber gule direşandin, gule dibarandin, li dûv hev şerît diqedandin. Ev reşîna guleyan û qedîna şerîtan refleksa xwe parastina laş û giyana te bû. Li beramberî te lûleyan bi ser te de guleyên mirinê dibarandin û te jî bi guleyên parastinê refleksa parastinê nîşan dida.

Bêyî ku tu li paş xwe vegerî û çavên xwe ji livgeriya pêşiya xwe biqulibînî te got:

“Heval şerîtekî amade bide, şerîtekî amade bide!”

Tu dengê bersivdayînê ji tenişta te li te venegeriya. Te dîsa bi israr dubare kir:

“Heval dê zû ka şerîtekî amade bide min! Va ye dîsa guleyên min qediyan.”

Lê dîsa tu deng ji tenişta te nehat. Piştî nehatina bersiva gotina te, dema tu li paş xwe vegeriyayî û te li tenişta xwe mêzand çavên te bi rasteqîna bêdengiya deng re rû bi rû man. Weke ku heft şûr stûyê te bibirin, weke ku tîr di singê te de biçikin, weke ku heft gule eniya te biqelişînin, weke ku heft bombe di mejiyê te de biteqin tu di cihê xwe de bêlebat mayî û weke peykerekî bêgiyan tu di cihê xwe hişk bûyî. Hişên te êdî di serê te de nemabûn, tu bibûyî dîlê hestan, hêza hestên te vaca te bi dest xistibûn û li ser her tevgera te bibû serdest. Bêyî ku tu pê bihesî qêrîniya dengê te her alî dagirt û hawirdor bi dijwariya dengê te ve hejiya:

“Heval Rindê! Heval Rindê! Rindêêêê!.. Çî ji te hat? Rindê çî ji te hat?!”

Rindê bêgiyan mabû, Rindê di nav xwînê de wenda bû. Dema te, serê bixwîn ê Rindê da ser dilê xwe û bi ser singê xwe de guvaşt, tu têgihîştibûyî ku Rindê êdî ne zindî ye. Ji kerba hêrsa dilê te û ji bêçareyiya nexilaskirina Rindê weke herikîna ava Zê rondik ji çavên te dibariyan. Te her digot Rindê, Rindê, lê her Rindê dengê te nedibihîst û bersiva te nedida. Ev bêdengiya Rindê tu dîn û har dikirî, lê niha weke ku karesatek mezin bi ser te de hatibe, tu di bin avsûna bûyerê de ne li ser xwe bûyî. Di nav ev hestên tevlîhev de tiştê ku tu bi ser xwe de anî, dijwariya teqîna bombeya li pêş sengera te bû. Tu bi wê dijwariya tund pê hesiyayî ku, êrîşa herikîna lehiyê li ser çepera te dijwar bibû. Di bin bandora efsûniya bûyerê de te ji tûrikê şerîtên BKC’yê, şerîtê herî dirêj derxist û bi çend bizavên pisporane te li ser BKC’yê siwar kir û bêyî ku tu parastina xwe pêşçav bikî, tu rabûyî ji piya û te bi hêrsa tolhildana Rindê ji devê lûleya BKC’yê mirin bi ser pêlên lehiya herikînê ve reşandin. BKC’yê di hembêza te de dîlan digirt, govend digerand û bêrawestan fermanên te pêk dianîn. Tu serxweş bibûyî, tu ji ser xwe çûbûyî û te her gule direşandin. Pêlên herikîna lehiyê li pêş çavên te li dûv hev li erdê dirêj dibûn, bi ser û çavan diketin ser axa bixûbar, lê te her reşîn didomand, te her strana hêrsa dilê xwe dilorand û te her kerba êşa tîra dilê xwe di serê malkambaxiya vê herikînê de derdixist. Lê hêrsa te vala nedibû, hestên te têr nedibûn, dilê te êşa malkambax ji bîra nedikir. Nedibû, nedibû, ma dê çawa bibûya, ma dê çawa bibûya ku, tunebûna Rindê ku weke derbeya şûrê bijahr di dilê te de çikiyayî, dê di heman demê de çawa sax bibûya? Ma ew gengaz bû? Na bi xwedê, dê ev qet tu caran jî ne gengaz bûya, birîna dilê te her weke volqanê sincirî dikeliya û her diçû tevahî laşê te hildida bin bandora xwe û xwe dijwartir didomand. Dengê qêrîn û ji piya sekinandina te, bala hevalên çepera tenişta te jî kişandibû, wan her bi qêrîn û gaziyan bangî te dikirin da ku tu xwe biparêzî û ji piya nesekinî, lê te dengên wan hevalan nedibihîst, tu ji pêşveçûna jiyanê û bûyera êrîşa mirinê qut bibûyî, niha dilê te tenê ji bo tolhildan û kedîkirina hêrsa dilê te lê dida. Hundirê çavên te weke pizota agir sor bibûn, awirên te mîna mûbiran tûj bibûn. Her aliyê te bi şixulandina BKC’yê ve dileriziya û dihejiya.

Her ku dem pêş ve diçû û agirê li ser pêla lehiya herikînê zêde dibû, bandora dijwarî û giraniya herikîna lehiyê dişikest, lê tu di zanebûna vê de nebûyî, hêza te ya şîrovekirina rewşa giştî tune bû, jixwe ew di xema te de jî nebû. Hişên te tenê li ser rewşa Rindê asê bibûn, hestên te tenê ji bo Rindê geş bibûn û dilê te tenê ji bo Rindê lê diket.

Tu bi her awayî, bi wê re bûyî û te bi her teşeyî bi wê re jiyan dikir. Te pira di navbera mirin û jiyanê de hilweşandibû, te sînorên qêdîn û dawiyan ji holê rakiribûn, tu bi ber pêlên herikîna lehiya dijwar ketibû û ji bo tu xwe li reşahiyekê bipêçî, te tu hewl nîşan nedikir. Lê bêyî ku tu pê bihesî û bibînî, dijwariya pêlên herikînê ji hev belav dibûn, çist dibûn û qels diketin. Lehî weke mija serê çiya vedikişiya, êrîş weke qalibek qerîsok li ber tîna rojê diheliya û pêlên herikînê li ber stûnên zexm û bihêz diçikiyan. Niha dema reşîna hewanên lêrasthatî dest pê kiribû, li her alî, li her dewerê teqîniyên hewanan perdeyên guhên te diçirandin. Lehî vedikişiya, xûbar vedikişiya, barut vedikişiya, lê laşê te hê bi westana herikînê ji piya bû, çavên te hê bi tariya xûbarê nedîtbar bûn, bêhna te hê bi bêhna tûjiya barûtê ve dişewitiya. Dilê te hê çûyîn û tunebûna Rindê nepejirandibû, li xwe mukir nedihat, li hember rastiyê helwesta xwe ya neqebûlkirinê didomand. Belkî ev xewnek bû, diviya ku tu niha bi çavên werimî ji xewê şiyar bibûyayî û di nav rengîniya biharê de te bi Rindê re nîqaş kiriba, bikeniyayî û dilxweş bibûyayî. Şerîta ser çeka te dîsa qediyabû, çeka te hew bi kar dihat, lê jixwe niha pêdiviyek zêde lezgîn jî nemabû, ji ber ku hêza êrîşa herikîna lehiyê bidawî bibû. Dengê çekan hatibû bîrin an jî gelekî kêm mabû, pêlên lehiyê xwe bi paş ve kişandibûn, niha li ser te hê şoqa êrîşa dijwar hebû, şopên pêlên dijwar hê aram nebibûn. Dema tu bi bêzarî li paş xwe ve vegeriyayî û te bi awirên xwe bedena Rindê hembêz kir, hê rondik ji çavên te dadigeriyan. Birîna guleya malkambax weke deqeke nexşa xemilandina berbûkan li ser eniya Rindê diyar dibû. Beden û laşê zindî û bedew bêgiyan mabû. Xwîn di nav rihên bedena wê de çikiyabû, êdî mîna ava Zê bi coş nediherikiya. Laşê ziwamayî av nedida, laş hişk bibû, lê kenê li ser levên wê hê li ber çavên te zindî bûn û bicoş bûn. Rûyê wê hê bişanaz bû, rûyê wê hê neynika hestên wê yên têkoşînê bû.

Tu ji bo tunebûna Rindê amade nebûyî, ev rastî li ser pir giran dihat, te nedikarî tu rabikî. Ev yek pir eşkere bû ku, te di nav vê jiyanê de, bêyî Rindê mayîn hesab nekiribû. Lê te hizir nedikir ku, ezraîl îro li her cihî digeriya û bi çargavî hespê xwe dibezand, dê rêka xwe bi çepera te jî bixista û wê tu bêyî Rindê hiştibayî.

Te bi şemitînek pir sivik çeka xwe ya giran ji nav destên xwe danî erdê û serê Rindê dîsa hilda nav destên xwe, hembêz kir û bi singê xwe ve guvaşt. Te hinarokên wê yên çilmisî bi levên xwe yên qelişî ramûsand, porê wê yê kejîn bi rondikên çavên xwe şûşt, bi tîna awirên xwe ziwa kir û bi tiliyên xwe yên westiyayî şeh kir. Ji xeynî dengê fişkefişka giriyê te tu dengê dîtir ji te nedihat. Hun bi hev re bi yek guleyê hatin lêdan, guleya ku eniya Rindê bixwîn kir, di heman demê de dilê te jî di nav xwînê de fetisand. Guleya ku laşê Rindê bêgiyan hişt, di heman demê de girêkorek jî li benê jiyana te xist.

Hawirdor bêdeng bû, belkî şênî bû jî, lê te ji xeynî dengê dilê xwe tu deng nedibihîst. Te pêşveçûna heyaman ji xwe bîra kiribû, te pêwendiyên bi jiyanê re hemû rawestandibûn. Her laşê Rindê di nav milên te de bû, te her serê wê danabû ser singê xwe û te her rondik dibarandin. Rindê di nav hembêza te de bibû qurmek gulên biharê, wisa bedew, wisa bêhnxweş. Bibû mîna şîlanek çilmisî wisa sivik weke mûyekî ji pembû, wisa sivik weke hilmek ji bayê jiyanê.

Ax Rindê te çawa karîbû tu min di nav kovitiya vê xwezayê de bi tenê bihelî û biçî, ax Rindê ma çawa te dil girt ku, tu li tenişta min wisa bêdeng xwe biavêjî hembêza mirinê, ma qêy giraniya kêşana êşên min nehate bîra te. Ma te çawa dil girt ku, tu min weke zindiyekî bêgiyan li dûv xwe bihêlî. De ez nabêjim hema tu bibêjê, ma ev dadwerî ye? Dema hevalên te yên têkoşînê bi ser te de hatin jî, tu her bêtevger di nav vê bûyerê de wenda bûyî. Te Rindê di dilê xwe de bi cî kiribû û te bernedida, ji xwe dûr nedixist û te ji xwe nediqetand. Bi herikîna jiyanê re te xwe bi xwe jî ji bîra kiribû, tu bi Rindê re li warekî nedîtbar û nediyar de digeriyayî.

Rastiya tunebûna Rindê weke şeqamekê di nav çavên te de dişerqiya, tu ji her alî ve dilerizandî û tu bi tayek nenasbar dicûrifandî. Tu bi ber bayê şînê ketibûyî û di nav warên nenasbar de hest diçêrandin. Rojê ji şerma xwe di pişta asoyan de qefaltî bû, çiyan weke ku dilê xwe bi te şewitîbin, tu bi siyên xwe ve hembêz dikirin. Êdî ezraîl li derûdoran ne diyar bû, jixwe tiştê ku bi te kiribe êdî kiribû, hew tişt mabûn ku bi serê te de bîne. Hebûna te ya herî şîrîn ji te girtibû û di dilê te de birînek kûr vekiribû ku tu, tu caran ji bîra nekî. Eywax ev malkambaxa çarenûsê, di nav ev geşî û xweşiya biharê de te çî pê kiribû ku, wisa ji te tol hildida. Çend heval li derûdora te hêdî hêdî bi te re biaxiviyana jî, te dengê wan nedikir, tu di nav xwe de bi xwe re bi tenê mabûyî. Çavên te ji wêneyên Rindê bêtir tu tişt nedidîtin. Xweşiya biharê miştaxeya hesûdiyê di navbera we de rêxistibû. We bi hev re evînek navdar jiyan nekir, hun tenê di taldeyê evînê de man, tariyê pêlên xwe yên çavkorî bi ser we de dagerand û hun çavkor hiştin.

We çarenûsa xwe nekir yek û we temenê xwe bi hev re negihîştand dawiyê. Lê we bi çiyan re, bi çekê re, bi têkoşînê re û bi axê re evîndariyek mezin, xweş û delal jiyan kir. Hun bi hev re bûn raman, bûn xwedî hêvî û we bi hev re li dijberî pêlên herikînên lehiyên dijwar bi têkoşînî jiyan parve kir. A herî girîng ew bû ku, we bi hev re hesta xawêniya serkeftinê parve kir.

Ax Rindê keça Ruhaya delal, weke mûyê pembû sivik û weke kevoka asîmanan nazdar. Ax Rindê! Li serê çiya xezala peroş û dildar, li ser pelên gulan pirpiroka rengîn û jîndar. Rindê, karîxezala bexçeyê dilê te, hîva şevên te, stêra asîmanên te, heval û hogira cenga têkoşîna te. Xûbarê xwe li ser rûyê axê venişand, tolaziya guleyan xwe paş ve vekişand, roniya rojê xwe di paş asoyan de quliband, tu her bi ser xwe ve nehatîbûyî û te her bûyera li ber çavên te nedipejirand.

Rindê ji hembêza te derxistin, li nav parçeyek çadir peçandin û ji te dûr birin li ser girêkî bidaristan û bişikêr di dilê axê de veşartin. Nîvê dilê te jî pê re vala kirin, bi warên nenasbar ve birin û dewsa Rindê vala hiştin. Rondik ji çavên te ziwa nedibûn, xem, êş û azara dilê te bi tu tiştî dilmînî nedibû û bi aramî bêhn venedida. Rindê çû, Rindê êdî tune bû, Rindê tu tenê hiştî, hêviyên we bi cî nehatin, ev leyîstikek sotîner ji leyîstikên feleka zalim bû. Weke bi sedan, weke bi hezaran pakrewan Rindê jî edî pakrewanê têkoşîna rizgariyê bû. Tovê evîneke bedew hê di zîlikê wê de qurifandin, ji ber pîroziya evînan şerm û fedî nekirin, ji ber ku çermê rûyên wan bi xetên hesûdî û xêrnexwaziyê ve hatibûn xêzkirin. Karesat malkambax bû, karesatek dilsoj bû û karesatek malwêranî bû. Weke miştaxeya nav mêwên rezan xwe di navbera we de rêxistibû

Roj qulibîbû, pêlên tariyê êdî her alî di nav lepên xwe de veşartibûn û weke hûtê zikmezin her dever daqurtandibû. Roj dîsa li tariyê qelibiyabû û di nav pêlên tariyê de bidawî bibû. Serê te di ber te de bû, fikir û ramanên te li ser Rindê bûn, te niha bi bîranînên Rindê re jiyan dikir, lê rasteqîn sotîner bû, rasteqîn dilsoj bû û rasteqîn jandar bû. Rasteqîn ew bû ku, êdî Rindê bi te re bêhn nedisitand û bi te re jiyan parve nedikir. Ji te cûda ketibû, ji te dûr ketibû, va ye vê rasteqînê dilê te bi tayên cemidî dilerizand û te bi cemidîna tayê ve xwe li hev kom dikir û xwe li hev dipêça. Tu bi ber pêlên bayê diketî û te di warê xewn û xeyalan de jiyan dikir. Xeyalên bi hebûna Rindê ve xemilandî, xeyalên bi xweşikiya Rindê ve bedewandî. Her tişt weke bûyereke razdar bû, her tişt weke qewmîneke nepenîdar bû. Şev bêyî Rindê pêş ve diçû, te niha xwe bi tenê hîs dikir. Tu her diponijiyayî, ma tê êdî kenê levên Rindê di kîjan lêvan de dîtiba, ma tê êdî jidiliya Rindê bi kîjan dilî re jiyan kiriba. Rindê niha stêrek bû li asîmanên jorê, weke Keywan, weke Gelawêj û weke bi milyonan stêrên din. Tu ji westînê bêzar bibûyî, tu ji westînê bêhal ketibûyî, çavên te ji bêxewiyan dişewitiyan, lê ji ber ponijîna kûr û dûr xewê rêka xwe bi çavên te nedixist. Rindê ji çavên te re dîmenek bêemsal bû, ji te re hevaleke giranbiha bû û ji dilê te re evîneke nirxdar û peroş bû. Navê Rindê bibû tecirmana jiyana te, navê Rindê bibû destana bîranînên te. Westîna laşê te, xewê jî çavên te dîl girtibûn, niha li ber kevirek gilover, li ser gihayê biharê, li ser tenişta xwe bi xewê ve çûbûyî, te di welatê xewnan de bi çargavî hesp direvand û te rojên xweş û azad bi Rindê re parve dikir. Xewna te li te pîroz be, hetanî sibeha te bi dengê teqîniya guleyan şiyar dikin, têr xewnan bibîne. Xweş biraze, çawa be dawiya şevê roj e û her şev neçar e derbikeve sibehê.

çapkirin